BIJLAGE 1 Ontwikkelingen Buurtteam Amsterdam november 2021.pdf

BIJLAGE 1: Ontwikkelingen Buurtteam Amsterdam, november 2021 1. Zorgvuldige transitie van cliënten In de vorige raadsbrief informeerden wij u over de transitie van cliënten. Destijds had een overgang plaats gevonden op 1 april en 1 juni en werd het volgende overdrachtsmoment aangekondigd voor oktober. Inmiddels heeft op 1 oktober de volgende overdracht plaatsgevonden van circa 800 cliënten en 21 FTE-personeel vanuit de zorgaanbieders Ambulante Ondersteuning. In het kader van de transitie is ernaar gestreefd om de begeleiding door de huidige begeleider zoveel mogelijk te continueren bij de buurtteams. Het samen overstappen was echter niet altijd mogelijk doordat er per saldo minder begeleiders meegingen, en omdat de begeleiders die overstapten soms naar een ander stadsdeel of buurtteam gingen. Voor de overdracht van de resterende cliënten die in aanmerking komen voor ondersteuning door het buurtteam is een plan van aanpak (transitiestrategie) opgesteld. Met deze strategie koersen we nog steeds op een afronding van de transitie op 1 april 2022. Het gaat hierbij nog om zo’n 1.800 cliënten. Daarnaast loopt nog onderzoek naar de zorgzwaarte van de specifieke (O)GGZ doelgroep in relatie tot overdracht naar buurtteams.

Afhankelijk van de uitkomst van dit onderzoek komen we zo tot de uiteindelijke nieuwe verhouding in de groep Amsterdammers met Ambulante Ondersteuning, waarbij 20% Aanvullende individuele ondersteuning ontvangt van een zorgaanbieder en 80% door een buurtteam wordt ondersteund. Er is periodiek overleg om de voortgang te volgen en maatregelen in te zetten waar nodig en mogelijk. 2. Samenwerking met partners Het buurtteam kan het niet alleen. Het succes van de buurtteams hangt mede af van haar partners. Immers voor de beoogde stelselwijziging is het buurtteam slechts een schakel in het geheel. Hier onder een korte toelichting op waar deze samenwerking staat, welke inspanningen zijn verricht en welke stappen in 2022 gezet gaan worden: Ouder- en Kindteam (OKT) De kennismaking op verschillende niveaus tussen de buurtteams en het OKT heeft inmiddels plaatsgevonden en bij verschillende buurtteams wordt deelgenomen aan elkaars casuïstiek overleg. De wens en wil is er om steeds meer gezamenlijk op te trekken en prioriteit te geven aan de samenwerking, wat tevens is vastgelegd in de opdracht aan het Ouder- en Kindteam en in het jaarplan buurtteams. De komende tijd wordt dit concreter uitgewerkt, onder meer in een gezamenlijk ontwikkelplan, met daarin in het bijzonder aandacht voor de samenwerking bij de doelgroep jongvolwassenen 16-23 en de gezinnen.

Sociale basis De samenwerking tussen de buurtteams en de sociale basis is onderdeel van de beweging waarbij Amsterdammers zorg en ondersteuning vinden in hun eigen netwerk en buurt. Zo licht als kan maar ook zo zwaar als nodig. In de maanden voorafgaand aan de start van de buurtteams hebben voorbereidingsteams, bestaande uit vertegenwoordigers wijkzorg, buurtteams, sociale basis, stadsdeel en netwerkpartners met elkaar gewerkt aan eenduidige samenwerkingsafspraken. Daarnaast wordt er geëxperimenteerd met het versterken van de samenwerking tussen Buurtteams en Sociale Basis. In

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 2 van 5

2022 gaan we verder op deze ingeslagen weg en wordt ook de samenwerking met de sociale basis Jeugd en het OKT verder geïntensiveerd. WPI Vanaf 1 april zijn klantmanagers en inkomensconsulenten van de Gemeente Amsterdam, directie Werk, Participatie en Inkomen aangesloten bij de 33 buurtteams. Zij werken samen met de buurtteamcollega’s, nemen deel aan de casuïstiekbesprekingen en sluiten bij een aantal buurtteams ook aan bij de instroom overleggen. Zij krijgen hierbij uiteenlopende vragen rondom; aanvraag levensonderhoud en bijzondere bijstand, de woonkostentoeslag, verhuiskostenregeling, mogelijkheden werk voor jongere met autisme, starten eigen bedrijf, Tozo, inkomstenverrekening, beslag en vorderingen, samenloop van uitkeringen, mogelijkheden re-integratie, loonwaarde en opleidingstrajecten. Uit de registratie van WPI kunnen we opmaken dat er d.d. 15 oktober 2021, 395 keer sprake is geweest van een vorm van samenwerking tussen medewerkers buurtteam en WPI rondom een Amsterdammer, waarvan inmiddels 90 samenwerkingen zijn beëindigd. 24 Amsterdammers hebben informatie en advies ontvangen van het buurtteam, 39 Amsterdammers hebben kortdurende ondersteuning gehad en bij 27 Amsterdammers is om wisselende redenen de samenwerking niet tot stand gekomen. Van de lopende 305 samenwerkingen worden 193 Amsterdammers ondersteund door het buurtteam.

Wonen De buurtteams vervullen een belangrijke rol op het gebied van bestaanszekerheden, waaronder wonen. Om deze reden zijn de buurtteams voorzien van informatie en instrumenten op het domein Wonen. Zij kunnen gebruik maken van de Woonwaaier, een Woonvragen wegwijzertabel en vaste contactpersonen bij samenwerkingspartners zoals !Woon en de corporaties. Om de buurtteams bij hun start niet te overladen met kennis en informatie om woonvragen (preventief) op te lossen, zijn we al in 2020 begonnen om zogenaamde Woonwaaier Workshops aan te bieden aan toekomstige buurtteammedewerkers. Deze workshops waren een begin van de kennismaking en samenwerking tussen het buurtteam en de Wonen-partners, zoals het Meldpunt Zorg en Woonoverlast, de corporaties, ambulante ondersteuners, stichting !Woon en WPI. Hoewel we inzetten op preventie en alternatieve woonoplossingen komen Amsterdammers ook naar het buurtteam met vragen over urgenties. De buurtteams en het Sociaal Loket weten elkaar hierbij steeds beter te vinden. Bij complexe huisvestingsproblematiek benadert het buurtteam de medewerkers van de afdeling Wonen Gemeente Amsterdam. Andersom biedt het buurtteam ondersteuning bij het verzamelen van documenten voor de urgentie aanvraag. Als iemand niet voor urgentie in aanmerking komt, wordt het buurtteam erbij gehaald voor de ondersteuning.

2022 willen we benutten om de aandacht functionaris wonen & dakloosheid bij de buurtteams voldoende te faciliteren d.m.v. een scholingsprogramma zodat de kennis over woonvragen en de routes naar de samenwerkingspartners Wonen duidelijker en eenvoudiger wordt. In 2022 heeft het team urgenties van de gemeente Amsterdam extra capaciteit beschikbaar die de schakel tussen team urgentieverlening en de aandacht functionaris wonen & dakloosheid buurteams kan helpen vormgeven en verbeteren.

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 3 van 5

Medische 1e lijn Op dit moment wisselt de mate van samenwerking tussen huisarts en buurtteam in de stad. Ook verschilt de manier waarop er samenwerking gezocht en gevonden wordt. Het ontbrak aan een aantal basisafspraken die stads breed gelden en zorgen voor uniformiteit. De Amsterdamse Huisartsenalliantie en de buurtteams hebben daarom met ondersteuning van Elaa een stads brede basis-set aan samenwerkingsafspraken ontwikkeld en vastgesteld en richten zich de komende periode op de implementatie hiervan. Hiertoe behoren onder andere het werken met vaste contactpersonen, afspraken over aanmelden en het terugkoppelen na een doorverwijzing. Bij het ontwikkelen van de samenwerkingsafspraken wordt voortgebouwd op de huidige afspraken tussen Ouder- en Kindteams en huisartsen 3. Informatievoorziening (IV/ICT) De implementatie van een geïntegreerde IV-ondersteuning is één van de pijlers in de ontwikkeling van de buurtteams. Naast uniformiteit in processen, beperkte administratieve last en vergelijkbare monitoring- en sturingsinformatie willen we een eenduidige en doeltreffende voorziening en een eenvoudig(er) applicatielandschap realiseren. Een van de uitdagingen hierbij is het borgen van privacy voorwaarden bij de vastlegging van persoonsgegevens.

De implementatie van het Informatiesysteem, is vertraagd ten opzichte van de oorspronkelijke bedoeling om de buurtteams er in 2021 mee te laten werken. Op dit moment wordt door buurtteams en gemeente samengewerkt aan een implementatieplan, op basis waarvan bepaald wordt wat een haalbare implementatiedatum is. Hierbij wordt rekening gehouden met de grote opgave waar de buurtteams op dit moment voor staan en wordt gezocht naar een haalbare fasering voor betrokkenen. Totdat de nieuwe applicatie is geïmplementeerd gebruiken de buurtteams de oude systemen en hebben we afspraken gemaakt over optimalisatie van de registratie. De kwaliteit van de beschikbare informatie voor de gemeente blijft hierdoor zoveel mogelijk geborgd. Naast de implementatie van het nieuwe IV-systeem bij de buurtteams, speelt dat ditzelfde IV-systeem ook geïmplementeerd wordt bij de zorgaanbieders Wmo. De voorbereidingen gebeuren in samenhang. 4. Cliëntervaring en medezeggenschap Momenteel wordt het eerste cliënt ervaringsonderzoek opgestart in samenwerking tussen de gemeente, buurtteams en Cliëntenbelang Amsterdam. Daarnaast zullen de buurtteamorganisaties in 2022 ook hun eigen cliënt ervaringsonderzoek vormgeven. Hiervoor wordt een variëteit aan instrumenten en/of structuren bij de buurtteamorganisaties gebruikt. Voorbeelden zijn: Cliëntenparticipatie, Cliëntenraad, cliëntenpanels.

Hierover informeren wij u bij de volgende update. Daarnaast kennen alle buurtteamorganisaties hun eigen klachtenprocedure. In totaal zijn er 48 klachten bij de buurtteamorganisaties geregistreerd binnen in de periode april tot augustus. Deze klachten gingen over de duur van het traject, waar ook wachttijden en telefonische bereikbaarheid onderdeel van uit maken, bejegening en over de procedures. Al de 48 klachten zijn adequaat afgehandeld, zo blijkt uit de klachtenrapportages. 5. Communicatie – vindbaar en laagdrempelig Vanaf de start van de buurtteams op 1 april is op het gebied van communicatie verder gebouwd op wat vóór 1 april is opgezet. De focus daarbij ligt op: uniformiteit, herkenbaarheid in boodschap, taal, beeld en middelen vanuit de zeven buurtteamorganisaties.

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 4 van 5

Er is in de communicatie oog voor diversiteit, om Amsterdammers van verschillende geloven, etnische afkomst, van verschillende sociaaleconomische afkomst en seksuele oriëntatie aan te spreken en bereiken. De algemene folder is in het Nederlands en Engels beschikbaar en er zijn diverse themafolders zoals voor geld en jongeren en Jongeren Financieel Café. En zo bereiken we stap voor stap al die Amsterdammers die zorg en ondersteuning nodig hebben. Bewust informeren we geleidelijk in toenemende mate Amsterdammers. De ontwikkelingen bij de buurtteams zijn daarbij leidend, we gaan geen campagne voeren als buurtteamorganisaties extra toestroom nog niet voldoende aankunnen. 6. Integraal werken en de Amsterdamse Maatwerkmethode Met het vormen van de buurtteams komen verschillende werksoorten en disciplines bij elkaar in één organisatie en één team. We hebben geïnvesteerd in het eenvormig en eenduidig maken van de werkwijzen van de buurtteams, om zo de Amsterdammer integraal te kunnen ondersteunen. In de voorloper van de buurtteams (de verbondsteams) is door de professionals zelf deze gezamenlijke, domein overstijgende werkwijze ontwikkeld: de ‘Amsterdamse Maatwerk Methode’ Maatwerk is een van de kernwaarden van de buurtteams: de vraag van de Amsterdammer centraal te stellen en niet het aanbod, de regels en de procedures.

Door uit te gaan van de vraag van de Amsterdammer sluit de hulp en ondersteuning beter aan, is die doeltreffender en in praktijk ook vaak simpeler en goedkoper. Maatwerk is dus onderdeel van het centrale gedachtengoed van de buurtteams en kent meerdere verschijningsvormen: o.a.  Het - indien nodig - toepassen van de ruimte binnen de bestaande wet- en regelgeving, binnen het eigen domein.  Het maken van een onderbouwde uitzondering ten opzichte van de bestaande kaders (en een integrale afweging over de domeinen heen). We zijn er trots op dat we vanuit de praktijk een werkwijze hebben ontwikkeld die bijdraagt aan de onderlinge samenwerking tussen professionals en hiermee de integrale dienstverlening. Op dit moment zijn alle buurtteams actief bezig om zich deze werkwijze in de dagelijkse praktijk eigen te maken, en een gezamenlijk formeel leerproces te ontwikkelen. In elk buurtteam werken procesbegeleiders die in het werk het leerproces helpen vormgeven, en zijn er maatwerkcoaches (in opleiding) die het team helpen in complexe of vastgelopen casuïstiek. 7. Schuldhulpverlening als integraal onderdeel van het hulpaanbod Schuldhulpverlening is specialistisch van aard, maar maakt onderdeel uit van de integrale werkwijze van de buurtteams.

Dit is van groot belang, omdat we zien, onder andere in de recente Schuldenmonitor van Onderzoek, Informatie en Statistiek, dat schuldenproblematiek sterk samenhangt met problemen op andere leefdomeinen, zoals gezondheid. In het eerste halfjaar van de buurtteams is veel aandacht uitgegaan naar het goed inrichten van de wisselwerking tussen brede hulp en specialistische financiële hulpverlening. De daling in de instroom in curatieve trajecten houdt hier mogelijk verband mee. Daarnaast ligt de focus op de kwaliteit van hulpverlening, waarbij het leveren van maatwerk en een stress-sensitieve dienstverlening voorop staat. Toch zien we relatief veel uitval. Het percentage Amsterdammers dat de doelen uit het schuldhulpplan behaalt, is ongeveer 55%. In 2021 hebben gemeente en buurtteamorganisaties verbeterafspraken gemaakt en de focus op het voorkomen van uitval aangescherpt. Naast het brede buurtteamaanbod blijven gerichte aanpakken voor speciale doelgroepen bestaan. Per 1 januari 2022 worden ook jongerenschuldhulpverleners formeel onderdeel van de

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 5 van 5

buurtteamorganisaties. De borging van de intensieve jongerenschuldhulpverlening (IJSHV) binnen de buurtteamorganisaties wordt vastgelegd in een actieplan. Daarbij gebruiken we de overgangsperiode om de huidige aanpak goed tegen het licht te houden en te verbeteren. In 2021 zien we qua aantallen gestarte schuldhulptrajecten voor jongeren een trend gelijk aan andere groepen: wel veel vragen over beginnende geldproblemen, maar een daling in het aantal gestarte curatieve trajecten. Ook valt op, voor jongeren evenals voor de gehele groep, dat het gemiddeld schuldbedrag flink daalt. Van rond de €26.000,- de afgelopen jaren is het gemiddeld schuldbedrag dit jaar ongeveer €21.000,-. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn coulance bij schuldeisers en beter betaalgedrag, beide als gevolg van de coronacrisis. 8. Maatwerkbudget en Mini-Maatwerkbudget De buurtteams hebben de beschikking over Mini-Maatwerkbudget. Dit is een regelvrij budget waarmee de medewerkers Amsterdammers kunnen ondersteunen met een kleine uitgave (denk aan een metrokaartje voor een belangrijke afspraak of de aanschaf van een matras om op te slapen) om een noodsituatie op te lossen of perspectief te bieden. In Nieuw-West en Zuidoost zijn alle medewerkers ondertussen aangesloten en in de andere stadsdelen wordt daar hard aan gewerkt.

Vergeleken met andere teams die het Mini-Maatwerkbudget tot hun beschikking hebben de buurtteams er nog maar beperkt gebruik van gemaakt. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de opstartfase waarin het buurtteam zich bevindt of omdat zij gebruik maken van specifieke eigen fondsen. De maatwerkoplossingen waar een groter budget voor nodig is, zijn toegankelijk via het gemeentelijk Doorbraakteam. In 2022 wordt het inzetten van maatwerkbudget en mini-maatwerkbudget verder gestimuleerd.