Bijlage 1 Raadsbrief ESJH en preventie.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 november 2022 Jeugd Marjolein Moorman bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl

Onderwerp

Aanbesteding enkelvoudig specialistische jeugdhulp en preventie

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Sinds het begin van de decentralisatie bent u nauw betrokken en frequent geïnformeerd over ontwikkelingen in het jeugdstelsel. Er is hard aan gewerkt met veel partijen om hulp voor kinderen en ouders echt aan te laten sluiten bij hun situatie en te laten bijdragen aan een veilig thuis. Jeugdhulp bestaat voor ouders en jeugdigen die met opvoed- en opgroeiproblemen kampen, waardoor zij hulp nodig hebben van buiten hun netwerk. Onder deze noemer faciliteren wij door middel van inkoop en aanbestedingen een breed aanbod. Het vergt veel aandacht dit goed te organiseren. Het gaat immers om Amsterdammers in een kwetsbare situatie en om hardwerkende jeugdprofessionals. Afgelopen jaren hebben we jeugdhulp in Amsterdam onderverdeeld in hoogspecialistische jeugdhulp (HSJH: intensieve hulp met meerdere vormen van specialistische deskundigheid), enkelvoudig specialistische jeugdhulp (ESJH: kortdurende ondersteuning bij GGZ problemen en opvoeden), en preventie (APOO: Aanvullende Preventieve Opvoed- en opgroei Ondersteuning). Met ingang van 2024 is er de mogelijkheid om de ESJH en APOO opnieuw in te kopen. Ik grijp deze kans aan om deze soort jeugdhulp te vereenvoudigen, toekomstbestendig te maken en samen te werken in vertrouwen met een beperkt aantal aanbieders.

Dit doe ik langs dezelfde lijnen waarlangs we de hoogspecialistische jeugdhulp (HSJH) hebben georganiseerd vanaf 2021. Taakgerichte bekostiging middels een lumpsum met een beperkt aantal aanbieders die met elkaar en de andere jeugdpartners intensief samenwerken in de stadsdelen. Het college start de aanbesteding en inkoop van ESJH en APOO voor de periode 2024 tot en met 2026 .

Het wordt duidelijker voor wie ESJH bedoeld is en wat het inhoudt Voor Amsterdamse jeugdigen en gezinnen die een kortdurende behandeling en ondersteuning nodig hebben bij opvoedkundige en psychosociale problemen is er ESJH. Er is echter een scala aan aanbod ontstaan dat eigenlijk niet onder enkelvoudige specialistische jeugdhulp aangeboden dient te worden. Dit geldt voor: - Aanbod dat een lichter karakter heeft, en dus beter past bij het Ouder- en Kindteam (OKT) - Aanbod dat inhoudelijk ergens anders behoort, bijvoorbeeld gericht is op hulp aan of ondersteuning van ouders, en niet gericht is op de opvoed- of opgroeiproblematiek van hun kinderen. Of dat bijvoorbeeld meer valt onder Onderwijs - Aanbod dat complexer en zwaarder is, en hoort bij de HSJH

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

22 november 2022 Pagina 2 van 3

Een implementatie plan hoe we deze cliënten ook daadwerkelijk daar terecht laten komen geven we in de komende maanden vorm. Om toe te werken naar een overzichtelijk en eenvoudiger stelsel brengen we deze Amsterdamse jeugdigen en gezinnen vaker naar het OKT en de HSJH. Daarnaast verkorten we de duur van de trajecten die onder de ESJH geboden worden met behoud van voldoende kwaliteit en effectiviteit. Preventief aanbod We kopen met de Aanvullende Preventieve Opgroei- en Opvoedondersteuning (APOO) met name groepsgerichte vormen van jeugdhulp in, die zwaardere problemen kunnen voorkomen. Het gaat om selectieve en geïndiceerde hulp voor jeugdigen en ouders in een kwetsbare situatie bij wie beginnende problematiek speelt, of bij wie een hoog risico op het ontwikkelen daarvan bestaat. De inkoop is gericht op drie thema’s, te weten: ouderschap en opvoeden, mentale gezondheid en (online) seksuele weerbaarheid. We sturen op samenwerking en transformatie in de stadsdelen Net als gebeurd is bij de hoogspecialistische jeugdhulp, gaan we bij de ESJH minder aanbieders contracteren. Dat geeft meer mogelijkheden tot sturing en het vergemakkelijkt een intensieve samenwerking met de aanbieders van hoog specialistische jeugdhulp, huisartsen, het OKT, de GGD, de gecertificeerde instellingen, de sociale basis en de gemeente.

Samen sturen we op de transformatie in de jeugdhulp, waarbij we normaliseren (sommige problemen horen bij het leven en vragen geen inzet van specialistische hulp) en keuzes maken voor wie deze hulp echt nodig is, en welke hulp doeltreffend moet worden ingezet. Net als bij de HSJH werken de ESJH-aanbieders straks in een gebiedsgericht netwerk met de genoemde partijen samen. Zij zullen een afgestemd hulpaanbod organiseren, gericht op de ouders en kinderen in de meest kwetsbare situatie. Aanbieders halen de expertise van elkaar erbij waar nodig en durven een stapje terug te doen waar mogelijk. We verminderen het aantal aanbieders Op dit moment werken meer dan 200 aanbieders in de stad met een contract zonder budgetplafond. Daardoor is het niet mogelijk te sturen op de inhoud, samenwerking en het slim inzetten van schaarse jeugdhulpmiddelen voor wie dat echt nodig heeft. Door het aantal partners in de ESJH te verminderen kan de hulp zich beter focussen op de meest prangende problematieken, in de meest kwetsbare gebieden. Het instellen van een taakgerichte lumpsumfinanciering zorgt ervoor dat de uitgaven beheersbaar blijven en tegelijk geeft het de aanbieders de ruimte om hulp en preventie anders in te zetten. Ook het preventieve jeugdhulpaanbod vereenvoudigen we door met minder partijen binnen een taakgerichte uitvoeringsvariant verder te gaan.

De partijen die APOO uitvoeren verbinden we in een stevige samenwerking met het OKT, zodat zij met elkaar, de sociale basis en de GGD het totaal aan preventieve hulp aan gezinnen kunnen uitvoeren. De beweging die ik met de inkoop van de ESJH en preventieve jeugdhulp inzet is nodig om de inrichting van de jeugdhulp te vereenvoudigen en de transformatie een impuls te geven. Hiermee worden hulpvragen van ouders en kinderen dichterbij en meer in aansluiting op de eigen leefwereld opgelost dan tot nu toe het geval was. In plaats van oplossingen door middel van een individueel, vaak specialistisch traject, kiezen we voor oplossingen die gericht zijn op het versterken van het dagelijks leven. Dit doen we vaker met lichtere vormen van hulp, passend bij de ondersteuningsbehoefte en de veerkracht van ouders en kinderen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

22 november 2022 Pagina 3 van 3

Tot slot Een deel van de problematiek die we nu zien in de ESJH behoort tot de hoogspecialistische hulp. Voor deze ouders en kinderen kunnen we geen beweging maken zoals hierboven beschreven omdat voor hen de inzet van specialistische jeugdhulp nodig is en blijft. Dat betekent dat de druk op de HSJH die al groot is, nog zal stijgen. Circa 8.000 jeugdigen worden hiermee op jaarbasis geholpen maar er zijn lange wachtlijsten. Daar komen na de aanbesteding naar verwachting zo’n 1.000 jeugdigen bij. Hier loop ik aan tegen de financiële kaders vanuit het Rijk. Het kabinet heeft aangekondigd flink te willen bezuinigen op de jeugdhulp. Landelijk moet ruim een miljard euro minder worden uitgegeven. Het Rijk en de gemeenten moeten samen tot een Hervormingsagenda komen om deze bezuinigingen te realiseren. Het Rijk is onder andere verantwoordelijk voor het inperken van de reikwijdte van de Jeugdwet, maatregelen om trajecten en verblijf goedkoper te laten worden en het vereenvoudigen van de jeugdbeschermingsketen. De gemeenten staan aan de lat om de uitvoering van de jeugdhulp eenvoudiger te maken door onder andere het verminderen van bureaucratie voor de uitvoering, en het organiseren van integrale hulp aan gezinnen. Doelstellingen waar iedereen zich goed in kan vinden en die ik volop nastreef. Maar het zal niet genoeg zijn.

Want de Hervormingsagenda biedt op dit moment nog geen perspectief op een realistische en uitvoerbare teruggang in het budget voor specialistische jeugdhulp van de omvang die het rijk voor ogen staat in de komende jaren. Ik maak me landelijk sterk om duidelijk te maken dat de genoemde bezuiniging binnen het beoogde tijdspad onverantwoord is. Het leidt ertoe dat kinderen in een kwetsbare situatie te weinig of geen hulp zullen krijgen. Het is des te zorgelijker omdat we weten dat psychosociale problematiek afgelopen jaren juist is toegenomen onder jongeren. Onder deze omstandigheden heeft het college besloten tot het doen van een aanbesteding voor de ESJH en voor Preventie (APOO) om deze hulp in te kopen voor de periode 2024 t/m 2026. Deze geven invulling aan de vereenvoudiging en verbetering die we in moeten zetten om ons jeugdhulpstelsel toekomstbestendig te maken. Deze beweging is nodig maar risicovol onder de huidige financiële omstandigheden. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam

Marjolein Moorman Wethouder Jeugd

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl