Bijlage 1 Raadsinformatiebrief.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 oktober 2023 Portefeuille(s) Woningbouw en Opvang Portefeuillehouder(s) Reinier van Dantzig en Rutger Groot Wassink Behandeld door Allyson Mannsur, Grond & Ontwikkeling (a.mannsur@amsterdam.nl) Onderwerp

Stand van zaken flexwoningen en middellange termijn opvang van vluchtelingen uit Oekraïne

Geachte leden van de gemeenteraad, Inleiding In Amsterdam is een integrale aanpak opgezet voor het huisvestingsvraagstuk voor kwetsbare groepen. Flexwoningen en middellange termijn opvang van vluchtelingen uit Oekraïne maakt hier onderdeel van uit. In deze brief wordt u geïnformeerd over de voortgang van de planvorming van flexwoningen voor urgent & regulier woningzoekenden en statushouders. Daarnaast wordt een overzicht gegeven over de panden die zijn getransformeerd/gerealiseerd voor de middellange termijn Oekraïne opvang. Vanuit het programma Migratie, Asiel en Ongedocumenteerden (MA&O) wordt tevens een raadsinformatiebrief verzonden die breder ingaat op de opvang van vluchtelingen uit o.a. Oekraïne, zoals de beheersituaties, afstemming met zorgorganisaties e.d. Voor de planuitwerking en het realiseren van de flexwoningen en middellange termijn Oekraïne opvang zijn het Zoekteam (Ruimte en Duurzaamheid en Vastgoed, die een zoekopgave hebben voor ook andere doelgroepen en functies) en het Ontwikkel en Bouwteam (Grond en Ontwikkeling) opgericht. Het Zoekteam richt zich op het zoeken van locaties en panden en dient als centrale ingang voor de zoekopdrachten van huisvesting en opvang voor kwetsbare doelgroepen.

Het Ontwikkel en Bouwteam is een projectorganisatie, die de aangewezen locaties nader uitwerkt op haalbaarheid en het realiseren van flexwoningen of opvangplekken voor de middellange termijn voor vluchtelingen uit Oekraïne. Dit realiseert het team samen met een corporatie/ontwikkelende partij of pandeigenaar. Zie in bijlage 1, meer uitleg over de opgave van het Ontwikkel en Bouwteam, overkoepelende opgaven en aanpak.

Stand van zaken van de bouw van eerste 1.000 flexwoningen (eerste tranche) Flexwoningen algemeen Er wordt gewerkt aan de urgente stadsbrede opgave van het toevoegen van woningen in de stad. Naast de reguliere bouw van huur- en koophuizen is het de ambitie van het bestuur om de komende drie (vier) jaar 2.500 tot 3.000 flexwoningen te realiseren. Deze projecten staan door de hele stad voor een periode van circa 10 tot 15 jaar per locatie. De planvorming van de eerste 1.000 flexwoningen is momenteel in volle gang. Dit betreft vier locaties; Appelweg, Riekerpark, Makerskade (IJburg Strandeiland) en Gaasperdamzone (zijde Hbuurt/Brasapark). Met een intensieve en integrale procesaanpak, samen met alle betrokken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 2 van 14

partijen, is het streven om binnen circa 7-9 maanden te komen tot een vergunningsaanvraag voor de woningen. Vervolgens wordt gestart met het bouwrijp maken van de locatie zodat daarna de modulaire flexwoningen geplaatst kunnen worden. Planning De eerste 1.000 flexwoningen worden volgens planning uiterlijk eind 2024 in gebruik genomen. De planning lijkt vooralsnog haalbaar, echter bestaat er een risico dat door diverse bezwaar- en beroepsprocedures voor vergunningen, waardoor de voorbereidende werkzaamheden om het terrein bouwrijp te maken vertraagd. Voor het behouden van de subsidie is de voorwaarde om de 1.000 woningen voor het einde van 2024 op te leveren. Bij de beschrijving van de projecten wordt een nadere toelichting gegeven over de planning.

Figuur 1 Locaties 1ste tranche flexwoningen 1) Appelweg, 2) Makerskade, 3) Gaasperdammerzone, 4) Riekerpark

Ondersteuning van het Rijk Het Rijk biedt op 3 manieren financiële ondersteuning bij de eerste 1.000 woningen. Het betreft een subsidie voor de eerste 1000 woningen van €12.000 incl. btw per woning. Daarnaast is er een herplaatsingsgarantie en de crises en herstelwet is van toepassing voor de flexwoningen in Amsterdam. Meer informatie over de regelingen vanuit het Rijk vindt u in bijlage 2. Voortgang vier flexprojecten van de eerste tranche Appelweg, stadsdeel Noord (63 woningen) Op 6 juli 2021 heeft het college van B&W de locatie Appelweg aangewezen als tijdelijke huisvestingslocatie voor maximaal 15 jaar. In samenwerking met de gemeente heeft woningcorporatie Ymere een plan uitgewerkt voor de bouw van ca. 63 flexwoningen, waarvan 33% statushouders, 25% reguliere contracten en 42% jongeren/studenten en waarbij de kwalitatieve uitstraling van de woningen een belangrijk uitgangspunt is. De afsprakenbrief is begin dit jaar getekend met Ymere. Er wordt ook nog gekeken om een aantal woningen te reserveren voor jongeren uit de buurt en voor maatschappelijke doelgroepen (onderwijs, zorg, politie). De gemeenteraad heeft op 22 maart 2023 een krediet beschikbaar gesteld voor de realisatie van het project. Op de diverse vergunningen en beschikkingen van zowel de gemeente als de corporatie is bezwaar en/of beroep aangetekend.

Er heeft een hoorzitting plaatsgevonden in relatie tot de bezwaren op de benodigde watervergunningen van zowel de gemeente als Ymere. Deze bezwaren zijn inmiddels ongegrond verklaard. Het beroep en bezwaar op de kapvergunning is eveneens ongegrond verklaard. De kap van de bomen is in augustus uitgevoerd, zodat vervolgens de werkzaamheden aan de kade en de sanering van de grond kunnen worden opgestart die noodzakelijk zijn voorafgaand aan de bouw van de flexwoningen. Op de saneringsbeschikking van de Omgevingsdienst is geen zienswijze ingediend, maar er is wel beroep aangetekend. De ontvankelijkheid daarvan dient nog te worden beoordeeld. In september zijn de saneringswerkzaamheden gestart.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 3 van 14

Op 25 mei 2023 is de omgevingsvergunning verleend voor de bouw van het project. Een aantal direct omwonenden hebben bezwaar ingediend, met als voornaamste reden de vrees voor (geluids) overlast. De bezwarencommissie voor de omgevingsvergunning heeft op 28 september 2023 plaatsgevonden. In de tussentijd wordt er opnieuw een buurtbijeenkomst georganiseerd met als belangrijkste thema’s het sociaal beheer en het toekomstig gebruik en de inrichting van de openbare ruimte op deze locatie. Ymere heeft de woonunits op voorhand reeds besteld, nog voordat de omgevingsvergunning onherroepelijk is, zodat ze straks direct geplaatst kunnen worden, zodra de fundering gereed is. Figuur 2 Impressie definitief ontwerp december 2022. Door de genoemde bezwaren en beroep op de diverse vergunningen is enige vertraging opgelopen. Doel blijft vooralsnog nog wel om voor eind 2023 de grond bouwrijp op te leveren aan Ymere. De verwachte oplevering van de 63 woningen is in dat geval medio 2024. IJburg 2de fase, Strandeiland deelgebied Makerskade, stadsdeel Oost (358 woningen) De Makerskade is een deelgebied van Strandeiland (IJburg) waar in de toekomst o.a. bedrijfsruimtes, nuts- en gemeentelijke voorzieningen komen met daarboven woningen. Momenteel vindt de uitwerking plaats voor een periode van 10 jaar om op deze locatie 358 flexwoningen te realiseren.

