Bijlage 1. Raadsinformatiebrief bestuurlijke reactie factsheet Inclusie en Antidiscriminatie bij armoede- en schuldhulp

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam TAR 17 juni 2026 Armoedebestrijding en schuldhulpverlening & Inclusie en Antidiscriminatiebeleid Rutger Groot Wassink Directie inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie factsheet inclusie en antidiscriminatie bij armoede- en schuldhulp

Geachte leden van de gemeenteraad, Artikel 1 van de Nederlandse Grondwet regelt het gelijkheidsbeginsel en het discriminatieverbod. Het stelt dat iedereen in Nederland in gelijke gevallen gelijk moet worden behandeld en verbiedt discriminatie op welke grond dan ook. Maar in de praktijk is lang niet altijd sprake van gelijke behandeling. Het is onacceptabel dat veel Amsterdammers discriminatie, racisme en ongelijkheid ervaren. Het college vindt het van groot belang dat Amsterdam een stad is waarin iedereen de ruimte heeft om zichzelf te zijn, zich vrij en beschermd voelt en mee kan doen ongeacht geloof, culturele identiteit, uiterlijke kenmerken zoals huidskleur, gender(identiteit), seksuele oriëntatie en/of (functie)beperking. Het college zet binnen alle portefeuilles in op gelijke behandeling. Daarnaast zijn er enkele gemeentebrede instrumenten die inzetten op het bevorderen van inclusie en het tegengaan van discriminatie, waaronder ook de factsheets Inclusie en Antidiscriminatie. Factsheets Inclusie en Antidiscriminatie In november 2022 is motie 419accent1 aangenomen. Deze motie verzoekt het college om diversiteit en inclusie een integraal thema te maken binnen de P&C producten van de gemeente Amsterdam en op alle portefeuilles in te zetten op inclusie en antidiscriminatiebeleid.

Om dit te ondersteunen, heeft Movisie in opdracht van de gemeente, factsheets ontwikkeld over discriminatie en inclusie binnen de domeinen Wonen, Arbeidsmarkt, Onderwijs, Kunst en Cultuur, Vervoer, Gezondheidszorg, Sport, Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening, en Horeca. Deze factsheets bieden actuele cijfers en inzichten, en maken ook inzichtelijk waar nog weinig data beschikbaar is. Daarnaast bieden ze de gemeente praktische handvatten om discriminatie aan te pakken en inclusie te versterken. Deze zijn gebaseerd op algemene werkende mechanismen en niet op een analyse van het huidige beleid van de gemeente Amsterdam. Hierdoor kunnen sommige handvatten al onderdeel zijn van het gemeentelijk beleid.

1

Motie 419 van de leden Bentoumya, Lust, Bouhassani, Garmy, Kabamba, Khan en Ahmadi inzake Begroting 2023 - Integrale benadering van diversiteits- en antiracisme beleid - Raadzaam Amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 2 van 5

Uw raad is eerder geïnformeerd over de factsheets Inclusie en Antidiscriminatie en het proces via een brief2 (geagendeerd voor de commissie FKD van 12 februari jl.) waarin is toegezegd dat het college elke factsheet van een bestuurlijke reactie zal voorzien. Met deze brief informeert het college u over de factsheet ‘Inclusie en Antidiscriminatie bij armoede- en schuldhulp’. Het college reflecteert op de inzichten uit deze factsheet en benoemt actiepunten om inclusie en het tegengaan van discriminatie binnen armoede- en schuldhulp te versterken. Factsheet armoede- en schuldhulp De factsheet Inclusie en Antidiscriminatie bij armoede- en schuldhulp (bijlage 1) laat zien dat er weinig onderzoek is gedaan naar discriminatie binnen armoedebestrijding en schuldhulpverlening in Amsterdam. Het is niet duidelijk of, en in welke mate, discriminatie voorkomt op dit terrein. Movisie heeft de aanbevelingen ingedeeld in drie categorieën: aanjagen, ondersteunen en faciliteren en regie voeren. Deze aanbevelingen baseren zij op wetenschappelijke inzichten over effectieve manieren om discriminatie te verminderen. Bestuurlijke reactie op de aanbevelingen In deze brief licht het college per categorie toe hoe het de aanbevelingen toepast binnen armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Het college zet zich in voor de bestaanszekerheid van alle Amsterdammers.

Daarbij is aandacht voor gelijke behandeling, inclusie en het tegengaan van discriminatie. De factsheet biedt waardevolle aanknopingspunten om deze thema's verder te versterken in beleid en uitvoering. Aanjagen De aanbevelingen onder het thema aanjagen richten zich op het structureel agenderen van inclusie en antidiscriminatie binnen armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Een belangrijk onderdeel hiervan is het versterken van onderzoek, monitoring en dataverzameling. Uit de factsheet blijkt dat er weinig specifiek onderzoek is gedaan naar discriminatie binnen de armoede- en schuldhulpverlening. Dit zien we als een belangrijk aandachtspunt waar zowel landelijk als lokaal nog stappen in nodig zijn. In Amsterdam besteden we binnen zowel de armoedebestrijding als de schuldhulpverlening al actief aandacht aan deze thematiek. Discriminatie en inclusie komen terug in structurele monitoringsinstrumenten en onderzoeken, zoals de Amsterdamse Armoedemonitor, de Brede Monitor Armoederegelingen, de Schuldenmonitor en monitoring van de Stadspas. Deze onderzoeken brengen in kaart wie gebruik maakt van de voorzieningen, in welke mate en of deze aansluiten bij de behoefte van Amsterdammers. Ook de buurtteams, die de schuldhulpverlening uitvoeren, halen structureel ervaringen van Amsterdammers op. Zij vragen specifiek naar onderwerpen zoals toegankelijkheid, vindbaarheid,

2

Proces factsheets Inclusie en Antidiscriminatie.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 3 van 5

ervaren drempels en de begrijpelijkheid van informatievoorzieningen. Om inclusie en antidiscriminatie verder te versterken, breiden we deze monitoring uit. Vervolgacties aanjagen Tot nu toe hebben we in het cliëntervaringsonderzoek van de buurtteams niet expliciet gevraagd naar ervaren discriminatie. Hierdoor kunnen we hierover geen uitspraken doen. Dit gaan we veranderen door het cliëntervaringsonderzoek uit te breiden met vragen over ervaren discriminatie. Daarnaast onderzoeken we andere manieren om ervaringen met armoedevoorzieningen en schuldhulpverlening beter in kaart te brengen. We kijken ook hoe we data vanuit een intersectioneel perspectief kunnen gebruiken, met nadrukkelijke aandacht voor privacy. De inzichten uit deze nieuwe data en onderzoeken gebruiken we vervolgens om beleid en dienstverlening inclusiever te maken. Ondersteunen en faciliteren De aanbevelingen onder het thema ondersteunen en faciliteren richten zich op het verbeteren van de toegankelijkheid van voorzieningen, het inzetten van ervaringsdeskundigheid en het bieden van gerichte training en educatie voor professionals. Toegankelijke en inclusieve armoedevoorzieningen zijn een speerpunt binnen het armoedebeleid. We stellen communicatie standaard op in begrijpelijke taal (B1-niveau) en bieden informatie over de armoedevoorzieningen, zoals de Pak je Kans regelingen, meertalig aan.

We versimpelen aanvraagprocedures en zorgen dat de Stadspas voldoet aan wettelijke inclusiviteitsnormen (WCAG 2.1). Buurtteams ondersteunen inwoners met een taalbarrière of beperkte digitale vaardigheden. Partnerorganisaties zoals Stichting Sina, JFSCA en Stichting Leergeld spelen ook een belangrijke rol in het toegankelijk maken van armoedevoorzieningen en schuldhulpverlening. Buurtteams bieden laagdrempelige ondersteuning die aansluit bij de diversiteit van de stad. Ze zetten in op inclusieve communicatie, bieden meertalige informatie en gebruiken hulpmiddelen zoals de tolkentelefoon. Ze werken samen met lokale organisaties, sleutelfiguren en ervaringsdeskundigen om inwoners beter te bereiken en passende ondersteuning te bieden. Om hun bekendheid te vergroten, voeren ze regelmatig campagnes. Recent nog via de campagne ‘Laat je gezicht zien bij je buurtteam’, die stadsbreed zichtbaar is via posters, digitale schermen en social media. Om Amsterdammers te bereiken die de reguliere kanalen niet weten te vinden, zetten we onder andere de Flying Squad in. Dit team organiseert voorlichtingsbijeenkomsten en aanvraagdagen in samenwerking met maatschappelijke organisaties, religieuze gemeenschappen, werkgevers en scholen. Vervolgacties ondersteunen en faciliteren We zien nog mogelijkheden om de toegankelijkheid van de communicatie te verbeteren.

Bij de (digitale) doorontwikkeling van de Stadspas zorgen we voor meertalige informatievoorziening, zodat inwoners de beschikbare ondersteuning beter kunnen vinden en begrijpen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 4 van 5

We versterken ook cultuur- en diversiteitsensitief werken binnen de uitvoering. Buurtteams werken hier al aan via training en deskundigheidsbevordering, maar dit is nog niet structureel verankerd in de Amsterdamse Buurtteam Academie (ABA). Momenteel gebeurt dit vooral incidenteel, bijvoorbeeld via bijeenkomsten. Een logische vervolgstap is om dit trainingsaanbod structureel onderdeel te maken van de professionele ontwikkeling van medewerkers. Daarbij besteden we ook meer aandacht aan culturele verschillen in het omgaan met geld en schulden. Samen met de buurtteams geven we hier concreet invulling aan. Ook ambtenaren binnen de uitvoering en beleidsontwikkeling kunnen hun kennis en vaardigheden op het gebied van inclusief en cultuursensitief werken verder versterken. We onderzoeken hoe we dit kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld door trainingen over cultuursensitief werken en nonbiastrainingen aan te bieden. Daarnaast brengen we het ‘Kompas Inclusief Beleid’ nadrukkelijker onder de aandacht bij nieuwe beleidsvorming. Deze tool helpt om beleid te toetsen op inclusiviteit en mogelijke onbedoelde nadelige gevolgen, zoals uitsluiting. Regie voeren Ten slotte geeft de factsheet van Movisie aanbevelingen om regie te voeren op inclusie en antidiscriminatie.

Dit omvat het stellen van duidelijke eisen in aanbestedingen en subsidies, het belonen van goede voorbeelden en het objectiveren van beslissingsprocessen. In Amsterdam werken we samen met partners in de stad die via subsidie of aanbesteding worden gefinancierd. Binnen deze samenwerkingen zijn diversiteit en inclusiviteit belangrijke uitgangspunten en voorwaarden in de gemeentelijke aanbestedingsregels. Maatschappelijke organisaties spelen hierin een belangrijke rol, omdat zij dankzij hun lokale netwerken Amsterdammers vaak beter bereiken dan de gemeente. Inclusie, toegankelijkheid en gelijke behandeling zijn ook kernwaarden in de schuldhulpverlening en vormen een belangrijk onderdeel van de opdracht van Buurtteam Amsterdam. Buurtteams hebben een duidelijke visie op diversiteit en inclusie. Ze stemmen hun dienstverlening af op inwoners met verschillende achtergronden, zijn zichtbaar en aanspreekbaar in de buurt en werken samen met de sociale basis en informele partijen. Daarnaast hebben zij een divers medewerkersbestand dat zoveel mogelijk een afspiegeling vormt van de stad en de wijk waarin zij werken. Vervolgacties regie voeren Hoewel diversiteit, toegankelijkheid en inclusie al belangrijke uitgangspunten zijn in de huidige aanpak, zetten we bij de nieuwe contractering van buurtteams een volgende stap.

We leggen meer nadruk op cultuursensitief werken en de inzet van ervaringsdeskundigheid, zodat de ondersteuning nog beter aansluit bij de leefwereld van Amsterdammers. In de nieuwe subsidieregeling voor buurtteams nemen we expliciete voorwaarden op, zoals het in dienst nemen of vergoeden van ervaringsdeskundigen. Hiermee bouwen we voort op de bestaande basis en het uitgangspunt dat het stelsel zich aanpast aan de behoeften van inwoners, en niet andersom. Dit uitgangspunt is in februari door de gemeenteraad bekrachtigd bij de vaststelling van het Hoofdlijnenbesluit Buurtteam Amsterdam.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 juni 2026 Pagina 5 van 5

Tot slot In aanloop naar het nieuwe beleidskader Armoedebestrijding in 2027 werken we verder uit hoe we inclusie en gelijke behandeling structureel in het beleid verankeren. Het college benadrukt dat Amsterdam een inclusieve en toegankelijke gemeente moet zijn, waar álle Amsterdammers zich thuis voelen en gelijkwaardig worden behandeld. Dit vraagt om armoedevoorzieningen en schuldhulpverlening die voor iedereen toegankelijk zijn en vrij van uitsluiting, vooroordelen en discriminatie. Amsterdammers moeten erop kunnen vertrouwen dat zij, ongeacht hun achtergrond of situatie, de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Hiermee vertrouwt het college erop u voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder armoedebestrijding en schuldhulpverlening

Bijlagen 1. Factsheet Inclusie en Antidiscriminatie bij armoede- en schuldhulp

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl