Bijlage 1. Raadsbrief afdoening motie 890.21.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 maart 2022 Bouwen en Wonen Jakob Wedemeijer Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Afdoening motie 890.21 inzake de aanpassing van aanscherping criteria sociaal medische urgentie.

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 23 december 2021 bij de behandeling van de aanscherping van de criteria voor de sociaal medische urgenten is motie 890.21 van raadsleden J.F. van Pijpen; S. Mbarki en N. Türkkol aangenomen waarin het college gevraagd wordt: – de wijzigingen van de urgentiecriteria voor inwonenden, tijdelijke en in onderhuur verblijvende huishoudens zonder minderjarige kinderen nu in te trekken; – volop blijven inzetten op het vergroten van het aantal beschikbare woningen voor deze groep urgenten; – het probleem van een groeiende wachtlijst voor urgenten te onderzoeken in achtergronden en mogelijke oplossingen en daarbij in ieder geval te betrekken: o de oorzaken en achtergronden van de toename van het aantal mensen wat in aanmerking komt voor een urgentieverklaring en welke interventies op de oorzaken mogelijk zijn; o of en hoe met gebruikmaking de mogelijkheden van de nieuwe woonruimteverdeling het mogelijk is om voor deze groep meer mogelijkheden te creëren; bijv. door sneller zoek- of situatiepunten op te bouwen; o of het mogelijk is met behulp van andere instrumenten de wachtlijst voor urgente situaties te ‘managen’ zoals bijvoorbeeld mate van urgentie en/of (nog) betere aansluiting aanbod en vraag; – hierover de raad te informeren.

Intrekken wijzigingen van de urgentiecriteria Op 21 september 2021 heeft het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) van Amsterdam opdracht gegeven tot de wijziging van de Nadere regels urgenties bij de Huisvestingsverordening. De nadere regels urgenties werden aangescherpt omdat de druk op de woningen voor kwetsbare groepen al geruime tijd toeneemt. Het college zet om de druk op de wachtlijst van urgenten te doen afnemen zowel in op het vergroten van het aanbod als op het verkleinen van de vraag. De nadere regels urgenties werden door het college op verschillende punten aangescherpt. Twee van de belangrijkste wijzigingen hadden betrekking op inwonende huishoudens zonder kinderen en op huishoudens die onderhuren of een tijdelijk contract hebben. Op 23 december 2021 nam u een

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 maart 2022 Pagina 2 van 5

motie aan waarin het college werd gevraagd om de aanscherping van de urgentiecriteria op deze punten terug te draaien. De gemeenteraad vraagt het college om de urgentiecriteria voor inwonenden en tijdelijke en in onderhuur verblijvende huishoudens zonder minderjarige kinderen in de Nadere regels bij de Huisvestingsverordening in te trekken. Het gaat hier om de uitwerking van artikel 2.6.5, eerste lid, onderdeel c van de Huisvestingsverordening van Amsterdam. Dit artikel regelt dat de aanvraag voor urgentie wordt geweigerd indien de aanvrager het huisvestingsprobleem redelijkerwijs kon voorkomen of het huisvestingsprobleem redelijkerwijs op een andere wijze kan oplossen. In de Nadere regels is hieraan toegevoegd dat de urgentie op deze grond wordt geweigerd indien de aanvrager ‘redelijkerwijs op de situatie kon anticiperen, bijvoorbeeld het aangaan van een tijdelijk huurcontract of een onderhuurcontract’ en dat een huishouden wordt geweigerd als de aanvrager ‘zonder kinderen is gaan inwonen bij één of meerdere andere huishoudens’. In afwachting van het collegebesluit om de nadere regels op dit punt weer aan te passen, zijn deze toevoegingen aan de Nadere regels door de beoordelaars van urgentieaanvragen al sinds de raadsvergadering van 23 december 2021 niet meer toegepast bij urgentieaanvragen.

Tijdens de collegevergadering van 1 maart 2022 heeft het college het besluit genomen om deze weigeringsgronden ook uit de Nadere regels te verwijderen. Dit betekent niet dat urgentieaanvragen van huishoudens die inwonen, een tijdelijk contract hebben of onderhuren altijd worden toegekend. Deze huishoudens dienen te voldoen aan de andere voorwaarden en weigeringsgronden van een urgentieaanvraag. Als het woonprobleem er enkel uit bestaat dat iemand inwoont, wordt er bijvoorbeeld geen urgentie toegekend. Tijdens de raadsvergadering van 23 december 2021 heb ik u al op de hoogte gesteld van de mogelijke gevolgen van het terugdraaien van (een deel van) de aanscherping van de urgentiecriteria. Vorig jaar gingen er 670 woningen naar mensen met een sociaal medische urgentie, dit jaar hebben we maar 350 woningen voor deze groep. De verwachting is dan ook dat wij veel meer urgenties zullen uitgeven dan dat er woningen voor urgenten beschikbaar zijn. Dit betekent dat de wachttijden voor urgenten op gaan lopen. Naar schatting duurt het eind 2022 twee jaar voordat iemand met een urgentieverklaring in aanmerking komt voor een woning. Als gedurende 2022 blijkt dat er al te veel woningen naar urgenten zijn gegaan, dan is een woonstop niet uit te sluiten.

Vergroten van het aantal beschikbare woningen In de motie geven de raadsleden aan dat het college volop moet blijven inzetten op het vergroten van het aantal beschikbare woningen voor sociaal medisch urgenten. In de raadsbrief ‘aanscherping urgentiecriteria’ van 21 september 2021 wordt ingegaan op alle manieren waarop het college inzet op de vergroting van het woningaanbod in Amsterdam. In deze brief wordt uitgelegd dat we onder andere inzetten op onorthodoxe maatregelen, zoals huisvesting in hotels en het inzetten van bedrijfspanden. Ook wordt een aantal tijdelijke locaties onderzocht en zet de gemeente Amsterdam in op bovengemeentelijke samenwerking en een landelijke verdeling van kwetsbare groepen. Het college blijft inzetten op dergelijke acties om het aantal woningen beschikbaar voor alle Amsterdammers te vergroten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 maart 2022 Pagina 3 van 5

De gemeente is met de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) en de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels (FAH) in gesprek over de specifieke vergroting van het aantal beschikbare woningen voor urgenten. In tijden van schaarste is het niet makkelijk om hier afspraken over te maken. Meer woningen voor kwetsbare groepen betekent immers dat er weer minder aanbod is voor reguliere woningzoekenden. In de samenwerkingsafspraken 2020-2023 is met de AFWC en de FAH afgesproken dat er jaarlijks 1800 woningen beschikbaar zijn voor kwetsbare groepen. Hoewel er in bestuurlijke overleggen wordt gesproken over uitbreiding van dit aantal, gaat dat ten koste van andere woningzoekenden die al erg lang wachten. In de raadsbrief van 21 september 2021 bent u op de hoogte gesteld van de afspraken die met de corporaties zijn gemaakt om het aantal woningen beschikbaar voor het Programma Huisvesting Kwetsbare Groepen in 2021 uit te breiden. In 2021 is dit gelukt: de corporaties hebben afgelopen jaar ruim 1950 woningen toegewezen aan kwetsbare groepen. Momenteel zijn we met de AFWC en de FAH in gesprek om de afspraken betreffende de uitbreiding ook voor 2022 te bestendigen. Onderzoeken probleem van groeiende wachtlijst Tot slot vraagt de gemeenteraad het college om het probleem van de groeiende wachtlijst voor urgenten te onderzoeken.

Het college wordt gevraagd om hierbij zowel te kijken naar mogelijke oplossingen als naar de achtergronden van het probleem. De gemeenteraad doet een aantal suggesties voor een dergelijk onderzoek: -

Het college van B&W herkent de problematiek rondom de lange wachttijd voor urgenten en start om die reden een onderzoek naar de achtergrond van huishoudens die zich aanmelden voor urgentie. Dit onderzoek zal een globaal overzicht geven van oorzaken van de stijgende wachtlijst voor urgenten. De directie Wonen en de directie Zorg werken samen aan het onderzoek. We kijken hierbij zowel naar huishoudens die een sociaal medische urgentie of urgentie uitstroom MO/BW kregen toegewezen als naar huishoudens die voor een urgentie zijn afgewezen. Van deze huishoudens wordt onderzocht welke andere hulpvragen ze doen. Zo wordt onder andere gekeken wie er aanklopt bij de noodopvang, of er vraag is naar schuldhulpverlening en naar zorgvragen. Het onderzoek is enerzijds bedoeld om de hulpvraag van mensen die urgentie aanvragen beter in kaart te brengen. Als we de problematiek van de huishoudens in kaart hebben gebracht, dan kunnen we makkelijker inschatten of een woning ook deel uitmaakt van de oplossing. Bovendien kunnen we op deze manier beter zien wat de effecten zijn van het beleid omtrent urgenties en wat de effecten waren van aanscherpingen uit het verleden. De verwachting is wel dat het moeilijk gaat zijn om vast te stellen in welke gevallen er misschien geen woning nodig is. De ervaring leert dat huisvestingsproblemen vaak leiden tot andere problematiek.

Wanneer de eerste resultaten van het onderzoek gereed en geanalyseerd zijn, wordt de raad daarvan op de hoogte gesteld. Naast het onderzoek in samenwerking met de directie Zorg, monitoren we ook het aantal urgenties dat we uitgeven en de wachttijden voor urgenten. In het derde kwartaal van 2022 zal ik u informeren over het aantal urgenties dat er tot nu toe is toegewezen en de tijd die het duurt voordat iemand met een sociaal medische urgentie in aanmerking komt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 maart 2022 Pagina 4 van 5

voor een woning. -

Met de komst van de nieuwe woonruimteverdeling moet het mogelijk worden om situatiepunten toe te kennen aan mensen in een lastige situatie. Zo kunnen situatiepunten toebedeeld worden aan kwetsbare Amsterdammers die inwonen, of na een scheiding geen eigen woning kunnen vinden. De nieuwe woonruimteverdeling is een regionaal systeem waarover een lang afstemmingsproces met de regio heeft plaatsgevonden. Over de huidige invulling van de situatiepunten en startpunten is lang gesproken, bovendien is het systeem nog niet ingevoerd in de huidige vorm. Het gaat om een regionaal systeem waarin Amsterdam niet zelfstandig eigen regels kan toevoegen. Het nieuwe woonruimtesysteem brengt ook veranderingen voor urgenten met zich mee. In plaats van zelf zoeken in WoningNet, worden urgenten straks direct bemiddeld. Het college stelt voor om het nieuwe systeem van woonruimteverdeling eerst in te voeren en te kijken naar de effecten die dit systeem heeft op urgentieaanvragen voordat we wijzigingen gaan voorstellen in de toekenning van start- of situatiepunten.

-

Tot slot vraagt de raad aan het college om te zoeken of het mogelijk is om op andere manieren de wachtlijst voor urgenten te ‘managen.’ Het college acht de voorgestelde optie om te gaan werken met verschillende gradaties in urgentie onwenselijk. Dit betekent dat het hele urgentiesysteem moet worden herzien: we moeten dan bijvoorbeeld uitdenken wanneer iemand ‘een beetje’, ‘gemiddeld’ of ‘heel erg’ urgent is. Een dergelijke herziening van het systeem zal veel tijd in beslag nemen en vraagt om een herformulering van de politieke visie op wat het betekent om urgentie te krijgen. Daarnaast is verder juridisch onderzoek nodig omdat op dit moment onduidelijk is of de Huisvestingswet wel toestaat om te werken met verschillende gradaties van urgenties. Er kunnen ook vraagtekens gezet worden bij de betekenis van een ‘urgentie light’. Op dit moment zijn huishoudens die urgentie toegewezen krijgen huishoudens die binnen zes maanden moeten verhuizen vanwege urgente problematiek. We verlenen deze urgentie als iemand te maken heeft met medische problematiek, dreiging of geweld of dreigende dakloosheid met kinderen. Het is de vraag wat een huishouden (dat bijvoorbeeld dakloos dreigt te worden) nog heeft aan urgentie als het alsnog betekent dat iemand een aantal jaar moet wachten op een woning.

De verwachting is dat het nieuwe systeem van woonruimteverdeling het ook zonder urgentie makkelijker maakt om sneller aan de beurt te komen voor een sociale huurwoning. De introductie van de situatiepunten zorgt er al voor dat mensen die door omstandigheden sneller moeten verhuizen, maar die niet in aanmerking zouden komen voor urgentie sneller in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. Naast de introductie van de situatiepunten hebben woningzoekenden ook meer invloed op hun eigen kansen door vaker te reageren. Op die manier wordt het makkelijker om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning zonder dat er urgentie nodig is. Ook de aansluiting van vraag en aanbod voor urgenten zal met het nieuwe systeem van woonruimteverdeling beter geregeld zijn. Urgenten worden na de ingang van dit systeem

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 maart 2022 Pagina 5 van 5

direct bemiddeld en krijgen dus eenmalig een woning aangeboden die past bij het huishouden. Tijdens de raadsvergadering van 23 december 2021 heb ik aangegeven dat het niet aanscherpen van de urgentiecriteria zal leiden tot langere wachtlijsten voor urgenten. Het college doet er alles aan om te zorgen dat er meer woningen voor Amsterdammers in het algemeen en urgenten in het bijzonder beschikbaar komen en houdt de raad op de hoogte van de ontwikkelingen. Het college beschouwt motie 890.21 met deze brief als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Jakob Wedemeijer Wethouder Bouwen en Wonen

Bijlagen 1. Motie 890.21 van J.F. van Pijpen; S. Mbarki; N. Türkkol dd. 23 december 2021 inzake de aanpassing van aanscherping criteria sociaal medische urgentie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl