Bijlage 1 - Projectnota Flevoparkbad Zeeburgerbad 20102025.pdf

33

Flevoparkbad

Zwemmen in de avonduren met toezicht door de Vereniging Flevoparkbad. Bron onbekend

34

7.

INVESTERINGS- EN EXPLOITATIEKOSTEN

De Nota van Uitgangspunten raamde de investering voor de bouw van het nieuwe Flevoparkbad op € 32,6 miljoen. Voor dit bedrag heeft de gemeente in de Voorjaarsnota 2023 een reservering opgenomen. Met een correctie voor inflatie bedraagt deze reservering op prijspeil september 2025 € 35,2 miljoen. De kostenraming is voor de beide locaties door Straman management en advies geactualiseerd op basis van de meest recente gegevens en inzichten. Daarbij is eerst een berekening gemaakt van de basis-investeringskosten voor de twee projecten en vervolgens van de extra’s die nodig zijn om te voldoen aan alle duurzaamheidsambities. Financiële ontvlechting

De basiskosten van de twee projecten zoals voorgesteld in de Projectnota passen binnen het gereserveerde bedrag van € 35,2 miljoen. Hierin zijn niet meegenomen de meerkosten voor het Zeeburgerbad als gevolg van netcongestie. Die worden momenteel geraamd op circa € 650.000. In de bijlagen is een overzicht opgenomen van de kosten en dekkingen per project. Tijdens de ontwerpfase wordt voor beide baden onderzocht of er mogelijkheden zijn voor het aantrekken van extra middelen, bijvoorbeeld op basis van subsidies van het rijk. Extra investeren in duurzaamheid

De ambities op het gebied van duurzaamheid vragen daarnaast extra investeringen: • • •

Toepassing van aquathermie bij het Flevoparkbad Maatregelen om te komen van BENG naar ENG voor de nieuwbouw van het Zeeburgerbad Extra eisen om circulair, klimaatadaptief en natuurinclusief te kunnen bouwen

De totale kosten daarvan in de twee projecten zijn door Straman geraamd op € 3,5 miljoen. Voor deze extra kosten wordt een beroep gedaan op het duurzaamheidsbudget voor de Specials van de directie Maatschappelijke Voorzieningen. Voor het plaatsen van afdekinstallaties voor de buitenbaden is een aanvraag gedaan van € 580.000 bij het verduurzamingsfonds van Gemeentelijk Vastgoed. Kosten van exploitatie

Straman heeft een raming gemaakt van de jaarlijkse exploitatiekosten van het Zeeburgerbad. Dat dat zijn de kapitaallasten en de kosten van dagelijks onderhoud, energie, personeel en overige lasten. Bij de baten is aangenomen dat de tarifering blijft conform de bestaande zwembadtarieven in Amsterdam. Het Zeeburgerbad presteert qua energieverbruik vergelijkbaar met nieuwe duurzame zwembaden. Dat is verklaarbaar doordat bij nieuwe zwembaden het maximaal haalbare wordt opgezocht zonder te vervallen in extremen (niet of nauwelijks rendabel) of experimentele technieken (onzeker). De combinatie van warmtelevering op 70 graden en de tarifering van Vattenfall blijkt gunstig uit te pakken. Een warmtenet helpt sowieso bij netcongestie maar levert financieel meestal weinig op. In dit geval is de tarifering echter gunstig en wordt op jaarbasis afgerond € 60.000,- aan energiekosten bespaard. 35

Het exploitatiesaldo van het Zeeburgerbad is geraamd op een jaarlijks tekort van circa € 1,4 miljoen, wat passend is voor een zwembad van deze omvang. Hiervoor wordt dekking voor gezocht middels een aanvraag voor exploitatielasten binnen de gemeentelijke investeringssystematiek voor nieuwe voorzieningen. Voor het Flevoparkbad zal in de volgende fase worden berekend welk eNect verwacht kan worden van de duurzaamheidsmaatregelen op de lopende exploitatie van het zwembadcomplex.

36

8.

BEHEERSING VAN RISICO’S

Een groot bouwproject kent een aantal risico’s. Zo is op de korte termijn de besluitvorming risicovol omdat er bezwaren en negatieve adviezen kunnen zijn. Daarna moet het project worden gerealiseerd in een specifieke markt met weinig aanbieders waarin de komende jaren bovendien veel vraag is. Dat kan de bouwsommen negatief beïnvloeden. En tot slot zijn er allerlei andere gevaren die kunnen leiden tot vertraging en/of kostenstijging. Regeling Grote Projecten

Over de toepassing van Regeling Grote Projecten is advies gevraagd aan de gemeentelijke Bestuursdienst. Bij realisatie van de baden op twee locaties is feitelijk sprake van twee projecten, beide met een bouwsom onder € 30 mio en beide in een weinig risicovolle omgeving en met weinig specifieke risico’s. Dat betekent dat de Regeling Grote Projecten, met extra screening en extra bestuurlijke aandacht, hier niet van toepassing is. Risico’s in beeld

De risico’s en beheermaatregelen van het Flevoparkbad zijn geïnventariseerd in de bijlagen opgenomen. Hieronder is een samenvatting van de belangrijkste risico’s opgenomen. Na elke projectfase worden de risico’s voor het vervolgtraject geactualiseerd op basis van een risicosessie.

Risico

Gevolg

Beheermaatregel

Mislukken van de aanbesteding

Ingebruikname 2030 niet haalbaar

Monitoring van de situatie in de markt. Aanpassen van de projectuitgangspunten op de marktsituatie.

Stijgende prijzen

Budget niet toereikend

Gedurende de ontwikkeling per ontwikkelfase de kosten ramen en monitoren. Idem bij de aanvraag van het uitvoeringskrediet in 2026, voorafgaand aan de aanbesteding. Zo nodig aanpassen budget

Schaarste personeel, zowel in de markt als bij de gemeente

Gelijktijdige uitvoering van projecten in de directe omgeving

Vertraging

Tijdige uitvraag personeel

Te weinig expertise in het project

Zorgen voor continuïteit in de bemensing

Aanbesteding mislukt

Rekening houden met schaarste personeel in de bouworganisatievorm

Negatief effect op functioneren zwembaden en draagvlak bij stakeholders

Gebiedsmanagement in omgeving om afstemming van werken te coördineren.

Ruimtelijk aanpassingen noodzakelijk Onvoldoende bouwkwaliteit

Bezwaar en beroep tegen vergunningverlening

Sluiting van baden

Effectief toezicht tijdens de bouw

Extra kosten

Regelmatige monitoring door externe partijen

Vertraging in voorbereiding en oplevering

Planontwikkeling samen met stakeholders

Uitstel of afstel van de bouw

Juridische ondersteuning

Risico’s en beheermaatregelen Flevoparkbad. Bron: Projectteam Flevoparkbad

37

9.

PROJECTORGANISATIE

Na een besluit over de Projectnota ontstaan twee projecten met elk een eigen organisatievorm. Zeeburgerbad

De bouw van het binnenzwembad op het Zeeburgereiland blijft een verantwoordelijkheid van de directie Maatschappelijke Voorzieningen in opdracht van Sport en Bos. Voor een goede beheersing van tijd, geld en kwaliteit van dit project is sturend projectmanagement nodig met een eenduidig opdrachtgeverschap, een vaste teamformatie en periodieke checks op planning en budget. Voor het Zeeburgerbad ziet die organisatie er zo uit:

Organisatie project Zeeburgerbad. Bron: Projectmanagementbureau Amsterdam

Flevoparkbad

De renovatie en verduurzaming van het bestaande Flevoparkbad zal eveneens worden gerealiseerd door de directie Maatschappelijke Voorzieningen in opdracht van Sport & Bos volgens het reguliere organisatiemodel voor gemeentelijke bouwprojecten. Verantwoordelijk wordt een gemeentelijk bouwmanager die bij de opstelling van het VO en DO en bij de selectie van architect en aannemers nauw zal samenwerken met Gemeentelijk Vastgoed, de zwemverenigingen en de overige stakeholders.

38

Organisatie project Flevoparkbad. Bron: Projectmanagementbureau Amsterdam

39

10.

COMMUNICATIE EN PARTICIPATIE

Bij de voorbereiding van deze Projectnota is samengewerkt met maatschappelijke partners. Dat waren de Vereniging Flevoparkbad, de Vereniging Vrienden van het Flevoparkbad, de Zwemvereniging het Y, de Vereniging Vrienden van het Flevopark en de bewoners van de Flevoparkweg en Zeeburgerdijk-Oost. Vragen over de uitgangspunten

Al snel bleek dat er bij veel overlegpartners vragen waren over de keuzes in de Nota van Uitgangspunten. Dat betrof vooral drie onderwerpen: •

Keuze van het Flevopark als locatie voor het binnenbad

Bij veel mensen leefden bezwaren tegen deze keuze omdat hij leidt tot verlies van kwaliteit en groen en zorgt voor overlast voor de omgeving in de vorm van extra verkeer en parkeren. Toegelicht is dat het Flevopark destijds als locatie is gekozen omdat het ligt in AmsterdamOost en een combinatie van binnen- en buitenzwemmen mogelijk maakt. Ook is het goed bereikbaar per fiets en openbaar vervoer en leek het voldoende ruimte te bieden voor de bouw van een binnenbad. •

Noodzaak van een doelgroepenbad

De vraag was of het AGO-bad in Diemen open zou kunnen blijven zodat er geen doelgroepenbad nodig zou zijn. Het antwoord op deze vraag was dat het AGO-bad bouwkundig aan zijn eind is, het erfpachtcontract loopt af en de gemeente Diemen heeft besloten niet verder te subsidiëren. Er is daarom in Oost vervanging nodig. •

Keuze voor een 25-meterbad in plaats van een 35- of 50-meterbad

De zwemverenigingen vroegen om opnieuw de bouw van een 35- of 50-meterbad te onderzoeken. Met als referentie het zogenaamde Litouwse model. Dat heeft een 50-meter bad, waarvan delen kunnen worden afgescheiden voor de zorgfunctie. Over dit model is advies gevraagd aan de bureaus Straman management en advies (voor het concept) en BBP (voor de installaties) en daarnaast heeft bureau Ziegler/ Branderhorst de ruimtelijke consequenties in beeld gebracht. Uit het onderzoek bleek dat de Litouwse oplossing een energieprobleem oplevert omdat de watertemperatuur in het reguliere 50meterbad (26 à 27 graden) sterk afwijkt van de temperatuur die nodig is voor de zorgdoelgroepen (32 à 33 graden). Wat betekent dat het water voortdurend moet worden opgewarmd en afgekoeld. Dat kost niet alleen veel tijd, maar ook veel energie. Ook ruimtelijk is een 50-meterbad niet goed inpasbaar. Bij de verdere voorbereiding van deze Projectnota waren er twee parallelle processen, namelijk een ontwerpverkenning voor de omgeving, het Entreegebied, en het opstellen van het Programma van Eisen. Nadat locatieonderzoek heeft uitgewezen dat het Zeeburgereiland voor het binnenbad betere kansen biedt, is met de overlegpartners opnieuw gesproken over uitgangspunten voor het Programma van Eisen voor het Flevoparkbad.

Vanuit de Vereniging Flevoparkbad is hierbij nadrukkelijk de wens voor een verlengd zwemseizoen kenbaar gemaakt.

40

Ontwerpverkenning Entreegebied

De ontwerpverkenning voor het Entreegebied was een samenwerkingsproject van de directies Verkeer & Openbare Ruimte, Grond & Ontwikkeling, Ruimte & Duurzaamheid en Maatschappelijke Voorzieningen met het stadsdeel Oost. Het ontwerp werd gemaakt in een cocreatieproces met alle genoemde stakeholders. Als eerste werden in een atelierbijeenkomst de wensen, eisen en ideeën van alle betrokken partijen geïnventariseerd, vervolgens zijn in een tweede atelier de ruimtelijke mogelijkheden verkend en tenslotte werd in het laatste atelier een voorkeursmodel gekozen. Aan de ateliers namen (inclusief medewerkers van de gemeente) ongeveer 25 mensen deel. Tussen het tweede en derde atelier waren er ook afzonderlijke bijeenkomsten met de leden van de Vereniging Flevoparkbad (circa 20 deelnemers) en de bewoners van de Flevoparkweg en ZeeburgerdijkOost (circa 40 deelnemers).

Atelieroverleg in groepen over het Entreegebied. Bron: Ziegler/Branderhorst Het ontwerpproces leidde tot een voorkeursmodel voor het Entreegebied waarin een deel van de tramsporen plaats zou maken voor extra groen, een alternatieve parkeerlocatie en een openbare ruimte met meer kwaliteit en veiligheid. Waarbij de bestaande pockets onder de Amsterdamse brug een nieuwe functie konden krijgen. Zie deze tekeningen:

41

Voorkeursmodel Entreegebied, mogelijke situatie na aanpassing tramsporen. Bron: Ziegler/Branderhorst