In eerdere schetsplannen ging men nog uit van 380 woningen. Het aantal is teruggebracht vanwege de stedenbouwkundige configuratie Figuur 3 Impressie architectuur, robuust en natuurlijk. van de blokken en het type woningen in de bouwblokken. De drie woningbouwcorporaties (Ymere, Stadgenoot en De Alliantie) die nu op Strandeiland ontwikkelen werken gezamenlijk het plan voor flexwoningen uit, waarbij de Alliantie de coördinerende corporatie is. Ondertekening van de afsprakenbrief tussen de drie corporaties en gemeente is in oktober 2023 voorzien. Voor het flexwoning project wordt een investeringsbesluit opgesteld en voorgelegd aan de Gemeenteraad. Het volgende woningbouwprogramma is het vertrekpunt:  Circa 15% studio’s (jongeren en statushouders <22 jaar)  Circa 70-75% 2-kamerappartementen (jongeren, statushouders, maatschappelijke beroepsgroepen, overige woningzoekenden)  Circa 10-15% 3-kamerappartementen (jongeren, statushouders, maatschappelijke beroepsgroepen, overige woningzoekenden) De planning is dat Q3 2024 kan worden gestart met de bouw van de eerste flexwoningen en deze eind 2024 in gebruik worden genomen. Aangezien het gebied nu bouwterrein is, is extra aandacht bij de planuitwerking voor de ruimtelijke kwaliteit van de flexwoningen, bereikbaarheid en

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 4 van 14

inrichting van de openbare ruimte, zodat een veilige en prettige woon- en leefomgeving kan worden gecreëerd. Dit vindt in afstemming met het stadsdeel plaats. Gaasperdammerzone | H-buurt/Brasapark, stadsdeel Zuid-Oost (520 woningen) Deze locatie is gelegen tussen het Brasapark en de H-buurt en ligt direct langs de Gaasperdammertunnel, waar 15 jaar tijdelijke flexwoningen kunnen worden geëxploiteerd, totdat de toekomstige definitieve bebouwing wordt gerealiseerd. In samenwerking met Noord-Holland Bouwstroom (NHB bestaande uit Rochdale, Ymere en Eigen Haard) is in eerste instantie een schetsplan met 680 flexwoningen tot stand gekomen. Begin dit jaar is samen met de corporaties en toekomstige unitleveranciers gewerkt aan de stedenbouwkundige opzet op basis van het gewenste woningbouwprogramma. Aan de hand van deze studies is het woningaantal van 680 teruggebracht naar 520 woningen. Dit vanwege de beperkingen van de locatie en meer te variëren in bebouwingshoogtes om zodoende meer “lucht” tussen de bebouwing te krijgen. Het plan is op 20 april 2023 tijdens een inloopbijeenkomst aan de buurt gepresenteerd. Circa 50 omwonenden zijn langs geweest. Diverse vragen zijn gesteld waaronder of starters zich konden inschrijven en wat het effect was op het uitzicht vanuit de bestaande woningen. De vragen die niet direct beantwoord werden, zijn reeds beantwoord en gedeeld met de omwonenden.

Het volgende filmpje dat tijdens de inloopbijeenkomst getoond is geeft een goed beeld van het plan: https://www.amsterdam.nl/projecten/h-buurt-zuid In oktober 2023 wordt de afsprakenbrief ondertekend door gemeente en corporaties. De samenwerking met de corporaties en de afstemming met de omgeving is bij de planvorming van de Gaasperdammerzone zeer voortvarend verlopen. Ondanks de omvang van het project was het mogelijk om binnen 7 maanden na de start van het project overeenstemming met elkaar te bereiken, zodat 4 augustus 2023 de vergunningen zijn aangevraagd. De woningen hebben ook hier een permanente kwaliteit waardoor zij een technische levensduur hebben van > 50 jaar. In november 2023 wordt een investeringsbesluit aan de Raad voorgelegd voor deze locatie en wordt gestart met het bouwrijp maken van het terrein. Het plan omvat het volgende woningbouwprogramma:  Ca. 3 % studio’s (28-20m²)  Ca. 57 % 2-kamerappartementen (31-41 m² gbo)  Ca. 40 % 3-kamerwoningen (47-55 m² gbo) Het aantal statushouders is 30%. De woningen worden gefaseerd opgeleverd in de loop van 2024. Riekerpark, stadsdeel Nieuw-West (circa 120-160 woningen) De ontwikkeling van deze locatie is in 2022 opgestart door woningstichting Lieven de Key. De planvorming moest een doorstart maken doordat Lieven de Key in maart jl. de opgave heeft teruggegeven aan de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC).

De corporatie kwam er financieel niet uit. De Alliantie heeft de businesscase vervolgens uitgewerkt, maar kwam in juli jl. helaas tot de conclusie ook niet verder te willen met deze locatie. Flexwoningen hebben een negatieve businesscase, vanwege de hoge aanschafprijs. Door de omvang van de flexprojecten die nu tegelijk worden ontwikkeld, is de locatie Riekerpark voor de corporaties momenteel een project te veel om te investeren.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 5 van 14

Om toch op korte termijn de locatie Riekerpark te benutten voor flexwoningen wordt gewerkt aan een pilot van het COA waarbij de gemeente flexwoningen vanuit het Rijk afneemt, de zogenaamde RVB-flexwoningen. Deze RVB-flexwoningen heeft die minister Hugo de Jonge begin 2023 heeft besteld, maar waar nog geen afnemers voor zijn. Bij deze pilot is het uitgangspunt dat 50% van de woningen voor statushouders is en 50% voor urgent-en regulier woningzoekende in de sociale huursector. Oktober a.s. wordt een bestuursovereenkomst met het COA gesloten. 20 september 2023 is het investeringsbesluit Riekerpark door de Raad vastgesteld, zodat gestart kan worden met het bouwrijp maken van de locatie en de oplevering van de RVB flexwoningen uiterlijk eind december 2024 mogelijk is. Tweede tranche flexwoningen Naast de 1.000 flexwoningen (eerste tranche) die momenteel in ontwikkeling zijn is de ambitie om nog eens 1.500-2.000 flexwoningen te realiseren. De tweede tranche wordt momenteel voorbereid. Er worden diverse locaties onderzocht. Dit zijn locaties die voor de eerste tranche reeds in beeld waren, nieuwe locaties die zijn aangedragen door o.a. diverse particuliere grondeigenaren (toekomstige transformatiegebieden) en locaties vanuit een studie van de corporaties; Stad van Intussen.

Het college zal naar verwachting in de eerste helft van 2024 een Locatiebesluit nemen over de locaties van de tweede tranche, daarna wordt de raad geïnformeerd. De gemeente merkt echter dat de bereidheid van corporaties om te investeren in flexprojecten voor een volgende tranche aan projecten steeds lastiger wordt vanwege de haalbaarheid van de businesscase. De gezamenlijke ambitie van gemeenten en het Rijk lijkt daardoor moeilijker haalbaar met de corporaties onder de huidige randvoorwaarden (subsidievoorwaarden en herplaatsingsregeling). Gesprekken worden hierover gevoerd met de corporaties en het Rijk. Daarnaast is de gemeente voornemens om een marktconsultatie uit te voeren om de haalbaarheid van flexprojecten te toetsen bij corporaties en marktpartijen.

Stand van zaken van de middellange termijn opvang van vluchtelingen uit Oekraïne Amsterdam streeft ernaar dat vluchtelingen uit Oekraïne zo snel mogelijk vanuit een noodopvang kunnen doorstromen naar een middellange termijn opvanglocaties waar ze zelfstandiger kunnen leven. Het Rijk vergoedt de eenmalige transitiekosten en daarnaast exploitatiekosten middels een normbedrag per persoon per nacht. Transitiekosten zijn voor de verbouwing van een pand of de kosten voor het bouw- en woonrijp maken en t.b.v. woonunits per project. De bekostigingsregeling is een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk die toeziet op de exploitatiekosten van de locatie en overige kosten. Deze regeling loopt tot 4 maart 2025 met de verlengingsmogelijkheid van een jaar. De locaties waarvoor een GO-besluit is genomen door het college Middels een GO-besluit stemt het college van B&W in om te starten met de realisatie van huisvesting voor Oekraïne opvang op een locatie en het aangaan van financiële verplichtingen met betrekking tot de verbouwing en exploitatie. Ter onderbouwing van het GO-besluit heeft het projectteam de locatie uitgebreid onderzocht op haalbaarheid en geschiktheid, waarbij onder andere wordt gekeken naar ruimtelijk-fysieke kenmerken van het gebouw en/of de locatie

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 6 van 14

(onderhoudsstaat, verbouwingsmogelijkheden, sociale veiligheid omgeving, bereikbaarheid en ov-ontsluiting etc.). Ook wordt gekeken naar voorzieningen in de omgeving (scholen, zorg, commerciële voorzieningen, sport en ontspanning) en adviezen worden ingewonnen bij het stadsdeel, gebiedsontwikkeling en een veiligheidsadvies van de politie. Ook is er reeds vóór een GO-besluit een zorgorganisatie aangehaakt die de locatie na de realisatie gaat beheren. Opgeleverde middellange termijn Oekraïne opvang locaties Johan Jongkindstraat 3-5, Riekerhof; 5 april 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalige woonzorgcentrum de Riekerhof voor de opvang van ca. 400 vluchtelingen. De opvanglocatie is geopend in juli 2022. Op 25 mei 2023 is er besloten om Riekerhof uit te breiden met ca. 117 opvangplekken. De uitbreiding van de opvanglocatie wordt gefaseerd opgeleverd vanaf begin oktober 2023. Van Houten Industriepark 25, Weesp; 17 mei 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalige kantoorgebouw aan het Van Houten Industriepark 25 te Weesp voor de opvang van ca. 210 vluchtelingen. De opvanglocatie is geopend op 4 juli 2022. Kinkerstraat 44; Op 9 augustus 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het woon-zorgcomplex aan de Kinkerstraat 44 voor de opvang van 30 vluchtelingen.

De opvanglocatie is geopend in december 2022. Plantage Muidergracht 14; Op 17 mei 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalig universiteitsgebouw aan de Plantage Muidergracht 14 voor de opvang van ca. 77 vluchtelingen. In het naastgelegen pand wonen sinds mei 2020 reeds 80 ongedocumenteerden. De opvanglocatie voor 77 vluchtelingen is sinds eind februari 2023 geopend. Sportpark Melkweg, unitbouwlocatie; 17 mei 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de realisatie van een unitbouwlocatie op de parkeerplaats van Sportpark Melkweg voor de opvang van 240 vluchtelingen. De opvanglocatie is gefaseerd opgeleverd vanaf eind februari 2023. Dit is tot nu toe de enige opvanglocatie waar de huisvesting is gerealiseerd middels modulaire, verplaatsbare woonunits. Figuur 4 Impressie opvanglocatie Sportpark Melkweg Johan Huijsenstraat 11, 13, 15, IJburg; 9 augustus 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalig kantoorpand aan de Johan Huijsenstraat 11, 13, 15 (IJburg) voor de opvang van ca. 75 vluchtelingen. De opvanglocatie is geopend in maart 2023.

Entrada 700, Ouder-Amstel; 21 juni 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalige kantoorgebouw Entrada 700 (Ouder-Amstel) voor de opvang van vluchtelingen. De opvanglocatie is geopend op 1 augustus 2023. In totaal verblijven er op Entrada 700 circa 220 vluchtelingen, waarvan 60 uit Amsterdam en de andere uit Ouder-Amstel.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 7 van 14

Van Houten Industriepark 21, Weesp; Op 18 april 2023 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalige kantoorgebouw aan het Van Houten Industriepark 21 te Weesp (gelegen naast de eerder geopende locatie Van Houten Industriepark 25) voor de opvang van ca. 150 vluchtelingen. De opvanglocatie is opgeleverd op 1 september 2023. GO-besluit genomen, nog niet opgeleverd Prinses Irenestraat 19; Op 28 maart 2023 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van Kapel & Convict aan de Prinses Irenestraat 19 (Beatrixpark) voor de opvang van ca. 100 vluchtelingen. De gemeenteraad heeft op 20 september 2023 besloten om ten behoeve van de opvang tijdelijk af te wijken van de Hoofdgroenstructuur, waarna de omgevingsvergunningprocedure is gestart. De opvanglocatie wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024 opgeleverd. Bijlmerdreef 101; Op 18 juli 2023 heeft het college een GO-besluit genomen voor de transformatie van het voormalige kantoorgebouw aan de Bijlmerdreef 101 voor de opvang van ca. 220 vluchtelingen. De opvanglocatie opent naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024.

