Bijlage 1. Managementsamenvatting en eindrapportage probleemanalyse ZaanIJ-corridor.pdf
Tekst van het document
De maximale dienstregeling biedt dan nog grote restcapaciteit.
45
11. Conclusies In het kort zijn de antwoorden op de onderzoeksvragen die in deze probleemanalyse zijn onderzocht: •
Wat zijn momenteel de problemen in het OV-netwerk in beide corridors? Het hoogwaardig openbaar vervoer op beide corridors functioneert in de huidige situatie goed. Specifieker: - Frequenties zijn hoog. - De reistijd met het OV is gunstig in vergelijking met de reistijd met de auto (Vf waarde van gemiddeld 1,26). Indien de voorziene infrastructuuraanpassingen zijn gerealiseerd zal de gemiddelde VF op 1,17 uitkomen; het OV is daarmee zeer concurrerend met de auto. - De locaties waar tijdens de spits vertraging optreedt zijn beperkt (onbetrouwbaarheid is beperkt) - Zitplaatskans wordt goed beoordeeld, zelfs hoger beoordeeld dan gemiddeld in Nederland - Waardering van reizigers voor beide corridors is bovengemiddeld goed - Alleen de outillage van de bushalte bij station Amsterdam Noord wordt genoemd als zijnde van onvoldoende kwaliteit.
•
Wat zijn de verwachte problemen in het OV-netwerk in beide corridors in 2040? Gegeven de vigerende ruimtelijke planning: In welk jaar loopt de capaciteit en kwaliteit van het huidige OV tegen zijn grenzen aan? Op de ZaanIJ corridor treedt een capaciteitsknelpunt op in het hoogwaardig openbaar vervoer als gevolg van de geplande ruimtelijke ontwikkeling. Het aantal reizigers stijgt als gevolg van de geplande gebiedsontwikkeling in Amsterdam Noord zo snel dat al in 2025 (hoge variant woningbouw) of 2028 (planvariant) de capaciteit en kwaliteit aan zijn grens zit. In die jaren loopt het huidige bus systeem tegen z’n grenzen aan en is een OV-systeemsprong nodig. Met behulp van een gevoeligheidsanalyse is geconstateerd dat de analyse van de ZaanIJ corridor gevoelig is voor aannamen. Als het OV-gebruik lager is en de ritproductiefactor in Amsterdam-Noord de helft is ten opzichte van aangenomen in de analyse, verschuift het moment dat de capaciteit en kwaliteit aan hun grens zitten en er dus een systeemsprong nodig is naar 2029 (Maximale ROEZvariant) of 2036 (Planvariant ROEZ). Op de corridor Purmerend Amsterdam is op basis van de geplande ruimtelijke ontwikkeling géén capaciteitsknelpunt verwacht op de hoofdcorridor van de bus langs het Noord-Hollands Kanaal. Een systeemschaalsprong is hier niet nodig.
Wel treden capaciteitsknelpunten op binnen het stedelijk gebied van Purmerend, op in ieder geval één van de vertakkingen van de buslijn. Het oude centrum is niet toegesneden op de groei van het OV, naast dat dit niet hand in hand gaat met de ambitie van de gemeente om minder gemotoriseerd verkeer rond de binnenstad te laten rijden. De analyse voor de corridor Purmerend Amsterdam is minder gevoelig voor aannamen. Als het gebruik van het openbaar vervoer 25% hoger zou worden dan in de huidige situatie, worden tot 2040 nog steeds geen capaciteitsknelpunten op de corridor langs het Noord-Hollands kanaal voorzien. Deze groei in reizigers kan worden opgevangen met meer gelede bussen; een systeemschaalsprong is ook dan niet nodig. In deze situatie zullen de capaciteitsknelpunten op vertakkingen binnen stedelijk gebied eerder optreden.
46
Bijlage 1: Ruimtelijke scenario’s per gemeente Amsterdam Noord Het aantal woningen in Amsterdam Noord groeit van 45.981 in 2020 naar 80.810 (+34.829) in Planvariant 2040 en 106.695 (+60.714) in Maximale Variant 2040. In onderstaande tabel is de verdeling over Amsterdam Noord weergegeven van de inwoners die binnen het invloedsgebied van de ZaanIJ corridor liggen. Weergegeven is het aantal inwoners in 2020 en 2040, de periode waarin de groei is voorzien en het geschatte aandeel van de inwoners waarvoor een halte van de ZaanIJ corridor de meest voor de hand liggende OV-reismogelijkheid is. Voor alle andere delen van Amsterdam Noord is de ZaanIJ corridor qua OV niet relevant. inwoners 2020
inwoners 2040
groeiperiode
aandeel Zaan IJ
Buiksloterham
285
22017
2020
2030
100%
De Bongerd
1614
2894
2020
2040
10%
Haven-Stad noord
18
11066
2030
2040
100%
IJplas Polder
0
0
2020
2040
100%
NDSM
1482
11222
2020
2030
100%
Oostzanerwerf
8233
8572
2020
2040
10%
Tuindorp Oostzaan
8193
8287
2020
2040
30%
Volewijck
9679
11137
2020
2040
30%
Zaanstad Het aantal woningen in Zaanstad groeit van 89.583 in basisjaar 2020 naar 109.583 (+20.000) in Planvariant 2040 en naar 114.583 (+25.000) in Maximale Variant 2040. Op het kaartbeeld is aangegeven waar woningen zijn gepland. De meeste verrijzen in de Achtersluispolder. Andere clusters zijn het centrum, Kogerveld en het Hembrugterrein. Het totaal aantal nieuwe woningen op dit kaartbeeld is 16.453. Niet ingetekend zijn dus voor de Planvariant 2040 3.547 nieuwe woningen, voor de Maximale Variant 2040 8.547.
47
48
Purmerend/ Beemster Het aantal woningen in Purmerend groeit van 40.812 in 2020 naar 52.000 (+11.188) in Planvariant 2040 en 60.000 (+19.188) in Maximale Variant 2040. Op onderstaande kaartbeelden is de verdeling over de stad weergegeven uit respectievelijk de planvariant en de maximale variant.
49
Bijlage 2. De locaties voor reistijdberekeningen Flevostraat, Purmerend Overwhere
Vlasleeuwenbek, Purmerend De Gors
Pinksterbloemweg, Zaandam Kogerveld
50
P.J.Troelstralaan, Zaandam
51
Bijlage 3. De reistijden per modaliteit
52
Bijlage 4: Lijnennetkaarten en aantal bussen per spitsuur
Lijnennetkaart Waterland 2019-2020
53
Purmerend-Amsterdam Tak Schouw – Edam Lijn
Ochtendspits
Avondspits
Ri A’dam
Ri Edam-Vol
Ri A’dam
Ri Edam-Vol
312 N
8
5
5
5
314 CS
8
8
8
8
315 N
11
7
9
10
316 CS
6
4
6
6
378 Hol
2
0
0
2
379 Hol
2
0
0
2
Bundel Edam-Vol
37
24
28
33
Tabel B4a Tak Schouw – Edam , aantal bussen per spitsuur Lijn
Ochtendspits
Avondspits
Ri A’dam
Ri Purm
Ri A’dam
Ri Purm
301 N
8
6
6
7
304 N
10
7
5
10
305 CS
8
5
6
8
306 CS
8
6
6
8
307 N
10
8
6
10
308 N
10
7
5
10
309 Slot
4
3
2
4
371 Riek
2
0
0
2
375 Hol
4
0
0
4
376 Hol
4
2
2
4
377 Hol
4
0
0
4
Bundel Purmerend
72
44
38
71
66
104
Tabel B4b Tak Schouw Purmerend, aantal bussen per spitsuur Bundel Edam-Vol
109
68
+ Purmerend Tabel B4c Totaal Purmerend Amsterdam - Tak Schouw – Amsterdam, aantal bussen per spitsuur
54
Lijnennetkaart Zaanstreek juni 2020
55
Zaan IJ Lijn
Ochtendspits
Avondspits
Ri A’dam
Ri Zaanstad
Ri A’dam
Ri Zaanstad
391
4
4
4
4
393
4
0
0
4
394
4
4
4
4
35 GVB
10
10
10
10
Bundel Zaan IJ
22
18
18
22
Tabel B4d Totaal bundel ZaanIJ, aantal bussen per spitsuur Ochtendspits
Avondspits
Metrostation Amsterdam Noord inclusief GVB Lijn
Ri A’dam
Ri Edam-Vol
Ri A’dam
Ri Edam-Vol
EBS Purm+Edam
57
40
36
52
34 doorg
6
6
6
6
36 doorg
4
4
4
4
37 eind
8
8
8
8
38 eind
2
2
2
2
245
0
0
0
0
EBS+GVB eind
67
50
46
62
GVB doorgaand
10
10
10
10
Tabel B4e Totaal Metrostation Amsterdam Noord, aantal bussen per spitsuur
56
Bijlage 5: Achtergrondinformatie Excel extrapolatie Om de excel extrapolatie beter te kunnen begrijpen staat in deze bijlage gedetailleerde achtergrondinformatie over de berekeningen. Eerst staan we stil bij de ZaanIJ corridor: reizigersgroei in Amsterdam-Noord en Zaanstad (met onderscheid in Kogerveld, Centrum en Achtersluispolder) om voor beide te komen tot de ritproductiefactor. Vervolgens gaan we dieper in op de verschillende scenario’s met betrekking tot de capaciteit van de bussen en de totale maximale capaciteit van de corridor. Vervolgens behandelen we de Purmerend Amsterdam corridor, waarbij eerst aandacht is besteed aan de woningbouwplannen en wederom de ritproductiefactor op basis van huidige OV-chipkaartgegevens is bepaald. Vervolgens leggen we de berekening van capaciteit van de bussen en de corridor uit. ZaanIJ: Amsterdam Noord reizigersgroei Voor Amsterdam Noord zijn geplande aantallen nieuwe woningen, inwoners en arbeidsplaatsen beschikbaar per buurt (bron: bestand “ROEZ-scenario’s ZaanIJ en Purmerend”, tabblad Amsterdam-Noord). Daarin zijn drie sets kolommen opgenomen: • • •
Basisjaar VMA, VMA_3 2014 Lage Variant Noord_2030 AR Hoge Variant Noord_2040 HH
In de uitwerking beschouwen we de eerste set als huidig, en dus als 2020, de tweede als de Lage Variant. Met de waarden uit de Hoge Variant is niet gerekend (zie verder het einde van deze paragraaf). In genoemd bestand is een samenvattend overzicht opgenomen met de aantallen inwoners, arbeidsplaatsen en woningen voor 2040 in een Planvariant en een Maximale variant, als volgt:
De optelling in het tabblad “Amsterdam-Noord” toont, onderverdeeld in buurten:
A’dam N
Basisjaar VMA 2014
Lage variant 2030
Hoge variant 2040
inwoners
woningen
inwoners
woningen
inwoners
woningen
91.007
43.983
163.922
80.810
212.212
106.695
De aantallen inwoners en woningen in de toekomst komen dus overeen, maar de basisjaren verschillen (2020 respectievelijk 2014). Een verdeling van de nieuwe woningen over Amsterdam Noord, is ook opgenomen in het tabblad “Amsterdam-Noord kaart”. Daarin staan 42.325 nieuwe woningen. De toename van het aantal woningen is echter volgens de bovenste tabel 34.819 woningen in de Planvariant 2040 (80.810 -/- 45.981), en 60.714 in de Maximale variant 2040 (106.695 -/- 45.981). Ook komen namen van gebieden op de kaart niet overeen met die in de uitgewerkte varianten 2030 en 2040. Ten slotte is de overweging om niet met de kaart te rekenen, dat daarin slechts woningen zijn opgenomen en geen inwoners. Werken met inwoners geeft nauwkeuriger resultaten omdat een aangenomen woningbezetting de uitkomsten niet beïnvloedt. In bijlage 1 zijn de aantallen inwoners per deel van Amsterdam Noord opgenomen en onze aannamen over het aandeel van de inwoners per gebied dat van de Zaan IJ corridor gebruik zal gaan maken.
57
De toename van het aantal inwoners van huidig naar 2040 zoals we die hebben gebruikt in de berekeningen (zie onderstaande tabel) is 72.915 inwoners (van 91.007 naar 163.922). Dit is iets hoger dan de toename volgens de samenvattende ROEZ-tabel: daar groeit het aantal Noord-inwoners van 100.000 naar 163.922, dus +63.922 inwoners. Het groeiverschil van 8.993 inwoners (72.915 –/- 63.922) wordt veroorzaakt door de keuze tussen basisjaar 2014 of 2020. Deelanalyse wijst uit dat de groei van het aantal inwoners in Amsterdam Noord tussen 2014 en 2020 maar voor een klein deel is gerealiseerd in buurten rond de Zaan IJ corridor. De buurten Buiksloterham, NDSM en Papaverweg groeiden tussen 2014 en 2020 van 619 inwoners (resp. 23+414+182) naar 3301 (366+1812+1123), een toename van 2682 inwoners (bron: data.amsterdam.nl/specials/dashboard/kerncijfers-gebieden). Daarmee nemen ze 30% van het verschil tussen 2014 en 2020 voor hun rekening, te weinig om de hele berekening met een correctiefactor te belasten. Daarmee ligt onze berekende reizigersgroei voor 2040 Laag enkele procenten boven de waarden zoals zouden volgen uit ROEZ. Dat is verantwoord gegeven de marges in aannamen en waarden. Volgens ROEZ groeit het aantal Noord-inwoners van huidig naar 2040 Hoog van 100.000 naar 212.212, een toename van 112.212 inwoners.
We hebben daartoe de uitkomsten van 2040 Laag (groei daarin was 72.915 inwoners t.o.v. huidig) opgehoogd met de factor 1,54 (112.212/72.915) om de reizigersgroei in 2040 Hoog te berekenen. Niet alle buurten met nieuwe woningen liggen in het invloedsgebied van de ZaanIJ corridor. Daarom hebben we per buurt een aanname gedaan van het aandeel inwoners dat voor het OV gebruik zal gaan maken van de ZaanIJ corridor. Dit is gedaan aan de hand van de locatie ten opzichte van de huidige bushalten van de ZaanIJ Corridor en de eventuele nabijheid van een andere OV-lijn (GVB) meer in de nabijheid. Onderstaand zijn deze aangenomen aandelen per buurt weergegeven in de laatste oranje kolom. Aanname van aandeel ZaanIJ per buurt Amsterdam Noord inw 2020
inw 2040
Toename
aandeel Zaan IJ
kolom C
kolom G
(2040-2020)
kolom O
Banne Buiksloot
13840
15549
1709
0
Buiksloterham
285
22017
21732
100
Buikslotermeer
9854
11269
1415
0
Buikslotermeerplein
965
3970
3005
0
De Bongerd
1614
2894
1280
10
Elzenhagen, Noorderkwartier
2471
11587
9116
0
Hamerkwartier
128
9822
9694
0
Haven-Stad noord
18
1333
1315
100
IJplas Polder
0
0
0
100
IJplein/Vogelbuurt
7417
8801
1384
0
Kadoelen
2843
2941
98
0
NDSM
1482
11222
9740
100
Nieuw noord, Entreegebied
5505
5934
429
0
Nieuwendammerdijk/Buiksloterdijk
161
161
0
0
0
0
0
0
Noordelijke IJ-oevers Oost
58
Oostzanerwerf
8233
8572
339
10
Oranjewerf
14
1239
1225
0
Overhoeks
807
7236
6429
0
Sixhaven
809
1677
868
0
Sportpark Melkweg
370
898
528
100
Tuindorp Buiksloot
2926
2928
2
0
Tuindorp Nieuwendam
3839
3868
29
0
Tuindorp Oostzaan
8193
8287
94
30
Volewijck
9679
11137
1458
30
Waterland
2004
2041
37
0
Waterlandpleinbuurt
7550
8539
989
0
totaal
91007
163922
72915
Zaanstad, reizigersgroei Voor Zaanstad zijn drie gebieden met veel geplande nieuwe woningen onderscheiden: Kogerveld, rond het Centrum en Achtersluispolder. De schatting van het aantal ov-ritten met de ZaanIJ corridor varieert, dat wordt onderstaand uitgewerkt. Overige gebieden liggen buiten het invloedsgebied van de ZaanIJ corridor: die inwoners zullen naar verwachting zo weinig gebruik maken van de Zaan IJ corridor voor reizen naar Amsterdam, dat ze voor de prognose niet relevant zijn. Kogerveld Volgens gegevens OV-chipkaart (lijn 391, gemiddelde van 04/2019, 10/2019 en 02/2020) was het aantal instappers op de halten in noordelijk Zaandam als volgt. Voor de schuine streep het aantal in de ochtendspits (twee uren), achter de schuine streep de etmaalwaarde, beide betreffen werkdagen. Zaanse Schans 2/163 Schipbeek 15/55 (wijk Kalf) IJssel 24/92 (wijk Kalf) Borgerdiep 11/34 (wijk Kalf) Jufferstraat 6/35 (Kogerveld) Kogerveld Station 30/108 (Kogerveld) Zaans Medisch Centrum 13/116 Van deze instappers stappen er 18 uit in halten elders in Zaandam (tot de Wibautstraat). Op de Vlinder stappen er 35 uit, waarvan bij evenredige verdeling over de instaphalten er 13 (88/240*35) uit Kalf en Kogerveld komen. Van deze 31 lokale Zaandamse reizigers (18 tot de Wibautstraat en 13 naar De Vlinder) komen er 18 uit Kalf (50/86*31) en de overige 13 uit Kogerveld.
Het vervoer van Kalf en Kogerveld naar halten in Amsterdam Noord is gering. Daarmee is het aantal instappers in de spits naar Amsterdam Centraal (de drie halten voorbij de IJtunnel) vanuit Kalf 32 (50-18) en vanuit Kogerveld 23 (36-13). Over deze route rijdt ook lijn 395 naar Sloterdijk. Een deel daarvan stapt in De Vlinder over op een andere buslijn naar Amsterdam Centraal (393 of 394). We hogen daarom de aantallen van lijn 391 met een factor 1,5 op. Kalf heeft (1-1-2020) 6186 inwoners, Kogerveld 3.215. Het aantal spits-instappers naar Amsterdam bedraagt in Kalf dus 0,008 (32/6186*1,5) en in Kogerveld 0,011 (23/3215*1,5).
59
In Kogerveld voorzien is het volgende aantal woningen: 900+350 (beide ten noorden van de spoorlijn) +750+500+300 (tussen A7 en spoorlijn)+246 (ten zuiden van A7). Dat is samen 3046 woningen. De gemiddelde woningbezetting in 2030 loopt uiteen tussen 2,12 en 2,18 in Venom en 2,23 in ZVPM 2.9. We hanteren in deze casus de waarde 2,2. Daarmee hebben de 3046 woningen 6700 inwoners. Bij de huidige ritproductie van Kogerveld leidt dat tot 74 extra instappers in de ochtendspits naar Amsterdam. (6700*0,011). Centrum In het centrale deel van Zaandam zijn 1700 (700+500+500) woningen voorzien rond de Wibautstraat. Dat betreft 3740 inwoners (1700*2,2). Hun OV-ritproductie zal hoger zijn dan de 0,011 van Kogerveld om de volgende redenen: • • • •
Beter OV-aanbod: vier lijnen over de Wibautstraat in plaats van twee over de Heijermansstraat; Gemiddeld kortere afstand tot de bushalte dan in Kogerveld; Geen “concurrerend” NS-station in de wijk; Dichter bij Amsterdam dus meer daarop georiënteerd.
Daar staat tegenover dat NS-station Zaandam op tien minuten loopafstand ligt. Voor een reis naar Amsterdam Centraal is de trein veel sneller dan de bus. De aspecten voor een hogere en een lagere OV-ritproductie dan in Kogerveld zullen elkaar ongeveer in evenwicht houden. We gaan dus ook voor deze 3740 inwoners uit van 0,011 spitsriten per inwoner naar Amsterdam Centraal. Dat zijn er per werkdagspits 41 reizigers (3740*0,011). Daarnaast zijn 850 (140+710) woningen voorzien in de Russische Buurt, ten westen van de Voorzaan. Deze liggen op loopafstand van NS-station Zaandam, zodat niet aannemelijk is dat zij de bus zullen nemen voor reizen naar Amsterdam Centraal. Deze woningen worden niet meegenomen in de prognose voor de Zaan IJ corridor. Achtersluispolder In de Achtersluispolder zijn 8500 woningen voorzien. Uitgaande van een route van de ZaanIJ corridor door dit gebied met goede halten, zal een aanzienlijk deel van de inwoners gebruik maken van de bussen op de ZaanIJ corridor. Station Zaandam ligt immers op ongeveer 5 kilometer, dat is 20 minuten fietsen en daarmee weinig aantrekkelijk. Het OV-gebruik in Achtersluispolder zal veel hoger liggen dan het huidige gebruik in Kogerveld (0,011 OVritten naar Amsterdam Centraal in de spits). Anderzijds kan het lager zijn dan het voorziene OV-gebruik in Haven-Stad op Amsterdam Noord met 0,032 OV-ritten (paragraaf 2.1).
Dat is dus drie keer zo veel als Kogerveld (0,011). Er zijn enkele aspecten waardoor Achtersluispolder qua OV-gebruik naar Amsterdam CS meer op HavenStad zal lijken dan op Kogerveld: • • • •
Lage parkeernorm; Goed ontsloten met hoogfrequent HOV met strategisch gelegen halten; Geografisch dichter bij Haven-Stad dan bij Kogerveld; Type bebouwing (hoge dichtheden).
Ten opzichte van Haven-Stad heeft Achtersluispolder afwijkende eigenschappen: • •
Door ligging in andere gemeente meer gericht op Zaandam (onderwijs, winkelen) en dus lagere OV ritproductie naar Amsterdam dan Haven-Stad; Amsterdam ligt meer buiten fietsbereik en dus hogere OV ritproductie.
Beide aspecten wegende, kiezen we voor een gelijke OV-ritproductie naar Amsterdam CS in de spits als Haven-Stad, namelijk 0,032 reizen per inwoner in de ochtendspits.
60
Het totaal aantal nieuwe woningen in Zaanstad volgens de kaart (bestand “ROEZ scenario’s Zaan IJ ….”, tabblad Zaanstad kaart) is 16.453. Daarvan hebben we de volgende indeling gemaakt: Kogerveld: 3046 nieuwe woningen Centrum: 1700 nieuwe woningen Achtersluispolder: 8500 nieuwe woningen Buiten invloedsgebied HOV ZaanIJ: 3207 nieuwe woningen Totaal op kaart: 16.453 nieuwe woningen.
De voorgaande samenvattende tabel gaat uit van een groei van het aantal woningen in Zaanstad van 20.000 in Planvariant 2040 (109.583 -/- 89.583) en van 25.000 in Maximale variant 2040 (114.583 -/- 89.583). Om die aantallen te bereiken vanuit onze berekeningen (gebaseerd op 16.453 nieuwe woningen), zijn de volgende ophogingen van onze berekeningen van het aantal Zaandamse reizigers nodig: Van onze berekeningen naar Planvariant 2040 met factor 1,22 (20.000/16.453). Van onze berekeningen naar Maximale variant 2040 met factor 1,52 (25.000/16.453). ZaanIJ: reizigersgroei Voor de prognose van het aantal OV-reizen op de ZaanIJ corridor dat de bewoners van de nieuwe woningen gaan maken, hebben we de volgende aannamen gehanteerd. • •
•
•
•
•
De ochtendspits richting Amsterdam CS is zeer overwegend maatgevend (blijkt uit de huidige bezettingen van de ZaanIJ lijnen 391, 393 en 394); Het aantal verplaatsingen per dag van een inwoner = 2,4 (bron: gemeente Amsterdam, Amsterdamse thermometer van de bereikbaarheid 2019, pag. 45). Daarvan gaat de helft vanuit de woning en de helft naar de woning (uitgaande van een beperkt aantal verplaatsingen niet-woninggebonden). Het aandeel OV in deze verplaatsingen is 21%. Bron: idem, pag. 52. Daarin staat het huidige aandeel OV van inwoners van Noord 18%, hoogste aandelen in West en Centrum met beide 24%. Een hoger aandeel dan huidig Noord is logisch omdat OV rond ZaanIJ hogere kwaliteit heeft (hoge frequentie en rechtstreeks naar CS). Een lager aandeel dan het centrum is logisch omdat OV wel minder kwaliteit heeft dan in het centrum. Een gemiddelde waarde van 21% is daarom gekozen. Van de OV-verplaatsingen van de inwoners van de nieuwe woningen is 60% IJ-kruisend. Bron: GVB Vervoerplan 2018, daarin is vermeld dat (voor de komst van de Noord-Zuidlijn) 53% IJ-kruisend is, en 47% binnen Noord blijft. Voor de nieuwe buurten rond ZaanIJ kunnen we een hoger aandeel IJkruisend aannemen: 60%. Reden is dat het centrum geografisch dichterbij ligt dan gemiddeld op Noord, en er minder historische banden met Noord zullen zijn. Aandeel van CS-route in IJ-kruisend OV is 80% aangenomen.
De overige 20% reist via Coentunnel en Sloterdijk. Dan moet wel een goede verbinding met Sloterdijk bestaan. Een aanwijzing voor de potentie van Sloterdijk is het succes van lijn 222 die Houthavens (zuidelijke IJ-oever) verbindt met Sloterdijk. Het aandeel van de ochtendspits (twee uren) ten opzichte van het etmaal is 26%. Dit is het gemiddelde van het huidige ochtendspitsaandeel van ZaanIJ (27%) en de GVB-buslijnen 34 en 35 van Noord naar CS voor opening van de Noord-Zuidlijn (25%).
Met de som van al deze aannamen, leidt een nieuwe inwoner van Noord tot (2,4*0,5*0,21*0,6*0,8*0,26) = 0,032 spitsreizigers naar CS.
61
ZaanIJ: aanbod Volgens de OV-chipkaart-cijfers, zijn de bezettingen van de twee drukste ochtendspitsuren als volgt (kolom “bez/rit 2u”). bez/rit 2u
bez/rit piek
cap/rit
bez dr uur
Zaanst-Adam
33,2
39,8
53
75%
Adam
40,2
48,2
53
91%
Zaanst-Adam
17,2
20,7
43
48%
Adam
25,0
30,1
43
70%
Zaanst-Adam
19,5
23,4
43
54%
Adam
26,7
32,0
43
74%
lijn
391
393
394
gem
Zaanst-Adam Adam
23,3 30,6
27,9 36,8
46,3 46,3
60% 79%
We nemen aan dat de huidige bezettingen van lijn 391 het maximum is dat we voor deze corridor accepteren. Hieruit volgt dat van de periode van twee uren de capaciteit 91% van het drukste uur is van het aantal reizigers. Dit komt overeen met een gemiddelde bezetting van 76% van het aantal zitplaatsen per ochtendpits van twee uren (40,2/53 bij lij 391 op de drukste doorsnede in Amsterdam ter hoogte van het Mospein). Dit leidt tot een acceptabel aantal staplaatsen, weten we uit de huidige ervaringen en waardering in de OV Klantenbarometer. De huidige bezetting van alle drie lijnen gesommeerd op de drukste doorsnede in Amsterdam in de ochtendspits is als volgt: 30,6*2 uren*12 rit/u = 734 reizigers per twee uur ochtendspits. De capaciteit van de bussen is als volgt te berekenen: Huidig Lijn 491: 4 rit/u * 2 uren * 53 zitpl/rit * 76% = 322 reiz/2 uur Lijn 493: 4 rit/u * 2 uren * 43 zitpl/rit * 76% = 261 reiz/2 uur Lijn 494: 4 rit/u * 2 uren * 43 zitpl/rit * 76% = 261 reiz/2 uur Corridor: 322+261+261= 845 reiz/2 uur. Indien alles geleed (55 zitplaatsen): Lijn 491: 4 rit/u * 2 uren * 55 zitpl/rit * 76% = 334 reiz/2 uur Lijn 493: 4 rit/u * 2 uren * 55 zitpl/rit * 76% = 334 reiz/2 uur Lijn 491: 4 rit/u * 2 uren * 55 zitpl/rit * 76% = 334 reiz/2 uur Corridor: 334+334+334= 1003 reiz/2 uur.
Indien hoogste frequentie (30 bus/uur minus 10 bussen lijn 35 = 20 bus/uur ZaanIJ corridor, met geleed 55 zitplaatsen): Corridor: 20 rit/u * 2 uren * 55 zitpl/rit * 76% = 1672 reiz/2 uur. Amsterdam – Purmerend: reizigersgroei Van de gemeente Purmerend is het aantal nieuwe woningen in de periode tot en met 2039 bekend als volgt:
62
Veno m ID
Purmerend ID
Locatie
2020-2024
2025-2029
2030-2039
Slopen
Totaal
296
3752
11
11
0
0
0
297
3765
444
44
400
0
0
298
3772 en 3773
475
475
0
0
0
299
3768
55
55
0
0
0
300
3774
400
400
0
0
0
302
3739 en 3740
49
49
0
0
9
303
3878 en 3875 en 3880 en 3729 en 3875
269
269
0
0
1
304
3879 en 3729 en 3725
450
200
150
100
0
312
3847
50
50
0
0
0
313
3834
48
48
0
0
0
315
3796 en3795
242
242
0
0
0
316
3889 en 3803
1212
64
639
509
371
323
3793
47
47
0
0
0
329
3822
70
70
0
0
0
330
3832
30
30
0
0
0
331
3834
1400
0
467
933
0
332
3837
15
15
0
0
0
336
3913
261
261
0
0
0
338
3733
52
52
0
0
0
339
3731 en 3732
1240
940
0
0
0
342
3871
108
108
0
0
0
343
3841 en 3887 en 3886
2081
631
635
815
0
344
3809 en 3812 en 3817
63
63
0
0
0
345
3870
1512
162
900
450
0
346
3870
30
30
0
0
0
351
381
629
524
105
0
0
63
352
381 en 382
22
22
0
0
0
355
383
300
300
0
0
0
356
382
690
240
450
0
0
357
382
90
0
90
0
0
12345
5402
3836
2807
381
Totaal
Voor het gereedkomen van de woningen is aangenomen dat dit lineair geschiedt in de betreffende periode. Voorbeeld: als er in de periode 2030-2039 in een wijk 100 woningen zijn gepland, nemen we aan dat er elk jaar 10 woningen gereedkomen. Voor de gebieden met sloop is aangenomen dat dit lineair in de periode 2020-2039 geschiedt. Totaal verwacht Purmerend volgens dit overzicht 12.345 nieuwe woningen en 381 sloop, dus per saldo 11.964 nieuwe woningen tot 2040. In het samenvattende overzicht was de groei van het aantal woningen en inwoners in Purmerend/Beemster als volgt voorzien:
Tussen basisjaar 2020 en 2040 betekent dat: In de planvariant +11.118 woningen (52.000 –/- 40.812) In de maximale variant + 19.118 woningen (60.000 -/- 40.812). Dat betekent dat we onze berekende aantallen extra reizigers moeten verlagen met een factor 0,94 voor de “Planvariant” (11.118/11.964). We moeten uitkomsten ophogen met een factor 1,60 voor de “Maximale variant” (19.118/11.964). Voor alle nieuwe woningen hebben we een gemiddelde woningbezetting aangenomen van 1,5. Dit is berekend aan de hand van de samenvattende ROEZ-tabel met de planning per gemeente. Tussen “huidig” en Planvariant 2040 neemt het aantal inwoners van Purmerend toe van 89.403 naar 106.000 (+16.597), het aantal woningen van 40.812 naar 52.000 (+11.188). De gemiddelde woningbezetting van de nieuwe woningen is dus 1,5 (16.597/11.188). Het aantal ritten per inwoner baseren we op de huidige ritproductie van Purmerend in de ochtendspits, als volgt. In de twee ochtendspitsuren reizen 2625 Purmerendse reizigers op de drukste doorsnede tussen Purmerend en Amsterdam (nabij Het Schouw, bron OV-chipkaart). Hierop zijn de 105 doorgaande reizigers uit De Rijp, Middenbeemster en Zuid Oost Beemster (lijn 306) in mindering gebracht. Purmerend telt 80.117 inwoners. De OV-ritproductie per OV naar Amsterdam Noord/CS in de ochtendspits (twee uren) is dus 2625/80.117 = 0,033 rit per inwoner.
Ter vergelijking: voor Amsterdam Noord is hij berekend op 0,032 en voor Zaandam Kogerveld op 0,011. Die verhoudingen zijn logisch: Purmerend genereert per inwoner meer OVritten naar Amsterdam dan Zaandam Kogerveld, maar minder dan de nieuwbouw van Haven-Stad in Amsterdam Noord. Voor enkele buurten nemen we een andere ritproductie aan dan voor het Purmerends gemiddelde: • •
Rond station Purmerend 20% lager door de zeer korte loopafstand naar het station; Rond het oude centrum 25% hoger door lager parkeernorm;
64
•
Rond locatie “Golfbaan” 25% lager door langere afstand tot bushalte en (aanname) hogere parkeernorm en/of hogere inkomens.
Amsterdam – Purmerend: aanbod Volgens de OV-chipkaart-cijfers, zijn de bezettingen van de twee drukste ochtendspitsuren als volgt (kolom “bez/rit 2u”). Ter informatie is in de naastliggende kolom (“bez/rit piek”) de bezetting in het drukte uur vermeld, uitgaande van 60% van de drukte twee uur. De kolom daarnaast vermeldt de capaciteit (zitplaatsen) per rit op basis van informatie van Connexxion. Daaruit volgt de laatste kolom: de gemiddelde bezetting in het drukste uur. Voor bijvoorbeeld lijn 301 (bovenste regel) is dat 31,4/43 = 0,73. ochtend
60
bez/rit 2u
bez/rit piek
cap/rit
bez dr uur
301
thv Schouw
26,2
31,4
43
73%
304
thv Schouw
26,9
32,3
43
75%
305
thv Schouw
29,7
35,6
49
73%
306
thv Schouw
40,7
48,9
55
89%
307
thv Schouw
27,8
33,4
43
78%
308
thv Schouw
30,2
36,2
43
84%
309
thv Schouw
18,6
22,3
43
52%
Noord
27,8
33,3
43
78%
CS
35,2
42,2
52
81%
Ook hier nemen we de huidige drukste lijn als basis: lijn 306. Deze heeft in de periode van twee uren een bezetting van 74% (40,7/55). Dit is iets lager dan ZaanIJ (daar was het 76%), verklaarbaar uit de langere ritlengte en dus grotere behoefte aan een zitplaats.
65
De huidige bezetting van de buslijnen naar Amsterdam Noord/CS in de ochtendspits is 2731 reizigers richting Amsterdam in de twee drukste uren van de ochtendspits: Huidige bezetting
ochtend
bez/rit 2u
rit/2u
reiz/2u
301
thv Schouw
26,2
12
314
304
thv Schouw
26,9
17
458
305
thv Schouw
29,7
14
415
306
thv Schouw
40,7
13
529
307
thv Schouw
27,8
18
500
308
thv Schouw
30,2
17
513
bundel
91
2731
De capaciteit van de corridor is 3075 reizigers per periode van twee uur (grens op 74% van de zitplaatsen per periode van twee uren), als volgt berekend: Capaciteit per twee uur huidig rit/2u
huidig capa/rit zitplaatsen
huidig capa
bij grens 74% twee uren
301
12
43
516
382,1
304
17
43
731
541,3
305
14
49
686
507,9
306
13
55
715
529,4
307
18
43
774
573,1
308
17
43
731
541,3
Totaal
91
4153
3075
Als alle lijnen met gelede bussen rijden (55 zitplaatsen) is de capaciteit 3706 reizigers per twee uren:
66
Capaciteit per twee uur huidig rit/2u
capa/rit geleed
301
12
55
488,7
304
17
55
692,3
305
14
55
570,1
306
13
55
529,4
307
18
55
733,0
308
17
55
692,3
Totaal
91
capa
Capa bij grens 74% twee uren
3706
Vervolgens verhogen we de capaciteit van de corridor van de huidige 72 bussen per uur per richting naar 90 gelede bussen per uur. Per periode van twee uren neemt het aantal bussen dan toe van 144 naar 180 bussen (+36). We nemen eerst aan dat de verhouding tussen bussen naar CS/Noord en andere bestemmingen (Bijlmer en Riekerpolder) gelijk blijft, dus globaal 2/3 versus 1/3. Dan komen er op de corridor naar CS/Noord 24 bussen bij. De capaciteit wordt dan 4683 reizigers (3706+24*74%*55). Als alle 36 extra bussen gaan rijden naar CS/Noord, wordt de capaciteit 5172 reizigers per twee uren (3706+35*74%*55).