Voorkeursmodel Entreegebied, ingang Flevoparkbad na aanpassing tramsporen. Bron: Ziegler/Branderhorst. Tijdens het ontwerpproces werd helaas duidelijk dat een wijziging van de tramsporen op korte en middellange termijn niet haalbaar is, omdat de bestaande keerlus niet gemist kan worden. Het gevolg daarvan is dat verbeteringen in de omgeving niet goed mogelijk zijn. De bouw van het binnenzwembad betekent dan feitelijk een verslechtering van het gebied, omdat er extra verkeers- en parkeerdruk ontstaat zonder een goede ruimtelijke oplossing. Als gevolg daarvan hebben vrijwel alle genoemde partners bezwaar gemaakt tegen de bouw van het binnenzwembad in het Flevopark. De voornaamste bezwaren zijn een vermindering van de kwaliteit van het bestaande bad, een aantasting van het park, onvoldoende groencompensatie 42

in de omgeving, toename van verkeers- en parkeeroverlast en geen uitzicht op verbetering van de openbare ruimte. Het Stadsdeel Oost steunt deze bezwaren en vindt bovendien de afstand tussen het binnenzwembad en een -in de toekomst mogelijk verbrede- Amsterdamse brug te klein. Bij een toekomstige verbreding van de brug voor een trambaan, doet het gebouw afbreuk aan de kwaliteit van de openbare ruimte onder de brug. De Technische Advies Commissie voor de hoofdgroenstructuur adviseerde in 2023 al negatief over de bouw van het binnenzwembad in het Flevopark en zal dat naar verwachting in 2025 opnieuw doen. Deze bezwaren tegen de bouw van het binnenbad hebben geleid tot een onderzoek naar een alternatieve locatie voor het binnenzwembad met meer planningszekerheid. Overleg Programma van Eisen

Over de aanpak van de renovatie van het Flevoparkbad en het Programma van Eisen is afzonderlijk gesproken met de Vereniging Flevoparkbad. Met hun inbreng is rekening gehouden in het PvE. Reacties verenigingen en bewoners

Deze Projectnota is in concept toegestuurd aan alle genoemde verenigingen en een kopgroep van bewoners. Hun schriftelijke reacties zijn opgenomen in de bijlagen. Locatie Zeeburgereiland is onderwerp van gesprek geweest tijdens een bewonersavond in april 2025 over de ontwikkeling van de bedrijvenstrook van het Zeeburgereiland. De eerste reactie van bewoners over de mogelijke komst van een zwembad was overwegend positief. Toekomstige participatie

In de bijlagen is een participatieplan opgenomen. Dit plan beschrijft hoe we voor beide projecten de belanghebbenden in het verdere proces betrekken, met welk doel en wat hun invloed daarbij is. Daarbij beginnen we niet opnieuw, maar bouwen we voort op inzichten en afspraken die het participatieproces tot nu toe heeft opgeleverd. Voor de renovatie en verduurzaming van het bestaande Flevoparkbad betekent dat een vereenvoudiging van het participatieplan uit 2022. Er is geen sprake meer van (inpassing) van nieuwbouw op het terrein. Ook de verwachte impact van de nieuwbouw op het Entreegebied vervalt. Het participatieproces over de herinrichting van het Entreegebied komt hiermee stil te liggen. Daarbij moet wel gezegd worden dat omwonenden hebben aangegeven dat jammer te vinden. De aanpak van het Entreegebied valt echter buiten de opgave van het project Flevoparkbad. De opbrengsten uit het participatieproces over dit Entreegebied draagt de projectgroep graag over, mochten er in de toekomst alsnog plannen voor dit gebied gemaakt worden. Ook voor de nieuwbouw van het binnenzwembad op Zeeburgereiland is dit participatieplan een verdere uitwerking van de opbrengsten uit het eerdere participatieproces. Het zwembad komt dan wel op een andere locatie, de ambities zijn ongewijzigd.

Voor de ruimtelijke inpassing van het zwembad wordt aangesloten bij de communicatie die vanuit de gebiedsontwikkeling voor de bedrijvenstrook plaatsvindt.

43

11.

PROJECTBESLUIT

Het College van B&W wordt voorgesteld in te stemmen met de Projectnota Flevoparkbad zodat het project van de definitiefase overgaat naar de ontwerpfase. Met als hoofdpunten: •

Nieuwbouw van een binnenzwembad op het Zeeburgereiland en renovatie en verduurzaming van het bestaande Flevoparkbad;

•

Realisatie van twee duurzame zwembaden met gebruikmaking van aquathermie uit drinkwater of oppervlaktewater, stadswarmte en zonne-energie;

•

Selectie van bouwende partijen in twee percelen (bouw en installaties) en samenwerking van ontwerpers, bouwers en gemeente in een bouwteam;

•

Ontwikkeling van de twee projecten door Maatschappelijke Voorzieningen met eigenaarschap bij Gemeentelijk Vastgoed en beheer door Sport en Bos, in het Flevoparkbad in samenwerking met de Vereniging Flevoparkbad;

44

BRONNEN Agenda Zwembaden 2025, Sport en Bos gemeente Amsterdam, 2018 Onderzoek toekomstige zwembehoefte Amsterdam 2030-2040, Sport en Bos gemeente Amsterdam, november 2020 Strategisch Huisvestingsplan Sporten en Bewegen 2023-2027, Sport en Bos gemeente Amsterdam, juni 2023 Cultuur-historische analyse Flevoparkbad, Crimson historians and urbanists, januari 2025 Ontwerpverkenning Entreegebied Flevoparkbad, Ziegler/Branderhorst stedenbouw en architectuur, november 2024 Bouwenvelop binnenzwembad Flevoparkbad, Ruimte en Duurzaamheid gemeente Amsterdam, december 2024 Standaard Programma van Eisen Duurzaamheid Amsterdam, Merosch Advies, mei 2024 Quick Scan klimaatadaptatie Flevoparkbad en Omgeving, Ingenieursbureau Amsterdam, november 2024 Quick Scan natuurbescherming Flevoparkbad, Adviesbureau ECO-logisch, januari 2025 Studie architect Sabine Schleimer (vrijwilliger Vereniging Flevoparkbad), 2024 Locatie-onderzoek Flevoparkbad, Projectteam Flevoparkbad in samenwerking met adviseurs, juni 2025 Programma van Eisen Zeeburgerbad en Flevoparkbad, Straman management en advies, september 2025 Inkoopstrategie Flevoparkbad, Bureau Inkoop Amsterdam i.s.m. J.P.

Breugem advies, november 2024 Projectplanning Zeeburgerbad en Flevoparkbad, Triode planning-advies, november 2024 Beheervormen en afwegingen exploitatie Flevoparkbad, Straman management en advies, november 2024 Exploitatiebegroting Flevoparkbad Amsterdam, Treem Bureau voor doeltreNende sportaccommodaties, april 2023 Regeling Grote Projecten, gemeente Amsterdam, juni 2023 Quickscan: Aquathermie kansen voor Flevoparkbad. November 2024

45

BIJLAGEN 1

Reacties maatschappelijke partners (na ontvangst)

2

Advies stadsdeel Oost (na ontvangst)

3

Locatieonderzoek Flevoparkbad

4

Ruimtestaat Zeeburgerbad

5

Programma van Eisen en Wensen Flevoparkbad

6

Projectplanning Zeeburgerbad

7

Risico’s Zeeburgerbad en Flevoparkbad

8

Participatieplan

9

Raming Investeringskosten Zeeburgerbad en Flevoparkbad (Vertrouwelijk)

46

COLOFON Opdrachtgever: Robin Zijlmans

Maatschappelijke Voorzieningen

Stuurgroep Flevoparkbad: Robin Zijlmans Laura van Walsem Cindy Mathijsen Ariëlla Verheul

Opdrachtgever Maatschappelijke Voorzieningen Directeur Sport en Bos Hoofd projecten Gemeentelijk Vastgoed Gebiedsmanager Stadsdeel Oost

Projectteam Flevoparkbad: Henk van Veldhuizen/ Bianca Huijzers Sjaak Huijsman Marloes Bos Mariëtte Harms Ronald Roos Michael Welten Janneke Maksimovic Marco van der Horst Martine Koehein Tom Ruiter Bas Budde Martha Persoon/ Hilde van den Berghe

Projectmanager Flevoparkbad Bouwmanager Flevoparkbad Bouwmanager Flevoparkbad Stedenbouwkundige Ruimte en Duurzaamheid Ontwikkelmanager Gemeentelijke Vastgoed Hoofd Zwembaden Sport en Bos Zwembadmanager Sport en Bos Zwembadmanager Sport en Bos Stadsdeel Oost Planner Adviseur Communicatie Managementondersteuner Bouwmanagement

Projectteam Zeeburgereiland: Jan Straub Mila Curovic Serge van Munster Liza Twelker Tom Abbestee Merel Post

Projectmanager Zeeburgereiland Stedenbouwkundige Ruimte en Duurzaamheid Projectleider/Omgevingsmanager Adviseur Grond en Ontwikkeling Adviseur Verkeer en Openbare Ruimte Adviseur Verkeer en Openbare Ruimte

Met dank aan: Niek Bosch

Secretaris Technische Advies Commissie

47