Wel GO-besluit, maar on hold Generaal Vetterstraat; 27 september 2022 heeft het college een GO-besluit genomen voor de realisatie van de realisatie van een unitbouwlocatie op een parkeerterrein op het bedrijventerrein aan de Generaal Vetterstraat voor de opvang van ca. 300 vluchtelingen. Deze staat echter on hold gezien de businesscase momenteel niet sluitend is. Naar verwachting zal in de loop van 2024 het college van B&W een vervolg besluit nemen over deze locatie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 8 van 14

Totaal zijn er momenteel (d.d. september 2023) 1.362 middellange termijn opvangplekken voor vluchtelingen uit Oekraïne gerealiseerd binnen anderhalf jaar. Naar verwachting is eind dit jaar de totale taakstelling van 2.870 opvangplekken in Amsterdam gerealiseerd (nood- en middellange termijn opvang). Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang Vluchtelingen

Bijlagen: 1. Opgave, werkwijze Ontwikkel en Bouwteam ten behoeve van Flexwoningen en Oekraïneopvang 2. Ondersteuning van het Rijk voor flexwoningen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 9 van 14

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 10 van 14

Bijlage 1: Opgave, werkwijze Ontwikkel en Bouwteam ten behoeve van Flexwoningen en Oekraïneopvang Bestuurlijke opgave De bestuurlijke ambities voor de bijzondere doelgroepen zijn onderverdeeld in drie opgaves die elk op zichzelf staande projecten zijn met een eigen financieringsstroom en complexiteit. Deze drie opgaves zijn opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, Flexwonen en Asiel. De opgave voor de noodopvang voor Oekraïense vluchtelingen en Asiel huisvesting wordt vanuit het programma MA&O (Migratie, Asiel & Ongedocumenteerden) opgepakt. De opgave voor middellange termijn opvang (gericht op langer verblijf en zelfredzaamheid) voor Oekraïense vluchtelingen en Flexwonen pakt het Ontwikkel en Bouwteam van Grond en Ontwikkeling op. Overkoepelende programma’s Het Ontwikkel en Bouwteam speelt een rol binnen twee programma’s. Het eerste is Programma Migratie, Asiel en Ongedocumenteerden. Dit programma bepaalt het beleid en de doelstellingen ten aanzien van met name de opgaves Oekraïne opvang en is daarom een belangrijke samenwerkingspartner. Het tweede programma waar het Ontwikkel en Bouwteam direct mee te maken heeft, is het Programma Integrale Aanpak Huisvesting Kwetsbare Groepen. Dit programma is opgezet om de meest kwetsbare Amsterdammers met een urgent woonprobleem te helpen bij het vinden van een passende woning.

Opdracht Ontwikkel en Bouwteam De opdracht van het Ontwikkel en Bouwteam is om het haalbaarheidsonderzoek, de ontwikkeling en de transformatie van de flexwoningen en middellange termijn opvang voor Oekraïense vluchtelingen te organiseren, ontwikkelen en te realiseren: Middellange termijn opgave Oekraïne: De gemeente Amsterdam heeft een taakstelling om voor 2.870 personen opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne te realiseren. Naar verwachting wordt de taakstelling per 1 januari 2024 verhoogd, de aantallen zijn momenteel nog niet bekend. Bij het begin van de oorlog zijn de vluchtelingen uit Oekraïne voornamelijk opgevangen in hotels, cruiseschepen en andere tijdelijke locaties voor korte perioden. De insteek vanuit de gemeente Amsterdam is om voor de middellange termijn opvanglocaties te realiseren, waarin de Oekraïners zelfstandiger kunnen wonen en langer kunnen verblijven. De opvangduur op middellange termijn opvanglocaties is ca. 1 tot 3 jaar op basis van de richtlijn vanuit het Rijk “Tijdelijke bescherming” tot 4 maart 2025. Een verschil met de noodopvang en de middellange termijn locaties voor de Oekraïners is het uitgangspunt zelfredzaamheid. Bewoners houden hun eigen ruimten schoon, doen boodschappen en koken en wassen zelf. De opvanglocaties zijn op loopafstand van voorzieningen. In de opvanglocaties wordt overdag begeleiding geboden.

