Bijlage 1. Raadsinformatiebrief Eerste evaluatierapport High Dosage Tutoring Zuidoost.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 september 2021 Onderwijs Marjolein Moorman OJZD/onderwijs (bestuurszaken.ojzd@amsterdam.nl)

Onderwerp

Eerste evaluatierapport High Dosage Tutoring Zuidoost

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Het college investeert daar waar het het hardst nodig is. High Dosage Tutoring (HDT) maakt onderdeel uit van de inzet van het college om kansengelijkheid in het onderwijs te bevorderen 1. Het doel van HDT is om door intensieve, persoonlijke begeleiding onder schooltijd aan rekenachterstanden en zelfvertrouwen te werken. De uitgebreide wetenschappelijke theoretische basis in combinatie met de gedegen uitvoering maken dat de interventie zo effectief is. Bovendien is HDT, dat voornamelijk werkt op ‘tutoren’ (zie kader pagina 2), minder afhankelijk van het nijpende tekort aan bevoegde leerkrachten. HDT wordt sinds september 2019 uitgevoerd op 5 basisscholen in Zuidoost door Stichting The Bridge Learning Interventions (TBLI) onder de naam ‘Bridge HDT – Amsterdam PO’. Daarnaast hebben twee voortgezet onderwijsinstellingen in Noord en Nieuw-West ingezet op High Dosage Tutoring. Middels deze brief informeer ik u over de evaluatie van de pilot in Zuidoost. Met de pilot HDT in Zuidoost worden 60 kinderen sinds 2019 onder schooltijd intensief begeleid in rekenonderwijs en sociaal-emotioneel leren, om onderwijsachterstanden terug te dringen en schoolprestaties te verbeteren.

Deze voor Nederland unieke pilot bouwt voort op de succesvol gebleken en wijdverbreide aanpak in de Verenigde Staten, en poogt inzicht te krijgen in het effect van deze aanpak binnen het Nederlandse onderwijssysteem. Ook wordt er binnen de pilot bekeken op welke manier het programma schaalbaar gemaakt kan worden, zodat HDT wellicht voor meer scholen een structurele en betaalbare interventie kan zijn in het voorkomen en tegengaan van rekenachterstanden. Zo wordt vanaf schooljaar 2021-2022 HDT uitgevoerd op 8 in plaats van 5 basisscholen in Zuidoost en krijgen de leerlingen 3 in plaats van 5 uur per week HDT. Een onderzoeksteam van de Universiteit van Amsterdam voert het wetenschappelijk onderzoek uit naar de effecten met dit nieuwe model. Ook de eerste evaluatie voor het schooljaar 2019-2020 is uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam. De evaluatie geeft zicht in de resultaten van het eerste loopjaar HDT in Zuidoost, uitgevoerd door stichting The Bridge Learning Interventions in samenwerking met de betrokken basisscholen. Bijgaande evaluatie toont de significante ontwikkeling van de leerlingen die HDT gevolgd hebben in vergelijking met hun klasgenoten die op hetzelfde niveau aan het jaar begonnen. Met het aangetoonde effect op de ontwikkeling van de deelnemende leerlingen die in de evaluatie van

1 Zie ook raadsinformatiebrief ‘Tweede voortgangsbrief kansengelijkheid onderwijs’ (dd. 03-09-2021)

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2021 Pagina 2 van 4

In het kort: wat is High Dosage Tutoring (schooljaar 2019-2020)  High Dosage Tutoring is afkomstig uit de VS en heeft daar laten zien veelvuldig bewezen effectief te zijn, zowel op kleine als ook op grote schaal. De Amerikaanse organisatie die HDT uitvoert, Saga Education, is consultant van TBLI.  Binnen ‘Bridge HDT-Amsterdam PO’ worden op vijf basisscholen in Zuidoost leerlingen uit groep 7 (met een verhoogd risico op achterstanden) een schooljaar lang intensief begeleid in rekenonderwijs en sociaal-emotioneel leren door een groep tutoren. Per tutor krijgen leerlingen (max. 60 in totaal) in groepjes van 2 totaal 1 uur per dag, 5 dagen per week rekenles onder schooltijd van hun vaste professionele tutor.  Het doel van HDT is om door intensieve, persoonlijke begeleiding aan rekenachterstanden en zelfvertrouwen te werken. Dit gebeurt in afstemming met de docenten en ouders van de leerlingen. De Site-Director (projectleider) is dagelijks aanwezig om de tutoren te coachen en contact te onderhouden met schoolpersoneel (docenten, intern begeleiders, directie, etc). De tutoren onderhouden wekelijks telefonisch contact met de ouders/verzorgers van hun leerlingen.  HDT kost op dit moment tussen de €2500 en 5000 per leerling (eenmalig in te zetten tijdens de 8 jaar van de basisschool).

In vergelijking met de basisbekostiging onderwijs: een po-school krijgt circa 5000- 6500 euro per leerling voor het regulier onderwijs en een vo-school ongeveer 7500 euro. De gemeente subsidieert de uitvoering via de Stichting The Bridge Learning Interventions, die samenwerkt met de betrokken basisscholen. De uitvoering namens de stichting heet Bridge High Dosage Tutoring.  Aan de tutoring doen leerlingen mee die op de Cito R/W in groep 6 een IV, V of III-score hebben, en dus als zij onder het landelijk gemiddelde scoren op het gebied van rekenen. Na het invullen van een toestemmingsformulier door de ouders, wordt uit de groep leerlingen met toestemming een groep van maximaal 12 leerlingen per school door het onderzoeksteam geselecteerd. Zij vormen de zogenaamde ‘treatmentgroep’ en de andere kinderen de ‘controlegroep’.

HDT in Zuidoost zichtbaar zijn, kunnen ook substantiële stappen worden gezet richting de stedelijke onderwijsambities: verbeteren van de onderwijsresultaten van leerlingen uit Amsterdam Zuidoost tot het stedelijke gemiddelde. Belangrijk hierbij is om de nauwe samenwerking tussen de betrokken partijen voort te zetten, de uitvoering en de resultaten te blijven volgen, en samen na te denken over toekomstige modellen qua uitvoering. Ook laten de resultaten zien dat de opgelopen corona-achterstanden kunnen worden ingehaald met een programma zoals HDT. De belangstelling vanuit scholen, gemeente en politiek is groot. HDT is o.a. genoemd in de Tweede Kamerbrief als effectieve interventie voor het inlopen van rekenachterstanden in het licht van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) 2 en er is animo vanuit schoolbesturen om HDT op grotere schaal uit te voeren in Amsterdam. Onderzoek en resultaten De bijgaande evaluatie is gebaseerd op een gerandomiseerd onderzoeksdesign (randomized controlled trial - RCT). Hieruit volgt dat systematische verschillen tussen de treatmentgroep (die HDT hebben gekregen) en de controlegroep na afloop van de interventie redelijkerwijs kunnen worden toegeschreven aan de interventie. Hierboven bestaat het selectiecriterium van de leerlingen beschreven (zie kader).

De onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op het schooljaar 20192020, waardoor de implementatie van HDT en het onderzoek als gevolg van de coronamaatregelen grote aanpassingen hebben moeten ondergaan. Uit de evaluatie komen een aantal conclusies naar voren waarvan ik er hieronder enkele zal toelichten:  Corona - De coronacrisis en schoolsluiting in het voorjaar van 2020 heeft effect gehad op de uitvoering van het programma en de resultaten van het onderzoek. TBLI heeft tijdens en kort na de schoolsluitingen zo goed als mogelijk gezorgd voor een online-programma, uiteraard in afstemming met de scholen.

2

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/kamerstukken/2021/02/17/nationaal-programma-onderwijssteunprogramma-voor-herstel-en-perspectief/nationaal-programma-onderwijs.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief









Datum 16 september 2021 Pagina 3 van 4

Invloed HDT op rekenprestaties - Uit het statistische onderzoek valt af te leiden dat HDT positieve effecten heeft gehad op de rekenprestaties van deelnemende leerlingen en dat deze effecten voor meer dan 95% toe te schrijven zijn aan de interventie. Gemeten effecten half jaar HDT- Al na een half schooljaar (dus zonder de onderbrekingen door Covid-19) laten de analyses van de verzamelde gegevens zien dat ongeveer 45% van de leerlingen een half niveau hoger (bijvoorbeeld van vmbo-b naar vmbo-bk) scoort op de Cito rekenen-wiskunde en 15% een volledig niveau hoger (bijvoorbeeld van vmbo-gt naar havo-niveau). Dergelijke effecten bij onderwijsinterventies worden in de wetenschappelijke literatuur als ‘groot’ beoordeeld (vgl. Kraft, 2020). Dit is in lijn met de bevindingen van RCT-onderzoeken naar de effecten van HDT in VS en elders in Nederland. Verwachte effecten (regulier) volledig jaar HDT- De verwachte effecten van een geheel schooljaar zonder onderbrekingen waren logischerwijs (op basis van analyses van de bestaande data over een halfjaar) hoger dan wat de onderzoekers nu hebben kunnen meten in het eerste half jaar. Echter, door de scholensluiting zijn de effecten van HDT aan het einde van het schooljaar niet verder doorontwikkeld, maar gestabiliseerd.

Volgens de berekeningen van het onderzoeksteam zou een volledig schooljaar ononderbroken Bridge HDT voor ongeveer 40% van de leerlingen een half niveau winst opleveren en voor ongeveer 40% een volledig niveau op de Cito rekenen-wiskunde. Uit bovenstaande resultaten kan de conclusie getrokken worden dat middels Bridge HDT een belangrijk deel van de reken-achterstanden van leerlingen in Zuidoost kunnen worden weggewerkt indien HDT op grotere schaal wordt ingezet. Taalontwikkeling - Ondanks dat HDT plaatsvindt tijdens de reguliere (vaak talige) lessen vinden de onderzoekers geen indicaties dat de taalvaardigheid (aan de hand van Cito Begrijpend Lezen) negatief wordt beïnvloed. De HDT rekenlessen zijn ook zelf behoorlijk taalrijk en er is veel aandacht voor verhaalsommen.

Vervolg – schaalbaarheid en kosten HDT is in de Verenigde Staten op een grote schaal uitgevoerd en onderzocht. Hierbij worden ook nieuwe modellen toegepast, zoals bijvoorbeeld het uitbreiden van de groepsgrootte leerlingen of het reduceren van het aantal uren. Bij de start van HDT in Amsterdam is het dan ook altijd de ambitie geweest om in een pilot van drie jaar voldoende input te verzamelen om te kunnen bepalen of en zo ja hoe HDT een structurelere aanvulling kan zijn in het palet van interventies van Amsterdamse scholen. Het tweede loopjaar (2020/2021) van HDT in Zuidoost is inmiddels afgerond. De resultaten uit het onderzoek en de ervaringen van scholen bieden voldoende grond om deze pilot in een derde jaar door te zetten. In het derde schooljaar wordt het programma anders ingestoken door een vergelijkbare maar minder intensieve aanpak tegen lagere kosten per leerling per jaar. Met als doel te zoeken naar een optimale variant die effectief, betaalbaar en opschaalbaar is. Er is gekozen voor het model waarbij leerlingen i.p.v. 5 uur per week 3 uur per week tutoring ontvangen. De 1op-2 setting blijft gelijk. Ten opzichte van de kosten van de basisvariant HDT (zie kader pagina 2 voor nadere toelichting) dalen de kosten per leerling in het basisonderwijs hierdoor van €5500 naar €3333 per leerling.

In het voortgezet onderwijs zijn de kosten per leerling al verder gereduceerd door het toepassen van nieuwe modellen van HDT. Hierbij zijn de kosten ongeveer €2500 per leerling per jaar. In het wetenschappelijk onderzoek wordt vergeleken wat hiervan de impact is op de leerresultaten vergeleken met het volledige model van HDT.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2021 Pagina 4 van 4

Door deze gewijzigde aanpak van het programma in het laatste loopjaar van de pilot in Zuidoost (schooljaar 2021-2022) kunnen hierdoor 8 i.p.v. 5 scholen deelnemen. Er nemen dan dus maximaal 96 in plaats van 60 leerlingen per jaar deel. Als onderdeel van de doorontwikkeling van HDT in Amsterdam is er in de eerste helft van 2021 gewerkt aan een docententraining om bovenbouw leerkrachten extra te ondersteunen in het rekenonderwijs. Om zo nog beter de gewone rekenles en HDT te integreren en te zien wat de behoeften van leerkrachten zijn op dit gebied. In de toekomst zijn ook nog meer modellen denkbaar die zorgen voor een nog grotere deelname van het aantal leerlingen (denk aan 1-op-3 of 1-op-4 tutoring) en in de verhouding kosten-effect een goede aanvulling van HDT op het Nederlandse onderwijssysteem. Zo wordt op basis van een ‘halve dosering’ (2 of 2,5 in plaats van 5 dagen per week) HDT momenteel uitgevoerd in het voortgezet onderwijs in Amsterdam NieuwWest en inmiddels ook in andere gemeenten. Voor verdere opschaling naar meer scholen en meer leerlingen liggen er diverse plannen. Ik verken hierbij onder andere de mogelijkheden in het kader van het Masterplan Zuidoost. De uitdaging is de kwaliteit van het programma bij opschaling te waarborgen; om die reden blijft onderzoek een belangrijk onderdeel van de pilots.

Ook zal verdere opschaling een uitdaging zijn voor The Bridge wegens capaciteit en de hiermee gepaard gaande wens voor continuering en duurzame partnerschappen. Conclusie HDT laat in Amsterdam eerste goede resultaten zien. Deelnemende scholen willen het programma continueren en er is veel animo bij ‘nieuwe’ scholen. De gemeente onderzoekt met The Bridge modellen om tot een effectieve, betaalbare en schaalbare vorm van HDT te komen. Ik hoop u begin volgend jaar duidelijkheid te geven over mijn visie op de continuering van HDT binnen het totaalpakket van gemeentelijke maatregelen voor gelijke kansen in het onderwijs. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder onderwijs

Bijlage 1. Reken op Zuidoost: Een evaluatie van het loopjaar 2019/20 Bridge High Dosage Tutoring op vijf basisscholen in Amsterdam Zuidoost – Universiteit van Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl