Bijlage 1. Raadsinformatiebrief-nazorg-aardbevingen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Bijlage

7 maart 2023 Algemene Zaken Burgemeester Heleen Bruining, plnafase1@amsterdam.nl VNG ledenbrief: https://vng.nl/brieven/oproep-bijdrage-giro555-turkije-en-syrie

Onderwerp

Nazorg aardbevingen in Turkije en Syrië

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 6 februari 2023 vond een zware aardbeving plaats in delen van Zuid-Turkije en Noord-Syrië. In de weken erna volgden nog enkele zware naschokken. In de vele nieuwsberichten zien we mensen die leven in rouw en radeloosheid smeken om hulp. Hun familie en vrienden elders, bijvoorbeeld in onze stad, voelen zich machteloos. Het verlies, het verdriet, de verwoesting, het is intens verdrietig en een uitputtingsslag voor velen die het nieuws op de voet volgen. Op vrijdag 24 februari bereikte ons het trieste bericht dat ook een inwoner van Amsterdam bij de aardbeving is overleden. Mede namens het college, de dagelijks besturen van de stadsdelen en stadsgebied Weesp condoleren wij de nabestaanden die familie en vrienden zijn verloren. We betuigen ons medeleven aan iedereen die in angst leeft, alles is kwijtgeraakt en onzeker is over de toekomst. Ons hart gaat uit naar alle Amsterdammers die zich dag en nacht grote zorgen maken. Wij wensen iedereen in Turkije, in Syrië en hier, kracht, troost en sterkte toe. Het college heeft met de nabestaanden van de overleden Amsterdammer gesproken. Als steunbetuiging aan alle slachtoffers en nabestaanden hing de Nederlandse vlag op 9 februari halfstok op het stadhuis en andere Amsterdamse gemeentepanden. Tijdens de raadsvergadering op 15 februari namen we een minuut stilte in acht.

Ook tekende de burgemeester het condoleanceregister op het consulaat. Op vrijdag 17 februari heeft de gemeentesecretaris op verzoek van het college het zogenaamde Nafase-draaiboek gestart om alle inzet van de gemeente te coördineren en monitoren. Met deze brief informeert het college u over de gevolgen van de aardbeving in Turkije en Syrië voor Amsterdammers en de nazorg die de gemeente daar en voor de Turkse, Koerdische en Syrische gemeenschap in Amsterdam verleent.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 maart 2023 Pagina 2 van 5

Inzet voor hulp in Turkije en Syrië Het college besloot op 14 februari 2023 om 1 euro per inwoner te doneren aan Giro 555, het gironummer dat voor de nationale actie wordt gebruikt en door de VNG is geadviseerd. Giro 555 is lid van de Emergency Appeals Alliance (EAA), een internationaal netwerk van tien Nationale Acties in verschillende landen. Het college heeft namens de stad een bedrag van € 905.000,- aan Giro 555 gedoneerd. Onder de vlag van Giro 555 bieden 10 organisaties hulp aan Turkije en Syrië. Dit zijn: Care, Cordaid, Rode Kruis, Kerk in Actie, Oxfam Novib, Plan International, Save the Children, Stichting Vluchteling, Unicef en World Vision. De hulporganisaties verantwoorden o.a. via hun websites over het type hulp dat wordt geboden. Na de aardbeving in Turkije en Syrië betreft dit de volgende hulp:  Zoeken naar mensen onder het puin.  Gezondheidszorg: het bieden van medische hulp, het uitdelen van hygiëne pakketten (o.a. shampoo, zeep, tandenborstel en desinfectie gel). Inzet van medische zorg via mobiele teams bij collectieve schuilplekken en opvangcentra door artsen, verpleegkundigen/vroedvrouwen en assistenten. Tevens het zorgen voor medische basisapparatuur en medische voorraden voor ziekenhuizen.  Noodhulp: o.a.

uitdelen van noodpakketten met matrassen, thermische dekens, slaapmatten en zaklampen, eten, kachels, dekens en warme kleding, powerbanks, repareren van waterpunten in opvanglocaties, scholen en moskeeën en zorgen voor schoon drinkwater, jerrycans, het opzetten van gemeenschappelijke keukens, het uitdelen van eten en kookgerei, het plaatsen en dagelijks schoonhouden van mobiele noodlatrines.  Opvang: opvang en financiële steun aan mensen die hun huis en bezittingen zijn kwijtgeraakt.  Voorlichting: voorlichting geven over gezondheid en persoonlijke hygiëne en infectiepreventie.  Informatie verstrekken: het verbeteren van toegang tot accurate informatie over o.a. transport naar veilige locaties, toegang van wegen en plaatsen waar hulp wordt geboden.  Wederopbouw/herstel: arbeiders voorzien van gereedschap, brandstof, materiaal en andere benodigde uitrusting om hen in staat te stellen puin op te ruimen en wegen vrij te maken. Hulp aan Amsterdamse slachtoffers Met de directie Consulaire Zaken en Visumbeleid van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is afgesproken dat de gemeente Amsterdam bij Amsterdamse sterfgevallen als gevolg van deze ramp, wordt geïnformeerd, als de nabestaande(n) daar prijs op stellen. Dat signaal gaat naar het betreffende stadsdeelbestuur dat dan namens de gemeente medeleven betuigt en een gemeentelijke contactpersoon aanbiedt.

Wanneer nabestaanden daar prijs op stellen gaat deze contactpersoon met hen in gesprek en verkent of er een hulpvraag ligt waarbij de gemeente van betekenis kan zijn, zoals bijvoorbeeld bij administratieve handelingen met de overheid waar een akte van overlijden bij nodig is. Dit betreft maatwerk. Dit aanbod is op dit moment één keer gedaan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 maart 2023 Pagina 3 van 5

Faciliteren van de Amsterdamse Turkse, Koerdische en Syrische gemeenschap De gemeente heeft het netwerk waar de Turkse, Koerdische en Syrische gemeenschap in participeren direct na de ramp benaderd om goed contact te onderhouden en snel benaderbaar te zijn. In de stad zijn en worden verschillende herdenkingsbijeenkomsten georganiseerd door de getroffen gemeenschappen. Het college is hier waar mogelijk en wanneer dat op prijs werd gesteld bij aangesloten. Op dinsdag 14 februari organiseerde het college in de ambtswoning een steunbijeenkomst om individuele Amsterdammers en vertegenwoordigers uit de Turkse, Koerdische en Syrische gemeenschap een hart onder de riem te steken en om onderling ervaringen, gevoelens en zorgen te delen. In totaal waren ruim 50 mensen uit de verschillende gemeenschappen aanwezig. De aanwezigen zijn vaak ook zelf persoonlijk getroffen. Onderwerpen van gesprek waren o.a.: Welke hulp kunnen we bieden aan de slachtoffers in de getroffen gebieden? Welke hulp kunnen we elkaar in Amsterdam geven? Welke onderlinge steun, maar ook steun vanuit de overheid voor lokale hulpinitiatieven is mogelijk? De aanwezigen wisselden uit welke initiatieven er zijn en het college deed het aanbod om met hen te verkennen of de gemeente op onderdelen kan faciliteren.

Wat de concrete vraag gaat zijn en of die binnen de mogelijkheden van de gemeente ligt, moet komende weken blijken. Uit dit gezelschap vormde zich de ‘Initiatiefgroep’ die een aantal zaken gezamenlijk wil oppakken. Er bestaat een sterke behoefte om kennis te nemen van elkaars initiatieven en ervaringen met elkaar te delen. Daarnaast streven de initiatiefnemers naar samenwerking in acties en initiatieven die hulp en ondersteuning bieden aan de getroffenen. Het plan is opgevat om als eerste initiatief een herdenkingsbijeenkomst te organiseren voor de slachtoffers en nabestaanden. De herdenking zien zij als een moment van bezinning en tegelijkertijd als een eerste stap voor een langere samenwerking van de organisaties. Zij willen deze herdenkingsbijeenkomst in nauwe samenwerking en met ondersteuning van de gemeente Amsterdam organiseren. Enkele ambtenaren zijn inmiddels met de Initiatiefnemers in gesprek. Vragen van Amsterdammers Het gemeentelijke Contact Centrum Amsterdam (Webcare en 14020) staat paraat om vragen van Amsterdammers te beantwoorden. Tot op heden wordt hier nagenoeg geen gebruik van gemaakt. De buurtteams, gebiedsteams en zorgteams, hebben contacten in de buurt en kunnen ook vragen beantwoorden. Wel is geïnformeerd welke hulp vanuit Amsterdam mogelijk is om de doorgang van vrachtwagens richting Turkije en Syrië te bespoedigen. Daarover in de volgende alinea meer.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 maart 2023 Pagina 4 van 5

Context noodhulpstructuur Nederland en EU Nederland (en de Europese Unie) stuurt alleen noodhulp op basis van een hulpverzoek van de overheid van het getroffen land. Veel van die hulpverzoeken komen binnen via de EU. DG ECHO [1] is hiervoor verantwoordelijk. De Emergency Response Coördination Centre (ERCC)[2] van de EU coördineert de hulpverzoeken. Aanvragen voor middelen en experts zetten ze in Nederland uit bij het Landelijk Operationeel Coördinatiecentrum (LOCC)[3] en de ministerie van Buitenlandse Zaken. Effectieve noodhulp verlenen in crisissituaties is erg complex. Het vereist onder andere een helder beeld van de noden ter plaatse, een lokaal netwerk en coördinatie met andere hulpverleners en plaatselijke overheid. Het risico bestaat dat organisaties en initiatieven die niet zijn ingebed in de internationale noodhulpstructuren niet effectief te werk kunnen gaan en soms zelfs verstorend kunnen werken. Voor de aardbeving in Turkije en Syrië heeft belangenvereniging Transport en Logistiek Nederland een informatiesite [4] opgezet voor het vervoer van humanitaire middelen naar het getroffen gebied. Evofenedex[5] helpt organisaties die vragen hebben over hulpgoederenvervoer. Vereniging Nederlandse Gemeenten De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft een ledenbrief opgesteld (zie de bijlage).

De VNG hanteert het volgende uitgangspunt: Breed gedeeld is de opvatting dat we als gemeenten géén rol kunnen spelen in de fase van de noodhulp en dat hulp aan wederopbouw goed moet worden afgestemd met het lokale bestuur en de hulporganisaties. De VNG heeft de intentie om samen met Giro555 te bekijken op welke manier zij een rol kan spelen in de wederopbouwfase. VNG International, de organisatie voor internationale samenwerking van de VNG, heeft de nodige ervaring met gemeentelijke wederopbouw projecten na rampen in het buitenland, bij aardbevingen, watersnoodrampen, tsunami’s en orkanen. Indien een gemeente in aanvulling op financiële bijdrage interesse heeft om met expertise betrokken te zijn bij het uitvoeren van een door VNG International gecoördineerd project, dan kan zij zich melden. De gemeente Amsterdam treedt met de VNG in gesprek om te bezien welk type hulp de komende periode noodzakelijk is en of Amsterdam daar wellicht iets in kan betekenen. Dit kan bijvoorbeeld hulp zijn in de sfeer van watermanagement of naar voorbeeld van de hulp na de aardbeving in 1999 in Turkije, waarbij Amsterdamse bouwinspecteurs hun kennis en expertise hebben gedeeld bij de wederopbouw.

[1] Directoraat-generaal Europese Civiele Bescherming en Humanitaire Hulp, zie https://civil-protection-

humanitarian-aid.ec.europa.eu/index_nl [2] https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/what/civil-protection/emergency-response-coordinationcentre-ercc_en; [3] https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-justitie-enveiligheid/organisatie/organogram/directoraat-generaal-politie-en-veiligheidsregio%E2%80%99sdgpenv/landelijk-operationeel-coordinatiecentrum-locc [4] https://www.tln.nl/humanitair-transport/ [5] https://www.evofenedex.nl/?gclid=EAIaIQobChMI5ruq8_K3_QIV0rvVCh1mHAr-EAAYASAAEgKwkvD_BwE

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 maart 2023 Pagina 5 van 5

Werkgeverschap De gemeentesecretaris plaatste op 7 februari 2023 op Tamtam namens het Gemeentelijk Management Team (GMT) een bericht om medewerkers een hart onder de riem te steken. Het GMT benoemt dat er collega’s zijn die iets willen doen voor de slachtoffers van de aardbevingen. In de stad ontstaan allerlei initiatieven en het is goed om te zien dat dit snel op gang komt. Het GMT wil medewerkers waar mogelijk de ruimte geven om daaraan bij te kunnen dragen. Wanneer het medewerkers allemaal even te veel wordt, is het advies dit met de leidinggevende of met de bedrijfsmaatschappelijk werker te bespreken. Daarnaast zijn alle directeuren erop geattendeerd dat zij desgewenst een herdenking voor hun organisatieonderdeel kunnen verzorgen. Als werkgever houdt het GMT de vinger aan de pols of er een aanvullend aanbod nodig is. Vervolgstappen Met de donatie heeft het gemeentebestuur bijgedragen aan de noodhulp in de getroffen gebieden. Waar dat binnen de gemeentelijke mogelijkheden ligt, biedt het college steun aan de Amsterdamse Turkse, Koerdische en Syrische gemeenschap. Dat geldt ook voor alle anderen die zich bij de ramp betrokken voelen. Via de contacten met en de initiatieven van de Initiatiefgroep blijft de gemeente nauw bij de gemeenschap betrokken.

Op de wat langere termijn, wanneer er meer beeld is van de hulpvraag vanuit Turkije en Syrië wat betreft de wederopbouw, is het college voornemens om in VNG-verband te verkennen welke bijdrage Amsterdam aan de wederopbouw kan leveren. Ook wordt bezien welke mogelijke gevolgen deze aardbevingen de komende ca. 2 jaar voor Amsterdammers en de gemeente kan hebben, bijvoorbeeld als gevolg van migratie, maar ook in zorgvragen e.d. Door die analyse nu te maken kan de gemeente alvast zaken in gang zetten zodat we op het moment dat situaties zich daadwerkelijk voordoen, adequaat kunnen reageren. Het college houdt u hiervan op de hoogte. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl