Bijlage 1_Ontwikkelingskader EVA 2035.pdf
Tekst van het document
Hiervoor is planologisch-juridisch geen ruimte meer op het bestaande 380/150kVstation Vijfhuizen. Het locatieonderzoek voor dit toekomstige 380/150kV-station is buiten de scope van dit Ontwikkelingskader EVA 2035 gelaten. TenneT gaat dit samen met het Ministerie van Economische Zaken, de provincie Noord-Holland en de gemeenten Haarlemmermeer, Amsterdam en mogelijk ook Velsen nader onderzoeken.
Versie 1.4, februari 2022
66
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Uitsnede kaart Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035: Havengebied
Versie 1.4, februari 2022
67
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Planning en urgentie Onderstation Hemweg is een belangrijk knooppunt in het netwerk voor het havengebied. De vernieuwing en uitbreiding van het TenneT-onderstation is een randvoorwaarde voor de uitbreiding, ontwikkeling en aansluiting van bestaande en nieuwe omliggende onderstations. De vernieuwing en uitbreiding van het onderstation Hemweg is daarmee zeer urgent. Realisatie van de nieuwe onderstations IJpolder, Havenstad Zuid en Sextantweg is ook zeer urgent, gelet op de vermogenskrapte bij de bestaande onderstations in het havengebied en de sterk groeiende vraag. De realisatie van het nieuwe onderstation Petroleumhavenweg en Havengebied/Westpoort zijn minder urgent, omdat ze later gepland zijn (resp. 2035 en 2030 volgens de planning in de TSA 2.0). Hiervoor zijn al wel terreinen gereserveerd. Opgave en planning elektriciteitsvoorziening Havengebied Locatie
Netbeheerder & type onderstations
Planning TSA 2.010
Volgorde van urgentie
Uitbreiding bestaande onderstations (OS) + kabelverbindingen Hemweg
Vernieuwing en uitbreiding TenneT 150kV GIS OS Liander OS: uitbreiden met 420 MVA
2025 2035
IJpolder
Uitbreiding Liander OS van 20 naar 80 MVA
2020
Nieuwe onderstations (OS) + kabelverbindingen Havenstad Zuid
Liander 150kv/106 MVA OS + TenneT150kV GIS OS
2022
Sextantweg
50kV/40 MVA Liander OS
2022
Petroleumhaven
Liander 150kV /106 MVA OS
2030
Westpoort (bij Afrikahaven)
Liander 150kV /106 MVA OS + TenneT 150kV OS (ruimte voor AIS)
2021
10
Moment waarop extra vermogen nodig is volgens TSA 2.0
Versie 1.4, februari 2022
68
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
5.5 Stadsdeel Centrum Ruimtelijke context, ontwikkelingen en visie In stadsdeel Centrum zijn de herontwikkeling van Oostenburg en het Marineterrein de grootste stedelijke gebiedsontwikkelingen van de komende decennia. In het centrum spelen de energietransitie en verduurzaming van de mobiliteit een grote rol bij de sterk stijgende vraag naar elektriciteit . Een specifieke factor die daaraan bijdraagt, is de verduurzaming van de zee- en riviercruise, gelegen aan de IJ-oever en bij de Passengers Terminal Amsterdam aan de IJhaven. Maar dit geldt ook de passagiersvaart (rondvaart & kleinschalige passagiersvaart). De netuitbreidingen in het centrum van Amsterdam zijn extra lastig door de vele ondergrondse kabels en leidingen, beperkte ruimte, slechte staat van de kademuren en het gebrek aan ruimte voor transport en werkverkeer. Ontwikkelingskader elektriciteitsvoorziening Vanwege de sterke groeiende vraag naar elektriciteit dient in het oostelijk deel van de historische binnenstad het bestaande Liander onderstation Uilenburg te worden uitgebreid van 40MVA naar 80MVA. Het bestaande TenneT 150kV-station Hoogte Kadijk moet worden vervangen en daarbij wordt rekening gehouden met een (beperkte) toekomstige uitbreiding in verband met beperkt beschikbare ruimte.
Zowel bij de uitbreiding van onderstation Uilenburg als de vervanging en uitbreiding/verplaatsing van het TenneT onderstation vraagt de complexe ruimtelijke inpassing in relatie tot stedelijke ontwikkelingen in de directe omgeving extra aandacht. Rond 2030 zal het bestaande Liander onderstation Marnixstraat aan de westzijde van de binnenstad moeten worden vernieuwd. Planning en urgentie De uitbreiding van het Liander onderstation Uilenburg blijft sterk achter bij de planning van de TSA 2.0 en is zeer urgent. De vernieuwing en de uitbreiding van het TenneT- en Liander-onderstation Hoogte Kadijk verloopt volgens planning (TSA planning: ingebruikname 2030). Opgave en planning elektriciteitsvoorziening stadsdeel West Locatie
Netbeheerder & type onderstations
Planning TSA 2.011
Volgorde van urgentie
Uitbreiding bestaande onderstations (OS) + kabelverbindingen Uilenburg
Liander OS: uitbreiding van 40 naar 80 MVA 50/10kV
2020
Hoogte Kadijk
TenneT 150kV OS: vernieuwing en uitbreiding Liander OS: uitbreiding van 171 naar 280 MVA
2030
Marnixstraat
Vervanging Liander OS (onder voorbehoud)
2030
11
Moment waarop extra vermogen nodig is volgens TSA 2.0
Versie 1.4, februari 2022
69
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Uitsnede kaart Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035: stadsdeel Centrum
Versie 1.4, februari 2022
70
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
5.6 Stadsdeel Oost Ruimtelijke context, ontwikkelingen en visie In stadsdeel Oost vindt een aantal grote stedelijke ontwikkelingen plaats. Het betreft de doorontwikkeling van nieuwe stadswijken: het Zeeburgereiland, IJburg fase 2, Science Park en het Amstelkwartier, Overamstel en de Weespertrekvaartbuurten. De forse groei van het aantal woningen, werkfuncties en voorzieningen in stadsdeel Oost, aangevuld met de energietransitie leidt tot een sterk groeiende elektriciteitsvraag. Uitbreiding onderstations Rhijnspoor en Venserweg De stedelijke groei in Amsterdam Oost en de sterk groeiende elektriciteitsvraag vragen om een vermogensuitbreiding van het bestaande onderstation Rhijnspoor van 60 naar 106 MVA. Nieuwe onderstations IJburg, Zeeburgereiland, Overamstel en Watergraafsmeer 2 Er moeten vier nieuwe onderstations gebouwd worden in Oost. Medio 2021 startte de bouw van een nieuw Liander 160 MVA-onderstation IJburg (fase 1 80MVA) op het Strandeiland in IJburg. Daarnaast worden er een nieuw Liander 150kV/106 MVA-onderstation en een TenneT 150kV GIS Twin-onderstation ontwikkeld op kavel 2.2 in de bedrijvenstrook op het Zeeburgereiland. Bovendien moet in het zuidelijke deel van de Watergraafsmeer een locatie gezocht worden voor een nieuw Liander 150/kV106 MVA-onderstation Overamstel. Hiervoor wordt de locatie in en aan de westelijke A10-aansluiting S112 bij de Gooiseweg onderzocht.
Tenslotte is de uitbreiding van het bestaande onderstation Watergraafsmeer in het Amsterdam Science Park technisch-ruimtelijk niet haalbaar gebleken. Dat vraagt om een extra nieuw Liander 53 MVA-onderstation Watergraafsmeer 2 elders in of nabij de Watergraafsmeer. Bij het bestaande onderstation Watergraafsmeer is over 20 à 30 jaar nog wel een wissel-/vervangingsplek nodig voor een nieuw TenneT-onderstation.
Versie 1.4, februari 2022
71
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Uitsnede kaart Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035: stadsdeel Oost
Versie 1.4, februari 2022
72
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Planning en urgentie De realisatie van de uitbreiding van het onderstation Rhijnspoorplein is zeer urgent. Daarnaast is ook de ontwikkeling van nieuwe onderstations (Liander en TenneT) op het Zeeburgereiland zeer urgent. Dit komt door de sterk groeiende elektriciteitsvraag van de nieuwbouw op het Zeeburgereiland én door de bestaande onderstations Hoogte Kadijk en Uilenburg, die bijna aan het maximaal te leveren vermogen zitten. Zij voorzien de oostelijke binnenstad en delen van Amsterdam Oost van elektriciteit). De ontwikkeling van een nieuw onderstation Overamstel aan de zuidzijde van de Watergraafsmeer is minder urgent (ingebruikname in 2030 volgens de planning in het TSA 2.0 hoog-scenario). Wel moet een locatie worden gezocht en vastgelegd. Mogelijk kan dit onderstation in de tijd versneld worden, of eerder gerealiseerd worden dan onderstation Watergraafsmeer 2. Opgave en planning elektriciteitsvoorziening stadsdeel Oost Locatie
Netbeheerder & type onderstations
Planning TSA 2.012)
Volgorde van urgentie
Uitbreiding bestaande onderstations (OS) + kabelverbindingen Rhijnspoorplein
Liander OS: uitbreiden van 60 naar 106 MVA Nieuwe onderstations (OS) + kabelverbindingen
2024
IJburg (Strandeiland)
Liander 160 MVA OS (1e fase 80 MVA)
Zeeburgereiland
Liander 150kV/106 MVA OS + nieuw TenneT 150kV GIS Twin OS
“Watergraafsmeer 2”
Liander 53 MVA OS
2027
Overamstel
Liander 150kV/106 MVA OS + nieuw TenneT 150kV GIS OS
2030
12
Start realisatie fase1 in 2021 2022
Moment waarop extra vermogen nodig is volgens TSA 2.0
Versie 1.4, februari 2022
73
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
5.7 Stadsdeel Zuid Ruimtelijke context, ontwikkelingen en visie In stadsdeel Zuid gaat de ontwikkeling van de Zuidas en een deel van het Schinkelkwartier de komende decennia door. Deze forse stedelijke verdichting en de energietransitie leiden tot een sterk groeiende elektriciteitsvraag in Amsterdam Zuid. Ontwikkelingskader elektriciteitsvoorziening In stadsdeel Zuid komen geen nieuwe onderstations. Het onderstation Zorgvliet (Liander en TenneT) bij station Amsterdam RAI op de Zuidas is enige jaren geleden uitgebreid. En er zijn twee 20kV-schakelstations op de Zuidas gebouwd. Om te kunnen voldoen aan de groeiende elektriciteitsvraag op de Zuidas en in het Schinkelkwartier wordt het nieuwe onderstation Nieuwe Meer 2 gerealiseerd bij het onderstation Nieuwe Meer aan de Anderlechtlaan. Dit nieuwe Lianderen TenneT-onderstation ligt in stadsdeel Nieuw West, maar voedt dus ook grote delen van stadsdeel Zuid (zie stadsdeel Nieuw West). Begin 2022 wordt de vermogensuitbreiding van het bestaande onderstation Karperweg in het Havenstraatterrein afgerond. Daarmee is deze uitbreiding voltooid. Daarom staat dit bestaande onderstation niet als uit te breiden in dit Ontwikkelingskader.
Versie 1.4, februari 2022
74
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Uitsnede kaart Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035: stadsdeel Zuid
Versie 1.4, februari 2022
75
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
5.8 Stadsdeel West Ruimtelijke context, ontwikkelingen en visie In het compacte stadsdeel West gaat de ontwikkeling van Houthavens door en transformeert het Markhallenterrein naar een nieuwe gemengde stadsbuurt. De stedelijke ontwikkeling en de energietransitie leiden tot een sterk groeiende elektriciteitsvraag in stadsdeel West. Ontwikkelingskader elektriciteitsvoorziening De ontwikkeling van een nieuw onderstation in West is noodzakelijk omdat het bestaande onderstation Marnixstraat bijna zijn maximale vermogen levert en bovendien over enige tijd vervangen moet worden. Liander heeft hiervoor zijn perceel aan de Nieuwpoortstraat in beeld. Nieuwpoortstraat is op dit moment de enige structurele oplossing voor de huidige congestie op het onderstation Westzaanstraat. Op termijn is ook een uitbreiding van dit station nodig, waarbij het gevoed gaat worden met 150kV-verbindingen vanuit een nieuw TenneT-onderstation in het Havenstadgebied (bij de Nieuwe Hemweg). Daarom komt de uitbreiding van onderstation Westzaanstraat later in de tijd (ingebruikname in 2035 volgens planning TSA 2.0) en is minder urgent. Nieuw onderstation Nieuwpoortstraat en uitbreiding onderstation Westzaanstraat De opgave in stadsdeel West betreft realisatie van een nieuw 50kV/80 MVA-onderstation Nieuwpoortstraat inclusief middenspanningskabels en 50kV-verbindingen.
Dit staat gepland op het Liander-terrein op de hoek van de Nieuwpoortstraat en de Adolf van Nassaustraat. Dit nieuwe onderstation is mede urgent om de vervanging van het bestaande onderstation Marnixstraat mogelijk te maken. Daarna volgt de een uitbreiding van bestaand onderstation Westzaanstraat van 60 naar 106 MVA, inclusief nieuwe middenspanningskabels en omzetting van 150kV-voeding vanuit een nieuw TenneT GIS-onderstation bij de Nieuwe Hemweg (Havenstad Zuid). Vanaf het nieuw te realiseren TenneT 150kV-GIS-onderstation Havenstad Zuid (bij Nieuwe Hemweg) moeten ook 150kV kabelverbindingen worden getrokken naar het uit te breiden bestaande onderstation Westzaanstraat.
Versie 1.4, februari 2022
76
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Uitsnede kaart Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035: stadsdeel West
Versie 1.4, februari 2022
77
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Planning en urgentie De realisatie van een nieuw Liander 50kV/80 MVA-onderstation Nieuwpoortstraat is zeer urgent. Dit station helpt om schaarste op het bestaande station Westzaanstraat te voorkomen. De uitbreiding van het Liander-onderstation Westzaanstraat is later gepland, omdat die afhankelijk is van een nieuw te realiseren 150kV TenneT-onderstation Havenstad Zuid in Havenstad Zuid (in de omgeving Nieuwe Hemweg). Dit TenneT-station moet het onderstation Westzaanstaat met 150kV gaan voeden. Daarom komt de uitbreiding van onderstation Westzaanstraat later in de tijd (ingebruikname in 2035 volgens planning TSA 2.0) en is minder urgent. Opgave en planning elektriciteitsvoorziening stadsdeel West Locatie
Netbeheerder & type onderstations
Planning TSA 2.013
Volgorde van urgentie
Uitbreiding bestaande onderstations (OS) + kabelverbindingen Westzaanstraat
Liander 60 MVA OS: uitbreiden naar 150kV/106 MVA
2035
Nieuwe onderstations (OS) + kabelverbindingen Nieuwpoortstraat
13
Liander 50kV/80 MVA OS
2024
Moment waarop extra vermogen nodig is volgens TSA 2.0
Versie 1.4, februari 2022
78
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
6 Vervolg en aanbevelingen
Dit Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035 vormt het richtinggevend ruimtelijk kader voor de uitbreiding en verbetering van de hoofd-elektriciteitsinfrastructuur in Amsterdam voor de middellange termijn. Voor de vele geambieerde uitbreidingen van bestaande onderstations, nieuwe onderstations en bijbehorende kabelverbindingen zal per onderstation nadere planvorming plaatsvinden. Om de nadere planvorming te bespoedigen en deze omvangrijke opgave voor elkaar te krijgen pakken de partijen de volgende aspecten in het vervolgtraject op. 1. Organisatie en bemensing Om deze omvangrijke opgave te kunnen realiseren is een verstevigde organisatiestructuur nodig, waarin ook extra capaciteit nodig is bij de netbeheerders Liander en TenneT en de gemeente Amsterdam. Daarnaast vraagt deze opgave om de inrichting van een samenwerkingsvorm op basis van gedeelde uitgangspunten, gedeelde verwachtingen en onderling vertrouwen. Op basis van de ervaringen in de projecten en in het opstellen van het Ontwikkelingskader kunnen hierin goede stappen gezet worden. 2. Planning, prioritering en uitvoeringsagenda De betrokken partijen werken in 2022 aan een overall integrale planning en prioritering voor alle uit te breiden bestaande onderstations en te realiseren nieuwe onderstations met bijbehorende kabelverbindingen.
Voor efficiëntere sturing van deze opgave wordt een (ambtelijke) uitvoeringsagenda uitgewerkt. Deze uitvoeringsagenda is een instrument/hulpmiddel om tot specifiekere vervolgafspraken en gestroomlijnde processen van besluitvorming en acties te komen voor elk uit te breiden en nieuw onderstation (inclusief kabelverbindingen en eventuele definitieve locatiekeuze). Dit is een integrale planning waarin uitvoerbaarheid, grondverwerving, bestuurlijke besluitvorming van een locatie en planologische procedures worden bijgehouden en knelpunten kunnen worden gesignaleerd en geadresseerd aan de verantwoordelijke partijen. 3. Modulair bouwen en maatwerk Voor de netbeheerders is het van belang om vooraf de uitgangspunten voor de ontwerpen van onderstations (standaard of maatwerk) gedefinieerd te hebben. Dit helpt om de vaak schaarse technische ontwerpcapaciteit op het juiste moment in te zetten en resulteert in snellere doorlooptijden in de ontwerpprojectfase. Gedeeld begrip van ruimtelijke inpasbaarheid en technische haalbaarheid is hierbij essentieel. Voor de gemeente en netbeheerders is het van belang om de verwachtingen hierover te delen en heldere afspraken te maken over de
Versie 1.4, februari 2022
79
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
randvoorwaarden voor ruimtelijke inpasbaarheid. Dat versoepelt de processen van besluitvorming en realisatie. 4. Ruimtelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteit Om de welstandsbeoordeling en vergunningsverlening van de ontwerpen van de nieuwe onderstations te bespoedigen verdient het aanbeveling om al in een vroeg stadium met de Commissie Integrale Ruimtelijke Kwaliteit (de CIRK) in gesprek te gaan over hoe de standaardmodules van de onderstations zich verhouden tot de welstandscriteria uit de Welstandsnota ‘De schoonheid van Amsterdam’. 5. Afspraken over meerkosten ruimtelijke eisen Er zit een spanning tussen de meerkosten van de extra ruimtelijke kwaliteitseisen die de gemeente Amsterdam stelt en de standaard bouwmodules van de netbeheerders. Hierover worden afspraken gemaakt door de partijen, mede afhankelijk van de locatie van een onderstation. 6. Strategisch reserveren van ruimte Om de opgave te realiseren en - waar nodig - te versnellen is de beschikbaarheid van gronden essentieel. Daarmee kunnen netbeheerders starten met planvorming en dit eventueel versnellen. De gedeelde ambitie is om in gebiedsontwikkeling proactief ruimte te reserveren voor netuitbreiding en dit vooraf planologisch te borgen in bestemmingsplannen, of straks in Omgevingsplannen. Daarvoor kan het soms nodig zijn om af te wijken van afwegingsprincipes van betrokken partijen. 7.
EM-velden en uitgangspunten beleid De gemeente Amsterdam zet in op het voorzorgsprincipe voor de elektromagnetische velden van onderstations. De partijen hebben reeds een gezamenlijke projectgroep opgezet en werken dit onderwerp verder uit en toetsen dit op de effecten voor de uitvoeringsagenda. Het is van belang om over dit onderwerp uiteindelijk tot gedeelde afspraken te komen om geen vertraging op te lopen in de realisatie van de opgave. In algemene zin zijn de drie partijen erbij geholpen als er wederzijds duidelijkheid en continuïteit is ten aanzien van beleid en interpretatie van wet- en regelgeving. Dit werken we o.a. uit in paragraaf 3.6. 8. Participatie en communicatie De betrokken partijen ontwikkelen per onderstation een communicatie- en participatiestrategie, gericht op de Amsterdammers. Deze strategie vormt het fundament voor de communicatie met de directe omgeving waar ruimtelijke en infrastructurele werkzaamheden staan gepland. Waar nodig zal maatwerk ontwikkeld worden, uiteraard in goed overleg met de betrokken stadsdelen. In participatie- en communicatietrajecten wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan omgevingsfactoren en ruimtelijke inpassing.
Versie 1.4, februari 2022
80
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Versie 1.4, februari 2022
81
Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035
Versie 1.4, februari 2022
82