Bijlage 1. Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19.pdf

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Arbeidsmarktpositie mbo-starters tijdens Covid-19 juni 2022 Het aantal afgestudeerden aan Amsterdamse mbo-instellingen is tijdens de eerste lockdown in de Covid-19-pandemie (2020) gelijk gebleven aan voorgaande jaren. De Amsterdamse mbo-starters zijn structureel minder vaak aan het werk dan gemiddeld in Nederland en zijn tijdens de Covid-19-pandemie harder geraakt op de arbeidsmarkt. Sinds de eerste vaccinatiecampagne in de tweede helft van 2021 is het aandeel mbo-starters met een baan weer gestegen en zo goed als hersteld. De Covid-19-restricties hadden in Amsterdam de grootste impact op mbo-2-gediplomeerden en op de afgestudeerden in het domein Economie. Het aandeel werkende hbo- en wo-starters in Amsterdam is tijdens de Covid-19-pandemie juist licht gestegen. Het verschil in uitgangspositie op de arbeidsmarkt tussen mbo-starters en starters vanuit het hoger onderwijs is daarmee wat vergroot. Dit komt overeen met het landelijke beeld.

De Covid-19-pandemie vormde geen gemakkelijke tijd voor starters op de arbeidsmarkt. De Amsterdamse mbo-instellingen willen graag weten wat het effect van Covid-19 is geweest op hun eigen studenten die recent zijn afgestudeerd en hebben aan Onderzoek & Statistiek (O&S, gemeente Amsterdam) gevraagd dit in kaart te brengen. Om dit te onderzoeken is naar de arbeidsmarktpositie van mbo-studenten gekeken die de afgelopen vier jaar een diploma in Amsterdam hebben gehaald, in studiejaar 2016/’17, 2017/’18, 2018/’19 en 2019/’20. Met uitzondering van studiejaar 2019/’20 zijn de afgestudeerden tot twee jaar na afstuderen gevolgd, waarbij specifiek is gekeken naar het aandeel dat werk heeft. Op deze manier kan het verschil in kaart worden gebracht tussen de gediplomeerden die in tijden van economische groei zijn gestart en degenen die tijdens de pandemie een baan moesten vinden. Daarnaast is ook een vergelijking gemaakt met Amsterdamse hbo- en wo-starters. Uit landelijk onderzoek blijkt dat de pandemie de ongelijke kansen tussen groepen jongeren heeft versterkt. 1 Afgestudeerden met een hbo- of wo-diploma kwamen tijdens de eerste lockdown minder vaak aan het werk, maar in de periode hierna zijn hun baankansen weer hersteld. Jongeren met een mbo-opleiding vonden na de eerste lockdown in 2021 nog steeds minder makkelijk een baan, waarbij mbo-bol jongeren landelijk het meest zijn geraakt.

1 SEO Economisch Onderzoek. De impact van de coronacrisis op de overgang onderwijs-arbeidsmarkt. December 2021.

1

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Om de Amsterdamse mbo-afgestudeerden in kaart te brengen is gekeken naar het aantal mbo’ers die zijn afgestudeerd op Amsterdamse instellingen, zij wonen al dan niet in Amsterdam. Voor hboen wo-afgestudeerden is het niet mogelijk om op locatieniveau te kijken waar zij hebben gestudeerd. Daarom is voor deze groep gekeken naar afstudeerders die woonachtig waren in Amsterdam op het moment van afstuderen, zij studeerden dus niet per se af aan een Amsterdamse instelling. Aan de andere kant worden de jongeren die wel in Amsterdam studeerden maar buiten de stad woonden niet meegenomen. Figuur 1 toont voor de starters die in studiejaar 2019/’20 zijn afgestudeerd op welke momenten is gekeken of zij aan het werk zijn.2 Voor cohort 2019/’20 ging het om 2.340 mbo-afgestudeerden en 7.210 hbo- en wo-afgestudeerden (zie Figuur 2 voor een uitgebreidere beschrijving van de omvang van de cohorten). Figuur 1. Meetmomenten arbeidsmarktpositie van afgestudeerden uit studiejaar 2019/’20

Belangrijkste bevindingen In dit onderzoek zijn de volgende bevindingen naar voren gekomen:  De Covid-19-pandemie lijkt geen invloed te hebben gehad op het aantal afgestudeerden aan Amsterdamse mbo-instellingen die aan het einde van de eerste lockdown hun diploma hebben behaald. Het aantal hbo-bachelor en wo-master afgestudeerden is daarentegen gedaald.  Het aandeel Amsterdamse mbo-starters met werk ligt structureel lager dan gemiddeld in Nederland. Dit geldt voor alle gevolgde cohorten in dit onderzoek en voor alle mbo-niveaus. In Amsterdam wordt minder vaak dan landelijk voor de richting Techniek gekozen, terwijl de kans op een baan voor deze richting groter is. Daarnaast verschilt de Amsterdamse groep mbo-gediplomeerden erg van mbo’ers elders in het land als we kijken naar achtergrondkenmerken. Zij hebben vaker een niet-westerse migratieachtergrond, laagopgeleide ouders en een lagere vooropleiding.3  Amsterdamse mbo-starters zijn harder geraakt op de arbeidsmarkt tijdens de Covid-19pandemie dan landelijk. Het aandeel werkende mbo-starters is tijdens de Covid-19restricties het sterkst gedaald onder afgestudeerden met een mbo-2-diploma. Na de eerste vaccinatieronde (september 2021) bleef het herstel onder Amsterdamse mbo-starters achter op het landelijk gemiddelde, maar het verschil is klein.

 Binnen de mbo-niveaus bestaan grote verschillen in de impact van de Covid-19-pandemie op de domeinen waarin starters zijn afgestudeerd. De daling in het aandeel werkende mbostarters was het sterkst in het domein Economie, op ieder mbo-niveau. Dit hangt sterk samen met de sluiting van de horeca, een sector waarin veel economiestudenten komen te werken. Dit is tevens het domein waarin de meeste mbo-starters afstuderen in Amsterdam. Na de eerste vaccinatieronde is het aandeel werkenden in dit domein weer volledig hersteld.  In het domein Zorg & Welzijn is het aandeel mbo-2-starters met een baan na de eerste vaccinatieronde sterk gestegen. 2 Voor een overzicht van de peilmomenten van alle cohorten met de coronamaatregelen die op dat moment golden

zie tabel 1 in bijlage 2 3 OIS. Cohortonderzoek arbeidsmarktpositie Amsterdamse mbo gediplomeerde uitstromers uit onderwijs. November

2018.

2

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Aantal Amsterdamse mbo-afgestudeerden niet veranderd in coronatijd Covid-19 lijkt geen invloed te hebben gehad op het aantal afgestudeerden aan Amsterdamse mboinstellingen die aan het einde van de eerste lockdown hun diploma hebben behaald. Figuur 2 vergelijkt het aantal afgestudeerden per studiejaar en laat zien dat het aantal gediplomeerden uit cohort 2019/’20 op ieder mbo-niveau redelijk stabiel is gebleven. Zij hebben hun diploma in de zomer van 2020, aan het einde van de eerste lockdown, gehaald. Mogelijk is Covid-19 wel van invloed op het aantal gediplomeerden uit het daaropvolgende studiejaar, want deze studenten hebben een groot deel van het studiejaar thuisonderwijs moeten volgen. Deze gegevens waren echter nog niet beschikbaar voor dit onderzoek. Het aantal hbo-bachelor en wo-master afgestudeerden is daarentegen gedaald in cohort 2019/’20. Dit is mogelijk te relateren aan de pandemie, al is de daling onder hbo-bachelor afgestudeerden al ingezet vóór de Covid-19-pandemie (studiejaar 2018/’19). Het aantal afgestudeerden met een mbo-1-diploma of een hbo-masterdiploma in Amsterdam is klein. Vanwege deze lage aantallen worden deze afgestudeerden in de rest van dit rapport buiten beschouwing gelaten. Figuur 2. Aantal Amsterdamse mbo-, hbo- en wo-afgestudeerden per cohort, cohort 2016/’17 t/m 2019/20

5.000 3.370 3.580 3.880 3.680

4.500 2.900 3.000 2.600 2.260

4.000

3.500

9

3.000 2.500

500

50 70 70 90

1.000

70 70 90 110 360 400 400 460 580 500 480 520

1.500

1.250 1.100 1.090 1.180

1.130 1.260 1.140 1.250

2.000

2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20 2016/'17 2017/'18 2018/'19 2019/'20

0

mbo 1

mbo 2

mbo 3

mbo 4

hbo bachelor hbo master wo bachelor wo master

aantal afgestudeerden Een Amsterdamse mbo-afgestudeerde heeft een diploma op een Amsterdamse mbo-instelling behaald, een Amsterdamse hbo- of wo-afgestudeerde woonde in het laatste studiejaar in Amsterdam. Eén jaar na afstuderen stonden zij niet meer ingeschreven in enig onderwijs.

bron: CBS, bewerking O&S

Gemiddeld aandeel mbo-starters met baan licht gedaald tijdens Covid-19pandemie, hierna weer hersteld De mbo-afgestudeerden uit studiejaar 2019/’20 gingen middenin de Covid-19-pandemie de arbeidsmarkt op. Figuur 3 laat zien dat het aandeel van deze starters met een baan na drie maanden (december 2020) licht is gedaald ten opzichte van afgestudeerden uit eerdere jaren (61% tegenover gemiddeld 66%). Ook zes maanden na afstuderen is het aandeel starters met werk uit dit cohort kleiner dan in eerdere cohorten. In deze periode (maart 2021) was er opnieuw sprake van een lockdown. Na deze periode kwam de eerste vaccinatieronde op gang en werden de maatregelen versoepeld. De invloed hiervan is terug te zien in de stijging van het aandeel mbo-starters met werk. Eén jaar na afstuderen (september 2021) is het aandeel mbo-starters met een baan uit dit cohort 3

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

weer op het niveau van eerdere cohorten. Iets minder dan twee derde (64%) was aan het werk, wat vergelijkbaar is met de groep mbo-starters uit cohort 2016/’17 (64%) en 2017/’18 (66%). De Covid-19pandemie lijkt ook van invloed op het aandeel werkende starters uit cohort 2017/’18 na twee jaar en cohort 2018/’19 na één jaar. Beide meetmomenten weerspiegelen de situatie in september 2020, net na de eerste lockdown. Het aandeel starters met een baan is ook in deze cohorten gedaald op dat moment, al gaat het in beide gevallen om een klein verschil. Figuur 3. Aandeel Amsterdamse mbo-starters met een baan van minimaal 20 uur per week, cohort 2016/’17 t/m 2019/’20

bron: CBS, bewerking O&S

Aandeel werkende mbo-starters ligt in Amsterdam structureel lager dan gemiddeld in Nederland, impact van Covid-19-restricties groter Het aandeel Amsterdamse mbo-starters met werk ligt structureel (voor alle cohorten en niveaus) lager dan gemiddeld in Nederland. Daarnaast is de impact van de Covid-19-pandemie sterker geweest in Amsterdam dan in Nederland gemiddeld. Figuur 4 vergelijkt het aandeel starters met een baan zes maanden na afstuderen tussen de mbo-gediplomeerden per niveau. Hierbij worden de cohorten die vóór Covid-19 zijn afgestudeerd (cohort 2016/’17 en 2017/’18) vergeleken met cohort 2019/’20 dat tijdens de pandemie de arbeidsmarkt op ging. 4 Wanneer we inzoomen op de cohorten die voor de pandemie de arbeidsmarkt op zijn gegaan dan valt op dat het aandeel Amsterdamse mbo-starters dat na zes maanden een baan heeft op ieder niveau lager ligt dan landelijk. Van de Amsterdamse mbo-2-starters uit cohort 2016/’17 en 2017/’18 had 63% na zes maanden een baan, tegenover 70% gemiddeld in Nederland. Van de Amsterdamse mbo-3-starters was 71% aan het werk tegenover 81% gemiddeld in Nederland en van de Amsterdamse mbo-4-starters had 67% een baan tegenover landelijk 76%. Een deel van de verklaring hiervoor kan worden gevonden in de richtingen die in Amsterdam worden gekozen.

In Amsterdam studeren mbo-studenten veel vaker af in het domein Economie, veel voorkomende richtingen zijn horeca en toerisme. Landelijk wordt vaker gekozen voor het domein Techniek. Zoals later duidelijk wordt in dit rapport liggen de baankansen in het domein Techniek hoger dan in andere domeinen. Daarnaast blijkt uit eerder onderzoek dat de Amsterdamse groep mbo-gediplomeerden erg verschilt ten opzichte van elders in het land als we kijken naar bepaalde achtergrondkenmerken. Zij hebben vaker een niet-westerse migratieachtergrond, laagopgeleide ouders en een lagere vooropleiding.5

4 Er is ook een vergelijking gemaakt tussen de cohorten die vóór Covid-19 zijn afgestudeerd (cohort 2016/’17 en

2017/’18) en cohort 2018/’19, zie bijlage 3 5 OIS. Cohortonderzoek arbeidsmarktpositie Amsterdamse mbo gediplomeerde uitstromers uit onderwijs. November

2018.

4

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Naast de lagere baankans voor Amsterdamse mbo-starters zijn zij ook harder geraakt op de arbeidsmarkt tijdens de Covid-19-pandemie dan gemiddeld in Nederland. De impact van Covid-19 verschilt per afstudeerniveau van mbo-starters: het aandeel werkenden onder afgestudeerden met een mbo-2-diploma is het sterkst gedaald. Het aandeel mbo-2-starters uit cohort 2019/’20 dat na zes maanden een baan heeft (maart 2021) is in Amsterdam met 11 procentpunt gedaald ten opzichte van de mbo-2-starters die voor de pandemie de arbeidsmarkt op zijn gegaan. Landelijk daalde het aandeel werkende mbo-2-starters met 5 procentpunt tijdens de Covid-19-pandemie.

mbo 2

mbo 3

mbo 4

Figuur 4. Aandeel mbo-starters van Amsterdamse en Nederlandse instellingen met een baan van minimaal 2o uur per week zes maanden na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2019/’20

76 76

Nederland

67 65

Amsterdam

-2% 81 -1% 80

Nederland 71 -2% 69

Amsterdam

70

Nederland

65

-5%

63

Amsterdam

-11%

52 0

20

40

60

% 80

100

baankans na 6 maanden, vóór covid-19 (gemiddelde cohort 2016/'17 en 2017/'18) baankans na 6 maanden, lockdown (cohort 2019/'20) bron: CBS, bewerking O&S

Het herstel onder Amsterdamse mbo-starters blijft vooralsnog iets achter op het landelijk gemiddelde, maar de verschillen zijn klein. Figuur 5 laat het aandeel Amsterdamse en Nederlandse mbo-starters per niveau zien met een baan één jaar na afstuderen. Onder de starters van alle Nederlandse instellingen uit cohort 2019/’20 geldt voor alle niveaus dat het aandeel met een baan in september 2021 (na de eerste vaccinatieronde) weer op het niveau van de oude cohorten ligt. Onder de Amsterdamse mbo-starters is dit niet altijd het geval, onder mbo-2-starters van cohort 2019/’20 ligt het aandeel met een baan iets lager dan voor de Covid-19-pandemie (-3 procentpunt). Dit geldt niet voor alle leerwegen, de mbo-2-starters uit dit cohort met een diploma voor de beroeps opleidende leerweg (bol) hadden één jaar na afstuderen iets vaker een baan dan voor de pandemie, al zijn de verschillen opnieuw klein.

5

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

mbo 2

mbo 3

mbo 4

Figuur 5. Aandeel mbo-starters van Amsterdamse en Nederlandse instellingen met een baan van minimaal 2o uur per week één jaar na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2019/’20

75 +2% 77

Nederland

65 65

Amsterdam

81 +1% 82

Nederland Amsterdam

72 -1% 71

Nederland

70 70 62

Amsterdam

59 0

20

40

60

-3% % 80

100

baankans na 1 jaar, vóór covid-19 (gemiddelde cohort 2016/'17 en 2017/'18) baankans na 1 jaar, na vaccinatiecampagne (cohort 2019/'20) bron: CBS, bewerking O&S

Impact van Covid-19-restricties op mbo-starters verschilt per afstudeerrichting Binnen de mbo-niveaus bestaan grote verschillen in de impact van de Covid-19-restricties op de domeinen waarin starters zijn afgestudeerd. In Figuur 6 wordt het aandeel mbo-starters met werk na zes maanden getoond per niveau en domein. Voor cohort 2019/’20 valt dit meetmoment tijdens een periode van lockdown in maart 2021. De figuur laat zien dat de mbo-starters die in het domein Economie een diploma hebben gehaald voornamelijk zijn geraakt op de arbeidsmarkt, op ieder niveau. Dit is tevens het domein waarin de meeste mbo-starters afstuderen in Amsterdam. Het aandeel starters uit cohort 2019/’20 met een baan na zes maanden ligt onder mbo-2gediplomeerden 10 procentpunt lager dan onder de mbo-2-starters die voor de pandemie de arbeidsmarkt zijn opgegaan. Voor de mbo-3-starters en mbo-4-starters uit dit domein ligt het aandeel werkenden respectievelijk 15 procentpunt en 9 procentpunt lager tijdens Covid-19 (tijdens de lockdown) dan in eerdere cohorten. Dit geldt met name voor de starters die binnen dit domein in de richting Horeca & Bakkerij zijn afgestudeerd. Voor de andere richtingen die in dit domein vallen (waaronder Toerisme & Recreatie) zijn het aantal afgestudeerden te klein om dit apart te kunnen bekijken.

Binnen de sectoren behorende bij de opleidingsrichtingen zijn tijdens de Covid-19pandemie veel banen tijdelijk weggevallen en na de lockdown weer teruggekeerd. In het domein Techniek zijn in cohort 2019/’20 in totaal tachtig mbo-starters afgestudeerd op niveau 2 en tachtig afgestudeerd op niveau 4. De percentages die voor deze groepen worden getoond betreffen dus zeer kleine groepen en zijn daardoor vertekend. Onder de afgestudeerden uit het domein Zorg & Welzijn is het aandeel met werk na zes maanden onder alle niveaus gestegen tijdens de Covid-19-pandemie. Binnen het domein Zorg & Welzijn geldt deze stijging alleen voor de gediplomeerden die ook in deze richting zijn afgestudeerd. Vanwege de enorme vraag naar extra zorgpersoneel vanwege Covid-19 konden zij snel aan de slag. Onder de richtingen Uiterlijke Verzorging en Veiligheid & Sport die ook onder dit domein vallen is het aandeel werkende starters in deze periode gedaald.

6

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Figuur 6. Aandeel mbo-starters naar niveau en domein met een baan van minimaal 2o uur per week zes maanden na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2019/’20

% 90

+5%

-5%

80 70

-10%

+17%

-9%

-15%

60

+9%

+3%

75

69 72

niveau 3

niveau 4

+4%

50 40 63

30

69

68 53

53

niveau 2

niveau 3

20

81 86

80 75

80 66

63

60

46 50

10 0

niveau 4

niveau 2

domein Economie

niveau 3

niveau 4

niveau 2

domein Techniek

domein Zorg en Welzijn

baankans na 6 maanden, vóór covid-19 (gemiddelde cohort 2016/'17 en 2017/'18)

baankans na 6 maanden, lockdown (cohort 2019/'20) bron: CBS, bewerking O&S

Na de eerste vaccinatieronde (september 2021) is het aandeel werkenden onder alle mbo-starters in het domein Economie weer (zo goed als) hersteld. In het domein Zorg & Welzijn valt op dat de mbo2-starters uit cohort 2019/’20 vaker aan het werk zijn één jaar na afstuderen dan eerdere cohorten (+12 procentpunt). Figuur 7. Aandeel mbo-starters naar niveau en domein met een baan van minimaal 2o uur per week één jaar na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2019/’20

% 90

-2%

80 70

+2%

+3%

-3%

+17%

-7%

-1%

+2%

68 67

67 69

niveau 3

niveau 4

+12%

60

50 40 30

61 63

65 68

65 62

70

81 79

80

63

63

58 46

20 10 0

niveau 2

niveau 3

niveau 4

domein Economie

niveau 2

niveau 3

niveau 4

domein Techniek

niveau 2

domein Zorg en Welzijn

baankans na 1 jaar, vóór covid-19 (gemiddelde cohort 2016/'17 en 2017/'18)

baankans na 1 jaar, na vaccinatiecampagne (cohort 2019/'20) bron: CBS, bewerking O&S

7

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Verschillen tussen mbo-starters en starters vanuit hoger en wetenschappelijk onderwijs zijn na pandemie vergroot Ondanks dat het aandeel mbo-starters met een baan na de eerste vaccinatieronde is gestegen, is het aandeel werkenden onder mbo-2-starters nog niet helemaal op hetzelfde niveau als voor de pandemie. Onder hbo- en wo-starters is het aandeel werkenden daarentegen licht gestegen tijdens de Covid-19-pandemie. De verschillen in uitgangspositie op de arbeidsmarkt tussen Amsterdamse mbo-starters en starters uit het hoger en wetenschappelijk onderwijs zijn daarmee gemiddeld gezien wat groter geworden. Figuur 8 laat het aandeel Amsterdamse mbo-starters per niveau en het aandeel hbo- en wo-starters zien met een baan één jaar na afstuderen. Hierbij wordt cohort 2019/’20 dat tijdens Covid-19 de arbeidsmarkt op ging vergeleken met de cohorten die ruim voor de pandemie zijn afgestudeerd. Het aandeel mbo-2-starters uit cohort 2019/’20 met een baan één jaar na afstuderen (september 2021) is met 3 procentpunt gedaald in vergelijking met eerdere cohorten. Onder hbo-starters uit cohort 2019/’20 is het aandeel werkenden één jaar na afstuderen met 3 procentpunt gestegen en onder wo-starters nagenoeg gelijk gebleven. Figuur 8. Aandeel mbo-, hbo- en wo-starters met een baan van minimaal 2o uur per week één jaar na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2019/’20

85

wo master

+1%

86

70

hbo bachelor

+3%

73 65

mbo 4

65

72

mbo 3

-1%

71 62

mbo 2

-3%

59 0

20

40

60

80

100 %

baankans na 1 jaar, vóór covid-19 (gemiddelde cohort 2016/'17 en 2017/'18) baankans na 1 jaar, na vaccinatiecampagne (cohort 2019/'20) bron: CBS, bewerking O&S

Vooruitblik op de baankansen na herstel van de arbeidsmarkt In dit onderzoek zijn de kansen van Amsterdamse starters op de arbeidsmarkt in beeld gebracht tot september 2021. Sindsdien is de arbeidsmarkt verder hersteld en is er in veel sectoren een tekort aan werknemers ontstaan. Dit vergroot mogelijk het arbeidsmarktperspectief van recent afgestudeerden die tijdens de Covid-19-restricties moeilijk aan een baan konden komen. Uit vervolgonderzoek zal moeten blijken hoe het de Amsterdamse mbo-starters sindsdien is vergaan.

8

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Bijlage 1: Data en methoden In dit onderzoek is op basis van CBS Microdata een cohortbestand opgebouwd van alle studenten in Nederland die een diploma hebben gehaald in studiejaar 2016/’17, 2017/’18, 2018/’19 en 2019/’20. Hiervoor zijn de inschrijvingsbestanden en diplomabestanden van CBS gebruikt. Om de arbeidsmarktpositie van deze afgestudeerden in kaart te brengen worden zij tot twee jaar na afstuderen gevolgd, waarbij op de volgende peilmomenten wordt gekeken of zij werk hebben: na drie maanden, een half jaar, een jaar en twee jaar. Het verschilt per cohort tot welk moment de afgestudeerden in de tijd gevolgd kunnen worden. De afgestudeerden uit studiejaar 2016/’17, 2017/’18 en 2018/’19 kunnen tot twee jaar na afstuderen worden gevolgd, de afgestudeerden uit studiejaar 2019/’20 tot een jaar na afstuderen. De onderzoekspopulatie is als volgt afgebakend: • Een Amsterdamse mbo-starter heeft een diploma op een Amsterdamse mbo-instelling behaald; • Een Amsterdamse hbo- of wo-starter woonde in het laatste studiejaar in Amsterdam; • Op het moment van afstuderen was de persoon tussen de 16-26 jaar oud; • Een jaar na afstuderen stond de starter niet opnieuw in enig onderwijs ingeschreven; • Een half jaar na afstuderen woont de starter nog steeds in Nederland; • Er is gekeken naar banen van minimaal 20 uur per week. Er is alleen gekeken naar personen in loondienst.

Het aantal werkenden in loondienst is bepaald op basis van de polisadministratie (CBS). De polisadministratie bevat informatie over banen en is afkomstig van het UWV. Enkel werkenden in loondienst zijn opgenomen in de polisadministratie, zelfstandig ondernemers niet. Er is gecontroleerd of er een grote groep werkenden in deze afbakening ontbreekt door de zelfstandigen buiten beschouwing te laten. Het aantal afstudeerders met als grootste bron van inkomen een zelfstandige onderneming was voor alle niveaus echter (mbo, hbo en wo) laag (<4%). In de analyses is gecontroleerd voor verschillen in samenstellingen van de cohorten naar de volgende achtergrondkenmerken: geslacht, leeftijd, migratieachtergrond, het opleidingsniveau van de ouders en de gezinssituatie. Het enige opvallende verschil hierbij is dat het aandeel mannen in Amsterdam op mbo-3-niveau is toegenomen. Selectie Amsterdamse mbo-studenten Mbo-instellingen hebben vaak locaties in verschillende steden. Dit is ook het geval in Amsterdam. De data van het CBS bevat alleen de locatie van de hoofdinstelling, waardoor het in eerste instantie niet mogelijk was om een selectie te maken van alleen de locaties in Amsterdam.

In gesprek met de vier Amsterdamse mbo-instellingen (ROC van Amsterdam, ROC TOP, Houten Meubileringscollege en Mediacollege Amsterdam) is besloten om vanuit hun administratie, gegevens te leveren over of studenten studeerden aan een Amsterdamse locatie of daarbuiten. Het studentenbestand is verrijkt met deze gegevens, waardoor er in de analyses kon worden ingezoomd op studenten die studeren aan een Amsterdamse mbo-locatie.

9

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Bijlage 2: Coronamaatregelen per peilmoment Door de snelle ontwikkeling van de coronamaatregelen over de afgelopen jaren was de arbeidsmarkt voor de verschillende cohorten anders op de vergeleken peilmomenten. Onderstaande tabel geeft per cohort een overzicht van de coronamaatregelen per peilmoment. Tabel B.1 Tijdlijn van coronamaatregelen ten opzichte van de peilmomenten per cohort Cohort

Peilmoment

2016/’17 en 2017/’18

3 maanden

Coronamaatregelen Voor de Covid-19-pandemie

6 maanden

Voor de Covid-19-pandemie

1 jaar

Voor de Covid-19-pandemie

2 jaar

Voor de Covid-19-pandemie

2018/’19

2019/’20

Datum

Voor de Covid-19-pandemie

3 maanden

December 2019

6 maanden

Maart 2020

Start eerste lockdown

1 jaar September 2020

Start tweede lockdown

2 jaar September 2021 77% van alle 18-plussers gevaccineerd, veel versoepelingen Tweede lockdown 3 maanden December 2020 6 maanden

Maart 2021

Tweede lockdown, lichte versoepelingen

1 jaar September 2021 77% van alle 18-plussers gevaccineerd, veel versoepelingen n.v.t. 2 jaar n.v.t. bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/longread/rapportages/2021/welzijn-en-stress-bij-jongeren-in-coronatijd/bijlagee-tijdlijn-van-maatregelen-voor-bestrijding-covid-19

10

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Bijlage 3: Baankans afgestudeerden cohort 2018/’19 Het rapport focust op het verschil in de baankans voor afgestudeerden uit cohort 2019/’20 gedurende de Covid-19-pandemie. Onderstaande figuren laten de ontwikkeling van de baankans voor afgestudeerden uit cohort 2018/’19 zien. Figuur 1. Aandeel mbo-starters naar niveau met een baan van minimaal 2o uur per week 1 jaar na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2018/’19

bron: CBS, bewerking O&S Figuur 2. Aandeel mbo-starters naar niveau met een baan van minimaal 2o uur per week 2 jaar na afstuderen, gemiddelde cohort 2016/’17-2017/’18 en cohort 2018/’19

bron: CBS, bewerking O&S

11

Gemeente Amsterdam Onderzoek & Statistiek

Mbo-starters op de arbeidsmarkt tijdens Covid-19

Colofon Opdrachtgever Directie Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit Jodenbreestraat 25 1011 NH Amsterdam Telefoon: 020 5522048

Onderzoek en Statistiek (O&S) onderzoek.amsterdam.nl Weesperstraat 113-117 1018 VN Amsterdam Telefoon: 020 251 0333

Auteurs Marleen Rijksen Frederique van Spijker Sjors Verhaar

M.Rijksen@amsterdam.nl F.van.Spijker@amsterdam.nl S.Verhaar@amsterdam.nl

12