Bijlage 1 - Jaarverslag gemeente Amsterdam 2025.pdf

Jaarverslag 2025

• De Kaderrichtlijn afvalstoffen (KRA) (2008/98/EG) vormt de basis van de EU- wetgeving op het gebied van afvalstoffen, zoals de gewenste manier van afval­beheer (van preventie tot verbranden), bescherming van gezondheid en milieu en het vormgeven van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. • Ook de richtlijnen ten aanzien van het verpakkingsafval en het storten en het circulaire beleid geven richting aan het landelijke afvalbeleid. • De Wet Milieubeheer geeft weer hoe het landelijke en lokale afvalbeleid vorm moet krijgen. • Het Landelijk Afval­beheer Plan 3 beschrijft het landelijke afvalbeleid tussen 2017 en 29 december 2025. Het voorkomen van afval staat centraal, waarbij we eraan werken om de totale huishoudelijk afvalproductie (dat is het restafval inclusief stromen als papier, plastic, glas, textiel, et cetera) omlaag te brengen. Het landelijk afval­beheerplan is per 30 december 2025 opgevolgd door het Circulair Materialenplan (CMP). • De gemeente Amsterdam heeft haar afvalbeleid vastgelegd in het “Kader Schoon en Afvalvrij 2025-2028” (gemeenteraad 11 december 2024), waarin staat hoe we werken aan een schoon en afvalvrij Amsterdam. • Daarnaast liggen regels vast in de verordening op de afvalstoffen, de verordening op de afvalstoffenheffing en de bijbehorende uitvoeringsbesluiten.

• In het Beleidskader ‘1Amsterdam Heel & Schoon’ (2017) staan de principes voor onderhoud en reiniging. We willen in heel Amsterdam een goede beheerkwaliteit en we werken gebiedsgericht om dat te bereiken. Met dit beleid als basis maken we keuzes om de stad schoon, heel en veilig te houden binnen de beschikbare budgetten.

78

H.2.2.4

2.2.4 Beheer en Onderhoud Openbare Ruimte De Amsterdamse openbare ruimte wordt duurzaam beheerd en is begaanbaar, heel en veilig voor alle gebruikers.

Activiteit 2.4.1.1

De totale CO2‑uitstoot van programma­onder­deel 2.4 is Scope 1 en 2 in de stad

0 ton CO2

Scope 1 en 2 van de eigen organisatie

613 ton CO2

Scope 3 van de eigen organisatie

6.200 ton CO2

Wat hebben we bereikt (doelen) en wat hebben wij daarvoor gedaan (activiteiten)? Doel 2.4.1 De Amsterdamse openbare ruimte wordt duurzaam beheerd en is begaanbaar, heel en veilig voor alle gebruikers. Indicatoren doel 1

Het onderhoud van de stra-ten en stoepen in uw buurt wordt door de bewoners beoordeeld op 6,5

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

6,7 Geen meting (2021)

6,5

*

* Het laatste onder­zoek dateert uit 2025, de rapportage volgt in de loop van 2026.

We beheren en onderhouden onze verhardingen, straat & speelmeubilair en busstations. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Percentage van het areaal verhardingen dat voldoet aan niveau C (Sober)

84% (2022)

84%

85%

88%

2

Omvang van achterstallig onderhoud inzake verhardingen

≤10% (2022)

6%

5%

2%

Verhardingen In 2025 hebben we gewerkt aan verhardingen in de openbare ruimte. We hebben in 2025 ruim 100 onderhoudsprojecten uitgevoerd, waarmee een totaal oppervlak van 1,1 miljoen vierkante meter op het kwaliteitsniveau is gebracht. Er is in 2025 gewerkt aan het inlopen van achterstallig onderhoud bij verhardingen wat heeft geleid tot het terugbrengen van het percentage naar 2 procent, wat een goed resultaat is gezien de vastgestelde norm van 5 procent. Daarnaast is gewerkt aan verbetering van de toegankelijkheid, door onder andere de voetpaden in Nieuw West, Zuid en West aan te pakken.

Het Wonen in Amsterdam onder­zoek (WiA) wordt 1x per 2 jaar uitgevoerd. De inspanningen van alle onderhoudswerkzaamheden hebben ervoor gezorgd dat het kwaliteitsniveau over de stad gelijk is gebleven. In 2025 zijn veel noodherstel maatregelen genomen waaronder aan de J. Van Hasseltweg, Veelaan, Termietergouw, Bosbaanweg en Gooiseweg. Deze maatregelen waren noodzakelijk omdat de kwaliteit van de weg sneller achteruitging dan verwacht, mede als gevolg van vorst, intensieve belasting of zetting van de ondergrond. In onze onderhoudsopgave gaven we prioriteit aan de uitvoering van achterstallig onderhoud, met name in ontwikkelbuurten in de stads­delen Nieuw-West, Zuid en West, en aan onderhoud aan belangrijke verkeersnetten die de bereikbaarheid en veiligheid Jaarverslag 2025

79

H.2.2.4

van de weggebruikers moeten garanderen. Bij deze onderhoudsprojecten voeren we, als dit uit de opgave blijkt ook verbeteringen door ter bevordering van de verkeersveiligheid, klimaatadaptatie en toegankelijkheid. Zo is er in 2025 werk gemaakt van het inlopen van achterstallig onderhoud bij verhardingen door de fiets- en voetpaden in Nieuw-West, Zuid en West aan te pakken. Hiermee wordt de toegankelijkheid verbeterd. Bij het uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden in 2025 zijn klimaatadapatie, emissiedoelstellingen en hergebruik ook aandachtspunten. In dit kader zijn duurzaamheidsinitiatieven vanuit het Nationaal Groeifonds Toekomstbestendige Leefomgeving uitgevoerd. Zo zijn bij herstratingsprojecten vaak stenen hergebruikt en hielp de emissietool verhardingen bij het maken van goede materiaalkeuzes. Busstations Amsterdam heeft 11 stedelijke busstations die een belangrijk verbindingspunt vormen voor de bereikbaarheid van en naar de stad. Om deze busstations aantrekkelijk te laten zijn voor de reizigers, hebben we in 2025 regulier onderhoud aan deze busstations uitgevoerd en is daarnaast gewerkt aan herstel en schademeldingen. Zo zijn er armaturen en bronnen vervangen. Straatmeubilair en speelvoorzieningen In 2025 zijn diverse groot onderhoud & vervangingsprojecten van speelplekken afgerond. Zo zijn de speelplekken aan Nathan F.

Israelweg in Noord, Eendrachtspark in Nieuw-West en de Tijl Uilenspiegelstraat in West vernieuwd. Bij de fonteinen is het afgelopen jaar het achterstallig onderhoud in kaart gebracht. In 2025 zijn de stroomkasten in Zuidoost vervangen. Door nieuwe, strengere wetgeving is er onderhoud nodig aan negen waterspeelbaden. In 2025 is begonnen met werkzaamheden aan renovatie en onderhoud van het speelbad en de monumentale luifel in het Beatrixpark. In het afgelopen jaar zijn ook renovatiewerkzaamheden verricht aan het Auschwitz monument in het Wertheimpark, is de vijver op het Museumplein gerenoveerd en is gestart met werkzaamheden aan het Cruyff Court in stadsdeel Noord.

Activiteit 2.4.1.2 We beheren en onderhouden onze civiele constructies en tunnels. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Percentage van het areaal van civiele constructies dat voldoet aan niveau C (Sober)

89% (2022)

89%

90%

90%

2

Omvang van achterstallig onderhoud inzake civiele constructies

1% (2022)

1%

0%

0%*

3

Beschikbaarheidspercentage Amsterdamse wegtunnels voor verkeer

95% (2025)

99%

95%

98,3%

4

Versnellen van het herstel van bruggen (aantal per jaar)

2 (2024)

0

1

2

* Ter verduidelijking: de score van 0% achterstalligheid is, conform beleidsstuk 1 Amsterdam heel en schoon, gebaseerd op een visuele inspectie. Deze inspectie geeft geen oordeel over de kwaliteit van de elektro- en werktuigbouwkundige onderdelen van beweegbare bruggen en sluizen; daar is wel sprake van achterstalligheid die echter nog in kaart wordt gebracht.

Beweegbare bruggen, sluizen, steigers en oevers In 2025 waren er in het beweegbaar areaal ongeplande stremmingen. Veel bewegingswerk en materieel van onze beweegbare bruggen en sluizen is verouderd en behoeft veel onderhoud. Dat merkte de stad aan de ongeplande stremmingen, met name op de Kostverlorenvaartroute (Overtoomse Sluis (brug) en de Willemsbrug) en daarnaast door de stremming bij de Berlagebrug. Het verhelpen van deze stremmingen vroeg extra inzet van de medewerkers en aannemers en geduld van onze bewoners en het scheepsvaartverkeer. Op dit moment vraagt het beweegbaar areaal structureel meer dan gemiddeld inzet op het gebied van dagelijks onderhoud en staat er meer dan gemiddeld groot onderhoud op het onderhoudsprogramma voor 2026 en de volgende jaren. Van de sluizen heeft ruim 20 stuks (meer dan de helft van de sluizen) achterstallig onderhoud en ongeveer 12-15 van onze beweegbare bruggen. In het kader van gepland onderhoud zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd: • Beweegbare bruggen: aan enkele beweegbare bruggen onderhoud uitgevoerd, waaronder drie beweegbare bruggen in de Nieuwe Herengracht (oostelijke vaarroute). Daarnaast is er onderhoud voorbereid wat in latere jaren uitgevoerd gaat

Jaarverslag 2025

80

H.2.2.4

worden. De JanSchaefer-brug is vanwege SAIL uitgehesen. Van die gelegenheid is gebruik gemaakt om de brug te conserveren en onderhoud te plegen. Verder is groot onderhoud gepleegd aan diverse bruggen of zijn bruggen gerenoveerd. In een aantal gevallen in combinatie met onderhoud aan de wegen. • Sluizen: de Eenhoornschutsluis is gerenoveerd en er is onderhoud gepleegd aan de Nieuwe Meer Schutsluis waarbij ook aanpassingen zijn (en in 2026 worden) uitgevoerd in verband met de ontwikkelingen Zuidasdok. Verder is gestart met de vervanging van vier deuren in de Dageraads Waterkering. • De kade aan de Groenmarkt (Singelgracht) is vervangen en de NDSM-pier is gerenoveerd. In het Oostelijk Havengebied is de renovatie van kades en de bijbehorende wrijfgordingen en bolders gestart. Verder is in Oost de Douanesteiger geheel gerenoveerd. Verder zijn, verspreid over de stad, diverse herstelwerkzaamheden uitgevoerd aan kades en zijn enkele steigers vervangen. Het vervangen van beschoeiingen of omvormen tot een natuurlijke oever in Noord en Driemond is voorbereid. In Driemond is dit werk ook uitgevoerd en afgerond, de uitvoering in Noord is gestart. Bruggen en Kademuren (PBK) Het belangrijkste doel van het programma Bruggen en Kademuren is het veilig en functioneel houden van onze bruggen en kademuren.

Het programma richt zich op de 853 verkeersbruggen en circa 218 kilometer gefundeerde kademuur te onder­zoeken, veilig te houden en waar nodig versneld op orde te krijgen. In totaal is in 2025 aan 2.094 meter kademuur gewerkt. Er is gewerkt aan het herstel van drie bruggen waarvan er twee zijn opgeleverd. Dit is conform planning. De werkzaamheden aan brug 361 in het Westelijk Havengebied en brug 627 in Nieuw-West zijn afgerond, de werkzaamheden aan brug 289 in Centrum lopen door tot in 2026. Van de 34 bruggen die in 2025 beoordeeld zijn, zijn er gelukkig liefst 32 in goede staat. Op het gebied van onder­zoek en innovatie hebben we ook niet stilgezeten. Met gewichtsproeven op kademuren en trekproeven aan bomen die op de kades staan brengen we het krachtenspel op de kade in kaart en de effecten daarvan op de constructie. Er is onderzocht of we met onder- en bovenwaterdrones kademuren kunnen inspecteren. En door middel van spuitlansonder­zoek is de oude stadsmuur onder de kades op de Kloveniersburgwal en Geldersekade gelokaliseerd. Er was in 2025 ook sprake van een aantal uitdagingen. Veel projecten liepen in de voorbereiding en uitvoering vertraging op. Vaak vanwege uiteenlopende oorzaken Jaarverslag 2025

waar niet altijd één makkelijke oplossing voor bestaat. Ook benadrukten de monitoringsgegevens van kademuren geregeld hun slechte staat. Meer dan 20 kademuren bleken dermate snel te bewegen dat een gewichtsbeperking is opgelegd. In drie gevallen bleek dat een gewichtsbeperking onvoldoende effect en/of te veel impact op de bereikbaarheid zou hebben. Daar is besloten de plaatsing van een veiligheidsconstructie voor te bereiden, waarbij definitieve plaatsing volgt in 2026. Aanpak Wegtunnels Amsterdam In 2025 was de beschikbaarheid van de wegtunnels 98,3 procent en daarmee boven de doelstelling van 98 procent. Een aantal grote werkzaamheden aan achterstallig onderhoud zorgde voor de meeste impact op de beschikbaarheid: • Levensduurverlengend Onderhoud asfalt in de IJ-tunnel (2x een weekend in voorjaar 2025); • Voegreparatie Arenatunnel (24 uur sluiting oktober 2025); • Reparatie pompinstallatie IJ-tunnel (weekendsluiting november 2025). Verder werden er in het areaal werkzaamheden uitgevoerd ten behoeve van de voorbereiding van de nieuwe verkeerscentrale (opening vindt plaats in 2027). Hiervoor was het nodig om de Piet Heintunnel en de Ruijtertunnel enkele keren kort te sluiten. In 2025 is het voorlopige ontwerp voor het project Vervangings­onderhoud IJ-tunnel afgemaakt. Verder is voor het project Renovatie Arenatunnel het definitieve ontwerp herijkt.

Hiermee liggen deze beide projecten op schema voor de uitvoering van 2027. Activiteit 2.4.1.3 We beheren en onderhouden onze installaties. Indicatoren activiteit 1

Het percentage beschikbare uren van het areaal van de Verkeersinformatiesystemen

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

99% (2022)

99%

99%

99%

Openbare verlichting In 2025 is gewerkt aan het vervangen van de verlichting aan overspanningen. Vooraf aan deze vervangingen zijn alle gevelverbindingen gecontroleerd op sterkte en versterkt als dat nodig was. In 2025 zijn de voorbereidende werkzaamheden gestart om in natuurgebieden, zoals het Amstelpark en het Amsterdamse Bos de verlichting ’s 81

H.2.2.4

nachts minder fel te laten branden of helemaal uit te schakelen, zonder dat dit ten koste gaat van de veiligheid.

Doel 2.4.2 Amsterdam is voorbereid op veranderend klimaat in 2050.

Voor de 750ste verjaardag van Amsterdam zijn er vier lichtkunstwerken gemaakt. Deze staan in Noord, Nieuw-West, Weesp en Zuidoost. Ze zorgen voor meer veiligheid, gezelligheid en verbinding in de buurt. In het kader van sociale veiligheid in de openbare ruimte en een versterking van het veiligheidsgevoel zijn er in 2025 schouwen uitgevoerd, verlichting is gecontroleerd en op een aantal plekken bij fietspaden aangepast. Verkeersregelinstallaties en verkeersinformatiesystemen Er is geen sprake van achterstallig onderhoud voor verkeersregelinstallaties en verkeersinformatiesystemen. Diverse aanbestedingen zijn afgerond of in gang gezet, waaronder voor de inkoop van de verkeersregelinstallaties en verkeerslantaarns, voor landmeetdiensten en voor de vervanging van voetgangersbewegwijzering en OV-knooppuntkaarten. De beschikbaarheid bleef op niveau door gericht onderhoud en de vervanging van circa 25 verkeersregelinstallaties, waarbij de overgang naar LED heeft bijgedragen aan lagere energiekosten. Ook zijn in 2025 ten behoeve van duurzaamheid 200 Lichtwegwijzers omgebouwd van verlicht naar reflecterend. En structureel worden circulaire materialen toegepast en masten duurzaam hersteld in plaats van vervangen. Daarbij gebruiken we energiezuinige componenten, waaronder de overgang van 230V- naar energiezuinige 42V-installaties.

In 2025 zijn er 100 extra camera’s in gebruik genomen voor verkeersobservatie door de verkeersleiding. Dit is een toename van 52 ten opzichte van 2020. In 2025 zijn diverse werkzaamheden verricht voor bewegwijzering, waaronder wegwijzers (64) en portalen (3) vervangen. Daarnaast zijn 38 objecten aangepast en hersteld in Noord. In het Centrum zijn er 15 looproutes aangepast en in Zuidoost nieuwe fiets- (7) en voetgangersmasten (30) geplaatst.

Indicatoren doel 1

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

–

–

–

–

Zie indicatoren onder activiteit 2.4.2.1

Het doel is om Amsterdam voor te bereiden op een toekomst met een hogere zeespiegel en temperatuur, drogere zomers en nattere winters, door middel van klimaatadaptieve maatregelen. Deze zijn onder andere gericht op vergroenen en waterbeheer. Activiteit 2.4.2.1 We zorgen voor een klimaat­adaptieve stad. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Aantal afgeronde klimaat­adaptie­veprojecten

30 (2024)

15

10

12

2

Aantal m2 vergroend op privaat terrein dmv tegel-service

11.000 (2024)

11.000

7.500

10.655

3

Aantal m3 waterberging gerealiseerd en m2 ver-groend in impulsregeling projecten

1.000; 1.600 (2024)

635; 16.090

500; 12.000

200; 14050

In 2025 is in de Rijnbuurt Oost (Stadsdeel Zuid) en de Frans Halsbuurt veel ruimte gemaakt voor groen waar regenwater heen kan stromen bij zware regenbuien. Op het Midwoudpad in Noord zijn wadi’s aangelegd en wordt er vergroend om hittestress tegen te gaan. Ook zijn we gestart met het testen van nieuwe maatregelen, zoals de waterbergende wegfundering op IJburg. In 2025 zijn de lange termijn-benodigdheden voor klimaatadaptatie inzichtelijk gemaakt, en is er is onder­zoek gedaan naar de gevolgen van klimaatverandering voor het Amsterdamse Bos. Daarnaast is de Koele Groene Straten kaart, met daarin de vuistregel 300 meter afstand tot een koele plek, vastgesteld. Ook zijn het afgelopen jaar – samen met lokale organisaties, een woningcorporatie en veel vrijwilligers – drie grote ‘Onze Straat’ acties uitgevoerd. Met deze acties zijn veel versteende tuinen zijn omgezet in groene tuinen. In combinatie met een gemeentelijke

Jaarverslag 2025

82

H.2.2.4

service, waarbij bewoners gratis hun tuintegels kunnen laten ophalen is naar schatting ongeveer 10.655 m2 vergroend. Daarnaast hebben bewoners in 2025 tussen 1 maart en 1 juli – dankzij een geveltuinplantenactie – meer dan 600 geveltuinen met een plantpakket aangevraagd.

Verbonden partijen Voor dit programmaonder­deel worden geen verbonden partijen ingezet.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Oorspronkelijke 2024 Begroting 2025

Najaars­nota 2025

Rekening 2025

Verschil Rekening Najaars­nota

Baten

50,9

38,9

42,7

45,9

3,2

Lasten

292,1

295,7

311,7

323,3

11,6

Saldo Baten en Lasten

-241,2

-256,8

-269,0

-277,4

-8,4

Onttrekking

95,3

8,9

9,5

9,2

-0,4

Toevoeging

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

95,3

8,9

9,5

9,2

-0,4

Totaal 2.4 Beheer en onderhoud Openbare Ruimte

-145,9

-247,9

-259,4

-268,2

-8,8

Het programmaonder­deel heeft ten opzichte van de Najaarsnota 2025 een negatief resultaat van € 8,8 miljoen. Dit komt door hogere baten van € 3,2 miljoen, hogere lasten van € 11,6 miljoen en lagere onttrekkingen aan reserves van € 0,4 miljoen. Baten De totale baten van € 45,9 miljoen zijn € 3,2 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere baten door meer aanvragen voor tijdelijke parkeerverboden (€ 1,2 miljoen). • Hogere baten door hogere verkoop van materialen aan aannemers, als gevolg van een toename van het aantal projecten in de openbare ruimte. De baten stijgen minder hard dan de inkoopkosten, doordat de kosten later worden doorbelast. Zie ook toelichting op de lasten (€ 1,2 miljoen).

Jaarverslag 2025

• Hogere baten door hoger aantal uitgevoerde opdrachten op het gebied van tijdelijke verkeersmaatregelen (€ 0,7 miljoen). • Hogere baten door een hogere onttrekking vanuit de impulsregeling klimaatadaptatie voor de projecten Frans Halsbuurt en Gijsbrecht van Amstelpark. Zie ook toelichting op de lasten (€ 0,3 miljoen). • Hogere baten door verkopen van veegwagens in het kader van vernieuwing wagenpark (€ 0,2 miljoen). • Lagere baten door doorschuiven inkomsten van het rijk voor de regio deal van stadsdeel Noord naar 2026. Deze middelen zijn doorgeschoven omdat de uitvoering van een aantal projecten vertraagd is. Zie ook toelichting op de lasten (€ 0,3 miljoen). • Lagere baten door een lager aantal opbrekingen door nuts- en telecombedrijven. Zie ook toelichting op de lasten (€ 0,2 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen (€ 01 miljoen). Lasten De totale lasten van € 323,3 miljoen zijn € 11,6 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere incidentele lasten voor civiele constructies door calamiteiten Berlagebrug (0,8 miljoen), Willemsbrug en Overtoomse Sluis (1,3 miljoen), lekkages in verhuurderuimtes (Schollenbrug) en gaslek woonboten(1,2 miljoen) (totaal 3,3 miljoen).

• Hogere lasten door extra personele inzet en initiële kosten voor hergebruik bouwmaterialen bij de circulaire hubs voor verschillende projecten in de openbare ruimte (€ 2,6 miljoen). • Hogere lasten door groot onderhoud aan de Jan Schaeferbrug en vervroegd groot onderhoud aan de Gooise weg en in Stadsdeel Noord en vanwege verhardingsprojecten aan het Amstelveld en de Prinsengracht (€ 2,4 miljoen). • Hogere lasten door meerwerk aan het Museumplein en het Auschwitzmonument en vanwege monumentale eisen voor werkzaamheden aan het pierenbadje in het Beatrixpark (€ 2,2 miljoen). • Hogere lasten door een stijging inkoop materialen voor projecten in de openbare ruimte. Zie ook toelichting op de baten (€ 2,2 miljoen). • Hogere lasten door correctief onderhoud bij civiele constructies om achterstallig onderhoud in te lopen (€ 1,0 miljoen). • Hogere lasten door inlopen achterstallig onderhoud bij verhardingen (€ 0,8 miljoen).

83

H.2.2.4

• Hogere lasten door een niet begrote bijdrage aan het Amsterdam Institute for Metropolitan Solutions (€ 0,8 miljoen). • Hogere lasten voor speelvoorzieningen door projecten die zijn doorgeschoven uit voorgaande jaren (€ 0,7 miljoen). • Hogere lasten door inlopen achterstallig onderhoud fonteinen en zwembadjes (€ 0,7 miljoen). • Hogere lasten door huur locatie Theemsweg (€ 0,3 miljoen). • Hogere incidentele lasten voor tunnels door herstel na brand in het dienstgebouw van de Piet Hein Tunnel en door storingen in de IJtunnel (€ 0,3 miljoen). • Hogere lasten voor klimaatadaptatie door klimaatadaptieve maatregelen bij de projecten Frans Halsbuurt en Gijsbrecht van Amstelpark. Hierdoor is in 2025 meer gedeclareerd ten laste van de impulsregeling klimaatadaptie. Zie ook toelichting op de baten (€ 0,3 miljoen). • Hogere incidentele laten voor verhardingen door calamiteit Gooiseweg en indexatie Muzenplein (0,2 miljoen). • Lagere lasten door het tijdelijk terughoudend uitzetten van asfaltwerkzaamheden (€ 1,4 miljoen). • Lagere lasten van het wagenpark door minder inhuur, lagere onderhoudslasten en brandstoffen door de aanschaf van elektrische voertuigen (€ 1,3 miljoen). • Lagere lasten voor schade door hogere afdracht uit het waarborgfonds en lagere energielasten (€ 0,7 miljoen).

• Lagere lasten voor het project DGO Kademuur omdat de gunning van de opdracht pas eind van het jaar rond is gekomen (€ 0,6 miljoen). • Lagere lasten door minder storingen aan verkeersinformatiesystemen (€ 0,6 miljoen). • Lagere lasten doordat we minder kosten hebben gemaakt voor het onder­zoeken van de technische staat van onze kademuren. Het aantal onder­zoeken is conform begroot, maar voor een deel van deze onder­zoeken zijn in recentere jaren al deelonder­zoeken uitgevoerd, waardoor minder onder­zoekskosten worden gemaakt (€ 0,4 miljoen). • Lagere lasten door hogere onttrekking aan de onderhoudsvoorziening vanwege meer achterstallig onderhoud op de werven (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten doordat de bouw van een nieuw datacentrum is vertraagd (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten door een lager bedrag aan Waterschapsbelasting in 2025 (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten door vertraging in de uitvoering van projecten door capaciteitsproblemen. Hierdoor zijn een aantal projecten vertraagd waardoor de uitvoering is doorgeschoven naar 2026. Dit geldt bijvoorbeeld voor de projecten VerkeersJaarverslag 2025

maatregelen Twiske-Kadoelen, Meeuwenlaan, Meteorenveldje. Zie ook toelichting op de baten (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten door het afboeken van langlopende, openstaande incassovorderingen middels een onttrekking aan de voorziening oninbare vorderingen (€ 0,2 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen (€ 0,2 miljoen). Onttrekkingen reserves De onttrekkingen aan de reserves zijn € 0,4 miljoen lager dan begroot. De afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen. Toevoegingen reserves In dit programmaonder­deel zijn geen toevoegingen reserves opgenomen.

Risicobeheersing Actuele risico’s

Maatregelen

1. Door oplopende achterstalligheid zullen bepaalde onderdelen (assets: civiele constructies en verhardingen) van wege onveiligheid uit functie moeten worden genomen.

• Er is een pakket van maatregelen behorend bij dit risico. Zo zijn er de te implementeren maatregelen, waaronder het uitgebreid en structureel onder­zoek doen naar alle beweegbare bruggen op de Kostverlorenvaartroute. Verder wordt bij de voorbereiding van de nieuwe bestuursperiode een aanvraag ingediend om ook klimaat­adaptieve maatregelen door te kunnen voeren in gebieden waar geen onderhoud is ingepland. Daarnaast zijn er deels geïmplementeerde maatregelen waaronder het in 2026 uitvoeren van kleine herstelmaatregelen (zijn deels al uitgevoerd). Verder zijn er actieve maatregelen waaronder het leegzuigen van het riool bij wateroverlast (ten behoeve van waterafvoer) op fietspaden en het jaarlijks testen van de werking van het IJfront.

2. Uitval Verkeerscentrale.

• Alles is dubbel uitgevoerd; de oude verkeerscentrale gaat als toekomstige uitwijklocatie dienen. • Indien er toch een calamiteit optreedt, dan worden de desbetreffende tunnels gesloten. Terverduidelijking; op dit moment is de ‘oude verkeerscentrale’ nog in bedrijf (de nieuwe verkeerscentrale wordt geopend in 2027).

84

H.2.2.4

Beleidskaders • Amsterdam Maakt Ruimte; w.o.Uitvoeringsagenda (2025) geeft richting aan het toekomstbeeld van Amsterdam op het gebied van openbare ruimte en vervoer. • Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2023-2026. Beschrijft hoe we de openbare ruimte beheren en onderhouden en zo bijdragen aan de belangrijkste maatschappelijke opgaven van de stad. • Uitvoeringsstandaard Toekomstbestendig Werken aan de Openbare Ruimte (2023). Hoe we werken in de openbare ruimte bij onderhoud, vervanging, herinrichting en losse verbetermaatregelen. • Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (2021). Langere termijnvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad ten behoeve van welvaart, welzijn en geluk van de Amsterdammers, regiobewoners en bezoekers. • Visie Openbare Ruimte 2025 (2017) heeft vijf ambities geformuleerd en principes uitgewerkt voor meer regie op ontwikkelen, inrichten, beheren en gebruiken van de openbare ruimte op stadsniveau. • Het Beleidskader “1Amsterdam Heel & Schoon” (2017). Bevat de principes voor onderhoud, reiniging en assetmanagement. • De Standaard voor het Amsterdamse Straatbeeld (Beleidskader Puccinimethode – 2024) bevat standaard inrichtingsprincipes, profielen en materiaalkeuzes voor het ontwerpen en aanleggen van de openbare ruimte, gekoppeld aan de centrale inkoop van materiaal.

• De Routekaart Klimaatneutraal 2050 (2020) is een ambitiedocument voor de Amsterdamse energietransitie. De Routekaart beschrijft de belangrijkste ingrediënten van de visie en strategie om samen de overgang van fossiele naar duurzame energie in beweging te zetten en te houden. • Actieplan “Onze stad van morgen” (2023) – richt zich op de energietransitie, de groentransitie en de circulaire transitie om zo o.a. het gebruik van grondstoffen en de uitstoot van CO₂-equivalenten (CO₂-eq) te reduceren. • Uitvoeringsagenda Agenda Circulair 2023-2026 (2023) bevat maatregelen die het gebruik van nieuwe grondstoffen moet laten afnemen. Afval anders aanbieden, minder voedsel verspillen, producten en materialen hergebruiken en bouwen met duurzame materialen. • Het Programmaplan Bruggen en Kademuren (2020) is het overkoepelende kader voor het Programma en geeft invulling aan de organisatie en de aanpak. • Programma Stadsbehoud. • Programma aanpak wegtunnels Amsterdam.

Jaarverslag 2025

• Het Beleidskader Verlichting (2017) definieert de rol van verlichting in Amsterdam en stelt de kaders waarbinnen de gemeente haar taken voor de verlichting uitvoert, waaronder de transitie naar 100 procent LED-verlichting. • Het Beleidskader Buitenreclame (2020) bepaalt de randvoorwaarden voor het toestaan van reclame in de openbare ruimte. • Beleidskader Verkeersnetten (2018). Hierin staan de ambities uit Mobiliteitsaanpak en Uitvoeringsagenda uitgewerkt met daarbij een afwegingskader bij conflicterende belangen. • Het “Handboek Inrichting Openbare Ruimte Amsterdam” zorgt voor de digitale en integrale ontsluiting van al het beleid dat van toepassing is op de inrichting van de openbare ruimte. Het betreft onder meer de volgende belangrijke beleidsproducten: Visie Openbare Ruimte 2025 (2017) heeft vijf ambities geformuleerd en principes uitgewerkt om meer regie te voeren op ontwikkeling, inrichting, beheervan de openbare ruimte, afgestemd op het gebruik. • Het Strategisch huisvestingsplan sport en bewegen 2023-2027 (2023). • Plan biodiversiteit (2025-2030); parken en natuurgebieden 2025-2030 (2025), moet ervoor zorgen dat natte natuur meer aandacht krijgt, met focus op ecologische waterkwaliteit en oevers.

85

H.2.2.5

2.2.5 Water Een evenwichtig, veilig en duurzaam beheer en gebruik van water en wal door het onderhouden van waterassets en het beheersen van drukte en het tegengaan van overlast waardoor het Amsterdamse watersysteem functioneert en veilig is en een vlotte en veilige doorvaart wordt gegarandeerd.

Activiteit 2.5.1.1

De totale CO2‑uitstoot van programma­onder­deel 2.7 is Scope 1 en 2 in de stad

3.396 ton CO2

Scope 1 en 2 van de eigen organisatie

0 ton CO2

Scope 3 van de eigen organisatie

13.700 ton CO2

We baggeren en verwijderen drijf- en grofvuil uit openbaar water. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Aantal ton verwijderd drijf- en grofvuil uit bevaarbaar water

175 (2020)

160

160

160

Wat hebben we bereikt (doelen) en wat hebben wij daarvoor gedaan (activiteiten)?

2

Het aantal aanschrijvingen op de wettelijke zorgtaak voor baggeren en schonen

100 (2025)

233

100

94

Doel 2.5.1

3

De werkvoorraad voor het baggeren is gelijk aan de hoe-veelheid bagger die er jaarlijks bijkomt

n.t.b.*

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Het openbare water is begaanbaar, aantrekkelijk, schoon en veilig voor alle gebruikers. Indicatoren doel 1

Schoonheidsgraad van de grachten (0-10)

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

7.8 (2017)

7.9

7.0

*

* Dit cijfer maakt onder­deel uit van de Grachtenmonitor waar de Gemeenteraad op een later moment over wordt geïnformeerd.

Conform de regulier toegepaste meetmethoden voldoet de schoonheidsgraad van de grachten aan het gestelde doel.

* Indicator is in ontwikkeling.

Er worden metingen uitgevoerd om de schoonheidsgraad van de grachten te meten. Om de kwaliteit van het water van Amsterdam goed te houden verwijderen we drijf- en grofvuil. Varen monitort de resultaten en brengt jaarlijks een grachtenmonitor uit en geeft een beeld van de hoeveelheid drijfvuil (van niet-natuurlijke herkomst) op een aantal vaste en wisselende plekken in de stad. Deze grachtenmonitor 2025 is nog niet gereed. Jaarlijks wordt in oktober het oppervlaktewater in Amsterdam geschoond zodat de aan- en afvoer van water in de wintermaanden onbelemmerd kan plaatsvinden. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de wettelijke taak die Amsterdam hierin heeft. In 2025 is de gestelde norm voor het aantal ton verwijderd drijf- en grofvuil gerealiseerd ondanks de uitdagingen op het gebied van beschikbare capaciteit en de inzetbaarheid van de vloot.

Jaarverslag 2025

86

H.2.2.5

Activiteit 2.5.1.2 We bedienen bruggen en sluizen. Indicatoren activiteit 1

Percentage passages door beroepsvaarders dat plaatsvindt binnen de gestelde termijn

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

97% (2014)

95%

95%

95%

De situatie in 2025 rond de uitgeschakelde Centrale Objectbediening bestond eruit dat alle Amsterdamse bruggen op locatie werden bediend. Hiervoor waren (zoals ook benoemd in Begroting 2025) extra mensen en faciliteiten nodig om deze taak uit te voeren. In 2025 hebben diverse ongeplande (langdurige) onderhoudswerkzaamheden van de bruggen in beheer bij de gemeente een negatief effect gehad op de beschikbaarheid van de hoofdvaarroutes in Amsterdam. Op de momenten dat de hoofdvaarroutes wel beschikbaar waren is 95 procent van de beroepsvaart binnen de gestelde termijn gepasseerd.

