Bijlage 1 Raadsbrief Vervoersarmoede G4.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 september 2021 Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit Egbert de Vries Verkeer & Openbare Ruimte, Bestuurlijke.Zaken.VOR@amsterdam.nl

Onderwerp

G4-inventarisatie Vervoersarmoede

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In opdracht van de G4 heeft een onderzoeksbureau Panteia een inventarisatie opgeleverd van bestaande maatregelen tegen ‘vervoersarmoede’ binnen de G41. Vervoersarmoede is een problematische vorm van een gebrek aan bereikbaarheid, waardoor vervoersarmen niet volwaardig mee kunnen doen aan het maatschappelijke leven2. Hierbij speelt altijd de interactie tussen individu, voorzieningslocatie en het vervoerssysteem. Vervoersarmoede kan dan ook worden aangepakt op drie niveaus. Allereerst kan ruimtelijke ordening ervoor zorgen dat herkomst en bestemming dicht bij elkaar zijn. Ten tweede kan het mobiliteitssysteem ervoor zorgen dat locaties voldoende bereikbaar zijn. Ten derde kan er worden ingezet op het individu of de groep, om te zorgen dat mensen het mobiliteitssysteem kunnen begrijpen, betalen en gebruiken. Deze inventarisatie is dus gedaan om in kaart te brengen op welke domeinen in de G4-gemeentes iets wordt gedaan aan vervoersarmoede. De inventarisatie geeft een overzicht van de aanpak van vervoersarmoede en biedt de G4-gemeentes de mogelijkheid van elkaar te leren en de meest succesvolle interventies van elkaar over te nemen. Ook biedt het de mogelijkheid te reflecteren op wat Amsterdam nog meer kan doen tegen vervoersarmoede, op het gebied van ruimtelijke ordening, het mobiliteitssysteem of in het sociaal domein.

De inventarisatie De inventarisatie biedt overzicht over het thema vervoersarmoede in de G4. Uit het rapport volgt dat veel vervoersarmoedebeleid onder een andere noemer gaat. Het beleid is (zoals verwacht) 1

In dit rapport zijn drie onjuistheden terechtgekomen, zoals vermeld in paragraaf 1.5. Het betreft het bereikscijfer van de OV minimavoorzieningen. Deze staat benoemd als 20 procent. Het juiste cijfer is 71 procent. Daarnaast wordt in dit rapport niet benoemd dat er een mogelijkheid is voor uitkeringsgrechtigden die in een reintegratietraject zitten richting werk een vergoeding kunnen krijgen voor hun gemaakte reiskosten. Verder kunnen ouders met een Stadspas de Scholierenvergoeding gebruiken om de aanschaf van een fiets voor hun kind gedeeltelijk te betalen. 2 Definitie gebaseerd op “Meert, H., Bourgeois, M., Hoof, K. van & Asperges, T. (2003). Immobiel op het platteland; Omtrent rurale vervoersarmoede in Vlaanderen. Koning Boudewijnstichting, Brussel. http://docplayer.nl/752197-Immobiel-op-hetplatteland-omtrent-ruralevervoersarmoede-in-vlaanderen.html “

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

21 september 2021 Pagina 2 van 3

domein overstijgend, met het zwaartepunt bij de domeinen mobiliteit, werk & inkomen en armoedebestrijding. Het rapport laat zien dat er veel beleid is op het gebied van fietsen. Amsterdam heeft fietsacties voor inwoners met een Stadspas, doet mee aan het project ‘doortrappen’ voor ouderen, ouders met een Stadspas kunnen de Scholierenvergoeding gebruiken om een fiets voor hun kind gedeeltelijk te financieren en er zijn fietslessen op het stadsdeelniveau. Ook zijn we bezig met het uitwerken van de motie ‘fietscultuur’, waar we van Utrecht en Rotterdam leren. Het valt op dat iedere G4-stad ander fietsbeleid voert met grofweg dezelfde doelen voor ogen. Op het thema OV gebeurt ook veel in de G4. In Amsterdam is er voor AOW-minima gratis OV of een tegemoetkoming voor het AOV voor wie niet met het OV kan, waarmee 71% van de rechthebbenden wordt bereikt. Ook is er een tegemoetkoming voor mantelzorgers en wordt er bij sommige Stadspasacties een OV kaart aangeboden. Daarnaast kunnen bijstandsgerechtigden die in een re-integratie traject zitten richting werk een vergoeding krijgen voor hun gemaakte reiskosten. We blijven in gesprek met de Vervoerregio Amsterdam over loopafstanden naar het OV, en bieden Mokumflex aan in Landelijk Noord en Driemond, zodat er in de hele stad OV beschikbaar is. Het valt daarnaast op dat alle steden een vorm van gratis OV aanbieden.

Alle vier de steden doen dit voor oudere minima. Daarbovenop geeft Den Haag het ook aan jeugd-minima, Utrecht het aan alle volwassenen (tot €75), en Rotterdam het aan alle AOW’ers (niet alleen minima). Amsterdam heeft tevens een Toekomstvisie Sociaal Vervoer, die het belang benadrukt van de toegankelijke stad. Dat betekent onder andere dat de haltes toegankelijker worden gemaakt en mensen met een beperking worden geholpen om het OV te gebruiken middels de OV-coach. Daarnaast werken we aan de toegankelijkheid van allerlei andere vervoersmiddelen en willen we vrijwillige vervoersinitiatieven meer ondersteunen. Voor minima werken we ook aan een pilot met deelscooters, om te zorgen dat iedere Amsterdammer deelmobiliteit kan gebruiken. Vervolg Op het gebied van vervoersarmoede zijn we verre van uitgeleerd. Uit de inventarisatie blijkt dat er meer aandacht kan gaan naar de evaluatie van maatregelen. Om deze reden zetten we in op het verbeteren van de monitoring en de informatieverspreiding, om met de G4 scherper te krijgen wat de aanpak van vervoersarmoede precies oplevert en tegen welke kosten. Daarnaast onderzoeken we wat we nog meer kunnen doen tegen vervoersarmoede, waarbij het oude adagium ‘voorkomen is beter dan genezen’ opgaat.

Wat betreft de aanpak van vervoersarmoede roepen experts op tot het voorkomen van vervoersarmoede door ruimtelijk beleid en gerichte investeringen in mobiliteit. Om deze reden zetten we met de omgevingsvisie in op het versterken van nabijheid in een menselijke metropool. Omdat vervoersarmoede een complex thema is, is er een grote kennisbehoefte. De G4 gaat daarom een vervolgstudie opstarten om scherper te krijgen welke groepen Amsterdammers vervoersarmoede ervaren en in welke mate.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

21 september 2021 Pagina 3 van 3

Het college onderschrijft het belang van een inclusieve stad. Om deze reden nodigen we de raad uit het gesprek aan te gaan over verdere invulling van het thema vervoersarmoede. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Bijlage 1. Inventarisatie Vervoersarmoede G4

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl