Bijlage 1. Overzicht maatregelen Vervolgaanpak bouwdynamiek.pdf

Overzicht van de maatregelen uit de Vervolgaanpak bouwdynamiek Maart 2026

JURIDISCH PLANOLOGISCHE KADERS Maatregel

Toelichting

Stand van zaken en resultaten

Status en planning

Onderzoeken of het mogelijk is om een ‘noodzakelijkheidscriterium’ voor bouwvergunningen in te voeren

Soms wordt een pand binnen enkele jaren meermaals verbouwd wordt, zonder dat hier bouwkundig gezien ‘noodzaak’ voor is. Dit kan zorgen voor langdurige overlast voor de omgeving.

Dit is niet mogelijk omdat er geen wettelijke basis voor is. De wetgever heeft in de Omgevingswet weigeringsgronden opgenomen op basis waarvan een vergunning geweigerd kan worden. Daar kan een lager bestuursorgaan geen nieuwe weigeringsgrond aan toevoegen.

Afgerond.

De landelijke wetgever was ons voor met het opstellen van de Landelijke Richtlijn Bouw- en Sloopveiligheid (artikel 7.15 Bbl). Deze richtlijn behelst een checklist die een aanvrager van een omgevingsvergunning, ook bij het aanvragen van een kelder, moet invullen. Het invullen zorgt voor een puntenscore. Boven de 12 punten moet de opdrachtgever voor de bouwactiviteit of de uitvoerder van de bouwwerkzaamheden een veiligheidscoördinator aanstellen die aan de hand van een monitoringsplan toeziet op het voorkomen van schade aan naburige bouwwerken.

Afgerond.

Bezien of het nodig is om voor bijvoorbeeld omgevingsvergunningen voor kelders aanvullende voorwaarden in de vergunning op te nemen.

Conclusies gedeeld in informatiebrief van oktober 2024.

Conclusies gedeeld in informatiebrief van oktober 2024.

OPENBARE RUIMTE Maatregel

Toelichting

Stand van zaken en resultaten

Status en planning

Verscherpen van regels en voorwaarden bij objectmeldingen,

De voorwaarden zijn bedoeld om de Het verscherpen van de voorschriften vraagt om intensieve samenwerking tussen de verschillende ketenpartners

Er zijn enkele aanpassingen in de voorwaarden doorgevoerd die helpen om overlast in de openbare ruimte te verminderen, o.a.:

Afgerond. De doorgevoerde aanpassingen zijn gedeeld in de

objectvergunningen en verkeersmaatregelen

in het proces van vergunningverlening in de openbare ruimte. De voorschriften moeten in redelijkheid uitvoerbaar en effectief zijn voor de verschillende betrokken partijen.

−

−

De objectmelding moet nu minimaal 24 uur voor plaatsing worden gedaan i.p.v. enkele minuten voor plaatsing. Dit laatste zorgde er in de praktijk voor dat toezichthouders geen goed overzicht hadden van welke objecten wel of niet gemeld waren. Het afdekken van puincontainers is verplicht gesteld. Hiermee wordt zwerfvuil en rattenoverlast tegengegaan.

informatiebrief van oktober 2024.

Andere verscherpingen van regels en voorwaarden zijn onderdeel van andere maatregelen binnen de aanpak. Zie ook onderstaand. Hanteren van een maximum aan het aantal te reserveren parkeerplaatsen en/of objecten per straat of per buurt.

Hanteren van een maximum aan het aantal te reserveren parkeerplaatsen en/of te plaatsen objecten per bouwproject.

Het is vaak juist de concentratie van objecten die op bepaalde locaties voor bovenmatige overlast zorgt. Daarom onderzoeken we of het juridisch én praktisch mogelijk is om een maximum te stellen voor specifieke gebieden (hotspots).

Uit onderzoek en juridisch advies komt naar voren dat het technisch-juridisch gezien mogelijk is om een maximum aan het aantal te verlenen objectvergunningen in te stellen, maar dat er ook een aantal belangrijke bezwaren aan kleven. Zo moet goed onderbouwd worden waarom vanaf een x-aantal objecten sprake is van bijvoorbeeld te veel hinder of te veel afbreuk aan het uiterlijk aanzien van de openbare ruimte. Omdat dit altijd afhankelijk is van de specifieke situatie en de aanvraag is dit a priori moeilijk of niet te bepalen. Daarnaast is het instellen van een maximum ook lastig uitvoerbaar en vraagt het veel van de gemeentelijke organisatie om dit in goede banen te leiden. Daarom concluderen we dat deze maatregel niet effectief en onvoldoende uitvoerbaar is om de overlast door bouwactiviteiten te verminderen.

Afgerond. Deze maatregel is onvoldoende effectief en uitvoerbaar.

In drukke gebieden willen we een maximum stellen aan het aantal te reserveren parkeervakken en/of te plaatsen objecten per bouwproject. Indien de aanvrager/aannemers toch meer plekken of objecten nodig heeft,

In delen van West en Zuid hebben we een noodzakelijkheidstoets ingevoerd bij omvangrijke vergunningsaanvragen voor het plaatsen van tijdelijke (bouw)objecten in de openbare ruimte. Deze noodzakelijkheidstoets houdt in dat de verbouwer bij de vergunningsaanvraag moet onderbouwen dat het aangevraagde

Loopt. In delen van Zuid en West wordt in 2026 extra scherp getoetst.

Conclusies gedeeld in informatiebrief van juni 2025.

In de volgende jaren kan deze toets

2

Verkennen of, en welke, uiterlijke/esthetische kwaliteitseisen we kunnen stellen aan bouwplaatsen

dient dit goed gemotiveerd te worden in de vergunningsaanvraag.

aantal objecten en parkeervakken noodzakelijk is voor de uitvoering van de werkzaamheden.

Naar verwachting zorgt dit voor minder objecten per bouwprojecten en daarmee ook tot minder objecten in een bepaalde gebied.

De toets is ingevoerd om vier buurten in Zuid en vier buurten in West. In deze buurten worden relatief veel parkeervakken gebruikt voor de plaatsing van bouwobjecten. Daarnaast hebben deze buurten een hoge parkeerdruk.

Deze maatregel bouwt voort op de pilot parkeerdrukregeling die in 20212022 in stadsdeel West is uitgevoerd.

Dit is een tijdelijke maatregel, de toets is ingevoerd voor de duur van een jaar (van januari t/m december 2026). De maatregel kan opnieuw worden ingevoerd in komende jaren, waarbij op basis van actuele data gekeken wordt waar deze het meest nodig is.

Bij praktijkvoorbeelden op straat zien we dat de gebruikte hekwerken en bouwschuttingen een groot effect hebben op het aanzien van openbare ruimte. Door deze een hoogwaardige(re) uitstraling te geven – bijvoorbeeld door het gebruik van houten in plaats van ijzeren hekken – ziet de straat er mooier en verzorgder uit. Bij het uitwerken van deze uiterlijke eisen houden we in ieder geval rekening met het karakter van de locatie (bijvoorbeeld of het een woonbuurt is of een stadsstraat) en de duur van het bouwproject.

Aan de hand van (Amsterdamse) praktijkvoorbeelden hebben we een globale verkenning uitgevoerd naar verschillende typen bouwafscheidingen en de effecten die verschillende keuzes hebben op het aanzien van de openbare ruimte. We zien dat bijvoorbeeld het gebruik van hoogwaardige(re) materialen en gesloten schuttingen zorgen voor een mooiere en vaak rustigere uitstraling. Tegelijkertijd constateren we dat het ingewikkeld is om dit te vertalen naar objectieve eisen, en dat dit ook ongewenste neveneffecten kan hebben. Bovendien vraagt dit om extra capaciteit voor toezicht. Al met al concluderen we dat het vastleggen van dergelijke regels vooral (te) complex is en waarschijnlijk niet het gewenste effect zal hebben. Daarom willen we vanuit de gemeente geen nadere kwaliteitseisen voor bouwplaatsen gaan uitwerken.

opnieuw worden ingevoerd op de plekken waar dat nodig is.

Afgerond. Deze maatregel is onvoldoende effectief en uitvoerbaar. Conclusies gedeeld in informatiebrief van juni 2025.

3

Het (tijdelijk) aanwijzen van specifieke locaties voor het clusteren van objecten

We kijken hoe we schade aan de openbare ruimte beter kunnen voorkomen en verhalen.

Door het clusteren van (bepaalde) objecten op specifieke locaties, kunnen andere delen van de straat zoveel mogelijk vrij blijven. Wel zou clustering ook voor verplaatsing of nieuwe vormen van overlast kunnen zorgen. Met een pilot gaan we dit in de praktijk uitproberen.

Sinds het voorjaar van 2025 loopt de Pilot Clusterlocaties in en rondom de P.C. Hooftstraat in het Museumkwartier. De pilot houdt in dat we (bepaalde) objecten op specifieke locaties clusteren, waardoor we andere delen van de straat of omgeving vrij houden. Met deze pilot onderzoeken we de effecten op de ervaren overlast, en kijken we ook naar de praktische uitvoering.

We zien dat de openbare ruimte na een afgerond bouwproject niet altijd goed wordt opgeleverd door de aannemers. Als gevolg van werkzaamheden ontstaat soms kapotte bestrating of groen, waaronder geveltuintjes van bewoners. Dit wordt niet altijd hersteld door de aannemer. Het achteraf verhalen van de schade op de betreffende aannemer lukt om praktische en juridische redenen lang niet altijd.

Samen met de ketenpartners (V&OR, Stadswerken, THOR, stadsdeel) is goed gekeken naar het huidige proces en welke mogelijke maatregelen er zijn. Uit die analyse komt naar voren dat er op dit moment geen helder proces en geen specialistische inzet is op het voorkomen, constateren en/of verhalen van schade. Het lijkt het meest effectief om vaste medewerkers aan te stellen die zorgen voor het schouwen en het daadwerkelijke toezicht op straat, en zich daarbij specialiseren in schade. In het verleden waren er bij (sommige) stadsdelen al schouwers actief, met ongeveer hetzelfde takenpakket. Met de reorganisatie van 2018 is deze functie verdwenen.

De pilot is verlengd en loopt nu tot en met augustus 2026. De evaluatie van de pilot wordt verwacht in de herfst van 2026.

Daarom zijn we in september 2025 gestart we met een pilot waarbij twee vaste medewerkers (bij Stadswerken) aangesteld zijn die zich richten op voorkomen en verhalen van (bouw)schades. Indien de pilot succesvol blijkt, kan de inzet mogelijk worden bestendigd en kan de functie worden uitgebreid naar alle stadsdelen.

Loopt. De pilot loopt tot en met augustus 2026.

De resultaten en evaluatie van de pilot worden verwacht in Q3 2026. Loopt. De pilot is in september 2025 van start gegaan, waarbij de focus ligt op de stadsdelen Zuid en West. De pilot heeft de looptijd van een jaar. De resultaten van de pilot worden verwacht in Q3 2026.

4

We versterken van het toezicht op het tijdelijk gebruik van de openbare ruimte voor bouwwerkzaamheden.

Sinds het voorjaar van 2024 hebben de stadsdelen gespecialiseerde toezichthouders die zich specifiek richten op bouwgerelateerde hinder in de openbare ruimte. In 2026 wordt dit toezicht uitgebreid, om drukke gebieden beter te kunnen bedienen.

Loopt.

Ondertussen werken we ook aan innovatieve oplossingen: met een scanfiets signaleren we automatisch illegaal geplaatste objecten signaleren. In 2024 is hiermee gestart in stadsdeel Centrum en werd specifiek gekeken naar bouwcontainers. Dit is medio 2025 uitgebreid naar Zuid, West en andere delen van de stad. De komende tijd wordt dit verder doorontwikkeld.

COMMUNICATIE Maatregel

Toelichting

Stand van zaken en resultaten

Status en planning

Begrijpelijke informatie beschikbaar stellen over rechten en plichten van verschillende partijen bij bouwactiviteiten.

Op deze manier stellen we bewoners beter in staat bij de uitvoering van werkzaamheden goede onderlinge afspraken te maken en de zaken goed vooraf te regelen met elkaar.

Op de gemeentelijke website is een nieuwe pagina gemaakt die specifiek gericht is op omwonenden van (ver)bouwprojecten. Hier is de belangrijkste informatie gebundeld, met beknopte informatie over het belang van een nulmeting en wat te doen bij schade.

Afgerond.

Zie: ‘Mijn buren gaan verbouwen’, https://www.amsterdam.nl/wonen-bouwen-verbouwen/bouwenverbouwen/mijn-buren-gaan-verbouwen/

In oktober 2025 is een nieuwe pagina online gezet met extra informatie.

5