Bijlage 1 Notitie 9de update voortgang aardgasvrij.pdf

9de update Voortgang warmtetransitie – Naar een stad zonder aardgas Portefeuillehouder

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam Energietransitie Zita Pels

Datum

12 juli 2022

Aan Portefeuille

De energietransitie is een van de grote opgaven van deze tijd. Voor de wereld, voor het land, voor Amsterdam. Naast verminderen van CO2 uitstoot en solidariteit met het door aardbevingen getroffen Groningen, is geopolitiek c.q. minder afhankelijkheid van Russisch aardgas een derde pijler van onze aardgasvrijstrategie uit 2016. Helaas ervaren we momenteel met ongekende heftigheid de urgentie van dit argument. De Russische inval in Oekraïne zet menig Amsterdammer extra aan het denken over de noodzaak en tempo van onze opgave om de stad in 2040 aardgasvrij te hebben. De urgentie voor het verminderen van onze CO2-uitstoot neemt ook toe. Bovendien wordt steeds meer zichtbaar dat aardgasvrij wonen de beste bescherming is tegen extreme stijging van de aardgasprijzen. Dat is van groot belang voor lage en middeninkomens. Alsnog komt de warmtetransitie niet van de ene op de andere dag tot stand. Ze is in Amsterdam al lang begonnen en zal ook nog de nodige tijd vergen. We hebben samen – bewoners, bedrijven en de gemeente – belangrijke stappen gezet. Middels de jaarlijkse rapportage over de uitvoering van de Routekaart Klimaatneutraal 2050 (Klimaatrapportage 2022) is de gemeenteraad onlangs separaat geïnformeerd over de vorderingen om de stad in 2050 klimaatneutraal te krijgen.

Onderdeel van de energietransitie is de opgave om de bestaande gebouwen in de stad in 2040 aardgasvrij te hebben. Samenwerken met alle relevante partijen en bewoners(initiatieven) is een cruciaal element van de werkwijze van de gemeente. Zo werken we met onze partners (o.a. woningcorporaties, Liander, Vattenfall, Waternet) onverminderd samen verder aan het onderzoeken en implementeren van betaalbare, duurzame, gedragen en transparante alternatieven voor aardgas in Amsterdam, met nadruk op de bestaande bouw. Naast de bestaande stad, dient ook alle nieuwbouw aardgasvrij te zijn. Die opgave kent een geheel andere dynamiek dan de bestaande bouw. Dit komt onder andere door de wettelijke plicht om te bouwen zonder aardgas. Dit betekent niet dat er geen omkijken is naar nieuwbouw. De grootste uitdaging is om gebouwen aan te laten sluiten op duurzame energievoorziening die het beste past bij het gebouw en omgeving. Bij het vaststellen van de strategie Naar een stad zonder aardgas (21 december 2016) is met de gemeenteraad afgesproken dat zij geregeld wordt geïnformeerd over de vorderingen op het gebied van het aardgasvrij programma. In deze notitie wordt daaraan voldaan.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 2 van 10

Na een algemeen deel worden de gebeurtenissen betreffende bestaande bouw toegelicht. Daarna volgt een deel over nieuwbouw en gebiedsontwikkeling. In bijlage 2 staan details per buurt in de bestaande bouw.

1 Algemeen In dit hoofdstuk worden ontwikkelingen belicht die op zowel nieuwbouw als op de bestaande stad betrekking hebben. 1.1 Aandeelhouderschap Westpoort Warmte Sinds 1 maart 2021 is de gemeente rechtstreeks aandeelhouder in Westpoort Warmte BV (WPW). Hierover is de gemeenteraad uitgebreid geïnformeerd. Binnenkort zal WPW voor het eerst een publiek jaarverslag publiceren. Een ander belangrijk punt is een nieuw strategisch plan dat einde dit jaar ter vaststelling in de aandeelhoudersvergadering besproken gaat worden. 1.2 Geothermie Geothermie kan bij geschiktheid van de ondergrond bijdragen aan verduurzaming van warmtenetten in Amsterdam. Het mini burgerberaad heeft aangetoond dat er onder inwoners van Amsterdam draagvlak is voor de winning van aardwarmte. De gemeente, de provincie Noord-Holland, Vattenfall en Eneco hebben in 2021 een opsporingsvergunning voor geothermie aangevraagd bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De verwachting is dat tweede helft van dit jaar duidelijkheid wordt of de vergunning wordt verleend. Energiebeheer Nederland (EBN) brengt de geschiktheid van de ondergrond voor geothermie in de MRA in kaart en bereidt een proefboring voor. Indien de ondergrond geschikt is kan vanaf ongeveer 2029 aardwarmte ingezet worden voor verwarming van de gebouwde omgeving.

1.3 Geen derde proeftuin in Amsterdam Amsterdam heeft eerder in totaal € 14 miljoen rijksbijdrage ontvangen voor twee proeftuinen aardgasvrije wijken (PAW): de Van der Pekbuurt en het Wilhelminagasthuisterrein. Het PAWprogramma van BZK heeft tot doel te leren over inrichten en opschalen van de wijkgerichte aardgasvrijtransitie-aanpak. Voor de derde ronde is samen met Eigen Haard en Waternet / Amstel Gooi- en Vechtstreek gewerkt aan een aanvraag voor de aanleg van een vijfde generatie warmtenet dat gebruik maakt van warmte uit de Amstel. Hiermee kunnen het De Mirandabad (380 weq) en het Rivierenhuis (320 sociale huurwoningen) duurzaam verwarmd worden. In maart berichtte BZK dat deze aanvraag niet gehonoreerd werd. 1.4 Landelijke ontwikkelingen Vanaf dat er een nieuw kabinet is, zijn op landelijk niveau weer grote beleidsontwikkelingen in voorbereiding. Het meest in het oog springend zijn de voorbereidingen om te komen tot een wetsvoorstel Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW, vaak ook genoemd de Warmtewet 2.0). Minister Jetten wil dit in het najaar voor advies aanbieden aan de Raad van State. Het doel van de WCW is om de klanten te beschermen net als in de huidige Warmtewet én om de overheden meer sturingsmogelijkheden te geven.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 3 van 10

De gemeente is met het ministerie in gesprek en voert met hen ‘botsproeven’ uit om te bekijken in hoeverre er conflict is tussen de Amsterdamse situatie en de nieuwe koers van de minister, en hoe dit opgelost kan worden zodat de energietransitie en gebiedsontwikkeling niet vertragen. Verder heeft de minister begin juni het beleidsprogramma Versnelling verduurzaming gebouwde omgeving gepresenteerd. Hierin is aangekondigd dat er een nationaal programma ter ondersteuning van de lokale warmtetransitie komt en een helder kader. Tevens gaat het kabinet gemeenten en provincies compenseren voor hun uitvoeringskosten. Tweede helft van het jaar moet duidelijk worden wat dit voor Amsterdam betekent en welke middelen het rijk aan Amsterdam beschikbaar stelt voor de warmte transitie. 1.5 Bestuurlijke besluitvorming Er staan op moment van schrijven vijf aardgasvrij-moties open. Dat zijn: 1. motie 367 van lid Van Renssen en (voormalig) lid Groen inzake Temperatuur, zo laag mogelijk! dd 27-05-2021 2. motie 13 van de (voormalige) leden Vink en Groen inzake Actief informeren van makelaars, aannemers en VvE-beheerders (over de subsidies voor Amsterdammers om hun woning te verduurzamen en aardgasvrij te maken) dd 26 januari 2022 3. motie 53 van (voormalige) leden Groen en Vink inzake Juridisch en financieel instrumentarium duurzame warmtebronnen dd 26 januari 2022 4.

motie 54 van de (voormalige) leden Groen en Vink inzake Versneld uitfaseren nietduurzame warmtebronnen door middel van juridische garanties dd 26 januari 2022 5. motie 186 van leden Boomsma (CDA), Nadif (GroenLinks), Vink (D66) en Kreuger (JA21) inzake het onderzoeken van juridische en contractuele mogelijkheden dd 17 februari 2022 De afdoening van motie 13.22 is ter kennisneming geagendeerd voor de TAR van 30 juni 2022.. In de moties 367.21, 53.22 en 186.22 vraagt de gemeenteraad het college in verschillende bewoordingen en met verschillende accenten het Amsterdams gemeentelijke instrumentarium in beeld te brengen om te sturen op de inzet van warmtenetten en warmtebronnen met door de gemeente gewenste eigenschappen. Een inventarisatie van het instrumentarium ontvangt u met de afdoening van moties 53.22 en 186.22. Dit is ter kennisneming geagendeerd voor de TAR van 30 juni 2022. Vanwege afhankelijkheid daarvan, kunt u afhandelingsbrieven voor moties 367.21 en 54.22 daarna verwachten. Met de paragraaf over aantallen gebouwen in 2.1 van deze brief is de toezegging aan lid Nijssen afgedaan om hierover te rapporteren. Paragraaf 3.2 gaat over de toezegging (TA2021-001426) aan het lid Groen, om te laten weten of het vaker mogelijk is om ontwikkelaars te laten kiezen voor een aansluiting op laagtemperatuur warmtesysteem (LT) en of het onrendabele deel afgedekt kan worden.

De toezegging is daarmee afgedaan. De toezegging aan het (voormalig) lid Groen (TA2021-001429) over de detaillering van het laagtemperatuur-programma staat nog open. Voor een gezamenlijk programma dat beoogt de rollen en expertises van de diverse directies ten aanzien van LT te bundelen wordt een bestuursvoorstel inclusief kredietaanvraag voorbereid. De verwachting is dat dit bestuursvoorstel in de tweede helft

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 4 van 10

van 2022 aan de Raad zal worden voorgelegd, met beoogde start van het programma in 2023. Met de toezending van dit voorstel kan de toezegging worden afgedaan. Op 17 mei 2022 stelde lid Burgers (VVD) schriftelijke vragen no. 103 inzake verplicht hybride warmtepomp per 2026. De beantwoording van deze schriftelijke vragen kunt u na het zomerreces verwachten.

2 Bestaande bouw Dit hoofdstuk informeert over de ontwikkelingen van de afgelopen half jaar die betrekking hebben op het aardgasvrij programma voor de bestaande stad en geeft een blik vooruit op de geplande activiteiten. In bijlage 2 staat voor elk van de dertig buurten waar het aardgasvrij programma actief is de status. Zoals afgesproken wordt hierbij gerefereerd aan de fases van het Wijken Aardgasvrij Maken! (WAM!) proces. 2.1 Buurtgericht werken Het proces om de aangewezen City Deal-buurten aardgasvrij te maken is nog steeds in volle gang. De gemeente werkt samen met de initiatiefnemers, de City Deal partners en intern met de stadsdelen, Stadsregie, V&OR en het Ingenieursbureau. De communicatie over de energietransitie van de gebouwde omgeving was in 2021 voornamelijk ingericht ter ondersteuning van het intensieve buurt-voor-buurt participatietraject. In de participatie ligt, mede dankzij de keuzevrijheid die woning- en gebouweigenaren nog altijd hebben, de focus op het verkrijgen van medestand bij eigenaar-bewoners en huurders voor de best betaalbare oplossing voor hun buurt. Het betrekken van de huurders is de primaire verantwoordelijkheid van de gebouweigenaars. Het sociaal maatschappelijke spoor van de energietransitie geeft buurtbewoners vrijwillig en laagdrempelig een stem in het proces naar aardgasvrij.

De impact die de energietransitie heeft op bewoners maakt de deze transitie niet alleen een technisch-economische uitdaging, maar net zoveel een sociaal-maatschappelijke. Om Amsterdammers continu uit te dagen na te (blijven) denken over wat de energietransitie voor hen persoonlijk betekent of binnenkort gaat betekenen, is er naast de intensieve, bovengenoemde buurtgerichte communicatie- en participatie ook stadsbreed gecommuniceerd over de energietransitie. De stadsbrede communicatie wordt in 2022 geïntensiveerd, in lijn met de (landelijke) communicatie (www.zetookdeknopom.nl)over energiebesparing en daarmee minder hoge kostenstijging voor het gebruik van gas. De gemeente is gestart met de leerkring Samen aan kop. Daarin leren koplopers en ambtenaren met en van elkaar, hoe we samen sneller vooruitkomen. In juni 2022 is het eerste duurzame dialoogdiner georganiseerd. We zien dat afgelopen negen maanden een aantal buurten de stap in het WAM!-proces heeft gezet van haalbaarheidsfase naar de ontwerpfase. De daaropvolgende stap van de ontwerpfase naar de uitvoeringsfase bleek echter ook deze keer weer taai. Zo is het opvallend dat, ondanks alle inspanningen, het aantal woningen waar de uitvoering is gestart of die aardgasvrij zijn opgeleverd

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 5 van 10

niet is toegenomen. In het algemeen kan gezegd worden dat de stap van ontwerp naar uitvoering betekent dat voor alle betrokken partijen de puntjes op I moeten staan. En juist in nieuwe processen met veel stakeholders kost dat tijd. De vooruitzichten zijn gelukkig goed. De warmtemotor (voortaan onder de naam Warm Amsterdam) moet tienduizend woningen opleveren – waarvan voor de eerste paar duizend in 2022 een buurtuitvoeringsplan wordt opgesteld. Gegroepeerd per stadsdeel zijn de volgende activiteiten uitgevoerd. Voor een meer gedetailleerd beeld wordt verwezen naar de informatie per buurt in bijlage 2. Nieuw-West Nadat in de gemeenteraad voor vier buurten in Nieuw-West een investeringsnota is vastgesteld, is de uitvoering van de eerste fase in de Wildemanbuurt, Dobbebuurt, Reimerswaal- en Bernard Loderbuurt afgerond. Verder is de 2e fase van de Dobbebuurt in voorbereiding. Voor de Jacob Geelbuurt en de Van Deysselbuurt is een investeringsnota in de maak en voor de Wildeman en de Confuciusbuurt is de uitvoering van de Warm Amsterdam opgestart. Noord In Noord zijn de projecten in zeer verschillende stadia. In de Gentiaanbuurt en een deel van de Molenwijk is de uitvoering gaande. In de Van der Pekbuurt, Banne-Noord, Molenwijk en Buikslotermeer-Noord zijn intensieve (onderzoeks)trajecten met de vastgoedeigenaren (particulier en corporaties) doorlopen.

In alle buurten is de haalbaarheidsfase afgerond of bijna afgerond Zuidoost In Zuidoost is voor de K-buurt midden en Hakfort Huigenbos de uitvoering van Warm Amsterdam opgestart. In Reigersbos Noord hebben twee grote VvE’s een concurrerende aanbieding liggen voor twee warmte-oplossingen als alternatief voor aardgas. Het Volkshuisvestingsfonds helpt VvE’s hier om ook warmtevraag-reducerende maatregelen te nemen. Onderwerpen die ook spelen in Zuidoost zijn onder andere de isolatie van complexen waar bouwkundige gebreken leiden tot hoge energierekeningen (Reigersbos) en de kookgastransitie in de H-buurt.

Bewonersinitiatieven Als een groep bewoners plannen ontwikkelt om hun buurt aardgasvrij te maken, worden zij daarbij door de gemeente ondersteund. Dergelijke particuliere initiatieven zijn op meerdere plekken actief. Bijvoorbeeld de Ketelhuis kopgroep van het Wilhelmina Gasthuis-terrein zette belangrijke volgende stappen voor de uitvoering van hun project. Onlangs bent u hierover uitgebreid geïnformeerd (raadsinformatiebrief Voortgang Aardgasvrij WG-terrein van 25 februari 2022). De Ketelhuis kopgroep haalt op dit moment handtekeningen op voor (voorwaardelijke) leveringscontracten bij bewoners. Ook in Middenmeer gebeurt veel. In april is de gemeente de aanleg van het warmtenet voor het noordelijk deel gestart. Buurtcoöperatie MeerEnergie wil het warmtebedrijf voor heel Middenmeer worden. In intensieve samenwerking met haar partners en de gemeente werkt MeerEnergie naar een volgende mijlpaal. Einde dit najaar dient de gemeente te weten of MeerEnergie op kan treden als samenwerkingspartner in de aanbesteding voor het warmtegedeelte van de integrale

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 6 van 10

aanbesteding voor openbare ruimte en ondergrond voor MiddenMeer Zuid. De gemeente dient dan voldoende vertrouwen te hebben in onder andere dat MeerEnergie met haar partners in staat zijn om die aan te leggen infrastructuur te betalen en de infra in Noord over te nemen. In Zuidoost ondersteunen we het onderzoek naar groengas of een Buurt Energie Systeem in Gaasperdam. Hetzelfde geldt voor particuliere eigenaren in Geerdinkhof en sinds kort ook Kantershof. Hier wil de buurtvereniging met kleine maatregelen starten om later een volledige warmtetransitie te ondergaan. Koplopersplatform 02025 heeft in opdracht van de gemeente vijf beginnende buurtinitiatieven een jaar lang intensief begeleid: Green Falcon (Noord), Oostpoort (Oost), Oostoever (NieuwWest), Schinkelwarmte (Zuid) en W.E.N.S. (Nieuw-Sloten). Binnenkort wordt vastgesteld welke initiatieven autonoom verder kunnen, welke minder intensief en welke nieuwe initiatieven in de stad door 02025 ondersteund zullen worden. Aantal gebouwen Zoals op 16 december 2021 toegezegd door voormalig wethouder Van Doorninck aan raadslid Nijssen (VVD) wordt hieronder middels een berekening aangegeven hoeveel gebouwen in de afgelopen periode aardgasvrij zijn gemaakt en hoe zich dit verhoudt tot de doelstelling. Het aantal aardgasvrije gebouwen / woningen wordt niet centraal geregistreerd.

Uit een eerste nulmeting komt dat het totaal aantal aardgasvrije woningequivalenten (weq) in Amsterdam op dit moment volgens Liander/OIS ca. 120.000 is (van gebouwen van voor 2020). Monitoring daarvan gaat nog worden opgestart, zodat in volgende rapportages waarschijnlijk exactere getallen en veranderingen over de tijd gemeld kunnen worden. De gemeente heeft geen getallen vastgesteld van de jaarlijkse "productie" van woningen die aardgasvrij worden. Het doel is in 2040 iedereen aardgasvrij. In de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal is de streefwaarde opgenomen van 260.000 aardgasvrije weq in 2030 (bestaande bouw en nieuwbouw). Dan zijn we nu op circa 46%.

2.2 City Deal Ruim vijf jaar geleden tekende een aantal partners in de warmteketen de Amsterdamse City Deal met als doel om onze stad van het aardgas af te krijgen. Dat doen we door afspraken te maken over wanneer welke wijk aan de beurt is en de investeringen zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. Onlangs is ook Eneco tot de City Deal toegetreden. 2.3 Duurzaam herstel en Warm Amsterdam Aan Warm Amsterdam is € 50 miljoen uit het Klimaatfonds toegewezen. In Warm Amsterdam sluiten de komende jaren 10.000 corporatiewoningen en woningen van particulieren kostenneutraal aan op het warmtenet van Vattenfall of Westpoort Warmte. Eind 2021 is een mantelovereenkomst getekend die de samenwerking tussen partijen vastlegt. Vervolgens zijn voor de eerste vier buurten overeenkomsten opgesteld. Aan de volgende tranche buurten wordt ook al gerekend.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 7 van 10

Gekoppeld aan Warm Amsterdam is gewerkt aan een regeling voor het uitvoeren van eenvoudige isolatiemaatregelen bij 10.000 woningen in de Warm Amsterdam buurten (onderdeel van Renovatie- en Isolatiemotor). Na overleg met corporaties bleek een subsidieregeling niet haalbaar, mede omdat woningen in particulier bezit in deze buurten op deze manier buiten de boot zouden vallen. Daarom gaat het college nu op zoek naar een marktpartij die besparende maatregelen in zowel huurwoningen als woningen in particulier bezit kan installeren. Naar verwachting start de uitvoering eind 2022. 2.4 Klimaatfonds en Subsidieregeling Amsterdam Aardgasvrij Het gemeentelijk Klimaatfonds is een (beoogde) dekkingsbron voor o.a. diverse subsidies en andere instrumenten om te helpen de stad aardgasvrij te maken. Buiten Warm Amsterdam en de risicoreservering voor Middenmeer om is er € 19,3 miljoen beschikbaar gesteld vanuit het Klimaatfonds voor de aardgasvrijtransitie. Het gaat daarbij zowel om stadsbrede subsidieregelingen als om buurtgerichte regelingen. De verlening van de aardgasvrij subsidie loopt zowel bij de stadsbrede aardgasvrij subsidie als bij de gebiedsgerichte subsidies al enige tijd trager dan verwacht.

De woningcorporaties die vastgoed hebben in de gebieden waar een gebiedsgerichte subsidie is ingericht, worden actief benaderd om ze aan te moedigen voortgang te maken bij het aanvragen van de beschikbare subsidie. Voor de stadsbrede regeling en de ondertussen zes huidige gebiedsgerichte uitwerkingen zijn begin mei 2022 gezamenlijk 590 aanvragen ontvangen. Door middel van 380 verleningen is in totaal bijna € 3,3 miljoen aan subsidie verleend. Hieronder een overzicht.

Dat het aangevraagde bedrag hoger is dan het verleende, kan twee oorzaken hebben. Sommige aanvragen zijn nog in behandeling; andere zijn (deels) onvolledig, onjuist of niet subsidiabel. Onjuiste of niet subsidiabele aanvragen worden geweigerd. Het aandeel van geweigerde aanvragen is bij de stadsbrede subsidie relatief hoog. Dat is een gevolg van een voorwaarde bij de stads-brede subsidieregeling dat vastgoedeigenaars concrete plannen overleggen hoe zij al hun vastgoed in de stad aardgasvrij willen gaan maken. Het grote lager vastgestelde bedrag bij de Wildeman is het gevolg van een aanvraag die slechts voor een deel van de woningen voldoende concreet was. De hoofdstukken voor Banne Noord, Molenwijk en Gentiaan zijn dit jaar van kracht geworden. De eerste aanvragen worden later dit jaar verwacht.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 8 van 10

2.5 Gemeentelijke vastgoed en maatschappelijke voorzieningen In de stad staan zo’n 3000 gebouwen met een maatschappelijke bestemming. De meeste panden (2000) zijn in bezit van universiteiten en hogescholen, zorginstituten, religieuze en culturele instellingen. Zo’n 1000 panden zijn in bezit van de gemeente. Een karakteristiek cultureel gebouw is het Tropeninstituut in Amsterdam Oost. Het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT), een rijksmonument dat bijna honderd jaar oud is, gaat in 2023 van het aardgas af. Door een unieke samenwerking tussen museum De Hermitage en de Hortus Botanicus wordt veel resultaat bereikt in het besparen van energie en verminderen van de CO2-uitstoot. Een eerste stap op dit duurzame pad hebben deze instellingen al in 2017 gezet door koppeling met het warm-tekoudesysteem van de Hermitage Amsterdam met de Hortus (tussenkunstenkas.nl). De Hortus gebruikt de overtollige warmte van de Hermitage om de kassen te verwarmen en stuurt koude terug naar het museum voor de koeling van de gebouwen. Dit heeft geleid tot een besparing op gasverbruik van 87% in 2020. Er is een stadsbrede subsidieregeling ingericht voor maatschappelijke instellingen en bedrijven die de stap naar aardgasvrij zetten. Gemeentelijke huisvestingspanden en sportvoorzieningen Het streven is dat gemeentelijke huisvestingspanden in 2030 aardgasvrij zijn.

Waar dit (nog) niet mogelijk is, maken we de panden transitie-klaar en compenseren we het gebruik van aardgas gedurende de transitie. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan bij de wijk-voor-wijkaanpak en onderzoeken de mogelijkheden. In 2021 zijn de volgende sportvoorzieningen aardgasvrij gemaakt: de Apollohal, sporthal De Weeren en de Calandhal. Daarnaast wordt gewerkt aan het transitie-klaar maken van sporthal De Pijp om deze in 2023 van het aardgas te ontkoppelen. Ook voor een aantal kinderdagverblijven worden de plannen voorbereid om de gebouwen in 2023 aardgasvrij te maken. Voor aansluiting op het stadswarmtenetwerk van gemeentelijk kantoor Jan van Galenstraat 323 en zwembad Sport-Plaza is het nog niet gelukt om tot een sluitende business case te komen. De samenwerking tussen de partijen over andere (collectieve) warmteoplossingen voor het De Mirandabad en het Rivierenhuis van Eigen Haard wordt voortgezet. Het streven is dat het De Mrandabad binnen vijf jaar aardgasvrij is. Verder is er een start gemaakt met de uitvoering van het Transitieplan Werven. Onderdeel hiervan is dat een aantal nieuwe werven aardgasvrij wordt opgeleverd. Tenslotte is in een groot aantal gemeentelijke gebouwen met ingang van maart ’22 de thermostaat drie graden lager gezet.

3 Nieuwbouw en gebiedsontwikkeling Met ingang van de vorige, achtste updatebrief aardgasvrij ontvangt u in deze voortgangsrapportage ook informatie over de ontwikkelingen met betrekking tot een duurzame warmtevoorziening in de nieuwbouw. De gemeente heeft de ambitie om de best passende duurzame warmtevoorziening te realiseren.

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 9 van 10

Zoals uitgebreid beschreven in de vorige updatebrief roept uitvoering van de ambitie en doorrekening van projecten van tijd tot tijd de vraag op of lage temperatuur warmtesystemen (LT) in alle gevallen een verstandiger en duurzamere keuze is dan een warmtesysteem op middentemperatuur (MT). Soms kiezen ontwikkelende partijen toch voor MT-systemen en er zijn nog kaders die sturen op gebruik van traditionele MT-warmtenetten. 3.1 Voortgang duurzame laagtemperatuur warmtesystemen In de eerste vier maanden van 2022 zijn er zeven investeringsbesluiten vastgesteld, met in totaal ca. 8.600 woningen en ca. 272.000 m2 voorzieningen. Daarvan zijn 8.200 woningen en alle voorzieningen LT. Dat is ruim 95% van de in de besluiten voorgenomen productie. Vastgestelde investeringsbesluiten: - H-buurt Midden: 500 woningen en 4.600 m2 utiliteit; laagtemperatuur - Reigersbos Centrum: 700 woningen, 15.200 m2 utiliteit; laagtemperatuur - Ringparklocatie: 56.000 m2 utiliteit; laagtemperatuur - Mercatorpark: 1000 woningen, 3.800 utiliteit; laagtemperatuur - Hamerkwartier: 6.000 woningen, 192.000 utiliteit; laagtemperatuur - IJdoornlocatie; 135 woningen; Ymere onderzoekt LT en hybride met partners - Kubus Katrijklocatie: 257 woningen; Stadgenoot onderzoekt LT en hybride met partners Van IJdoornlocatie en Kubus Katrijklocatie is de warmtevoorziening nog onzeker.

Deze ontwikkelingen liggen binnen de concessie Noord én worden ontwikkeld door woningbouwcorporaties die contractpartner zijn van de concessie Noord. De corporaties zijn in overleg met WPW om nader te onderzoeken of laagtemperatuur of hybride systemen (laagtemperatuur aangevuld met middentemperatuur) mogelijk zijn. 3.2 Aanpak belemmeringen duurzame warmtesystemen Het overgrote deel van de investeringsbesluiten voor de nieuwbouw stuurt op realisatie van een duurzame warmtevoorziening op lage temperatuur. Het college onderneemt een aantal acties om voor elk gebied de juiste warmtevoorziening mogelijk te maken. De belangrijkste daarvan is de evaluatie van de warmteconcessies met WPW. Evaluatie concessies Westpoort Warmte (WPW) De gemeente heeft met WPW afgesproken om de warmteconcessies te evalueren met als doel dat nieuw te bouwen woningen in concessiegebieden de best passende duurzame warmtevoorziening krijgen en daarbij zoveel mogelijk laagtemperatuur toe te passen in de nieuwbouw. Ook woningcorporaties en ontwikkelaars die de concessies ondertekend hebben zijn daarbij betrokken. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn een voortdurende gezonde bedrijfsvoering van WPW en betaalbare oplossingen voor de sociale huurder. De partijen samen zien een sterk verband tussen nieuwbouw in de concessiegebieden en de omliggende bestaande bouw.

Hoewel de concessieafspraken gaan over aansluiten van nieuwbouw lijkt de MT warmte van WPW met de inzichten van vandaag juist geschikt voor de bestaande bouw. Tegelijkertijd kan nieuwbouw in een gebied zorgen voor voldoende en voldoende zekere

Gemeente Amsterdam

Datum 12 juli 2022 Pagina 10 van 10

aansluiting zodat uitbreiding van het warmtenetwerk naar de bestaande bouw beter haalbaar wordt. Deze punten zijn relevant in de evaluatie maar maken het speelveld ook ingewikkelder. Adviesbureau AEF is door WPW en gemeente gevraagd om als onafhankelijke procesbegeleider te komen tot nieuwe werkafspraken die recht doet aan de belangen van alle ondertekenende partijen. Sturingsmogelijkheden ontwikkelaars De wethouder zegde toe om terug te komen op de vraag van het voormalig lid Groen, of het vaker mogelijk is om ontwikkelaars te laten kiezen voor een aansluiting op laagtemperatuur en of het onrendabele deel afgedekt kan worden (TA2021-001426). De warmteconcessies verplichten tot aansluiting op het warmtenet zoals in de concessie overeengekomen – dat is een MT warmtenet. In lijn met motie 1404.17 is de gemeentelijke inzet dat de concessies meer ruimte gaan geven voor de toepassing van LT netwerken en –bronnen in de nieuwbouw. Zie ook de vorige paragraaf. De uitkomst van de evaluatie en de nadere afspraken die gemaakt kunnen worden bepalen in sterke mate of verdere bijsturing door de gemeente nodig is. Het huidige gemeentelijke sturingsinstrumentarium is met de gemeenteraad gedeeld in afdoening van moties 53.22 en 186.22. Deze afdoening beantwoordt de vraag of het mogelijk is vaker aan te laten sluiten op bepaalde warmtebronnen / temperatuurregimes.

De noodzaak en wenselijkheid van het afdekken van een onrendabele top voor aansluiting op laagtemperatuur warmtesystemen zullen we bekijken als de uitkomst van de concessie-evaluatie bekend is. Gezien de financiële situatie van de gemeente is het college zeer terughoudend met het subsidiëren van ontwikkelaars.

bijlage: Update City Deal buurten Zie bijgevoegd document voor de status april 2022.