Bijlage 1. O&S Bezoekersprognose 2025-2027_def.pdf
Tekst van het document
Bezoekersprognose Amsterdam Onderzoek en Statistiek
In opdracht van: Aanpak Binnenstad en Economische Zaken Projectnummer: 240651 Auteurs: T. Fedorova, I.Orlemans, J.Klingen E-mailadres: t.fedorova@amsterdam.nl Bezoekadres: President Kennedylaan 923 Post: Postbus 658 1000 AR Amsterdam Telefoon: 020 251 0333 Website: onderzoek.amsterdam.nl Amsterdam, mei 2025 Foto voorzijde: IJboulevard , fotograaf Edwin van Eis (2023)
Inhoud Samenvatting
1
Bezoekersprognose 2025-2027 in 3 scenario’s 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2
Context en duiding scenario’s bezoekersprognose 2025-2027 2.1 2.2 2.3
3
Kerncijfers bezoekersprognose 2025-2027 Toeristenovernachtingen 2025-2027 Aantal verblijfsbezoekers en lengte van verblijf Zakelijke hotelovernachtingen Dagbezoeken 2025-2027 Cruisepassagiers 2025-2027
Scenario Laag Scenario Midden Scenario Hoog
Technische toelichting bezoekersprognose 3.1 3.2
Data bezoekersprognose Methode bezoekersprognose
4
Bijlage: cijfers
5
Literatuur
Samenvatting In dit rapport presenteert Onderzoek en Statistiek (O&S) van de gemeente Amsterdam de Amsterdamse bezoekersprognose voor de periode 2025-2027. Deze prognose beschrijft de verwachte ontwikkelingen van het aantal toeristische overnachtingen door verblijfsbezoekers, het aantal dagbezoekers en cruisepassagiers. Om meerdere onzekerheden in de prognose op te vangen rapporteren we over een bandbreedte van de mogelijke resultaten (zie Technische toelichting). Dit doen we op basis van drie scenario’s; laag, midden en hoog, waarin we rekening houden met de toekomstige ontwikkelingen van economie, bevolking en mobiliteit, reissentiment en beleidsmaatregelen. Prognosescenario’s 2025-2027 In scenario Laag vertraagt het groeitempo van het binnenlandse en buitenlandse toerisme. Dit komt door het uitdoven van de inhaalvraag, die is ontstaan in de postcorona periode na het opheffen van de laatste contactbeperkingen, en de effecten van de capaciteitslimiet in Amsterdam. In scenario Midden stijgt de koopkracht en blijft het reissentiment positief, maar het groeitempo van toerisme wordt getemperd door de hoge mate van onzekerheid wereldwijd in verband met de handels- en geopolitieke spanningen en de capaciteitsrestricties in Amsterdam.
Scenario Hoog is een alternatief scenario waarin de vraag naar Amsterdam volledig wordt geaccommodeerd en waarin geen rekening wordt gehouden met de effecten van beleidsrestricties in Amsterdam. Kerncijfers bezoekersprognose 2025-2027 In 2024 waren er bijna 23 miljoen overnachtingen in Amsterdamse hotels en andere verblijfsvormen zoals campings en verhuurde woningen. Het totaal aantal dagbezoeken aan Amsterdam bedroeg 26,7 miljoen. Alle prognosescenario’s voor de periode 20252027 gaan uit van de groei in verblijfs- en dagtoerisme, maar het groeitempo verschilt per scenario. Tabel 1 geeft de kerncijfers van de bezoekersprognose weer. Tabel 1 Kerncijfers bezoekersprognose in miljoenen Amsterdam, 2019, 2023-2027, mei 2025 Aantal
2019
2023
Overnachtingen scenario Laag
21,6
22,2
22,9
23,0
23,4
23,9
Overnachtingen scenario Midden
21,6
22,2
22,9
23,8
24,6
25,6
Overnachtingen scenario Hoog
21,6
22,2
22,9
24,6
26,4
27,9
Dagbezoeken scenario Laag
24,1
26,7
26,7
26,8
26,5
26,8
Dagbezoeken scenario Midden/ Hoog
24,1
26,7
26,7
28,3
28,2
28,8
Cruisepassagiers scenario Laag
0,7
0,6
0,5
0,5
0,5
0,4
0,7
0,6
0,5
0,6
0,6
0,6
Cruisepassagiers scenario Midden/Hoog
2024*
2025**
2026**
2027**
* voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025.
In 2025 kunnen er, afgerond, tussen de 23,0 en 24,6 miljoen toeristenovernachtingen worden verwacht en in 2027 tussen de 23,9 en 27,9 miljoen. Voor het dagbezoek wordt
uitgegaan van tussen de 26,8 en 28,3 miljoen dagbezoeken in 2025 en tussen de 26,8 en 28,8 miljoen in 2027. Het aantal cruisepassagiers in scenario Laag zal dalen tot 0,4 miljoen in 2027. In scenario Midden/Hoog ligt het aantal cruisepassagiers rond de 0,6 miljoen in 2027, vergelijkbaar met het niveau in 2023. Welke scenario is het meest waarschijnlijk in 2025? Op basis van de voorlopige cijfers over de eerste maanden van 2025 is de kans op de realisatie van scenario Midden groter dan de kans op scenario Laag of Hoog. In 2024 zijn de werkelijke bezoekersaantallen volgens scenario Laag uitgekomen. Onder andere groeide de verblijfscapaciteit in Amsterdam in 2024 minder snel dan in scenario Midden van de prognose werd aangenomen. Groei toerisme zet in alle scenario’s door tot 2027 Figuur 1 geeft de ontwikkeling van het aantal overnachtingen in Amsterdam weer en laat ook de bandbreedte die is vastgesteld in de verordening ‘Toerisme in balans’ zien (1020 miljoen toeristenovernachtingen per jaar). Tussen 2018 en 2024 lag het aantal toeristenovernachtingen elk jaar boven de grens van 20 miljoen met uitzondering van de coronaperiode (2020-2022). Het aantal toeristenovernachtingen zal in 2025-2027 naar verwachting doorgroeien en dus boven de grens van 20 miljoen blijven. Figuur 1 Toeristenovernachtingen in Amsterdam 2018-2027, in miljoenen, in drie scenario’s
30
x1M Hoog Midden Laag
25 20
20 M
15 10
10 M
5 0 2018
2019
2020
2021
2022
2023 2024* 2025**2026**2027** * voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025.
Het groeitempo verschilt per scenario, maar is doorgaans lager dan in de periode 20182019. Toen groeide het aantal toeristenovernachtingen in Amsterdam met 7 procent. Tussen 2023 en 2024 bedroeg de groei 3 procent. In 2025 verwachten we dat het totaal aantal toeristenovernachting met afgerond 1 procent in scenario Laag, 4 procent in scenario Midden en 7 procent in scenario Hoog toeneemt. Dit groeitempo houdt aan tussen 2025 en 2027.
Aantal gasten net op pre-corona niveau; groei overnachtingen door langere verblijfsduur Het aantal gasten in Amsterdam is tussen 2019 en 2024 nauwelijks toegenomen. Wel verbleven ze langer in de stad dan vóór de coronacrisis, waardoor het aantal overnachtingen toenam. De gemiddelde verblijfsduur in hotels, campings en woningen bij elkaar is gestegen van 2,1 nachten in 2019 tot 2,4 nachten in 2024. We nemen aan dat de lengte van het verblijf in Amsterdam in de komende jaren min of meer dezelfde blijft. Het aantal verblijfsbezoekers zal dan met gemiddeld 2 tot 7 procent per jaar toenemen, in lijn met de scenario’s voor het aantal overnachtingen. Zakelijke markt stabiliseert; groei recreatief toerisme zet door Voor de coronacrisis lag het aandeel zakelijke overnachtingen rond de 32 procent. In 2024 had 17 procent van de overnachtingen een zakelijk motief. Dit aandeel neemt licht af in scenario Laag en blijft stabiel in scenario Midden/Hoog. De groei van het totaal aantal overnachtingen is toe te schrijven aan de stijging van het aantal overnachtingen met een recreatief motief. Dagbezoeken gelijk in 2024, vanaf 2025 groei Figuur 2 geeft de ontwikkeling van het aantal dagbezoeken weer. Het dagbezoek aan Amsterdam is snel toegenomen na het opheffen van de contactbeperkingen in 2022, maar lijkt in 2024 te stagneren. In 2024 was het aantal dagbezoeken 26,7 miljoen, gelijk aan 2023.
De stagnatie komt door onder andere een daling van het aantal rechtstreekse dagbezoeken vanuit Duitsland en België. Volgens de prognose stijgt het aantal dagbezoeken aan Amsterdam in 2025 verder en komt uit tussen de 26,8 en 28,3 miljoen. Dit is een groei van 1 tot 6 procent. Figuur 2 Dagbezoeken in Amsterdam 2019-2027, in miljoenen, in twee scenario’s
35
x1M Midden/Hoog
30
Laag
25 20 15 10 5 0 2019
2020
2021
2022
2023
2024* 2025** 2026** 2027** * voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025.
Voor 2027 is volgens scenario Laag enkel een lichte groei naar 26,8 miljoen mogelijk. Dat komt doordat het aantal directe dagbezoeken vanuit Duitsland en België sterk daalt.
Volgens scenario Midden/Hoog kan het aantal dagbezoeken doorgroeien naar 28,8 miljoen. Dit komt doordat het aandeel Nederlanders dat Amsterdam bezoekt en de frequentie hiervan weer stijgt naar pre-corona niveau. Ook groeit in dit scenario het aantal buitenlandse bezoekers dat buiten Amsterdam verblijft. Cruisepassagiers Figuur 3 geeft de ontwikkeling van het aantal cruisepassagiers weer. Omdat het niet bekend is hoeveel van deze cruisepassagiers in Amsterdam overnacht, worden cruisepassagiers apart van dagbezoeken en toeristenovernachtingen vermeld. In 2019 brachten cruiseschepen 749.000 passagiers naar Amsterdam. In 2024 waren dat 544.000 cruisepassagiers. Figuur 3 Cruisepassagiers in Amsterdam 2019-2027, in miljoenen, in twee scenario’s
x1M 0,8 0,7 Midden/Hoog
0,6 0,5
Laag
0,4 0,3 0,2 0,1 0 2019
2020
2021
2022
2023
2024* 2025** 2026** 2027** * voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025
In scenario Laag gaat O&S uit van de capaciteitslimiet die is opgesteld in het uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie 2025 (Gemeente Amsterdam, 2025). Hierdoor zal het aantal cruisepassagiers verder dalen, met 11 procent in 2025 en met gemiddeld 8 procent per jaar tot 2027. Volgens scenario Midden/Hoog groeit het aantal cruisepassagiers met 9 procent in 2025 en met gemiddeld 5 procent per jaar tot 2027, in lijn met de wereldwijde trends.
Inleiding
In augustus 2021 heeft de Gemeenteraad de verordening ‘Toerisme in balans’ vastgesteld. Deze verordening is aangenomen naar aanleiding van het volksinitiatief “Amsterdam heeft een keuze.” Belangrijk onderdeel van de verordening is dat het college de Raad informeert over de bezoekersaantallen in het lopende kalenderjaar en de twee daaropvolgende kalenderjaren (artikel 3 en 4). Ten behoeve van de verordening en in opdracht van EZC heeft O&S in mei van 2025 de nieuwe bezoekersprognose voor de periode 2025-2027 opgesteld.
Bezoekersramingen 2018-2024 In 2018 heeft Onderzoek en Statistiek (O&S) de eerste prognose voor het aantal bezoekers in Amsterdam tot 2030 opgesteld. Naar aanleiding van de vraagstukken van het programma Stad in Balans keek deze prognose verder dan de macro-economische en demografische context en hield rekening met de mogelijke beleidskeuzes die het bezoekersvolume in Amsterdam medebepalen. Omdat de situatie in het begin van 2020 wereldwijd abrupt is veranderd door het coronavirus, maakte O&S in 2020 en 2021 aanvullende korte-termijn bezoekersramingen waarin rekening werd gehouden met de mate van contactbeperkingen, het reissentiment en het internationale reisbeleid. De maandelijkse bezoekersaantallen in de coronaperiode hingen sterk samen met de mate van de contact- en reisbeperkingen. In 2022, 2023 en 2024 maakte O&S bezoekersramingen die aansluiten op de bepalingen in de verordening ‘Toerisme in balans’. Deze ramingen besloegen telkens een periode van drie jaar.
Bezoekersraming 2025-2027 De Amsterdamse bezoekersprognose voor de periode 2025-2027 gaat uit van drie scenario’s waarin we de mogelijke trends, kansen en risico’s voor de bezoekerseconomie doorrekenen. Dit doen we door de aannames van nationale en internationale toerisme-experts te integreren in econometrische prognosemodellen. Om scenario’s te bepalen, analyseren we toeristische trends en stellen we kaders voor de factoren die in de periode 2025-2027 de verschillende bezoekersgroepen mogelijk zullen beïnvloeden. We kijken daarbij onder andere naar de respons van verschillende toeristische markten op de economische ontwikkelingen wereldwijd en het logiesaanbod in Amsterdam. De aannames die we in scenario’s verwerken zijn gebaseerd op de internationale- en nationale prognoses en sentimentpeilingen; onder andere van World Tourism Organization (UN Tourism), Oxford Economics, International Air Transport Association (IATA), Schiphol, Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC). Ook de beleidskeuzes worden in de prognoses verwerkt (meer informatie over de prognosemodellen staat in Technische toelichting).
Interpretatie indicatoren verordening ‘Toerisme in balans’ De resultaten van de Bezoekersprognose 2025-2027 sluiten aan op de indicatoren die zijn geformuleerd in de verordening ‘Toerisme in balans’: het aantal toeristenovernachtingen (artikel 3) en het aantal dagbezoeken (artikel 4). In de verordening zijn toeristenovernachtingen en dagbezoeken als volgt geformuleerd: toeristenovernachting: iedere overnachting binnen de gemeente tegen een vergoeding die niet resulteert in een verblijf van meer dan 60 dagen; dagbezoek: een bezoek van meer dan 2 uur aan de gemeente met een toeristisch motief zonder overnachting. Naast deze twee categorieën nemen wij ook het aantal cruisepassagiers (van zowel zeecruises als riviercruises) als aparte categorie op. Het is onbekend welk deel van deze passagiers alleen overdag Amsterdam bezoekt en welk deel in Amsterdam op het schip overnacht.
Andere indicatoren en referentiekaders Een vaak gebruikte manier om de prognoseresultaten te duiden is om ze te vergelijken met een referentiejaar. Een voor de hand liggend referentiejaar is het voorgaande jaar (2024). Omdat de coronapandemie grote effecten had op toerisme, vergelijken we de prognoseperiode 2025-2027 ook met het laatste jaar vóór de coronacrisis (2019). De verwachte bezoekersaantallen in de periode 2025-2027 worden afgezet tegen de bezoekersaantallen in 2019, 2023 en 2024. Naast het totaal aantal toeristenovernachtingen en dagbezoeken presenteren we ramingen van het aantal overnachtingen per logiesvorm en per herkomstgebied.
1 Bezoekersprognose 2025-2027 in 3 scenario’s
De Amsterdamse bezoekersprognose beschrijft de verwachte ontwikkeling van het toeristisch bezoek aan Amsterdam in 2025, 2026 en 2027. De prognose is opgesteld op basis van historische data en wordt aangevuld met de domeinkennis en aannames van experts op het gebied van toerisme, economie en mobiliteit. De prognose houdt ook rekening met het gemeentebeleid ten aanzien van particuliere verhuur van woningen, hotelontwikkeling en cruises. In dit hoofdstuk worden de prognoseresultaten gepresenteerd in drie scenario’s: Laag, Midden en Hoog. De technische toelichting van de methode volgt in hoofdstuk 3. Als eerst wordt gerapporteerd over de twee kernindicatoren van de verordening ‘Toerisme in balans’: toeristenovernachtingen (artikel 3) en dagbezoeken (artikel 4). Over de cruisepassagiers wordt hier apart gerapporteerd omdat het niet bekend is of ze in Amsterdam overnachten. Daarnaast komen ook andere indicatoren aan bod, onder andere aantallen binnenlandse en buitenlandse bezoeken en het aandeel zakelijke overnachtingen.
1.1 Kerncijfers bezoekersprognose 2025-2027 Tabel 1.1 presenteert de kernindicatoren van de bezoekersprognose 2025-2027 volgens drie mogelijke scenario’s en laat daarnaast de werkelijke aantallen in de voorgaande jaren zien. De kerncijfers bevatten het aantal toeristenovernachtingen, dagbezoeken en cruisepassagiers in Amsterdam. Tabel 1.1 Kerncijfers bezoekersprognose in miljoenen Amsterdam, 2019-2024 en prognose 20252027, update mei 2025 2019
2023
Overnachtingen scenario Laag
Aantal
21,6
22,2
2024* 22,9
2025** 23,0
Overnachtingen scenario Midden
21,6
22,2
22,9
Overnachtingen scenario Hoog
21,6
22,2
22,9
Dagbezoeken scenario Laag
24,1
26,7
Dagbezoeken scenario Midden/ Hoog
24,1
26,7
Cruisepassagiers scenario Laag
0,7
0,6
Cruisepassagiers scenario Midden/Hoog
0,7
0,6
2026**
2027**
23,4
23,9
23,8
24,6
25,6
24,6
26,4
27,9
26,7
26,8
26,5
26,8
26,7
28,3
28,2
28,8
0,5
0,5
0,5
0,4
0,5
0,6
0,6
0,6
Databronnen: CBS/NBTC/EZ/IMF/CPB/ACI/Schiphol/CE Delft/ACP/Oxford Economics/O&S * voorlopige cijfers.. ** bezoekersprognose mei 2025.
In 2024 telde Amsterdam in totaal 22,9 miljoen toeristenovernachtingen en 26,7 miljoen dagbezoeken met een toeristisch motief. Volgens de huidige prognose zullen deze aantallen in de komende drie jaar verder stijgen. 1.1.1 Toelichting kerncijfers: toeristenovernachtingen
In 2025 zal het aantal toeristenovernachtingen naar verwachting tussen de 23 miljoen (scenario Laag) en 24,6 miljoen (scenario Hoog) liggen. Hierbij komt scenario Midden uit op 23,8 miljoen, oftewel 4 procent boven het niveau van 2024. In scenario Laag groeit het aantal toeristenovernachtingen in 2025 met minder dan 1 procent en in scenario Hoog met 7 procent. Gekeken naar de periode tot 2027 groeit het aantal toeristenovernachtingen volgens scenario Midden met gemiddeld 4 procent per jaar (volgens scenario Laag met 2 procent per jaar en volgens scenario Hoog met 7 procent per jaar). 1.1.2 Toelichting kerncijfers: dagbezoeken
Voor dagbezoeken aan Amsterdam zijn twee scenario’s opgesteld. Scenario Laag gaat ervan uit dat de groei afvlakt en in 2025 uitkomt op 26,8 miljoen dagbezoeken. Dit is 0,5 procent boven het niveau van 2024. Het scenario Midden/Hoog gaat uit van doorlopende groei in de vraag en 28,3 dagbezoeken in 2025. Dat is 6 procent boven het niveau van 2024. Naar verwachting zal het aantal dagbezoeken met gemiddeld tussen de 0 en 1 procent per jaar groeien tot 2027. 1.1.3 Toelichting kerncijfers: cruisepassagiers
Cruiseschepen die Amsterdam in 2024 aandeden, hadden afgerond 0,5 miljoen passagiers aan boord die enkele uren tot enkele nachten in de stad verbleven. Rekening houdend met de voorgenomen reductie in het aantal schepen (Gemeente Amsterdam, 2025) en de wereldwijde trends (CLIA, 2024), kan er in 2025 tussen de 0,5 en 0,6 miljoen passagiers worden verwacht. Scenario Laag gaat uit van een verdere afname van het aantal cruisepassagiers en het scenario Midden/Hoog van een stabilisatie tot 2027. 1.1.4 Amsterdamse prognosekerncijfers in landelijk en internationaal perspectief
Vóór de coronapandemie lag het groeitempo van het verblijfstoerisme in Amsterdam hoger dan landelijk. Na de coronapandemie groeit het toerisme buiten Amsterdam sneller dan in de hoofdstad. De herkomstsamenstelling, bezoekmotieven en de verblijfsvormen verschillen wel sterk tussen Amsterdam en de rest van Nederland. In 2025 verwacht NBTC dat het totale verblijfstoerisme in Nederland met 2,5 procent toeneemt (NBTC en CELTH, 2025). World Tourism Organization (UN Tourism, 2025) verwacht in 2025 tussen de 3 en 5 procent groei van het verblijfstoerisme wereldwijd. Deze prognose gaat ervan uit dat de
wereldwijde economische omstandigheden gunstig blijven, de inflatie blijft afnemen en geopolitieke conflicten niet escaleren. In de Amsterdamse prognose gaan scenario’s Laag en Midden uit van respectievelijk minder dan 1 en 4 procent groei in 2025. In vergelijking met de vorige prognose (O&S, 2024) zijn alle Amsterdamse scenario’s voor het aantal toeristenovernachtingen iets naar beneden bijgesteld. Dit heeft te maken met de recente economische ontwikkelingen enerzijds en de beleidswijzigingen anderzijds. Zo heeft IMF de prognoses voor de wereldeconomie verlaagd na de handelsspanningen begin 2025 (IMF, 2025). Er worden minder passagiers op Schiphol verwacht dan eerder werd aangenomen (CE Delft, 2024). Bovendien heeft de gemeente Amsterdam in 2025 nieuwe maatregelen ten aanzien van de capaciteitslimiet opgesteld (Gemeente Amsterdam, 2025). Deze maatregelen zijn vanaf 2025 doorgerekend in de bezoekersprognose 2025-2027. 1.1.5 Hoe betrouwbaar is de bezoekersprognose en welk scenario is het meest waarschijnlijk in 2025?
We meten de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van onze voorspelling door de vorige prognoses met werkelijke cijfers te vergelijken. Ter illustratie kijken we naar de aantallen hotelovernachtingen van het CBS omdat deze cijfers het meest recent en betrouwbaar zijn. In 2024 registreerde het CBS 21 miljoen hotelovernachtingen in Amsterdam (zie figuur 1.2). De prognose van O&S van april 2024 verwachtte tussen de 21 en 23 miljoen hotelovernachtingen in heel 2024. Het scenario Laag week slechts 0,1 procent af van de CBS cijfers (de gele lijn in figuur 1.2). De prognosefout van het scenario Midden was 6 procent. Onder andere groeide de verblijfscapaciteit in Amsterdam in 2024 minder snel dan in het scenario Midden van O&S werd aangenomen. Figuur 1.2 Aantal hotelovernachtingen in Amsterdam volgens CBS en volgens prognoses van O&S uit 2019, 2023 en 2024 (scenario’s met de kleinste prognosefout) x1M 25
20
15
O&S scenario Midden 2019-2030 O&S scenario Midden 2023-2025 O&S scenario Laag 2024-2026 CBS
10
5
0 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Bron: CBS / O&S
De prognose van O&S van april 2023 ging uit van tussen de 20 en 22 miljoen hotelovernachtingen in 2024. De prognosefout van het scenario Laag bedroeg -6 procent en van het scenario Midden -1 procent (de rode lijn in figuur 1.2). In 2019 maakte O&S een voorspelling van het aantal overnachtingen tot 2030. Ook in die prognose lag het aantal hotelovernachtingen in 2024 tussen de 20 en 22 miljoen. Het scenario Midden had de kleinste prognosefout van -2 procent (de groene lijn in figuur 1.2). Op basis van de voorlopige CBS cijfers over de eerste maanden van 2025 is de realisatie van het scenario Midden het meest waarschijnlijk.
1.2 Toeristenovernachtingen 2025-2027 In 2019 telde Amsterdam in totaal 21,6 miljoen toeristenovernachtingen in hotels, hostels, campings, en woningen en kamers via online platforms. In 2020 en 2021 daalde dit aantal naar circa 7 miljoen per jaar als gevolg van de coronacrisis. In de daaropvolgende twee jaar was er sprake van de inhaalvraag na het opheffen van de contactbeperkingen wereldwijd. In 2024 waren er afgerond 22,9 miljoen toeristenovernachtingen in Amsterdam. In 2025 kunnen er tussen de 23,0 en 24,6 miljoen toeristenovernachtingen in Amsterdam worden verwacht (zie tabel 1.1 en figuur 1.3). Dit betekent een groei van minder dan 1 (scenario Laag) tot 7 procent (scenario Hoog) ten opzichte van 2024. In alle scenario’s wordt de bovengrens van de bandbreedte die is vastgesteld in de verordening ‘Toerisme in balans’ (20 miljoen toeristenovernachtingen) overschreden. Op basis van de voorlopige cijfers over de tweede helft van 2024 en de eerste twee maanden van 2025 is de kans op de realisatie van het scenario Midden het grootst met een verwacht aantal toeristenovernachtingen van 23,8 miljoen. Dit is bijna 4 procent meer dan in 2024. Figuur 1.3 Prognose van het aantal toeristenovernachtingen in Amsterdam in 2025-2027
30
x1M
Hoog
25
Midden Laag
20
20 M
15 10
10 M
5 0 2018
2019
2020
2021
2022
2023 2024* 2025**2026**2027** * voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025.
••• Scenario Laag In scenario Laag vertraagt het groeitempo van verblijfstoerisme in lijn met de landelijke verwachtingen (NBTC, 2025) en internationale reissentimentpeilingen (ETC, 2025). Deze vertraging komt door het uitdoven van de verhoogde vraag naar reizen na de coronapandemie, in combinatie met de hoge reiskosten, hoge mate van geopolitieke en economische onzekerheid wereldwijd en als reactie hierop meer vakanties in eigen regio ten koste van langeafstand-reizen. De groei van het verblijfstoerisme in Amsterdam wordt in dit scenario nog verder beperkt door een gematigde groei van de luchtvaart (CE Delft, 2024) en de capaciteitslimiet in het huidige beleid van de gemeente Amsterdam. ••• Scenario Midden In scenario Midden wordt aangenomen dat toerisme in de komende tijd wordt gestuwd door stijgende koopkracht en tegelijkertijd afgeremd door minder gunstige wereldconjunctuur en de hoge mate van onzekerheid als gevolg van de handels- en geopolitieke spanningen (DNB, 2025, IMF, 2025). Het totale aantal toeristenovernachtingen neemt toe in lijn met de aangepaste economische verwachtingen (IMF, 2025), mobiliteitsverwachtingen (IATA, 2024), maar binnen de gelimiteerde ruimte die het huidige gemeentelijke beleid toelaat. ••• Scenario Hoog Scenario Hoog is een alternatief scenario waarin de vraag naar toerisme volledig wordt geaccommodeerd.
Een voorwaarde voor dit scenario is de groei van de totale overnachtingscapaciteit in Amsterdam. De voorspelling is gebaseerd op het verband tussen de ontwikkeling van de mondiale economie, bevolkingsgroei in Nederland en het toerisme in Amsterdam. 1.2.1Theoretisch maximum overnachtingen, bezettingsgraden en seizoenspieken
De meeste overnachtingen in Amsterdam vinden plaats in hotels. Hotels hebben ook de grootste overnachtingscapaciteit in de stad. In het begin van 2025 zijn er bijna 92.000 hotelbedden in Amsterdam (O&S, mei, 2025). Wanneer die bedden het hele jaar bezet zouden zijn, een bedbezettingsgraad van 100 procent, komt het aantal hotelovernachtingen ruim boven de 30 miljoen uit. In de praktijk is de maximale bedbezettingsgraad ooit gemeten door CBS 75 procent. De piek in het aantal overnachtingen is elk jaar rond de zomervakantie in de maanden juli en augustus (CBS). De bedbezettingsgraad buiten de zomermaanden ligt tussen de 50 en 60 procent. Het daadwerkelijk aantal overnachtingen is daardoor een stuk lager dan het theoretisch maximum op basis van de beddencapaciteit. De bezettingsgraad buiten de zomermaanden neemt in Amsterdam toe. In die zin is het verschil tussen het hoog- en het laagseizoen kleiner geworden. We verwachten dat deze trend zal doorzetten in de periode 2025-2027. Meer gedetailleerde informatie over de verblijfscapaciteit in hotels, campings en woningen via platforms, bezettingsgraden en seizoenspieken in Amsterdam is te vinden in de publicatie Toerisme MRA 2024-2025 (O&S, mei, 2025).
1.3 Aantal verblijfsbezoekers en lengte van verblijf Tabel 1.4 geeft voor scenario Midden ter referentie nogmaals het aantal overnachtingen, en ook het aantal verblijfsbezoekers per jaar weer. Het gaat hier om het totaal verblijf in hotels, hostels, campings en woningen en kamers via platforms. Hoewel het totaal aantal overnachtingen in 2023 al boven het pre-corona niveau uitsteeg, was dit bij het totaal aantal verblijfsbezoekers nog niet het geval. Ook in 2024 ligt het totaal aantal verblijfsbezoekers onder het pre-corona niveau. Het aantal hotelgasten ligt in 2024 wel op het niveau van 2019, maar het aantal gasten in kamers en woningen via platforms is meer dan gehalveerd (O&S, mei, 2025). De regels voor de vakantieverhuur zijn in dezelfde periode meermaals aangescherpt, waardoor er in 2024 minder capaciteit beschikbaar is dan in 2019. Naar verwachting komt het totaal aantal verblijfsbezoekers in alle logiesvormen in 2025 weer uit boven de 10 miljoen. Tabel 1.4 Toeristenovernachtingen, verblijfsbezoekers en gemiddeld aantal nachten per bezoek, 2019-2024 en prognose 2025-2027 scenario Midden 2019
2023
2024*
2025**
2026**
2027**
Toeristenovernachtingen
21,6
22,2
22,9
23,8
24,6
25,6
Verblijfsbezoekers
10,2
9,4
9,7
10,1
10,4
10,8
Aantal nachten per bezoek
2,13
2,37
2,35
2,36
2,36
2,36
* voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025.
Dat het aantal gasten nog niet terug is op pre-coronaniveau maar het aantal overnachtingen wel, komt doordat gasten steeds langer in de stad verblijven. Dit geldt zowel voor verblijf in hotels als in woningen via platforms. Tussen 2019 en 2024 is de gemiddelde lengte van een bezoek gestegen van 2,13 naar 2,35 nachten. Een langer verblijfsduur kan komen door milieu- en lifestyle-overwegingen, zoals ‘slow tourism’ en ‘bleisure’. Hierbij verwijst ‘slow tourism’ naar de trend om bewuster in plaats van zoveel mogelijk te reizen, langer op een plaats te blijven en alternatieve bestemmingen te bezoeken (Euromonitor, 2025). ‘Bleisure’ verwijst naar het gecombineerde reisdoel (zakelijk en recreatief), wanneer zakelijke reizen worden verlengd met een aantal extra dagen voor recreatie (Routespring, 2024). Het is mogelijk dat het gemiddelde aantal overnachtingen de komende jaren nog verder zal toenemen, maar dat is op dit moment te onzeker om mee te nemen in de prognose. Of ook het bezoekersprofiel verandert is ook onzeker. Vanaf 2025 verwachten we dat het gemiddeld aantal nachten per bezoek rond de 2,36 blijft. De cijfers van het CBS laten zien dat het gemiddeld aantal nachten per bezoeker ook in de rest van Nederland is toegenomen ten opzichte van 2019. Het gemiddeld aantal nachten per bezoek is het hoogst onder herkomstgroepen die (veelal) met het vliegtuig komen.
Meer informatie over de verblijfsduur in hotels, en woningen en kamers via
online platforms, is te vinden in de publicatie Toerisme MRA 2024-2025 (O&S, mei, 2025).
1.4 Zakelijke hotelovernachtingen Binnen de toerismestatistiek onderscheidt het CBS overnachtingen met een recreatief of zakelijk hoofdmotief. Om een indicatie te krijgen van het type bezoeker in Amsterdam is een aparte prognose opgesteld voor de zakelijke markt. Daarbij wordt CBS-data gebruikt voor een inschatting van het aandeel zakelijke hotelovernachtingen. Deze prognose heeft een aantal kanttekeningen. De huidige handels- en geopolitieke spanningen leiden tot hoge economische onzekerheid wereldwijd (DNB, mei 2025). Het is op dit moment nog niet bekend in hoeverre zakelijke reizen hierdoor worden beïnvloed. Daarnaast is het uit literatuurstudie bekend dat reismotieven worden gecombineerd (zakelijk én leisure). En juist gecombineerde reisdoelen zullen naar verwachting toenemen (McKinsey&Company, 2024; Routespring, 2024; West, 2025), vanwege economische, flexibiliteits- en duurzaamheidsredenen. Het is niet bekend hoeveel hotelovernachtingen met een gecombineerd motief in Amsterdam plaats vindt. O&S heeft twee prognosescenario’s opgesteld die het aandeel zakelijk motief in het totaal aantal overnachtingen voorspellen (zie tabel 1.5). In beide scenario’s groeit het recreatieve toerisme sterker dan zakelijke, in lijn met de internationale verwachting (Oxford economics, 2024).
Tabel 1.5 Hotelovernachtingen in totaal en met een zakelijk motief, Amsterdam 2019-2024, prognose 2025-2027 in miljoenen Hotelovernachtingen totaal zakelijk en recreatief scenario Midden hotelovernachtingen zakelijk scenario Laag hotelovernachtingen zakelijk scenario Midden/Hoog
2019
2023
2024*
2025**
2026**
2027**
18,4
20,4
21,0
21,9
22,7
23,5
5,8
3,8
3,6
3,6
3,7
3,8
5,8
3,8
3,6
3,6
3,7
3,9
* voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025
In scenario Laag gaat O&S ervan uit dat het absolute aantal zakelijke overnachtingen licht groeit tot 3,8 miljoen in 2027. Scenario Midden/Hoog gaat uit van een toename van het aantal zakelijke overnachtingen tot 3,9 miljoen in 2027.
1.5 Dagbezoeken 2025-2027 Het aantal dagbezoeken aan Amsterdam bedroeg vóór de coronacrisis 24 miljoen. Dit aantal daalde naar 12,4 miljoen in 2021 en steeg weer naar 22,9 miljoen in 2022 als gevolg van de inhaalvraag naar leisure na het opheffen van de laatste contactbeperkingen in 2022. In 2022 is de populariteit van een dagbezoek aan Amsterdam toegenomen zowel onder Nederlandse als buitenlandse toeristen (NBTC, januari 2023). Vanaf 2023 ligt het aantal dagbezoeken met 26,7 miljoen boven het pre-
corona niveau. In 2024 is het aantal dagbezoeken gelijk aan dat in 2023. Of deze stagnatie in de groei van het dagbezoek structureel of tijdelijk van aard is, moet in de komende tijd blijken. In de prognose voor de periode 2025-2027 houden we rekening met beide mogelijkheden. Volgens scenario Laag treedt in 2025 een zeer lichte stijging op naar 26,8 miljoen dagbezoeken en in 2027 naar 27 miljoen (zie figuur 1.6). Dit is een groei van 0,5 procent in 2025 en een gemiddelde jaarlijkse groei van 0,2 procent tot 2027. Dit scenario gaat ervan uit dat het aantal directe dagbezoeken vanuit Duitsland en België zal dalen als gevolg van de verzadiging van deze markten na de coronaperiode. Ook in scenario Midden/Hoog daalt het aantal directe dagbezoeken, maar stijgen de dagbezoeken aan Amsterdam van Nederlandse inwoners (als gevolg van de bevolkingsgroei) en buitenlandse bezoekers die verblijven buiten Amsterdam (in lijn met verwachtingen van UN Tourism). Volgens dit scenario stijgt het aantal dagbezoeken naar 28,3 miljoen in 2025 en 28,8 miljoen in 2027. Dit is een groei van 6 procent in 2025, en een gemiddelde jaarlijkse groei van bijna 3 procent tot 2027. Figuur 1.6 Aantal dagbezoeken met toeristisch motief in Amsterdam, 2019-2024 en prognose 20252027
35
x1M Midden/Hoog
30
Laag
25 20 15 10 5 0 2019
2020
2021
2022
2023
2024* 2025** 2026** 2027** * voorlopige cijfers. **bezoekersprognose mei 2025.
1.6 Cruisepassagiers 2025-2027 Cruiseschepen die Amsterdam in 2019 aanmeerden, hadden in totaal 749.000 passagiers aan boord die van enkele uren tot enkele nachten in de stad verbleven. Omdat het niet bekend is hoeveel van deze cruisepassagiers in Amsterdam heeft overnacht, worden cruisepassagiers apart van dagbezoeken en toeristenovernachtingen vermeld. Tijdens de coronacrisis daalde het aantal cruisepassagiers naar 34.000 in 2020 en steeg vervolgens naar 108.000 in 2021. Hierna steeg het aantal cruisepassagiers sterk, maar het aantal bleef ver onder het niveau van 2019. In 2024 waren er 544.000 passagiers van rivier- en zeecruises samen (zie figuur 1.7).
Figuur 1.7 Cruisepassagiers in Amsterdam 2019-2027, in miljoenen, in twee scenario’s x1M 0,8 0,7 Midden/Hoog
0,6 0,5
Laag
0,4 0,3 0,2 0,1 0 2019
2020
2021
2022
2023
2024* 2025** 2026** 2027**
* voorlopige cijfers. ** bezoekersprognose mei 2025.
Naar verwachting is het aantal cruisepassagiers circa 0,5-0,6 miljoen in 2025 en circa 0,40,6 miljoen in 2027. Scenario Laag gaat hierbij uit van de capaciteitslimiet opgesteld in het uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie 2025 (Gemeente Amsterdam, 2025). Hierdoor daalt het aantal cruisepassagiers verder, met 11 procent in 2025 en een gemiddelde jaarlijkse daling van 8 procent tot 2027. Volgens scenario Midden/Hoog groeit het aantal cruisepassagiers, tot ongeveer het aantal in 2023. Het gaat om een groei van 9 procent in 2025 en een gemiddelde jaarlijkse groei van 5 procent tot 2027. Dit scenario is gebaseerd op het groeitempo van het cruisetoerisme wereldwijd zoals voorspeld door CLIA (CLIA, 2024).
2 Context en duiding scenario’s bezoekersprognose 2025-2027
De drie scenario’s in deze bezoekersprognose worden opgesteld per bezoekersmarkt, daarbij rekening houdend met de aannames uit de nationale en internationale toerismeonderzoeken en het gemeentebeleid. Mogelijke toekomstige beleidswijzigingen in 2026 en 2027 zijn hierin niet meegenomen. Dit effect is meestal niet in hetzelfde jaar waarneembaar doordat een groot deel van de overnachtingen relatief ver vooruit wordt geboekt. Een beschrijving van de data en methode is te vinden in de technische toelichting in hoofdstuk 3. Hieronder volgt een beknopte duiding van de resultaten en aannames.
2.1 Scenario Laag Scenario Laag volgt de landelijke trend waarin het groeitempo van het toerisme vertraagt (NBTC en CELTH, 2025) nadat het effect van de inhaalvraag in de post-corona tijd is uitgedoofd. De verwachting is dat door de hoge reiskosten en de wereldwijde geopolitieke en economische spanningen de vraag naar de langeafstand-reizen zal afnemen en de vraag naar de vakanties dichterbij huis zal toenemen (ETC, 2025). De groei van het verblijfstoerisme in Amsterdam wordt in dit scenario nog verder beperkt door de capaciteitslimiet in het huidige beleid van de gemeente Amsterdam. De resultaten staan in tabel 2.1. Tabel 2.1 Resultaten bezoekersprognose Amsterdam, realisatie 2019, 2023 en 2024 en Scenario Laag 2025-2027, mei 2025 (in miljoenen) Aantal voor scenario Laag
2019
2023
2024*
Totaal toeristenovernachtingen, waaronder
21,6
22,2
22,9
23,0
23,4
23,9
Overnachtingen van Nederlanders
3,4
4,0
3,8
3,5
4,3
4,5
Overnachtingen buitenlandse bezoekers
18,2
18,7
19,0
19,4
19,1
19,4
Overnachtingen in hotels
18,4
20,4
21,0
21,2
21,6
22,1
Overnachtingen in overige logies
3,3
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
23,7
26,7
26,7
26,8
26,5
26,8
Dagbezoeken Nederlanders
15,2
15,7
16,7
17,0
17,1
17,2
Dagbezoeken buitenlandse bezoekers
8,6
11,0
10,0
9,9
9,4
9,7
0,7
0,6
0,5
0,5
0,5
0,4
Totaal dagbezoeken, waaronder
Totaal cruisepassagiers
2025**
2026**
2027**
* voorlopige cijfers. **bezoekersprognose mei 2025.
Resultaten bezoekersprognose 2025-2027 volgens scenario Laag Het aantal toeristenovernachtingen in 2024 bedraagt 22,9 miljoen (voorlopige cijfers) en stijgt in scenario Laag met 0,1 miljoen tot 23 miljoen in 2025 (zie tabel 2.1). Dit is een groei van minder dan 1 procent (tegenover 3 procent in 2024). Deze groei vindt voornamelijk plaats in hotels. De prognose van O&S houdt rekening met de aangescherpte maatregelen in het Hotelbeleid 2024 en met de lopende hotelinitiatieven uit de pijplijn die naar verwachting op korte termijn worden gerealiseerd. Het aantal overnachtingen in verhuurde woningen blijft lager dan in 2019 als gevolg van de aangescherpte regels ten aanzien van de vakantieverhuur in Amsterdam. Bijna 85 procent van alle toeristenovernachting in Amsterdam in 2025 is van buitenlandse gasten, vergelijkbaar met het niveau van vóór de coronacrisis. De grootste herkomstmarkten van buitenlandse gasten in Amsterdam zijn: Groot-Brittannië, Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk. Het groeitempo van verblijfstoerisme vertraagt in lijn met de landelijke prognose (NBTC en CELTH, 2025). Van de Nederlandse bezoekers wordt verwacht dat ze in 2025 minder zullen overnachten in Amsterdam dan in 2024. Het uitgangspunt is dat de verwachte stijging van de koopkracht in Nederland (CPB, 2024) meer ruimte biedt voor andere type vakanties (NBTC, 2025).
De groei in 2025 komt door de overnachtingen van buitenlandse gasten. In de periode daarna wordt er rekening gehouden met de mogelijke verandering in het reisgedrag, als gevolg van de wereldwijde spanningen en hoge reiskosten. In dit scenario geven reizigers de voorkeur aan vakanties dichterbij huis ten koste van langeafstand-reizen. In 2024 bedraagt het aantal dagbezoeken 26,7 miljoen (voorlopige cijfers). Dit aantal is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2023, door de teruglopende vraag vanuit buurlanden. In 2025 wordt verwacht dat het aantal dagbezoeken stijgt met 1 procent en in de daaropvolgende jaren met gemiddeld 0,2 procent per jaar. De meeste dagbezoeken zijn van Nederlanders (63 procent van het totaal in 2025). Het aantal dagbezoeken van Nederlanders zal groeien met gemiddeld 1 procent per jaar, onder andere als gevolg van de bevolkingsgroei. Het aantal buitenlandse dagbezoeken stabiliseert rond het niveau van 2024. Het groeitempo vertraagt in lijn met de landelijke prognose. In 2022 is de populariteit van een dagbezoek aan Amsterdam toegenomen (NBTC, 2023). In de komende jaren gaat het groeipad van de sterke groei over in meer genormaliseerde groei (NBTC, 2025). In 2024 waren er circa 0,5 tot 0,6 miljoen cruisepassagiers in Amsterdam.
Volgt het aantal cruisepasagiers het uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie 2025 (Gemeente Amsterdam, 2025), dan zal er naar verwachting een daling optreden naar circa 0,4 miljoen in 2027. In relatieve zin is dit een daling van gemiddeld 8 procent per jaar. Achtergrond en aannames scenario Laag Voor de periode 2025-2027 in scenario Laag is het groeitempo van toerisme in Amsterdam beperkt, ten opzichte van scenario Midden. In dit scenario wordt uitgegaan van een gematigde groei van de Nederlandse economie (CPB, 2025), normalisatie van
het groeipad van toerisme na de coronaverstoring (NBTC, 2025) en grote onzekerheden vanwege het effect van (toekomstige) Amerikaanse beleid op zowel de wereldeconomie als reisgedrag (Oxford Economics, 2024; Oxford Economics, 2024). Daarnaast is uitgegaan van een lagere verwachting van het aantal passagiers op Schiphol (CE Delft, 2024). De verwachting van het NBTC is dat onder Nederlanders de populariteit van vakantieparken sterker groeit dan die van steden. Volgens het NBTC groeit ZuidEuropa daarnaast sterker als toeristische bestemming dan Nederland (NBTC, 2025). Uit metingen van de European Travel Commission blijkt ook dat Europa in de komende tijd mogelijk minder populair wordt voor de intercontinentale reizigers (ETC, 2025). Ten slotte houdt dit scenario rekening met de beleidsmaatregelen opgenomen in de Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie 2025, Hotelbeleid 2024 en de regulering van de vakantieverhuur van woningen.
2.2 Scenario Midden Scenario Midden gaat ervan uit dat de vraag naar toeristische reizen aan de ene kant wordt gestuwd door stijgende koopkracht en aan de andere kant wordt getemperd door minder gunstige wereldconjunctuur en de hoge mate van onzekerheid als gevolg van de handels- en geopolitieke spanningen. Daarnaast hangt het toerismevolume in Amsterdam samen met de beschikbare capaciteit. De groei wordt beperkt door de capaciteitslimiet in het huidige beleid van de gemeente Amsterdam. Tabel 2.2 laat de prognoseresultaten zien. Tabel 2.2 Resultaten bezoekersprognose Amsterdam, realisatie 2019, 2023 en 2024 en Scenario Midden 2025-2027, mei 2025 (in miljoenen) Aantal voor scenario Midden Totaal toeristenovernachtingen, waaronder
2019
21,6
22,2
22,9
23,8
24,6
25,6
Overnachtingen van Nederlanders
3,4
4,0
3,8
3,9
4,2
4,4
Overnachtingen buitenlandse bezoekers
18,2
18,2
19,0
19,9
20,4
21,2
18,4
20,4
21,0
21,9
22,7
23,5
3,3
1,8
1,8
1,9
1,9
2,0
23,7
26,7
26,7
28,3
28,4
29,0
15,2
15,7
16,7
17,5
17,7
17,8
8,6
11,0
10,0
10,8
10,7
11,2
0,6
0,5
0,6
0,6
0,6
Overnachtingen in hotels Overnachtingen in overige logies
Totaal dagbezoeken, waaronder Dagbezoeken Nederlanders Dagbezoeken buitenlandse bezoekers
Totaal cruisepassagiers
0,7
2023
2024**
2025**
2026**
2027**
* voorlopige cijfers. **bezoekersprognose mei 2025.
Resultaten bezoekersprognose 2025-2027 volgens scenario Midden Het aantal toeristenovernachtingen stijgt van 22,9 miljoen in 2024 (voorlopige cijfers) tot 23,8 miljoen in 2025 (+4 procent).
De groei in 2025 komt voor een groot deel door meer buitenlandse bezoekers. Net zoals in scenario Laag, zijn de grootste buitenlande herkomstmarkten in Amsterdam: Groot-Brittannië, Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk. Het aantal overnachtingen door binnenlandse toeristen neemt in dit scenario licht toe. Scenario Midden gaat uit van een snellere realisatie van de reeds bekende hotelplannen uit de pijplijn dan scenario Laag, waardoor er meer ruimte is doorgerekend voor de groei op korte termijn. Het aantal overnachtingen in verhuurde woningen blijft ook in scenario Midden lager dan in 2019 als gevolg van de aangescherpte regels ten aanzien van de vakantieverhuur in Amsterdam. In 2024 bedraagt het aantal dagbezoeken 26,7 miljoen (voorlopige cijfers). In 2025 wordt verwacht dat dit aantal stijgt met 6 procent naar 28,3 miljoen in scenario Midden/Hoog. Zowel het aantal dagbezoeken door Nederlanders als het aantal dagbezoeken door buitenlanders die buiten Amsterdam overnachten, groeit sterker dan in scenario Laag. Hierbij wordt uitgegaan van een grote vraag naar Amsterdam en het reissentiment wereldwijd (UN Tourism, 2025). Net als in scenario Laag gaat het groeipad van het rechtstreeks bezoek uit de buurlanden van de sterke groei over in meer genormaliseerde groei. In 2024 waren er circa 0,5 miljoen cruisepassagiers in Amsterdam. Dit zijn zowel zee- als riviercruisepassagiers.
In het scenario Midden/Hoog wordt uitgegaan van het groeipad in lijn met de verwachtingen van de internationale cruisebranche (CLIA, 2024). Volgens dit scenario Midden/Hoog gaat het om een groei van 9 procent in 2025 en een gemiddelde jaarlijkse groei van 5,3 procent tot 2027. Het aantal cruisepassagiers stijgt hiermee tot rond het niveau van 2023. Achtergrond en aannames scenario Midden In Scenario Midden wordt uitgegaan van een aanhoudende economische groei die gematigd wordt door de verslechtering van de conjunctuur wereldwijd (IMF, 2025), aantrekkende mobiliteit (IATA, 2024), reissentiment (UN Tourism, 2025) en de bevolkingsgroei in Nederland (CBS). Ten slotte houdt dit scenario rekening met de gemeentelijke maatregelen die de overnachtingscapaciteit in Amsterdam reguleren.
2.3 Scenario Hoog Scenario Hoog is een alternatief scenario waarin de vraag naar toerisme volledig wordt geaccommodeerd. Het verband tussen de vraag naar toeristische reizen en de ontwikkeling van de mondiale economie vormt de basis van de bezoekersprognose in Amsterdam volgens scenario Hoog. Resultaten bezoekersprognose 2023-2025 volgens scenario Hoog Het totale aantal toeristenovernachtingen in 2024 bedroeg 22,9 miljoen (voorlopige cijfers), en stijgt in scenario Hoog met 8 procent naar 24,6 miljoen in 2025 (zie tabel 2.3). In de periode tot 2027 wordt een gemiddelde jaarlijkse groei verwacht van 7 procent.
Tabel 2.3 Resultaten bezoekersprognose Amsterdam, realisatie 2019, 2023 en 2024 en Scenario Hoog 2025-2027, mei 2025 (in miljoenen) Aantal voor scenario Hoog
2019
Totaal toeristenovernachtingen, waarvan
21,6
22,2
22,9
24,6
26,4
27,9
Overnachtingen van Nederlanders
3,4
4,0
3,8
4,0
4,4
4,6
Overnachtingen buitenlandse bezoekers
18,2
18,2
19,0
20,5
22,0
23,3
Overnachtingen in hotels
18,4
20,4
21,0
22,6
24,3
25,7
Overnachtingen in overige logies
3,3
1,8
1,8
2,0
2,1
2,2
23,7
26,7
26,7
28,3
28,2
28,8
Dagbezoeken Nederlanders
15,2
15,7
16,7
17,5
17,7
17,8
Dagbezoeken buitenlandse bezoekers
8,6
11,0
10,0
10,8
10,6
11,0
0,7
0,6
0,5
0,6
0,6
0,6
Totaal dagbezoeken, waarvan
Totaal cruisepassagiers
2023
2024*
2025**
2026**
2027**
* voorlopige cijfers. **bezoekersprognose mei 2025
Scenario Hoog voorspelt een relatief snelle groei van het toerisme in Amsterdam. In dit scenario is de IMF-raming van de economische groei doorgerekend als voorspellende factor van de toeristische ontwikkelingen tot 2027. Dit scenario gaat ervan uit dat de huidige restricties ten aanzien van de verhuur van woningen en kamers ook in 2027 zullen gelden. In de cruisepassagiers-prognose zijn de verwachtingen CLIA doorgerekend (CLIA, 2024). Het totaal aantal toeristenovernachtingen in 2024 bedraagt 22,9 miljoen (voorlopige cijfers), en stijgt in scenario Hoog met 8 procent tot 24,6 miljoen in 2025. In de periode tot 2027 groeit het aantal toeristenovernachtingen met gemiddeld 7 procent per jaar. In absolute zin groeit het aantal overnachtingen in hotels het sterkst. Dezelfde landen als in de andere twee scenario's hebben het grootste aandeel in het aantal overnachtingen. Dit zijn buitenlandse toeristen uit Groot-Brittannië, Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk. Het aantal dagbezoeken en cruisepassagiers volgt in scenario Hoog hetzelfde groeipad zoals beschreven in scenario Midden. Achtergrond en aannames scenario Hoog In scenario Hoog wordt voor de periode 2025-2027 een hoger groeitempo verwacht van toerisme in Amsterdam, ten opzichte van scenario Midden en Laag.
Er wordt uitgegaan van een aanhoudende economische groei wereldwijd zonder rekening te houden met de recente handels- en geopolitieke spanningen (IMF, januari 2025). Onder andere trekt de groei van toerisme uit Azië weer bij na het oplossen van eerdere visumproblemen (ETC, 2025; NBTC en CELTH, 2025). Daarnaast verwacht het NBTC een bovengemiddelde groei voor Groot-Brittannië, de Verenigde Staten, Spanje en Italië door voorzichtig herstel en een groeiende voorkeur voor Noord-Europese bestemmingen met een milder klimaat. Verder blijkt uit een enquête van het NBTC dat
Nederlanders relatief vaker op vakantie willen gaan naar Noord-Holland in 2025 en Duitsers iets vaker op vakantie gaan in Europa (NBTC, 2025) Volgens Oxford Economics groeien korte afstandsbestemmingen en worden gecombineerde reisdoelen (zakelijk en toeristisch) steeds populairder (Oxford Economics, 2024). Ook is een stijging in het aantal luchtvaartpassagiers in scenario Hoog opgenomen in lijn met de prognose van IATA (IATA, 2024). In dit scenario wordt uitgegaan dat de aanbodbeperkingen in de periode tot 2027 niet knellend zijn voor de vraaggroei.
3 Technische toelichting bezoekersprognose
3.1 Data bezoekersprognose Hotelovernachtingen De prognose is gebaseerd op CBS-data (CBS StatLine, 2025). Deze omvatten het aantal overnachtingen in Amsterdam per maand en per herkomstland. De trends worden vanaf 2013 bekeken, maar om geen vertekening te krijgen van de coronacrisis wordt de data voor de periode 2020-2022 niet opgenomen in het prognosemodel. Op het moment van het uitvoeren van de prognose, is (voorlopige) data beschikbaar tot en met februari 2025. Januari en februari 2025 worden als uitgangspunt gebruikt voor de prognose voor 2025, aangezien dit de meest recente maanddata is. Dit betekent ook dat de prognose voor 2025 bestaat uit werkelijke (voorlopige) aantallen voor januari en februari, en uit voorspelde aantallen voor de overige 10 maanden. Overig logies Gegevens over het verblijf in woningen en kamers via online platforms zijn gebaseerd op de data van Inside Airbnb, een stichting die voor o.a. overheden Airbnb listings en reserveringen in kaart brengt. Deze data combineren we met data van Eurostat. Op basis van het aantal listings en reviews is met een door O&S en Wonen ontwikkelde methode het aantal overnachtingen geschat tot en met 2024. Meer informatie is te vinden in het rapport Toerisme MRA 2024-2025 (O&S, mei, 2025). Om ook verhuur van woningen via andere platforms mee te nemen, worden de aantallen Airbnb overnachtingen opgehoogd.
Deze aanname is gebaseerd op een inschatting van Wonen uit 2022. Voor campings gebruiken we maatwerk van het CBS. Voor dit rapport geeft het CBS een inschatting tot en met 2023. Voor 2024 is door O&S een inschatting gemaakt op basis van de beschikbare capaciteit, bezettingsgraad en het groeitempo in de referentiegebieden. Dagbezoekers Het aantal binnen- en buitenlandse dagbezoekers aan Amsterdam wordt daarbij geschat op basis van bestaande landelijke onderzoeken die zich richten op drie groepen dagbezoekers: 1. Binnenlandse bezoekers. Op basis van enquêtes van NBTC uit 2017-2020 en 2022 naar dagbezoek wordt een aanname gemaakt van het aantal bezoeken aan Amsterdam van Nederlanders die in de MRA wonen en in de rest van Nederland. Vervolgens wordt op basis van de regionale bevolkingsprognose van het CBS (CBS, 2023) per jaar geschat hoeveel binnenlandse bezoekers Amsterdam bezoeken.
2. Buitenlandse bezoekers uit Duitsland en België die vanuit de eigen woonplaats een dagbezoek brengen aan Amsterdam. Hiervoor wordt op basis van NBTConderzoeken ingeschat welk aandeel van inwoners van de grensprovincies in België en Duitsland voor een dag Amsterdam bezoekt (zonder overnachting in Nederland). Door dat aandeel te combineren met bevolkingscijfers en bevolkingsprognoses van grensregio’s ontstaat een schatting van het directe dagbezoek uit Duitsland en België (Statbel, 2025; destatis, 2025). 3. Buitenlandse bezoekers die buiten Amsterdam verblijven en voor een dag naar Amsterdam komen. Voor deze groep gebruiken we de aantallen buitenlandse toeristische bezoekers, die in Nederland (buiten Amsterdam) verblijven. De aantallen en de aannames voor de prognose zijn gebaseerd op de prognose van NBTC en UN Tourism (NBTC en CELTH, 2025; UN Tourism, 2025), in combinatie met een inschatting van het aandeel buitenlandse verblijfsbezoekers dat Amsterdam bezoekt vanuit een verblijf elders in Nederland. Dit is op basis van NBTC-maatwerkonderzoek uit 2022 en kennis van experts. Cruisepassagiers Voor cruisepassagiers wordt data verkregen van Amsterdam Cruise Port gebruikt. De data is beschikbaar voor Amsterdam voor de periode 2000-2024 en bevat zowel schepen als passagiers van rivier- en zeecruise. In de prognose wordt enkel passagiers gebruikt.
3.2 Methode bezoekersprognose De methodologische kaders voor de bezoekersprognose in Amsterdam zijn door O&S in 2019 ontwikkeld en beschreven in het onderzoek ‘Prognose en scenario’s bezoekers 2030’ (O&S, 2020). In dit onderzoek zijn de vraag- en aanbod-gestuurde trends van toeristische groei in Amsterdam geanalyseerd, inclusief de werking van de beleidsvoorwaarden ten aanzien van logies en mobiliteit op toerisme. Er wordt geconcludeerd dat de ontwikkeling van het verblijfstoerisme in Amsterdam samenhangt met de groei van de wereldeconomie, de groei van het aantal passagiers op Schiphol en de logiescapaciteit in de stad. In de huidige prognose 2025-2027 combineren we meerdere methoden en aannames. Het uitgangspunt is dat de vraag naar toeristische reizen weer normaliseert (na de coronaverstoring) en dat het toerisme zich ontwikkelt volgens min of meer dezelfde historische trends, met uitzondering van de coronacrisis. De bezoekersaantallen in Amsterdam worden voorspeld met modellen die rekening houden met de economie, mobiliteit en beleid in combinatie met inzichten van de recente reissentimentpeilingen en domeinkennis van toerisme experts (de zogenaamde Scenario-based Adjustment Approach). De aannames verschillen per scenario en zijn besproken in hoofdstuk 2.
De Scenario-based Adjustment Approach is door O&S voor het eerst toegepast tijdens de coronapandemie om de nieuwe ontwikkelingen flexibel te kunnen inschatten en is geïnspireerd op onder andere de aanbevelingen van European Travel Commission (ETC, 2021). Om de recente veranderingen in het reissentiment te kunnen inschatten gebruiken we deze methode ook in 2025. Hierin integreren we de meest recente data
met de inzichten van het bezoekersgedrag van verschillende toeristische markten. De inzichten zijn gebaseerd op de resultaten van de nationale en internationale sentimentpeilingen, bezoekersmetingen en statistieken in 2019, 2023, 2024 en begin 2025. Op die manier houden we rekening met seizoenseffecten die sterk verschillen per bezoekersmarkt. De resultaten van de Scenario-based Adjustment Approach worden gecombineerd met de resultaten van de modellen waarin verschillende voorspellende factoren zijn doorgerekend tot het einde van de prognoseperiode. De aannames en de achterliggende data verschillen per scenario. Verschillende prognose scenario’s Veel factoren beïnvloeden de bezoekersaantallen in Amsterdam, en brengen hierdoor onzekerheden met zich mee. Hierom worden drie verschillende scenario’s gepresenteerd. Het basis scenario is scenario Midden. In dit scenario worden de bezoekersaantallen van januari en februari 2025 per herkomstland doorgerekend tot het eind van het jaar, rekening houdend met het seizoenspatroon en de trend van 2019, 2023 en 2024. Deze resultaten worden gecombineerd met het prognosemodel waarin de groei van economie, mobiliteit en logiescapaciteit tot het einde van 2027 zijn doorgerekend.
Dit model houdt rekening met het economische scenario van IMF (IMF, 2025), mobiliteitsscenario’s van IATA en CLIA (IATA, 2024; CLIA, 2024), reissentimentpeilingen wereldwijd (UN Tourism, 2025), de bevolkingsgroei in Nederland (CBS) en de gemeentelijke maatregelen ten aanzien van de overnachtingscapaciteit in Amsterdam (Gemeente Amsterdam, 2025). In scenario Laag wordt het economische scenario van het CPB (CPB, 2024) en het mobiliteitsscenario van CE Delft (CE Delft, 2024) doorgerekend tot 2027. Hier wordt ook rekening gehouden met de inzichten in de toeristische ontwikkelingen in Nederland (NBTC en CELTH, 2025) en de ingestelde capaciteitslimiet voor logies en cruises (Gemeente Amsterdam, 2025). Het model voor scenario Hoog gaat uit van een hoger variant van de IMF-raming van de economische groei dan in scenario Midden. Overnachtingsmogelijkheden De meeste overnachtingen in Amsterdam vinden plaats in hotels en vergelijkbare accommodaties. Daarnaast verblijven toeristen op kampeerterreinen en in kamers en woningen die worden verhuurd als B&B of via vakantieverhuur. Uit de historische data blijkt dat deze vormen sterk samenhangen met de trends van de hotelovernachtingen in Amsterdam.
Hotelplannen Het Hotelbeleid 2024, dat het overnachtingsbeleid heeft vervangen, richt zich op het herstel van de balans tussen bewoners en bezoekers door geen medewerking meer te verlenen aan nieuwe hotelinitiatieven, tenzij er sprake is van een uitruil tussen een oud hotel en een nieuw hotel. De overnachtingscapaciteit mag in dat geval niet toenemen en het nieuwe hotel is van hoge kwaliteit. De initiatieven die vóór de ingang van het nieuwe hotelbeleid zijn gestart, kunnen doorgaan.
Vakantieverhuur en B&B. Particuliere vakantieverhuur van woningen en verhuur van kamers in woningen (B&B) vallen onder andere beleidsvoorwaarden dan hotels. Ook deze voorwaarden zijn in 2021 aangescherpt. Het aanbod via onlineplatforms is sinds 2019 sterk gedaald als gevolg van de coronacrisis en mogelijk ook door de aangescherpte regels. Meer informatie hierover is te vinden in het rapport Vakantieverhuur in beeld (O&S, 2025). Dagbezoek De drie typen dagbezoeken (binnenlands, buitenlands rechtstreeks en buitenlands overnachtend buiten Amsterdam) worden apart geprognosticeerd en de cijfers door de twee typen buitenlanders worden gezamenlijk gepresenteerd. Cruisepassagiers Voor cruisepassagiers wordt het aantal passagiers vanuit zee-en riviercruises in Amsterdam voorspeld met de data zoals beschreven hierboven.
4 Bijlage: cijfers
Tabel 4.1 Resultaten bezoekersprognose Amsterdam, realisatie 2019, 2023 en 2024* en Scenario Laag 2025-2027, mei 2025 (in miljoenen) Aantal voor scenario Laag
2019
2023
2024*
2025**
2026**
2027**
Totaal verblijfbezoekers
10,2
9,4
9,7
9,7
10,0
10,2
Nederlandse verblijfbezoekers
1,8
2,0
2,0
2,0
2,0
2,1
Buitenlandse verblijfbezoekers
8,4
7,4
7,7
7,7
7,9
8,1
Totaal toeristenovernachtingen
21,6
22,2
22,9
23
23,4
23,9
Overnachtingen van Nederlanders
3,4
4,0
3,8
3,5
4,3
4,5
Overnachtingen buitenlandse bezoekers
18,2
18,2
19,0
19,4
19,1
19,4
Overnachtingen in hotels
18,4
20,4
21,0
21,2
21,6
22,1
Overnachtingen in overige logies
3,3
1,8
1,8
1,8
1,8
1,8
Totaal dagbezoekers
11,3
15,1
14,4
14,3
13,9
14,1
Nederlandse dagbezoekers
4,2
4,1
4,4
4,4
4,4
4,5
Buitenlandse dagbezoekers
7,1
15,1
14,4
14,3
13,9
14,1
Totaal dagbezoeken
24,1
26,7
26,7
26,9
26,5
26,8
Dagbezoeken Nederlanders
17,0
15,7
16,7
17,0
17,1
17,2
Dagbezoeken buitenlandse bezoekers
7,1
11,0
10,0
9,9
9,4
9,7
Totaal cruisepassagiers
0,7
0,6
0,5
0,5
0,5
0,4
Databronnen: CBS/NBTC/EZ/IMF/CPB/ACI/Schiphol/CE Delft/ACP/Oxford Economics/O&S * voorlopige cijfers.. ** bezoekersprognose mei 2025.
Tabel 4.2 Resultaten bezoekersprognose Amsterdam, realisatie 2019, 2023 en 2024* en Scenario Midden 2025-2027, mei 2025 (in miljoenen) Aantal voor scenario Midden
2019
2023
2024*
2025**
2026**
2027**
Totaal verblijfbezoekers
10,2
9,4
9,7
10,1
10,4
10,8
Nederlandse verblijfbezoekers
1,8
2,0
2,0
2,0
2,1
2,2
Buitenlandse verblijfbezoekers
8,4
7,4
7,7
8,0
8,3
8,6
Totaal toeristenovernachtingen
21,6
22,2
22,9
23,8
24,6
25,6
Overnachtingen van Nederlanders
3,4
4,0
3,8
3,9
4,2
4,4
Overnachtingen buitenlandse bezoekers
18,2
18,2
19,0
19,9
20,4
21,2
Overnachtingen in hotels
18,4
20,4
21,0
21,9
22,7
23,5
Overnachtingen in overige logies
3,3
1,8
1,8
1,9
1,9
2,0
Totaal dagbezoekers
11,3
15,1
14,4
15,4
15,1
15,6
Nederlandse dagbezoekers
4,2
4,1
4,4
4,6
4,6
4,6
Buitenlandse dagbezoekers
7,1
11,0
10,0
10,8
10,6
11,0
Totaal dagbezoeken
24,1
26,7
26,7
28,3
28,2
28,8
Dagbezoeken Nederlanders
17,0
15,7
16,7
17,5
17,7
17,8
Dagbezoeken buitenlandse bezoekers
7,1
11,0
10,0
10,8
10,6
11,0
Totaal cruisepassagiers
0,7
0,6
0,5
0,6
0,6
0,6
Databronnen: CBS/NBTC/EZ/IMF/CPB/ACI/Schiphol/CE Delft/ACP/Oxford Economics/O&S * voorlopige cijfers.. ** bezoekersprognose mei 2025.
Tabel 4.3 Resultaten bezoekersprognose Amsterdam, realisatie 2019, 2023 en 2024* en Scenario Hoog 2025-2027, mei 2025 (in miljoenen) Aantal voor scenario Hoog
2019
2023
2024*
2025**
2026**
2027**
Totaal verblijfbezoekers
10,2
9,4
9,7
10,4
11,2
11,8
Nederlandse verblijfbezoekers
1,8
2,0
2,0
2,1
2,3
2,4
Buitenlandse verblijfbezoekers
8,4
7,4
7,7
8,3
8,9
9,4
Totaal toeristenovernachtingen
21,6
22,2
22,9
24,6
26,4
27,9
Overnachtingen van Nederlanders
3,4
4,0
3,8
4,0
4,4
4,6
Overnachtingen buitenlandse bezoekers
18,2
18,2
19,0
20,5
22,0
23,3
Overnachtingen in hotels
18,4
20,4
21,0
22,6
24,3
25,7
Overnachtingen in overige logies
3,3
1,8
1,8
2,0
2,1
2,2
Totaal dagbezoekers
11,3
15,1
14,4
15,4
15,1
15,6
Nederlandse dagbezoekers
4,2
4,1
4,4
4,6
4,6
4,6
Buitenlandse dagbezoekers
7,1
11,0
10,0
10,8
10,6
11,0
Totaal dagbezoeken
24,1
26,7
26,7
28,3
28,2
28,8
Dagbezoeken Nederlanders
17,0
15,7
16,7
17,5
17,7
17,8
Dagbezoeken buitenlandse bezoekers
7,1
11,0
10,0
10,8
10,6
11,0
Totaal cruisepassagiers
0,7
0,6
0,5
0,6
0,6
0,6
Databronnen: CBS/NBTC/EZ/IMF/CPB/ACI/Schiphol/CE Delft/ACP/Oxford Economics/O&S * voorlopige cijfers.. ** bezoekersprognose mei 2025.
5 Literatuur
CBS. (
, augustus ). Regionale prognose ; bevolking, regio-indeling . Opgehaald van CBS: https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/ NED CBS. ( ). Bevolking in de toekomst. Opgehaald van CBS: https://www.cbs.nl/nlnl/visualisaties/dashboard-bevolking/bevolkingsgroei/toekomst CBS StatLine. ( , april ). Hotels; gasten, overnachtingen, woonland, regio. Opgehaald van CBS StatLine: https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/ NED/table?fromstatweb CE Delft. ( ). De prijs van een vliegreis. Delft: CE Delft. CE Delft. ( ). M – AEOLUS berekeningen KEV – versie . . CLIA. ( , juni). CLIA About Industry. Opgehaald van CLIA: https://edge.cruising.org/webassets/ _clia_media_toolkit/ _CLIA_About_Industry.p df CPB. ( , februari ). Raming februari (CEP ). Opgehaald van CPB: https://www.cpb.nl/raming-februari-cepCPB. ( , mei ). Economische effecten van importheffingen. Opgehaald van CPB: https://www.cpb.nl/economische-effecten-van-importheffingen destatis. ( ). Population. Opgehaald van destatis: https://wwwgenesis.destatis.de/datenbank/online/statistic/ /table/ /tabletoolbar#filter=JTdCJTIyaGlkZUVtcHR Q scyUyMiUzQWZhbHNlJTJDJTIyaGlkZUVtcH R Um cyUyMiUzQWZhbHNlJTJDJTIyY FwdGlvbiUyMiUzQSU QiU QiUyMnZhcmlh YmxlSWQlMjIlM ElMjIxMjQyMSUy DNB. ( , december ). Najaarsraming . Opgehaald van DNB: https://www.dnb.nl/publicaties/publicaties-dnb/eov/najaarsraming/ DNB. (mei ).