Op enkele locaties is ’s nachts een portier of beveiliger aanwezig.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 11 van 14

De opvanglocaties moeten – net zoals elk ander object in de gebouwde omgeving in Nederland – voldoen aan geldende wet- en regelgeving. Afhankelijk van welke functie wordt toegekend aan de opvanglocatie, wordt het bouwbesluit 2012 voor “Kamergewijze verhuur” of “Tijdelijke bouw” gehanteerd. Amsterdam streeft ernaar om circa 70% van de 2.870 opvanglocaties voor de middellange termijn te realiseren. In de zoektocht naar deze opvanglocaties wordt enerzijds gekeken naar beschikbare panden om te verbouwen, en anderzijds naar lege kavels voor het plaatsen van tijdelijke woonunits. Het tijdspad voor de transformatie van panden en plaatsing van tijdelijke units verschilt van elkaar. Het ontwikkelproces voor tijdelijke units vergt aanzienlijk meer tijd, circa 9-12 maanden, dan de verbouwing van een bestaand pand duurt tussen de 3-6 maanden. Opgave Flexwoningen: Amsterdam heeft de ambitie om 2500-3000 flexwoningen komende drie tot vier jaar te realiseren. Voor de eerste 1.000 woningen is een rijkssubsidie ontvangen met als voorwaarden dat deze woningen in exploitatie moeten worden genomen voor 31 december 2024. Doelgroepen zijn jongeren, studenten, cruciale beroepen, urgente- en regulierwoningzoekenden. Daarbij geldt dat minimaal 30% statushouders worden gehuisvest in de eerste 1.000 woningen.

Bij de overige 1.500-2.000 flexwoningen is het streven om uit te gaan van minimaal 30-40% statushouders. De bovengenoemde doelgroepen worden per flexwoning project door de directie Wonen bepaald en geprioriteerd. Ook is een pilot gestart met 2-5% economische daklozen in bij de flexwoning projecten. Werkwijze Ontwikkel en Bouwteam Locaties en panden worden onder andere vanuit externe partijen en/of gebiedsteams aangedragen. Ruimte en Duurzaamheid en Vastgoed screenen deze locaties en panden op geschiktheid voor de betreffende functie. Nadat Ruimte en Duurzaamheid en/of Vastgoed een advies uitbrengt wordt er een voorlopige bestuurlijke keuze gemaakt voor welke opgave de locatie geschikt is. Het Ontwikkel en Bouwteam werkt de locatie of pand verder uit naar een locatiebesluit bij flexwoning locaties of een GO-besluit bij Oekraïne opvang locaties. Na het locatiebesluit dat wordt genomen door het college van B&W voor een potentiele flex woningbouwlocaties wordt het project verder uitgewerkt in nauwe samenhang met de corporaties of commerciële projectontwikkelaars op basis van o.a. adviezen vanuit stadsdelen, gebiedsteams, politie, ed. Bij de uitwerking wordt er o.a. een schetsontwerp gemaakt waarin de stedenbouwkundige inpassing, omvang van het project en woningaantallen inzichtelijk worden gemaakt.

Na het bestuurlijk locatiebesluit wordt het plan verder uitgewerkt ten behoeve van de vergunningsaanvraag en een schetsontwerp openbare ruimte die de basis is voor een bestuurlijk investeringsbesluit. Dit besluit wordt genomen door de gemeenteraad, zodat vervolgens kan worden gestart met het bouw- en woonrijp maken van de locatie door de gemeente.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 12 van 14

Zoekteam locaties (R&D en

Ontwikkeling door

Realisatie door Ontwikkel &

Vastgoed)

Ontwikkel & Bouwteam

Bouwteam (G&O)

Nazorg - beheer

(G&O) Locatiescan voor specifieke

Uitwerken businesscase

Bouwproces en

Overdracht nazorg en beheer

doelgroep

locatie- / pand –

transformatieproces in

aan corporaties en zorgpartijen

haalbaarheidsonderzoek

samenwerking met

Bestuurlijk besluit locatie en doelgroep

investeerders zoals Bestuurlijk besluit

corporaties

(investeringsbesluit)

Voor de Oekraïne opvang wordt er gewerkt met een bestuurlijk GO-besluit die door het college van B&W wordt genomen. In dit besluit is de planuitwerking voor de opvang verwoord op basis van diverse adviezen ten behoeve van de benodigde verbouwing van het pand, stadsdelen, gebiedsteams, politie e.a. Daarnaast is er een voorlopig financieel akkoord vanuit het Rijk over de transitiekosten die nodig zijn om de opvanglocatie te realiseren. Na bestuurlijk akkoord en financieel akkoord van het stadsdeel kan gestart worden met de realisatie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 13 van 14

Bijlage 2: Ondersteuning van het Rijk voor flexwoningen Het Rijk biedt op 3 manieren (financiële) ondersteuning bij de flexwoning bouwopgave. Dit betreft: 1) Subsidie: Het Rijk heeft op 17 maart 2023 de subsidiebeschikking verstrekt voor 1.000 flexwoningen a € 12.000 incl. btw/woning. De gemeente is vrij in haar locatiekeuze, zolang er tenminste 1.000 woningen worden gerealiseerd en gedurende tenminste 10 jaar worden verhuurd aan de beoogde doelgroepen. Het Rijk laat open hoe de subsidie wordt besteed, investeringen mogen worden opgevoerd voor zowel het geschikt maken van locaties als voor het afdekken van tekorten op de vastgoedexploitatie. Met de corporaties heeft de gemeente de afspraak gemaakt dat voor de eerste 1.000 flexwoningen zij € 4.000 incl. btw ontvangen van de verkregen Rijksubsidie van €12 miljoen incl. btw, vanwege de exploitatietekorten op het vastgoed, mits zij voldoen aan de voorwaarden die het Rijks stelt aan deze subsidie, onder andere dat de woningen voor 31 december 2024 in exploitatie moeten zijn genomen. Een financiële tegemoetkoming aan de corporaties is een stimulans voor hun om te voldoen aan de subsidievoorwaarden van het Rijk, en daarmee op te leveren voor eind 2024. Een deel van de Rijkssubsidie beschikbaar stellen aan de corporaties betekent voor de gemeente een groter tekort in de kosten voor het bouw- en woonrijp maken van de locaties.

Hoe het gemeentelijk financieel tekort wordt gedekt wordt bij het investeringsbesluit per locatie toegelicht. Op 28 april heeft het Rijk aangekondigd dat er een half miljard beschikbaar is voor nieuwbouw- en flexwoningen. Aan de exacte specificaties en voorwaarden werkt het Rijk momenteel. Indien mogelijk maakt Amsterdam hier te zijner tijd wederom gebruik van voor de tweede tranche flexwoningen in de stad. Naar verwachting zal deze Rijkssubsidie een lager bedrag zijn dan bij de eerste tranche flexwoningen (€ 7.800,- i.p.v. € 12.000 per woning incl. btw). Daarnaast wordt ook gezocht naar andere subsidie- en financieringsmogelijkheden. 2) Herplaatsingsgarantie: Begin mei jl. heeft het Rijk het loket opengesteld om gebruik te maken van de Herplaatsingsgarantie. Net als bij de subsidie stelt het Rijk ook strikte eisen zoals dat na aanmelding de woningen 18 maanden binnen 18 maanden moeten worden gerealiseerd. Deelname aan de regeling levert voor de corporaties als voordeel dat het Rijk en gemeente meedelen in het financiële risico van de corporaties in de restwaarde van hun vastgoed, mochten zij na een eerste exploitatie termijn geen nieuwe locatie vinden/aangeboden krijgen om de woningen te exploiteren en/of de woningen niet verkocht kunnen worden aan een derden.

De inschatting is dat er minimaal/geen gebruikt zal worden gemaakt van de herplaatsingsregeling daar er altijd een woningbouw vraagstuk aan de orde is. De corporaties op de vier huidige flexwoning locaties hebben zich tot nu toe niet ingeschreven voor de herplaatsingsgarantie. Dit volgt mogelijk in de loop van het jaar. 3). Crisis en herstelwet: Op 7 februari van dit jaar heeft het college van B&W ingestemd om tijdelijke woningbouwprojecten (flexwoningen) aan te melden voor de Crisis- en herstelwet. Hiermee

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 oktober 2023 Pagina 14 van 14

worden ruimtelijke procedures versneld doordat de Crisis- en herstelwet mogelijkheden biedt om bij wijze van experiment af te wijken van de bepalingen uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) om voor een langere periode dan 10 jaar af te wijken van bestemmingsplannen voor alle flexprojecten binnen de gemeente Amsterdam aan te melden voor de Crisis- en herstelwet. Vanaf 10 mei jl. is de Crisis- en herstelwet van kracht voor de huidige en toekomstige flexprojecten in Amsterdam. Dit heeft het ministerie gepubliceerd in de Staatscourant (Stcrt. 2023, 12590).