BIJLAGE 1 - Raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen per juli 2025.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 september 2025 Grond en Ontwikkeling Steven van Weyenberg Grond en Ontwikkeling / n.lubach@amsterdam.nl Raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen met de stand van zaken per 1 juli 2025
Geachte leden van de gemeenteraad, Zoals ieder halfjaar informeer ik uw commissie graag over de verdere ontwikkelingen van het erfpachtstelsel.1 Dit is de zesde raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen en betreft de stand van zaken per 1 juli 2025. Aan de hand van deze raadsinformatiebrief deel ik onder meer graag met u dat er per 1 juli 2025 meer dan 95% van de particuliere overstapaanvragen van vóór 8 januari 2020 volledig zijn afgerond tot en met het versturen van een aanbieding, circa 92% van de particuliere overstapaanvragen onder de Spijtoptantenregeling volledig zijn afgerond tot en met het versturen van de aanbieding en dat voor circa 90% van de erfpachtrechten van grote beleggers onder de Spijtoptantenregeling de aanvraag is afgerond tot en met het versturen van de aanbieding. Ook informeer ik u graag over de startdatum van zowel de beleidsadviescommissie, als de pilot geschillencommissie. Door de start van deze commissies zijn alle punten uit het coalitieakkoord 2022-2026 “Amsterdams akkoord” die betrekking hebben op erfpacht afgerond. 1.
1
Uitvoering/afronding overstap naar eeuwigdurende erfpacht Particuliere erfpachters Onderstaand figuur toont het totaal van circa 132.500 overstapaanvragen die zijn ingediend door particuliere erfpachters vóór 8 januari 2020. De genoemde aantallen worden steeds geteld per erfpachtrecht. Het aantal geregistreerde aanvragen per erfpachtrecht is licht toegenomen in verband met (de administratieve verwerking van) splitsingen van erfpachtrechten. In onderstaand figuur wordt weergegeven in welk stadium de aanvragen zich bevinden: of de aanvraagdatum geregistreerd is (‘geregistreerde aanvragen), of de aanvraag is ingediend (‘ingediende aanvragen’), of deze aanvraag al heeft geleid tot een aanbieding (‘aanbieding beschikbaar’), of de geaccepteerde aanbieding bij de notaris ter ondertekening ligt (‘bij de notaris’), of dat de overstapakte al getekend is (‘overgestapt’). ‘Niet overgestapte aanvragen’ geven aan dat
Dit gebeurt ter uitvoering van onderdeel 14 uit het aangenomen amendement van het raadslid De Jager (D66) van 16 februari 2022 en tevens zoals besproken in de Raadscommissie RO van 1 februari 2023.
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 2 van 11
er wel een overstapaanvraag is ingediend, maar dat de erfpachter op een later moment heeft aangegeven niet over te willen stappen door de aanvraag of aanbieding te annuleren of te laten verlopen.
Totaal aantal binnengekomen particuliere overstap verzoeken 1 juli 2025 met een aanvraagdatum van voor 8 januari 2020 Niet overgestapte aanvragen 26,7%
Geregistreerde aanvragen 0,5%
Ingediende aanvragen 2,5%
Beschikbare aanbiedingen 0,2% Bij de Notaris 1,6%
Overgestapt 68,5%
Voor particuliere overstapaanvragen met een aanvraagdatum vóór 8 januari 2020 zijn in de eerste helft van 2025 gemiddeld 127 aanbiedingen per maand verstuurd. Zoals in de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen reeds vermeld, worden er voor deze groep momenteel relatief weinig aanbiedingen verstuurd. Dit komt onder andere doordat er bijvoorbeeld eerst nog een erfpachtwijziging moet plaatsvinden voordat kan worden overgestapt. Per 1 juli 2025 zijn voor deze aanvragen in totaal circa 126.800 aanbiedingen verstuurd. Inmiddels is dus voor meer dan 95% van de particuliere overstapaanvragen van vóór 8 januari 2020 de aanvraag afgehandeld tot en met het versturen van de aanbieding. Op 1 januari 2025 stond voor circa 4.600 erfpachtrechten de aanvraag nog open om een aanbieding te versturen. Op 1 juli 2025 staat van deze aanvraaggroep nog voor circa 4.000 erfpachtrechten de aanvraag open om een aanbieding te ontvangen. Het kan voorkomen dat een nieuwe (tweede, of zelfs derde) aanbieding wordt verstuurd
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 3 van 11
voor één erfpachtrecht. Een erfpachter kan bijvoorbeeld van betaalwijze wisselen of de woning kan zijn overgedragen aan een nieuwe erfpachter. Ook kan het voorkomen dat erfpachters hun aanvraag annuleren vóórdat zij een aanbieding hebben ontvangen. Er stonden op 1 januari 2025 circa 6.500 particuliere aanvragen met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. Voor deze aanvraaggroep zijn in de eerste helft van 2025 gemiddeld circa 340 aanbiedingen per maand verstuurd. Er staan op 1 juli 2025 circa 5.200 particuliere aanvragen met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. De openstaande aanvragen nemen niet evenredig af ten opzichte van het aantal verstuurde aanvragen, in verband met eerder genoemde redenen (wijziging betaalwijze en verkoop woning). Daarnaast worden er nog altijd nieuwe overstapaanvragen geregistreerd voor deze aanvraaggroep. Grote beleggers Onder ‘grote beleggers’ worden in deze raadsinformatiebrief erfpachters met 100 of meer erfpachtrechten verstaan. Voor deze aanvragen worden meerdere erfpachtrechten in één aanbieding gebundeld. Voor de gebundelde erfpachtrechten wordt eerst een aanbieding in concept aan de erfpachter verstuurd.
Nadat de erfpachter een betaaloptie heeft gekozen, wordt vervolgens de definitieve aanbieding verstuurd. Circa 24.500 erfpachtrechten van grote beleggers hebben een aanvraagdatum vóór 8 januari 2020. Zoals in de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen vermeld, stond op 1 januari 2025 voor circa 12.000 erfpachtrechten de aanvraag open om een definitieve aanbieding voor te versturen. Op 1 juli 2025 staat van deze aanvraaggroep nog voor circa 8.000 erfpachtrechten de aanvraag open voor het ontvangen van een definitieve aanbieding. Van deze 8.000 erfpachtrechten was op 1 januari 2025 voor circa 2.000 erfpachtrechten de concept aanbieding reeds beschikbaar. Voor een deel van de erfpachtportefeuille van grote beleggers bestaan plannen voor de verkoop van hun erfpachtrechten. Deze plannen, maar ook de realisatie hiervan, hebben invloed op de afhandeling van hun overstapaanvragen. Door de grootte van een portefeuille (100+ erfpachtrechten), is de administratieve afwikkeling bij een verandering in een portefeuille erg complex en arbeidsintensief. Beleggers zijn geïnformeerd dat het zogeheten uitponden van hun portefeuille invloed kan hebben op de afhandeling van hun overstapaanvraag. Verder vindt er periodiek contact plaats met beleggers om hen te informeren over bijvoorbeeld de voortgang van hun aanvraag.
Er staan op 1 juli 2025 circa 200 aanvragen van grote beleggers met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 4 van 11
2. Afronding van de Spijtoptantenregeling In totaal werd er voor circa 20.000 erfpachtrechten (waarvan circa 2.000 van grote beleggers) een aanvraag ingediend onder de Spijtoptantenregeling (NB: dit betreft dus het aantal erfpachtrechten en niet het aantal spijtoptanten, omdat 1 erfpachter 1 of meer erfpachtrechten kan bezitten).2 Inmiddels is voor circa 92% van de particuliere overstapaanvragen onder de Spijtoptantenregeling en voor circa 90% van de erfpachtrechten van grote beleggers onder de Spijtoptantenregeling de aanvraag afgehandeld tot en met het versturen van de aanbieding. Op 1 juli 2025 staat nog voor circa 1.500 erfpachtrechten van particuliere erfpachters een aanvraag onder de Spijtoptantenregeling open om een aanbieding aan te versturen. Daarbij werden er in de eerste helft van 2025 gemiddeld ongeveer 170 aanbiedingen voor particuliere overstapaanvragen onder de Spijtoptantenregeling per maand verstuurd. Het kan voorkomen dat een nieuwe (tweede) aanbieding wordt verstuurd voor één erfpachtrecht, bijvoorbeeld door het wijzigen van betaalwijze. Op 1 juli 2025 staat voor nog zo’n 200 erfpachtrechten van grote beleggers de overstapaanvraag onder de Spijtoptantenregeling open om een aanbieding voor te versturen.
Onterecht geplaatste SOR-kenmerk dossiers overstap Op dossiers die mogelijk in aanmerking kwamen voor de Spijtoptantenregeling, is in de gemeentelijke systemen een zogenoemd “SOR-kenmerk” geplaatst. Bij de plaatsing van dit SOR-kenmerk is echter geen rekening gehouden met overdrachten van erfpachtrechten in de tussenliggende periode en de verwerkingstijd van deze overdrachten in het Kadaster en de gemeentelijke systemen. Na de overdracht van het erfpachtrecht is het SOR-kenmerk daardoor bij deze dossiers onterecht op het dossier blijven staan. Hiervan was sprake in circa 45 gevallen. Dit betekent dat er nieuwe erfpachters zijn die ten onrechte als Spijtoptant werden aangemerkt en onterecht een SOR-kenmerk in het Overstapportaal hebben gezien. Er is besloten om deze circa 45 erfpachters evengoed ook onder de Spijtoptantenregeling te laten vallen. 3. Afhandeling klantvragen en klachten In de eerste helft van 2025 zijn circa 12.500 klantvragen en 56 klachten met betrekking tot de overstap naar eeuwigdurende erfpacht binnengekomen en zijn er circa 12.700 klantvragen en 53 klachten over dit onderwerp afgehandeld. Op 1 juli 2025 waren circa 400 klantvragen en 3 klachten nog niet in behandeling genomen of volledig afgerond. De richtlijn van de gemeente voor het beantwoorden van klantvragen is vijf werkdagen.
Het eerste contact met de indiener van een klacht is altijd binnen vijf werkdagen, bijvoorbeeld door het versturen van een ontvangstbevestiging. Circa 69% van de
2 Ten aanzien van de cijfers van de grote beleggers heeft er een correctie plaatsgevonden, omdat er een bundel van de grote beleggers niet correct in de systemen staat; deze zijn onder de Spijtoptantenregeling geadministreerd, terwijl het hier in werkelijkheid ging om aanvragen die gedaan waren vóór 8 januari 2020.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 5 van 11
klantvragen werd in het eerste helft van 2025 binnen vijf werkdagen inhoudelijk afgehandeld. Voor klachten is de richtlijn voor de beantwoording zes weken. Circa 98% van de klachten die in de eerste helft van 2025 werden afgehandeld, werden binnen zes weken afgehandeld. 4. Financiën Overstap In het eerste half jaar van 2025 is € 36 miljoen aan afkoopsommen ontvangen als gevolg van de overstap. Deze afkoopsommen zijn de huidige waarde van de toekomstige canonbetalingen, die na afkoop niet meer worden ontvangen. Van 2018 tot en met juni 2025 is door de overstap in totaal een bedrag van € 802 miljoen euro aan afkoopsommen ontvangen.
Afkoopsom Boekwaarde canon Kosten overstap
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 1-7-2025 5 54 128 178 166 116 119 36 -1 -10 -21 -26 -46 -41 -56 -11 -2 -6 -12 -12 -8 -6 -3 -2 2 38 96 140 112 69 60 22
Totaal 802 -212 -50 540
De kosten voor de Overstap voor het eerste half jaar in 2025 bedragen € 2 miljoen. Deze kosten bestaan grotendeels uit loonkosten, inhuur van extern personeel en ICT-kosten. Dit bedrag wordt volledig gedekt door de reserve financiering erfpachtgrond. Vanaf 2018 tot en met juni 2025 is een bedrag van € 50 miljoen uitgegeven voor de uitvoering van de Overstapregeling. De grondwaarde van canon betalende rechten in het voortdurend stelsel wordt gedeactiveerd wanneer deze eeuwigdurend worden afgekocht (de “boekwaarde” op de balans wordt afgeboekt naar € 1,-, omdat er geen toekomstige inkomsten meer worden verwacht). In het eerste half jaar van 2025 bedraagt de de-activatie € 11 miljoen. Vanaf 2018 tot en met juni 2025 is er in totaal een bedrag van € 212 miljoen gedeactiveerd. In het eerste half jaar van 2025 bedraagt de meerwaarde, bestaande uit de afkoopsommen minus de de-activatie, € 22 miljoen. Vanaf 2018 tot en met juni 2025 bedraagt de totale meerwaarde € 540 miljoen. In 2023 is in totaal € 200 miljoen aan de reserve Sprong over het IJ en de reserve Schaalspronginvesteringen afgedragen. Bij de Voorjaarsnota 2024 is besloten om € 100 miljoen te laten vrijvallen ten gunste van de algemene middelen. Het restant stond tot eind 2024 op de reserve financiering erfpachtgrond, maar is in 2025 verschoven naar de nieuw gevormde reserve vermogensopbouw erfpacht. 5.
Het Erfpachtregistratie Systeem Amsterdam (Hera) Nieuwe portalen Op 17 maart 2025 ging Hera live met een nieuw portaal voor zakelijke erfpachters (zoals woningcorporaties), en een onderdeel voor particuliere erfpachters op Mijn Amsterdam. Op 29 april 2025 kwam ook het portaal voor notarissen en makelaars beschikbaar. Via
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 6 van 11
deze portalen kunnen erfpachters en professionals hun erfpachtgegevens bekijken op amsterdam.nl/erfpacht. Online formulier voor erfpachters Particuliere erfpachters kunnen sinds 17 maart 2025 een aanvraag indienen via een nieuw online formulier. Het formulier helpt hen de juiste aanvraag te kiezen en geeft informatie over de voor hun aanvraag benodigde documenten. Wat het betekent voor beheerders Aanvragen via het portaal zijn compleet en worden in Hera verwerkt. Hera stuurt automatisch berichten en bewaakt termijnen, waardoor medewerkers van E&U zich op de inhoud kunnen richten. Dit verbetert de dienstverlening. Momenteel werken medewerkers nog in zowel Hera als in de oude systemen. Op de planning Binnenkort komen er nieuwe functies voor de berekenaars, de tekenaars en de geschillencommissie in Hera. Daarbij wordt er ook gewerkt aan een systeem om contactmomenten te registreren. Zo ontstaat er een vollediger beeld van alle gevoerde correspondentie met een erfpachter of notaris. Ook komt er een vernieuwde koppeling met het Basisregistratie Personen (BRP), zodat deze gegevens direct uit de basisregistratie kunnen worden gehaald. Deze koppeling zal eind Q4 in gebruik worden genomen. 6. Verdere verbetering van de dienstverlening aan de erfpachters Website erfpacht en uitgifte - Door de nieuwe huisstijl van de gemeente is de vormgeving van de landingspagina gewijzigd.
In de tweede helft van 2025 worden de onderliggende pagina’s opnieuw ingedeeld en herschreven. - Er wordt een pagina voor het thema canonmatiging ontwikkeld (zie voor meer informatie hierover punt 11 in deze brief). Het aanvraagformulier is klaar. De regeling en de mogelijkheid tot canonteruggave worden onder de aandacht gebracht via brieven en advertenties. - Er zijn pagina’s ontwikkeld voor de pilot geschillencommissie en de beleidsadviescommissie. Deze zijn online gegaan op het moment dat de commissies zijn gestart. - De klantreis van E&U op Mijn Amsterdam verbetert continu door gebruikersfeedback en inzichten van klantvragen via CCA (14020) en team Klantvragen van E&U. Communicatie volgens het BTB-principe Om de communicatie richting erfpachters verder te verbeteren, is de afdeling E&U bezig met het (her)schrijven van berichten volgens het BTB-principe: begrijpelijk, toegankelijk en betrouwbaar. De afdeling E&U werkt momenteel aan berichten voor de pilot geschillencommissie, canonmatiging en het proces met betrekking tot de naleving van de
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 7 van 11
erfpachtvoorwaarden. In de tweede helft van 2025 zal ook gestart worden met berichten met betrekking tot het proces van uitgiften van nieuwe erfpachtrechten en het overstapportaal. 7. Voortgang uitwerking verbeterpunten onder meer voortvloeiend uit de erfpachtonderzoeken van de raad en het college, het amendement De Jager en het coalitieakkoord 2022 – 2026 In het coalitieakkoord 2022-2026: “Amsterdams akkoord” zijn vier punten over erfpacht opgenomen. Twee daarvan waren reeds uitgevoerd, te weten: - de Spijtoptantenregeling is vastgesteld voor erfpachters die alsnog gebruik willen maken van de overstap onder de gunstige voorwaarden; en - alle overige erfpachters, die niet onder de reikwijdte van de Spijtoptantenregeling vallen, krijgen met terugwerkende kracht 10% extra overstapkorting. Start beleidsadviescommissie en pilot geschillencommissie erfpacht Via mijn brief van 2 september 20253 heb ik u aangegeven dat de implementatie van de overige twee erfpachtpunten uit het coalitieakkoord, zijnde de beleidsadviescommissie en de pilot geschillencommissie erfpacht, thans in een vergevorderd stadium zijn. Verder heb ik u via de brief van 2 september jl. geïnformeerd over de benoeming van de leden van beide commissies en de wijzigingen van de bijhorende reglementen. Beide commissies starten op 15 september 2025.
De commissies zullen na een jaar worden geëvalueerd, zodat onder andere kan worden vastgesteld wat de effectiviteit is van beide commissies, wat de ervaringen zijn van de betrokkenen en in welke mate de beide commissies tegemoet komen aan de gemeentelijke ambitie om het draagvlak voor (de uitvoering van) het Amsterdamse erfpachtstelsel te vergroten. Op basis van de evaluatie kan worden afgewogen of het belang van erfpachters, maar ook de gerechtvaardigde belangen van de gemeente, door beide commissies wordt gediend en of dit belang in een redelijke verhouding staat tot de inzet die daarvoor noodzakelijk blijkt te zijn. Voor een nadere toelichting op deze onderwerpen verwijs ik u kortheidshalve graag naar de hiervoor vermelde raadsinformatiebrief van 2 september 2025. Door de start van zowel de beleidsadviescommissie, als de pilot geschillencommissie erfpacht zijn de punten uit het coalitieakkoord “Amsterdams akkoord” die betrekking hebben op erfpacht afgerond. 8. Indexering herbouwkostenreferenties De CDA-fractie heeft in de commissievergadering van 16 april jl. vragen gesteld over de indexering van herbouwkostenreferenties en het gebruik van de bouwkosten-index. Naar aanleiding van deze vragen is aan u toegezegd om een (globale) grafiek ten aanzien van 3
Raadsinformatiebrief d.d. 2 september 2025 inzake afdoening toezeggingen TA2025-000830, TA2025-000829, TA2025-000967 van de raadsleden Lochtenberg (CDA) en Aslami (D66) uit de commissievergaderingen van 21 mei jl. en 25 juni jl. inzake de beleidsadvies- en de pilot geschillencommissie erfpacht. Deze raadsinformatiebrief is via de dagmail verstuurd en tevens ter kennisname aangeleverd voor de commissie RO van 24 september 2025.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 8 van 11
de specifiek Amsterdamse cijfers op geaggregeerd niveau op te nemen in de rapportage toepassing grondprijsbeleid 2024. Deze rapportage zal naar verwachting spoedig door het college worden vastgesteld. 9. Tussentijds informeren van erfpachters over hun grondwaarde In de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen werd gemeld dat de afdeling E&U aan het onderzoeken was hoe de erfpachter tussentijds zou kunnen worden geïnformeerd over de grondwaarde van diens erfpachtrecht. Erfpachters ontvangen ieder jaar van de gemeente Amsterdam een opgaaf van de WOZ-waarde van hun woning. Erfpachters en professionals kunnen op basis van de WOZ-waarde en met behulp van de via onderstaande link te raadplegen buurtstraatquote en depreciatiefactor een (indicatieve) berekening maken van de canon indien in dat jaar de canonherziening einde tijdvak zou plaatsvinden. Link: Grondwaardebepaling bestaande erfpachtrechten - Gemeente Amsterdam 10. Update stand van zaken verlegging van de focus van G&O van overstap naar de achterstanden die bij regulier erfpachtbeheer zijn ontstaan Zoals u in de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen heeft kunnen lezen, heeft de gemeente met ondersteuning van het externe adviesbureau Deloitte een analyse uitgevoerd op de werkprocessen.
De uitkomsten daarvan zijn vertaald naar verbeterinitiatieven, die erop gericht zijn om de werkprocessen duurzaam te versterken en doorlooptijden en achterstanden terug te dringen. Op 17 februari jl. heeft de Ring van Notarissen Amsterdam een brief aan voormalig wethouder Van Dantzig gestuurd waarin zij haar zorgen uitte ten aanzien van de huidige achterstanden in de behandeling van reguliere erfpachtdossiers (Bijlage 1). In de brief verzoekt de Ring Amsterdam om een concreet plan om de dossiers die al geruime tijd op behandeling wachten binnen afzienbare periode op te pakken. Verder werd aangeboden om mee te denken over het vinden van een oplossing voor deze problematiek. Op 3 april jl. heeft wethouder Pels (handelend als waarnemend wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling) schriftelijk gereageerd op deze brief en onder meer gemeld welke verbeterinitiatieven reeds zijn geïmplementeerd. Ook heeft de gemeente aangegeven graag gebruik te maken van het aanbod van de Ring Amsterdam om mee te denken over een gezamenlijke vervolgstrategie (Bijlage 2). Naar aanleiding van deze briefwisseling heeft er op 13 mei jl. een overleg plaatsgevonden tussen de Ring Amsterdam en de afdeling E&U om dit nader met elkaar te bespreken. Tijdens dit overleg is er een aantal acties besproken die kunnen bijdragen aan het versnellen van de afhandeling van dossiers en het verlagen van de werkdruk.
Zo is onder meer gesproken over het verkennen van de mogelijkheid om de opdrachtbrief achterwege te laten en in plaats daarvan het notariaat een uitgebreidere mail met daarin de benodigde informatie en instructies te zenden. Verder is onder meer het notariaat verzocht meer aandacht te hebben voor de volledigheid van de door hen ingediende aanvragen (bijvoorbeeld met behulp van het nalopen van een door de gemeente
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 9 van 11
verstrekte checklist) en het tijdig passeren van de akten. Op 15 mei jl. heeft er een bijeenkomst plaatsgevonden voor de (kandidaat-)notarissen van de Ring Amsterdam, waarbij de aangedragen mogelijke verbeteringen door de voorzitter van de Ring Amsterdam met de beroepsgroep zijn besproken. De Ring Amsterdam heeft de afdeling E&U inmiddels laten weten dat zij graag meewerkt aan de verschillende suggesties. De afdeling E&U gaat dit de komende periode nader uitwerken en afstemmen met het Amsterdamse notariaat. 11. Update stand van zaken artikel 7 lid 6 AB2000 en erfpachters die hun woning(en) verhuren In de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen bent u geïnformeerd dat de technische voorbereidingen voor een zoveel mogelijk geautomatiseerde compensatie aan woningverhurende erfpachters met een AB2000 indexcanon (die daar op grond van artikel 7 lid 6 van de AB2000 recht op hebben) zijn gestart. In de afgelopen periode heeft de nadruk gelegen op de bouw van de benodigde functionaliteiten in het systeem Hera, zowel voor het aanvraagformulier als voor de verwerking van de ingediende aanvragen. Deze IT-ontwikkeling bevindt zich momenteel in de testfase. Parallel hieraan is gewerkt aan de inrichting van de externe communicatie richting de betreffende doelgroep.
Dit omvatte onder andere het opstellen en verzenden van een informatiebrief aan erfpachters, het inrichten van de relevante pagina’s op de website en het opstellen van advertentieteksten. Daarnaast zijn de interne werkprocessen uitgewerkt en vastgelegd. Deze voorbereidingen zijn noodzakelijk om na afronding van de testfase de uitvoering soepel te laten verlopen en de betreffende erfpachters correct te kunnen compenseren. 12. Update stand van zaken van het plan van aanpak naar aanleiding van het Rekenkamerrapport “Behoud betaalbare huurwoningen” Tijdens de bespreking van de afdoening van de toezegging uit de commissie WV van 4 september 2024 (TA2024- 000963) heeft voormalig wethouder Van Dantzig u - naar aanleiding van vragen van raadslid Van Pijpen (Groenlinks) en fractievertegenwoordiger Lochtenberg (CDA) - toegezegd om u te informeren over de stand van zaken of en zo ja op welke wijze informatie over gemaakte afspraken openbaar kunnen worden gemaakt en toezicht kan worden ingericht op de anterieure overeenkomsten. In de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen bent u geïnformeerd dat gebleken is dat het publiceren van erfpachtafspraken via open data niet is toegestaan, tenzij er een wettelijke verplichting of grondslag is die voorschrijft dat deze informatie openbaar gemaakt moet worden.
Op dit moment is het IT-technisch nog niet mogelijk om deze informatie op een manier te delen waarbij de erfpachtgegevens volledig onherleidbaar zijn naar individuele personen, en daarmee volledig binnen de kaders van de wet valt.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 10 van 11
Afgelopen periode heeft de nadruk gelegen op de IT-informatieanalyse die in kaart heeft gebracht welke gegevens moeten worden verzameld, uit welke bronnen ze komen en op welke manier ze gebruikt en gepresenteerd moeten worden om de naleving van de erfpachtafspraken te kunnen controleren. Ook is gekeken naar de kwaliteit van de informatie, zoals betrouwbaarheid en actualiteit, en naar randvoorwaarden zoals technische mogelijkheden, procesaanpassingen en processturing. In de vervolgfase moet worden bepaald hoe de benodigde informatie daadwerkelijk beschikbaar wordt gesteld om tot een werkende informatievoorziening in Hera te komen. Zodra Hera dusdanig verder ontwikkeld kan worden, wordt gestart met het opzetten van het benodigde controle- en handhavingsproces. De uitkomst van de informatieanalyse heeft aangetoond dat voor toezicht op anterieure overeenkomsten vrijwel hetzelfde proces kan worden ingericht, waarmee een consistente informatievoorziening kan worden gecreëerd die de samenwerking bevordert. Binnenkort start een pilot met interne betrokkenen, waarin de controle- en handhavingsmethoden, middelen en procedures tijdelijk worden getest voordat ze volledig worden ingevoerd. Het doel is te onderzoeken of de nieuwe aanpak effectief, werkbaar en rechtmatig is. 13.
Overige actualiteiten 300.000 erfpachtrechten in beheer In 2005 telde de gemeente Amsterdam nog 100.000 erfpachtrechten. Mede door de uitbreiding en verdere ontwikkeling van de stad komen er jaarlijks erfpachtrechten bij. De afgelopen drie jaar kwamen er gemiddeld 6.000 woningen per jaar bij op erfpachtgrond. Ongeveer de helft hiervan zijn sociale huurwoningen. Nieuwe erfpachtrechten kunnen ontstaan door de bouw van nieuwe woningen, maar ook bijvoorbeeld door splitsing van bestaande gebouwen in appartementsrechten. Door de toename van het aantal erfpachtrechten heeft de afdeling E&U per maart 2025 meer dan 300.000 erfpachtrechten in beheer. Via deze erfpachtcontracten kan de gemeente invloed uitoefenen op hoe de grond in de stad wordt gebruikt. De opbrengsten uit erfpacht investeert de gemeente in de stad. Woo en actief openbaar maken documenten VES De afdeling E&U heeft in het afgelopen half jaar een beperkt aantal Woo-verzoeken ontvangen. De afname in Woo-verzoeken is een trend die mogelijk ontstaan is door het actief openbaar maken van het VES (Vernieuwing Erfpachtstelsel)-dossier en het dossier omtrent de Spijtoptantenregeling. De nieuw binnengekomen Woo-verzoeken zijn allen binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Er zijn twee beroepszaken geweest en in één zaak is hoger beroep aangetekend.
Het project ‘Actief openbaar maken VES’ loopt volgens planning en de afdeling streeft naar afronding in het derde kwartaal van 2025.4 De laatste documenten waaronder de vierde en vijfde mailbox worden momenteel door specialisten beoordeeld. 4
Alle documenten die in het kader van het project ‘Actief openbaar maken VES’ ambtelijk openbaar kunnen worden gemaakt, zijn eind september 2025 geopenbaard en toegevoegd op de website: Open.Amsterdam. Er staan nu bijna 23.000 documenten online.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 4 september 2025 Pagina 11 van 11
De afdeling E&U heeft daarnaast een W00-verzoek ontvangen om het publiceren van deze vierde en vijfde mailbox te versnellen. Gezien de omvang en bewerkelijkheid is in overleg met het college van B&W een besluit genomen om dit verzoek in tranches af te handelen. In mei 2025 is een eerste Woo-deelbesluit genomen.5 Tot slot heeft het Openbaarheidscentrum Amsterdam van de gemeente Amsterdam dit jaar de Transparantieprijs 2025 gewonnen. De Transparantieprijs wordt elk jaar toegekend aan personen of publieke organisaties die op een betekenisvolle manier bijdragen aan meer transparantie en zo de informatiepositie van burgers versterken. Een vak- en een publieksjury brachten hun stemmen uit. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Steven van Weyenberg Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling
5
Eind augustus 2025 is het tweede en afsluitende deelbesluit genomen. Hiermee is dit Woo-verzoek afgehandeld.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl