Bijlage 1. Raadsinformatiebrief afhandeling motie 321.18 vrijwillige ouderbijdrage def

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 mei 2021 Onderwijs Marjolein Moorman Directie OJZD, onderwijs@amsterdam.nl Afdoening motie 321.18 d.d. 14 maart 2018 van raadsleden Flentge (SP) e.a. inzake afspraken van Amsterdamse schoolbesturen over de vrijwillige ouderbijdrage

Geachte leden van de gemeenteraad, De vrijwillige ouderbijdrage is een bijdrage met een onverplicht karakter waarmee scholen zaken en activiteiten bekostigen die niet uit de Rijksbijdrage betaald kunnen worden. De ouderbijdrage is volgens de wet vrijwillig en ouders kunnen niet gedwongen worden om deze te betalen. Het Nederlandse onderwijs is immers gratis. Toch blijkt in de praktijk dat niet alle ouders de ouderbijdrage als vrijwillig ervaren. Onder andere groepsdruk, sociale dwang en de wens om je kind volwaardig aan het onderwijs deel te laten nemen, zorgen ervoor dat deze ouders onvoldoende ruimte ervaren om de ouderbijdrage niet te betalen. De gemeente ziet een hoge ouderbijdrage als een drempel voor ouders om hun kind aan te melden voor een school. Deze drempel vergroot de kansenongelijkheid, en dat vindt het college zorgelijk. Uw raad heeft op 14 maart 2018 bij de bespreking van de brief over afspraken van Amsterdamse schoolbesturen over de vrijwillige ouderbijdrage1 de motie (321.18) van raadsleden Flentge (SP), Mbarki (PvdA) en Blom (GroenLinks) aangenomen.2 De motie verzoekt het college om: 1. Opnieuw met schoolbesturen om tafel te gaan met als doel de ouderbijdrage te verlagen tot maximaal €50,-.3 2. Ook voor het voortgezet onderwijs een maximering van de ouderbijdrage na te streven die ruim onder het huidige stedelijke gemiddelde ligt.

Bij de bespreking van mijn schriftelijke reactie over de uitvoering van deze motie tijdens de commissie Werk, Inkomen en Onderwijs op 20 januari 2020 heeft uw raad aangegeven dat het eerste deel van de motie naar tevredenheid is afgehandeld. De toekenning van de VloA-middelen is gekoppeld aan de hoogte van de vrijwillige ouderbijdrage, waarbij begonnen is met een grens van €225,-. De intentie is om deze grens stapsgewijs naar beneden te brengen. Het verzoek om in het voortgezet onderwijs ook een maximering van de ouderbijdrage na te streven die ver onder het huidige stedelijk gemiddelde ligt, was destijds nog niet naar

1 Gemeenteblad afd. 1, nr. 251 2 Motie 321.18 3 Dit gaat om het primair onderwijs.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

12 mei 2021 Pagina 2 van 3

tevredenheid beantwoord. Met deze brief informeer ik u over hoe het college uitwerking geeft aan deel twee van de motie. Afspraken besturen voortgezet onderwijs Het OSVO, de vereniging van schoolbesturen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs, heeft mij op 30 oktober 2019 laten weten de sectorafspraken van de VO-raad te omarmen. Deze afspraken lopen vooruit op de landelijke initiatiefwet van de Tweede Kamerleden Kwint (SP) en Westerveld (GroenLinks) over de vrijwillige ouderbijdrage, die per 1 augustus 2021 in werking treedt. De kern van deze afspraken is: a) Scholen moeten duidelijk communiceren dat de ouderbijdrage vrijwillig is; b) Het niet betalen van de vrijwillige ouderbijdrage mag geen reden zijn voor uitsluiting van activiteiten die onder de verantwoordelijkheid van de school worden georganiseerd. Het OSVO heeft daartoe intern onderzoek gedaan naar de vrijwillige ouderbijdrage op alle aangesloten scholen. Op 21 december 2020 heeft het OSVO mij per brief laten weten dat scholen op basis van dit onderzoek zijn aangesproken op hun communicatie over de vrijwillige ouderbijdrage. In mei 2020 vermeldde slechts 32 procent van de schoolgidsen het vrijwillige karakter van de ouderbijdrage. Op dit moment vermelden alle Amsterdamse vo-scholen dit (met uitzondering van twee scholen die niet zijn aangesloten bij het OSVO).

Daarnaast heeft het OSVO alle besturen verzocht de informatie over de ouderbijdrage aan te passen op www.voschoolkeuze020.nl. Ook spreken besturen en scholen elkaar aan op naleving van de gemaakte afspraken. Geen maximering, wel belangrijke stappen gezet Het OSVO heeft belangrijke stappen gezet: alle scholen vermelden nu dat de ouderbijdrage vrijwillig is, leerlingen worden niet meer uitgesloten en besturen en scholen spreken elkaar aan op naleving van de afspraken. Hoewel dit geen maximering van de ouderbijdrage is waar het college wel voorstander van blijft, zie ik vooruitgang in de afspraken die het OSVO heeft gemaakt. Schoolbesturen geven aan dat maximering in het voortgezet onderwijs ingewikkeld is, omdat ook buitenlandse reizen en extracurriculaire programma’s als tweetalig onderwijs en technasium onder de vrijwillige ouderbijdrage vallen. Er zijn grote verschillen tussen wat scholen organiseren en wat daarvoor een redelijke ouderbijdrage is. Als je binnen het maximum rekening zou houden met bijvoorbeeld tweetalig onderwijs en een buitenlandse reis, wordt het een erg ruim maximum, en dus niet effectief. Daartegenover staat een lager stedelijk maximum, maar dat kan leiden tot een verschraling van het aanbod. Maar door afspraken zoals hierboven omschreven, zet het OSVO – ondanks het ontbreken van een maximum – een aantal stappen in de goede richting.

We moeten er als stad voor zorgen dat extra activiteiten en programma’s niet slechts beschikbaar zijn voor kinderen van ouders die dit kunnen betalen en dat wordt met deze afspraken in ieder geval voorkomen. Reeds geformaliseerde afspraken Ondanks de gezette stappen ben ik ervan overtuigd dat we in Amsterdam meer kunnen doen om drempels weg te nemen die kansenongelijkheid vergroten. Amsterdamse besturen kunnen een voorlopersrol op zich nemen door aanvullende afspraken te maken. Ook heb ik het OSVO verzocht de uitvoering en effecten van de afspraken goed te monitoren. Wat betekenen de afspraken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

12 mei 2021 Pagina 3 van 3

concreet voor verschillende type scholen? Welk extra aanbod kan door blijven gaan en welk aanbod dreigt te verdwijnen? Wat is het effect daarvan op kansengelijkheid en segregatie? Het OSVO heeft aan deze verzoeken gehoor gegeven door tijdens de ALV van 24 maart 2021 een intentieverklaring te ondertekenen waarin alle schoolbesturen de gemaakte afspraken bekrachtigen. Tot slot heb ik verzocht in het convenant op te nemen hoe het OSVO en/of individuele schoolbesturen een vangnet kunnen creëren voor kinderen van ouders die de ouderbijdrage niet kunnen betalen. Het OSVO geeft aan dat een vangnet niet aan de orde is wanneer alle scholen zich aan de genoemde afspraken houden en ouderbijdragen altijd vrijwillig zijn. Ik heb het OSVO gevraagd dit goed te monitoren en hier stappen op te ondernemen indien blijkt dat een vangnet wel nodig is. Tot slot De ouderbijdrage is vrijwillig en mag geen drempel vormen voor ouders of kinderen bij het kiezen van een school of een extracurriculair programma. Het niet voldoen aan de ouderbijdrage mag nooit leiden tot uitsluiting van een leerling. In de strijd van het college voor kansengelijkheid zal ik de Amsterdamse schoolbesturen hierop blijven bevragen om de ongewenste effecten van een hoge ouderbijdrage te verkleinen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs Bijlagen 1. Intentieverklaring OSVO vrijwillige ouderbijdrage d.d. 9 april 2021 2. Begeleidend schrijven bij intentieverklaring OSVO vrijwillige ouderbijdrage d.d. 9 april 2021

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl