Bijlage 1. raadsinformatiebrief_damherten_rapportage 22-23.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de commissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water 22 september 2023 Water Melanie van der Horst Waternet, Maaike Veer, maaike.veer@waternet.nl

Onderwerp

Rapportage beheer en telling damherten, seizoen 2022-2023

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Amsterdam heeft natuurgebieden in eigendom als bron voor de productie van schoon en betrouwbaar drinkwater. Een van deze gebieden is de Amsterdamse Waterleidingduinen (AWD), een Natura 2000 gebied. Damhertenbeheer is onderdeel van het natuurbeheer en de zorg voor de biodiversiteit. In de toenmalige commissie Financiën heeft de voormalig wethouder Water in 2016 toegezegd de commissie jaarlijks te rapporteren over het beheer van de damherten. In deze brief informeer ik u over de stand van zaken. Verantwoordelijkheden en kaders De provincies zijn verantwoordelijk voor het faunabeleid. De beheerders van de duingebieden, waaronder Waternet voeren dit beleid uit conform het Faunabeheerplan damherten 2020-2026, opgesteld door de faunabeheereenheden Noord- en Zuid-Holland en vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Noord-Holland (met instemming van Gedeputeerde Staten van ZuidHolland). De faunabeheereenheden rapporteren jaarlijks over de voortgang. Rapportage beheer en telling damherten 2022-2023 Jaarlijks worden tellingen uitgevoerd van het aantal damherten in de regio tussen IJmuiden en Den Haag. Deze tellingen worden altijd op dezelfde wijze uitgevoerd, zodat een goed beeld van de populatietrend ontstaat. Het is geen weergave van het werkelijke aantal dieren.

De weersomstandigheden zijn van invloed: bij gunstig weer (geen wind en regen) wordt een groter percentage van het werkelijke aantal geteld dan bij slecht weer. Daarom wordt gekeken naar de langjarige trend en niet naar individuele jaren. De trends zijn van belang voor de monitoring van natuurwaarden, maar ook toetsend en richtinggevend voor het damhertenbeheer. In totaal zijn er in 2023 ruim 2300 damherten geteld in de leefgebieden Nationaal Park ZuidKennemerland (NPZK), Amsterdamse Waterleidingduinen en Boswachterij Noordwijk (BN). In de AWD en BN vertoont de populatieomvang een significant dalende tendens. Het beheer van de afgelopen jaren heeft de groeisnelheid van de populatie in de AWD en BN sterk gereduceerd. Voortzetting van het beheer is noodzakelijk om de groei blijvend te beperken en de doelstand te bereiken en uiteindelijk ook te behouden. Deze conclusie sluit aan bij de rapportage 2021-2022 die eerder in uw commissievergadering (8 december 2022) en in de raad (16 maart 2023) is besproken.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 22 september 2023 Pagina 2 van 3

Herstel biodiversiteit De belangrijkste aanleiding voor het damhertenbeheer was de forse achteruitgang van de biodiversiteit door overbegrazing en vertrapping. Waternet doet daarom veel onderzoek om inzicht te verschaffen in het herstel van de flora en fauna in het duingebied. In 2019 is (met subsidie van de Provincie Noord-Holland) een consortium van beheerders Waternet en PWN (Puur Water & Natuur), onderzoekers van het Instituut voor Biodiversiteit en Ecosysteem Dynamica van de Universiteit van Amsterdam, Stichting Bargerveen en de Vlinderstichting gestart met een grootschalig onderzoek naar het effect van damherten op biodiversiteit. In ‘exclosures’, plekken waar geen damherten kunnen komen, wordt gekeken naar de ontwikkeling van de flora en fauna. De tussentijdse resultaten zijn positief en laten zien dat herstel van de biodiversiteit mogelijk is. Binnen de exclosures komen algemene en bijzondere soorten weer tot bloei en ook buiten de exclosures zijn de eerste effecten van verminderde graasdruk zichtbaar. Het ziet er wat minder kaal en vertrapt uit, een eerste stap richting herstel. Zie ook bijlage 2. Het huidige faunabeheerplan loopt tot 18 november 2026. De resultaten van het onderzoek vormen belangrijke input en onderbouwing voor een nieuw faunabeheerplan.

Hierin worden conform de Wet natuurbescherming en de provinciale verordeningen - de noodzaak en alle mogelijke oplossingsrichtingen beschouwd en wordt samen met de partners in de regio een optimaal beheerscenario afgestemd om de balans in het duingebied tussen damherten en andere natuurwaarden te behouden, de effecten buiten het leefgebied te minimaliseren en te voorkomen dat de grote ingrepen in de populatie van de afgelopen jaren niet meer nodig zijn. Het plan zal te zijner tijd ter kennisgeving worden geagendeerd in uw vergadering. Naast de overpopulatie van damherten, vormt stikstof ook een bedreiging voor de biodiversiteit. Te hoge stikstofdepositie leidt in de meeste duingebieden weer tot vergrassing en verruiging. Begrazing door bijvoorbeeld een schaapskudde of runderen is dan juist nodig om te voorkomen dat andere kruiden en soorten verdrongen worden. Waternet gebruikt de resultaten van het onderzoek ook om uiteindelijk te komen tot een integraal begrazingsplan, waarin de inzet van diverse soorten grazers afgewogen wordt. Zie ook bijlage 3. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Water Bijlagen 1. Rapportage beheer en telling damherten 2022-2023 2. Artikel Het Parool

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

3. Artikel tijdschrift Duin

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 22 september 2023 Pagina 3 van 3