Bijlage 1_Raadsinformatiebrief knelpuntenaanpak klimaatadaptatie.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 december 2024 Openbare ruimte, groen, verkeer, vervoer en luchtkwaliteit Melanie van der Horst Programma Klimaatadaptatie, klimaatadaptatie@amsterdam.nl

Onderwerp

Knelpuntenaanpak klimaatadaptatie

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over de meest urgente knelpunten voor klimaatadaptatie. Dit is een uitwerking van motie 510.23 (Bakker en Van Renssen) die u heeft aangenomen na de raadsbespreking van het Dashboard Klimaatadaptatie op 19 juli 2023. In de motie vroeg u het college de meest urgente knelpunten in de stad van extreme hitte, droogte, overstroming en wateroverlast te identificeren en te zoeken naar koppelkansen met de beheercyclus van de openbare ruimte. Ik heb u toegezegd hier eind 2024 over te informeren. Het belang hiervan is groot, het klimaat verandert namelijk steeds sneller en daar krijgen wij allemaal last van. De kans op extreme hitte, droogte en regenval en de risico's van overstromingen nemen toe. Daar moeten we ons op voorbereiden. Daarom maakt klimaatadaptatie zoveel als mogelijk onderdeel uit van alle reguliere werkzaamheden. Eerder dit jaar is de Agenda Klimaatadaptatie 2024-2026 met u gedeeld, waarin u meer informatie kunt vinden over alle inspanningen. In deze brief richt ik me specifiek op de meest urgente knelpunten in de stad, en hoe we ons daar extra voor willen inspannen. Hiervoor hebben we gekeken naar de plekken waar de klimaatrisico’s het grootst zijn, zodat we de schaarse middelen op die plekken in kunnen zetten waar de noden het hoogst zijn.

De consequenties van klimaatverandering raken Amsterdammers namelijk niet allemaal in dezelfde mate. Dit is bijvoorbeeld afhankelijk van iemands woonsituatie, inkomen en vitaliteit. In een versteende wijk met veel ouderen die in slecht geïsoleerde huizen wonen, zal extreme hitte voor meer (gezondheids)schade zorgen dan bij mensen die in een veel groenere omgeving wonen. In deze brief leest u waar urgente knelpunten zijn en hoe we die willen aanpakken. Meest urgente knelpunten Om te beoordelen waar in Amsterdam zich de grootste klimaatrisico’s kunnen voordoen, zijn de risicokaarten klimaatadaptatie gebruikt. Hierin zijn per buurt de mogelijke gevolgen van hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen op bewoners, bebouwing en groen in kaart gebracht. Deze kaarten zijn gecombineerd met de mate van blootstelling, de gevoeligheid voor overlast en het aanpassingsvermogen van mensen in de buurt. Ook hebben we gekeken naar de demografische, sociaaleconomische en fysieke aspecten van de buurt zoals het aantal ouderen, het aantal bewoners onder de armoedegrens en de verhardingsgraad van de openbare ruimte.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 december 2024 Pagina 2 van 3

Op basis van deze aspecten krijgt elke buurt een risicoscore. De buurten met de hoogste score zijn gecategoriseerd als ‘meest urgente knelpunten’. Het resultaat is een lijst met 14 buurten waar hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen grote risico’s met zich meebrengen. De buurten liggen verspreid over de stadsdelen Nieuw-West, West, Noord, Oost en Zuidoost. Onderstaande afbeelding toont de buurten op de kaart.

Aanpak voor de meest urgente knelpunten Het huidige beleid is om klimaatadaptatiemaatregelen zoveel mogelijk te koppelen aan de reguliere beheer- en onderhoudscyclus. Bij de grootste knelpunten hebben we vooruitlopend op de reguliere beheer- en onderhoudscyclus geïnventariseerd hoe we die zouden kunnen aanpakken. Hiervoor wordt naar oplossingen gezocht in de openbare ruimte én op privaat terrein, ook buiten de reguliere beheer- en onderhoudscyclus om. Dit noemen we de ‘knelpuntenaanpak klimaatadaptatie’. Hiervoor zijn aanvullende middelen nodig, waarvoor geen dekking in de begroting is. De aanpak bestaat uit drie stappen: 1. Allereerst wordt de knelpuntenanalyse uitgebreid met aanvullende modelleringen van onder andere rioolcapaciteit, grondwater en hittestress. Er is ook extra aandacht voor kwetsbare en vitale functies, kwetsbare doelgroepen en risicolocaties. 2. Vervolgens worden klimaatadaptatiemaatregelen voor de openbare ruimte voorgesteld. Hierbij kan gedacht worden aan de aanleg van wadi’s, filtratiekratten, schaduwrijke bomenrijen en maaiveldplooiingen. De maatregelen koppelen we zoveel mogelijk aan de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 december 2024 Pagina 3 van 3

huidige beheer- en onderhoudscyclus. Wanneer geen werkzaamheden gepland staan, wordt gekeken waar aanvullende ingrepen in de openbare ruimte nodig zijn. 3. Als laatste worden, in samenwerking met de buurt en belanghebbenden, kansen geïnventariseerd voor de private ruimte. Bijvoorbeeld in tuinen van bewoners, (semi) openbaargroen van woningcorporaties of op eigen terrein van gebouwen met kwetsbare functies zoals een verzorgingstehuis. Per knelpunt wordt gekeken naar de mogelijkheden van een 'wijkaanpak'. Dit doen we samen met belangrijke partners in de buurt, zoals woningcorporaties, buurtinitiatieven en bewoners. Met Amsterdam Weerproof is hier de afgelopen jaren ervaring voor opgedaan door in diverse buurten in de stad een platform te creëren voor kennisdeling, gezamenlijke initiatieven en het uitwisselen van best practices. Huidige stand van zaken In 2024 zijn voor drie buurten (cluster Slotervaart-Zuid, cluster Banne-Buiksloot en cluster BijlmerOost) de eerdergenoemde stappen doorlopen. Hier zijn extra nieuwe klimaatadaptieve maatregelen nodig, bovenop geplande instandhoudingswerkzaamheden die klimaatadaptief worden uitgevoerd. Voorbeelden van extra maatregelen zijn het toevoegen van een bomenrij rondom een verzorgingstehuis, wadi’s waar het regenwater niet wegloopt en verhardingen omvormen naar groen.

De kosten voor extra klimaatadaptieve maatregelen in deze drie buurten zijn circa 15 miljoen euro. Hiervoor is nog geen dekking in de begroting. Voor de overige 11 buurten worden in 2025 en 2026 dezelfde stappen doorlopen en oplossingen geïnventariseerd, om vervolgens aan u voor te leggen. Voor de oplossingen is vooralsnog geen budget beschikbaar. Met de voortgangsrapportage Klimaatadaptatie houden we u hiervan op de hoogte. De afgelopen periode is de impact van klimaatverandering op de bestaanszekerheid van kwetsbare groepen en gebieden verkend. Deze verkenning zal ik begin volgend jaar met de raad delen. Afdoening moties Met de knelpuntenaanpak Klimaatadaptatie worden twee moties afgedaan. Namelijk motie 510.23 (Bakker en Van Renssen) inzake het aanpakken van de meest urgente knelpunten in de stad van extreme hitte droogte, overstroming en wateroverlast. In deze brief heeft u kunnen lezen welke knelpunten geïdentificeerd zijn en hebben we de aanpak hiervoor beschreven. Ook wordt motie 405.24 (Bakker) afgedaan, inzake publieke en particuliere samenwerking om regenwater niet door het riool te hoeven spoelen. Het college geeft uitvoering aan de motie door, bij de inventarisatie, in samenwerking met de buurt en belanghebbenden kansen in beeld te brengen voor de private ruimte om regenwater te bergen. Het college beschouwt deze moties hiermee als afgedaan.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder openbare ruimte, groen, verkeer, vervoer en luchtkwaliteit Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl