Bijlage 1. Raadsinformatiebrief leergroei van Amsterdamse leerlingen tijdens Covid-19

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 mei 2021 Onderwijs Marjolein Moorman OJZD/onderwijs (bestuurszaken.ojzd@amsterdam.nl)

Onderwerp

Rapport Leergroei Amsterdamse basisschoolleerlingen tijdens Covid-19

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Het college heeft het afgelopen jaar samen met het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO) aan de eerste Staat van het Amsterdamse Primair Onderwijs1 gewerkt. Deze rapportage bood ons inzicht in hoe het de Amsterdamse leerlingen in de eerste fase van de corona-pandemie is vergaan. Die rapportage liet duidelijk zien dat veel van de Amsterdamse leerlingen sterk te lijden hadden onder de lockdown in het voorjaar van 2020; de leergroei bleef bij veel leerlingen achter. Vooral bij leerlingen uit kwetsbare groepen van scholen met een hoog aandeel leerlingen met een risico op onderwijsachterstanden, waren de resultaten zeer zorgelijk. Dat heeft er o.a. voor gezorgd dat het onderwijsveld en het college zich hard hebben gemaakt voor méér aandacht en uren onderwijs voor deze leerlingen, voor een zomerprogramma MidzomerMokum met zowel aandacht voor de cognitieve als sociaal-emotionele ontwikkeling en de samenwerking met het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap wat resulteerde in het Nationaal Programma onderwijs (NPO). Naar aanleiding van de eerste Staat van het Amsterdamse Primair Onderwijs heb ik u toegezegd de resultaten van de leerlingen nauw in de gaten te houden en samen met het onderwijs te kijken naar dat wat er nodig is.

Daarom heeft het college in samenwerking met het BBO opnieuw de dienst Onderzoek Informatie en Statistiek (OIS) van de gemeente Amsterdam gevraagd om een nadere analyse te maken van de leerontwikkelingen van de leerlingen van groep 4 t/m 8 in het basisonderwijs, na de lockdowns in het afgelopen jaar. Dit heeft geleid tot de factsheet Leergroei Amsterdamse basisschoolleerlingen tijdens Covid-19 (bijlage 1). Hieronder ga ik in op de belangrijkste resultaten en geef ik duiding aan wat dit voor het vervolg betekent. Belangrijkste conclusies  Inhaalslag - Het overgrote deel van de Amsterdamse basisschoolleerlingen heeft van september 2020 tot en met januari 2021 op cognitief vlak een noodzakelijke inhaalslag gemaakt. Deze leerlingen laten een vergelijkbare leergroei zien als in de jaren voor corona.  Schoolverschillen - Zorgelijk is dat we grote verschillen zien tussen scholen in de mate van leergroei, sommige scholen laten gemiddeld een twee keer zo grote leergroei zien als andere scholen met een vergelijkbare leerlingenpopulatie.

1

Raadsinformatiebrief Publicatie van de rapportage de Staat van het Amsterdamse primair onderwijs 2019-2020 dd. 23-11-2020; Bespreking commissie WIO dd. 27-01-2021

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief





Datum 26 mei 2021 Pagina 2 van 3

Ongelijke leergroei - De leergroei is gemiddeld rond de 10% minder op scholen met een groter aandeel leerlingen met een risico op onderwijsachterstanden dan op scholen met weinig leerlingen met een risico op onderwijsachterstanden. Ontbrekende groep in toetsresultaten - Een relatief grote groep is niet getoetst met vergelijkbare gestandaardiseerde toetsen en moet daarom nog onderzocht worden. Het gaat hierbij om ongeveer vijfduizend leerlingen (18% van het totaal). Dat maakt dat het niet mogelijk is om een uitspraak te doen over de leergroei van deze leerlingen en geeft nog geen goed beeld van de cognitieve ontwikkeling van deze groep. Scholen kunnen om verschillende redenen kiezen om leerlingen niet te toetsen, maar dat is bij dit onderzoek niet onderzocht.

In de eerste plaats wil ik mijn complimenten uitspreken aan de scholen, leraren, ouders en niet in de laatste plaats de leerlingen. Er zijn ontzettend grote stappen gemaakt en de vertraging en achterstanden van heel veel leerlingen zijn grotendeels ingelopen. Een mogelijke verklaring voor de inhaalslag is dat de scholen en leerlingen beter waren voorbereid op de tweede lockdown: les op afstand is al ‘normaal’ geworden en ook veel van de voorzieningen zoals laptops, digiborden, etc. die hiervoor nodig zijn aangeschaft of zijn verstrekt o.a. met hulp van de gemeente. Ook denken we dat de toename in de leergroei verklaard wordt doordat er de afgelopen tijd meer focus en aandacht is geweest op de kernvakken van het curriculum (taal, rekenen). Tegelijkertijd heb ik grote zorgen over de grote verschillen tussen scholen en de brede ontwikkeling van leerlingen die door het vele onlineonderwijs beperkt aan bod is gekomen. 1. Schoolverschillen - Op sommige scholen is de leergroei twee keer zo groot als op andere, vergelijkbare scholen. Ook zien we dat scholen met veel leerlingen met een risico op onderwijsachterstanden (zogenoemde doelgroepleerlingen) minder leergroei weten te realiseren dan de andere scholen en dat de verschillen tussen die scholen onderling groter zijn.

In het onderzoek is niet gezocht naar verklaringen voor de grote verschillen tussen scholen, maar we zullen hier met de schoolbesturen wel naar moeten kijken. Ook vraag ik besturen en scholen te investeren op de plekken waar de hulp het hardst nodig is en zal ze daarbij terzijde staan. 2. Brede ontwikkeling - We beogen met het onderwijs leerlingen klaar te stomen voor het leven en werken in een complexe maatschappij. Hierbij is het belangrijk om de sociaalemotionele ontwikkeling van leerlingen te volgen en dat is in deze factsheet niet onderzocht. Het volgen van online lessen heeft de sociale interacties tussen leerlingen onderling en met de leerkrachten beperkt en hier zullen we de komende tijd ook aandacht voor moeten hebben. De factsheet benadrukt opnieuw het belang dat het onderwijs speelt in het realiseren van gelijke kansen voor leerlingen. De resultaten laten zien dat de cognitieve ontwikkeling van een groot deel van Amsterdamse leerlingen de goede weg naar boven lijkt te hebben gevonden, maar dat verschillen tussen scholen groot zijn. Samen met de scholen en schoolbesturen kijken wij momenteel hoe de investeringen in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs ingezet kunnen worden om de kwaliteit structureel te versterken en de verschillen tussen scholen te verkleinen.

Hierbij willen wij ervoor zorgen dat dit ook aansluit bij bestaande programma’s en dat de investeringen terecht komen op de plaatsten waar ze het hardst nodig zijn. De hoofdlijnen die we hebben benoemd zijn de volgende:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

  

Datum 26 mei 2021 Pagina 3 van 3

Versterken schooldirecteuren en teams om zo de verschillen tussen scholen te verkleinen; Inzetten op uitbreiden buiten- en bovenschools aanbod om de ontwikkeling van de leerlingen verder te helpen daar waar het het hardst nodig is; Versterken op de inzet sociaal-emotionele ontwikkeling van de leerlingen.

De inzet is om begin juli met de schoolbesturen tot een afspraak op hoofdlijnen te komen zodat in de zomer een bestedingskader uitgewerkt kan worden. Hierover zullen we u vlak voor of na het zomerreces verder informeren.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Bijlagen 1. Factsheet Leergroei Amsterdamse basisschoolleerlingen tijdens Covid-19

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl