bijlage 1. Raadsbrief BCG rapport aangepast na college.pdf

Stadhuis, Amstel 1

1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 020 552 2900

Fax 020 552 3223 www.amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de Gemeenteraad

Datum

16 februari 2021

Onderwerp

De impact van COVID-19: noodzakelijke keuzes voor een beter Amsterdam’ – rapport aangeboden door 5 hoogleraren van UvA en VU i.s.m. The Boston Consulting Group

Geachte leden van de Gemeenteraad,

De stad en de Metropoolregio Amsterdam zijn hard geraakt door de gevolgen van Covid-19. Naast het verminderen van de ergste directe gevolgen van de pandemie, is het belangrijk om stil te staan bij de vraag op welke wijze de samenleving en de economie kunnen herstellen nadat de pandemie is overwonnen. The Boston Consulting Group (BCG) heeft samen met vijf hoogleraren met een economische achtergrond van de UvA en de VU een verkenning opgesteld over de middellange termijn effecten van Covid-19 op de MRA: “De impact van COVID-19: noodzakelijke keuzes voor een beter Amsterdam”. Dit rapport hebben zij gezamenlijk als cadeau aan de stad Amsterdam aangeboden. In deze verkenning zijn aan de hand van een analyse van de gevolgen van de coronacrisis op de stad en regio de knelpunten en kansen onderzocht en zijn handelingsperspectieven en potentiële beleidsinterventies in kaart gebracht. De stad sterker uit deze crisis krijgen kunnen we niet alleen; we hebben kennisinstellingen, ondernemers, publieke partijen en alle Amsterdammers hard nodig. We moeten het samen doen. Het cadeau dat ons is aangeboden is dan ook van grote waarde en het college heeft dit rapport met plezier in ontvangst genomen en er met veel aandacht kennis van genomen. Het college wil BCG en de vijf betrokken hoogleraren bedanken voor deze uitgebreide verkenning.

Het biedt een rijke analyse van de middellange termijn effecten van de Covid crisis op onze stad en regio, vraagt ons om vooruit te kijken, en nodigt uit om op verschillende tafels het gesprek te voeren. Ook voor u als gemeenteraad biedt de rapportage veel aanknopingspunten voor verdere gedachtevorming en gesprek over de toekomst van Amsterdam. Het college raadt u dan ook zeker aan om met elkaar het debat hierover aan te gaan, eventueel met een presentatie door of gesprek met de makers van dit rapport.

Gemeente Amsterdam

16 februari 2021 Pagina 2 van 4

Keuzes maken voor de toekomst De coronacrisis houdt ons nu een jaar in zijn greep. Naast een gezondheidscrisis is deze crisis steeds meer een maatschappelijke crisis die naar verwachting nog jarenlang merkbaar zal zijn in onze samenleving. Het maatschappelijk leven stagneert. Ondernemingen in verschillende branches, scholen en maatschappelijke instellingen zijn gesloten. Mensen hebben hun baan of onderneming verloren of dreigen die te verliezen, kinderen en jongeren hebben kans om achter te blijven in hun ontwikkeling en mensen raken geïsoleerd. Er zijn heel veel kleine ondernemers en grote bedrijven in de stad die nu al een hele tijd hun werkzaamheden niet (volledig) uitvoeren en de onzekerheid wanneer dat wel weer kan is groot. De financiële gevolgen voor deze bedrijven zijn dan ook nog niet te overzien. We hebben zorgen voor de langere termijn en het afgelopen jaar zijn er veel analyses gedaan en trajecten gestart om, behalve aan de acute problemen die deze crisis veroorzaakt, ook te werken aan de stad na de crisis en op langere termijn. De analyses van BCG en de hoogleraren zijn hierop een hele waardevolle aanvulling. Verminderen van sociale gevolgen Het rapport bevat een scherpe analyse van de effecten van de pandemie, zowel sociale als economische en zowel op de korte als de (middel)lange termijn.

Kansengelijkheid wordt door de onderzoekers in ieder vergezicht voor de stad heel centraal wordt gezet, waarbij noodzakelijke ingrepen zijn geformuleerd. Dit geeft voor ons nogmaals aan dat we hier echt op moeten blijven inzetten. Amsterdam is een succesvolle stad, maar niet iedereen deelt mee in dat succes. Gelijke kansen zijn geen vanzelfsprekendheid. We hebben het Rijk nodig om structurele oorzaken integraal aan te pakken en op die manier echt stappen te zetten richting meer kansengelijkheid. Het belang van gezondheidspreventie hierin is in het afgelopen jaar nog duidelijker geworden. De coronacrisis legt de consequenties van gezondheidsverschillen bloot. Dit is een groot probleem in onze stad en met de samenwerking in ‘Amsterdam Vitaal en Gezond’ zetten we ons in om passende ondersteuning en zorg bieden, met oog voor de meest kwetsbare mensen in de stad Ook voor het mentale welbevinden van de mensen in de stad geldt dat deze al langere tijd onder druk stond. De coronacrisis blijkt bij uitstek een stresstest van onze veerkracht en mentale welbevinden. Wij onderzoeken kansen om als gemeente bij te dragen aan mentaal welbevinden, nu, in de zwaarste periode van de crisis, in de wederopbouw na de crisis en op de langere termijn – in het nieuwe normaal.

De sociale gevolgen van de coronacrisis komen niet evenredig terecht bij alle groepen in de stad, ook ruimtelijk zijn er verschillen. In het manifestoverleg met 15 burgemeesters proberen we de stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost hoog op de agenda van het Rijk te krijgen. Extra inzet in deze gebieden is nog urgenter geworden door de coronacrisis. Werken aan economisch herstel Uit de Economische Verkenningen MRA 2020, waar het voorliggende rapport ook aan refereert, blijkt dat de economie van de Metropoolregio Amsterdam bovengemiddeld hard wordt getroffen door de coronacrisis. Het college wil met dit rapport in de Amsterdam Economic Board ook het gesprek aangaan over economisch herstel van Amsterdam en de regio. Belangrijke stappen worden daarvoor al gezet: Amsterdam geeft met het economische herstel - en investeringsplan een impuls aan het herstel van de zwaar getroffen Amsterdamse economie. Het Duurzaam herstelplan bevat zes duurzame banenmotoren die leiden tot het aanjagen van private investeringen die bijdragen aan werkgelegenheid en verduurzaming van de stad.

2

Gemeente Amsterdam

16 februari 2021 Pagina 3 van 4

De stilstand waar Covid voor zorgt, biedt ook kansen. Een ‘window of opportunity’ zoals dat in het rapport genoemd wordt. De coronacrisis biedt bijvoorbeeld ruimte om andere keuzes te maken voor de inrichting van onze bezoekerseconomie. In de Aanpak Binnenstad streven wij naar een binnenstad waar Amsterdammers graag komen en bewoners zich thuis voelen. Doorbouwen aan een toekomstbestendig Amsterdam Andere voorbeelden van het benutten van de ‘Covid-stilstand’ zijn de afspraken die de gemeente heeft gemaakt met grote werkgevers in de Metropoolregio Amsterdam (MRA), over het spreiden van werktijden en vervoer tijdens en na Covid-19 en de afspraken in de coalitie van zeven partijen om de bereikbaarheid van Nederland te vergroten door te investeren in het metropakket aan de westkant van de stad die is voorgedragen voor het Nationaal Groeifonds. Wat het Duurzaam-herstelplan al laat zien is dat we blijven investeren, ook al staan de gemeentelijke financiën onder druk. Dit geldt ook voor investeringen aan kademuren en bruggen, woningbouw en het openbaar vervoer in Amsterdam en naar de regio. Deze verbinding met de regio is ook belangrijk in het rapport van BCG en de hoogleraren. Zij agenderen het belang van de MRA als relevant schaalniveau waarop deze opgaven spelen en om oplossingen vragen. Dit erkennen wij geheel.

Daarom maken wij in MRA verband keuzes voor een slagvaardiger governance, maar ook een scherper profiel en meer focus in de samenwerking. Op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling is de Omgevingsvisie Amsterdam 2050, die nu ter inspraak ligt, bepalend voor de ontwikkeling van Amsterdam. De hoofdpunten uit deze omgevingsvisie sluiten goed aan bij de analyse uit het BCG rapport. We hebben het Rijk hierbij nodig De gemeente heeft niet voor alle onderwerpen die urgent zijn door de coronacrisis de juiste instrumenten of voldoende financiële middelen. Daarnaast geldt voor een aantal onderwerpen dat deze op het niveau van de regio, of zelfs bovenregionaal spelen. Het Rijk speelt op veel onderwerpen een belangrijke rol. Het college brengt de bovengenoemde thema’s, en de Amsterdamse opgave daarbij, actief onder de aandacht bij het Rijk en andere partijen die een bijdrage kunnen leveren aan oplossingen.

3

Gemeente Amsterdam

16 februari 2021 Pagina 4 van 4

Zeker richting Tweede Kamer verkiezingen is het van belang dat wij scherp benoemen wat voor Amsterdam prioriteiten zijn. De rapportage van BCG en hoogleraren is van grote waarde bij de verdere gedachtenvorming over de prioriteiten in het post-corona herstel en het maken van keuzes. Keuzes die we de komende tijd als stad moeten maken.

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Femke Halsema burgemeester

Peter Teesink gemeentesecretaris

4