In Amsterdam zijn 16.623 brandkranen. Jaarlijks wordt de helft daarvan geïnspecteerd. In 2025 zijn zo goed als alle (zogenaamde natte en droge) controles uitgevoerd (ook in stadsgebied Weesp). En er zijn goede afspraken gemaakt als brandkranen niet bereikbaar zijn zoals bijvoorbeeld onder bestrating of op een bouwterrein. Onder andere via SIG-meldingen wordt dit nu snel opgelost. Op het gebied van “versnellen van het herstellen van kademuren” (indicator 3) hebben we aan 745 meter kademuren gewerkt, wat in lijn is met de in Begroting 2025 opgenomen waarde van 750 meter. Doel 2.5.2 We verdelen het gebruik van het water en voorzieningen bij het water en beheersen drukte op het water. Indicatoren doel 1

Tijdige afgifte van nautische kaders ten behoeve van vlot en veilig gebruik van de vaarwegen (binnen 14 dagen na ontvangst van de complete toestem-mingsaanvraag)

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

> 90% (2023)

> 90%

> 90%

> 90%

Activiteit 2.5.1.3 We beheren en onderhouden onze assets (water en civiele constructies). Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Vorderingen op de inventarisatie van stuwen en duikers

16% (2022)

95%

95%

99%

2

Jaarlijks wordt de helft van het areaal aan Brandkranen geïnspecteerd en uit inspectie volgende reparaties uitgevoerd

50% (2022)

50%

50%

50%

3

Versnellen van het herstel van kade­muren (strekkende meters per jaar)

1.200 m (2024)

713 m

750 m

745 m

De toenemende drukte in de stad zien we ook terug op het water. Het binnenwater en de omgeving hiervan komt meer en meer onder druk te staan. Beheersmaatregelen rond elektrificatie en handhaving worden toegepast.

Monitoring en inspectie van stuwen, duikers en brandkranen is volgens plan uitgevoerd.

Jaarverslag 2025

87

H.2.2.5

Activiteit 2.5.2.1

Activiteit 2.5.2.2

We geven de maximaal beschikbare vergunningen voor de passagiersvaart uit.

We hebben steeds beter zicht op het gebruik van het binnenwater door middel van de Digitale Gracht.

Indicatoren activiteit 1

2

3

We wijzen iedere twee jaar exploitatievergunningen passagiersvaart toe

Peilwaarde (peiljaar) –

We wijzen iedere twee jaar beschikbare ligplaatsvergunningen toe voor het Amsterdamse binnenwater (door programma Varen en door de stads­delen)

–

We verdelen en reguleren het gebruik van de (semi-exclusieve) op- en afstaplocaties op transparante wijze

–

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

Geen Geen uitvoering uitvoering aangegeven aangegeven

Het college heeft besloten de tranche 2026 uit te stellen naar 2028 de aanvraagperiode voor vergunningen voor deze tranche is ook uitgesteld

Geen Vooruitvoering bereiding aangegeven toe­wijzen en uit­geven van ligplaatsvergunningen

–

Geen Ontwikkelen uitvoering van het aangegeven aangepaste beleid voor op- en afstapplekken

Start ontwikkelen van het aangepaste beleid voor op- en afstapplekken

De Raad van State heeft in 2024 het vaarbeleid op het gebied van exploitatievergunningen voor rondvaart herroepen. Het gevolg is dat alle exploitatievergunningen weer voor onbepaalde tijd gelden. In reactie daarop heeft de gemeente de vergunningenstop verlengd tot 1 april 2027. Met ingang van 1 januari 2025 is het op het binnenwater van Amsterdam voor de beroepsvaart verplicht om emissievrij te varen.

Jaarverslag 2025

Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

Actuele Actuele monitoring > monitoring > 90% van 90% van de tijd de tijd

Actuele monitoring > 90% van de tijd

Jaarlijkse rapportage via de Grachtenmonitor

Jaarlijkse rapportage via de Grachtenmonitor

1

De Digitale Gracht registreert het aantal passages per rak

Actuele monitoring > 90% van de tijd (2023)

2

Zicht op het aantal pleziervaartuigen op het binnenwater dat beschikt over een geldig vignet

Gekoppeld Rapportage is aan de opgenomen in Grachten- de Grachtenmonitor monitor 2023 (2023)

Met de invoering van het monitoringssysteem de Digitale Gracht en de vignetplicht voor pleziervaart wordt zichtbaar welke routes druk zijn en welke gebruikers deze drukte veroorzaken. We zoeken naar alternatieve routes en mogelijkheden tot spreiding. Met verkeersmaatregelen, ontheffingen en vergunningen wordt het gebruik gereguleerd en worden aanvullende maatregelen genomen waar dit noodzakelijk is voor het garanderen van het vlot en veilig scheepvaartverkeer.

Verbonden partijen Stichting Waternet Per 1 januari 2026 is Waternet gesplitst, waarbij Waternet als Watermaatschappij Amsterdam behouden is gebleven voor het uitvoeren van met name de Amsterdamse watertaken (ARW en Drinkwater). In 2025 heeft Waternet in opdracht van de gemeente Amsterdam en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht (AGV) gezorgd voor schoon en voldoende water. Daarnaast verzorgt Waternet de brugbediening, het nautisch beheer van de hoofddoorvaartroutes (Amstelroute en Kostverlorenvaartroute) en wordt het IJsnota-protocol doorlopen in het geval van (te verwachten) ijsvorming. De voortgang in de governance van Waternet wordt gerapporteerd bij programma 2.7.

88

H.2.2.5

Havenbedrijf Amsterdam NV/Port of Amsterdam Port of Amsterdam ontwikkelt, exploiteert en beheert de Amsterdamse havenregio en stimuleert de duurzame economische ontwikkeling in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Dit alles met een goede balans tussen: • een gezond financieel rendement. • een goede kwaliteit van de leefomgeving. • een brede toegevoegde waarde voor de regio.

omdat er meer vignetten zijn verstrekt dan verwacht. Ook de invoer van uitstootvrije zone in 2026, de dispensatie voor niet elektrische vaartuigen en de vignetplicht tijdens Sail 2025 hebben een rol gespeeld (€ 1,4 miljoen). • Hogere baten omdat de capaciteit voor de ontvlechting werkzaamheden kon worden doorbelast aan Waternet. Deze doorbelasting was niet begroot (€ 0,7 miljoen). • Hogere baten bij het programma Bruggen en Kademuren door uitgevoerde werkzaamheden aan de Grimburgwal van de Universiteit van Amsterdam. De kosten voor deze werkzaamheden worden door de Universiteit van Amsterdam betaald. Zie ook toelichting op de lasten (€ 0,2 miljoen). • Hogere baten door bijdrage Waterschap voor Dageraadskering (€ 0,2 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen (€ 0,1 miljoen).

Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied De Divisie Havenmeester van Havenbedrijf Amsterdam NV voert de taken van het Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied (CNB) uit.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Oorspronkelijke 2024 Begroting 2025

Najaars­nota 2025

Rekening 2025

Verschil Rekening Najaars­nota

Baten

6,2

5,8

4,7

7,1

2,4

Lasten

60,0

64,9

54,5

55,2

0,7

Saldo Baten en Lasten

-53,8

-59,1

-49,8

-48,1

1,7

Onttrekking

25,2

0,0

0,0

0,0

0,0

Toevoeging

1,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

24,2

0,0

0,0

0,0

0,0

Totaal 2.5 Water

-29,6

-59,1

-49,8

-48,1

1,7

Het programmaonder­deel heeft ten opzichte van de Najaarsnota 2025 een positief resultaat van € 1,7 miljoen. Dit komt door hogere baten van € 2,4 miljoen en hogere lasten van € 0,7 miljoen. Baten De totale baten van € 7,1 miljoen zijn € 2,4 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere baten Binnenhavengeld omdat er meer is geïnd. Dit is het gevolg van het verlagen van de milieukorting op het reguliere binnenhavengeldtarief naar 35 procent voor uitstootvrije en hybride vaartuigen, het uitvoeren van controles en communicatie over vignetplicht. Daarnaast zijn er meer Binnenhavengelden geïnd Jaarverslag 2025

Lasten De totale lasten van € 55,2 miljoen zijn € 0,7 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere lasten door meerwerk aan de Douanesteiger en IJkering en calamiteiten. De glooiingen langs de Singel waren dermate slecht dat die vervangen moesten worden inclusief damwand (€ 1,7 miljoen). • Hogere lasten door gestegen volume aan verkochte vignetten (€ 0,6 miljoen). • Hogere lasten voor het programma Bruggen en Kademuren vanwege werkzaamheden die aan de Grimburgwal van de Universiteit van Amsterdam zijn uitgevoerd. Zie ook toelichting op de baten (€ 0,2 miljoen). • Lagere lasten door de transitiefase van asset Water. De onderhoudswerkzaamheden aan reguliere en natuurlijke oevers en het maaien/schouwen zijn uitgesteld naar 2026 (€ 0,9 miljoen). • Lagere lasten door onderbezetting op personeel door openstaande vacatures en tijdelijk niet ingevulde vacatureruimte door de reorganisatie van programma Varen (€ 0,6 miljoen). • Lagere lasten door lagere schadevergoedingen naar aanleiding van de uitspraak van Raad van State. Nog niet alle rederijen hebben claims ingediend of er is nog geen uitspraak gedaan (€ 0,5 miljoen). • Lagere lasten door minder benodigde inzet op drijfvuilvissen (€ 0,2 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen (€ 0,4 miljoen).

Reserves In dit programmaonder­deel zijn geen reserves in 2025 opgenomen. 89

H.2.2.5

Risicobeheersing Actuele risico’s

Maatregelen

1. Risico’s naar aanleiding van afgekeurd Vaarbeleid.

• Er is een pakket van maatregelen behorend bij dit risico, waaronder het opstellen van nieuw vaar­beleid en het ontwikkelen van een aanpak toekenning ligplaatsen als onder­deel van nieuw passagiersvaarbeleid. Daarnaast wordt een voorziening getroffen en wordt er een aanpak opgesteld voor de afwikkeling van vergunningsaanvragen die mogelijk alsnog in behandeling moeten worden genomen.

Beleidskaders De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW 2000) gaat over het verbeteren van de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa. Voldoen aan de KRW richtlijn is een gezamenlijke opgave voor overheden. Wij zijn verantwoordelijk voor het nemen van-, of helpen bij maatregelen vanuit onze eigen taken en verantwoordelijkheden (beheer openbare ruimte, gemeentelijke watertaken, drinkwatertaken en als eigenaar). De doelen en maatregelen van alle partijen worden opgenomen in de Stroomgebied beheerplannen. Deze plannen worden iedere zes jaar geactualiseerd. Begin 2022 is het derde Stroomgebiedbeheerplan vastgesteld voor de periode 2022-2027. Uiterlijk in 2027 moeten we voldoen aan de doelen van de KRW-richtlijn.

Het Deltaprogramma Nederland. In het kader van het Deltaprogramma heeft Amsterdam, in samenwerking met partneroverheden in de regio, de Deltastrategie Regio Amsterdam opgesteld. De gemeente Amsterdam heeft de Intentieverklaring Ruimtelijke Adaptatie ondertekend die is voortgekomen uit de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Aanvullend daarop is er voor Rainproof nog een regionale intentieverklaring opgesteld. De deltabeslissingen uit het nationale Deltaprogramma zijn vastgelegd in het Nationaal Waterplan (NWP). De acties voor de gemeente zijn vastgelegd in de Agenda Duurzaam Amsterdam. Het Nationaal bestuursakkoord Water. De bezuinigingen van de overheid zijn voor de watersector vastgelegd in het Bestuursakkoord Water (BAW 2011). Rijk, provincies, gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven hebben hierin afspraken gemaakt om Nederland, met minder kosten en bestuurlijke drukte, de komende jaren droog en veilig te houden. Strategische Bedrijfsvisie Haven (looptijd twaalf jaar) en het Strategisch Plan (looptijd vier jaar). In de statuten is bepaald dat het Havenbedrijf deze plannen opstelt, waarna deze voor wensen en bedenkingen worden aangeboden aan college van burgemeester en wethouders en gemeenteraad. In 2015 is de Visie 2030 in raad en college behandeld. Het Strategisch Plan 2017-2021 is op 13 juni 2017 vastgesteld.

Met de Nota’s Varen Deel 1 (2019) en Deel 2 (2020) geeft het bestuur kaders voor een evenwichtig, veilig en duurzaam gebruik water en wal door het beheersen van drukte en het tegengaan van overlast, waarbij de vlotte en veilige doorvaart wordt gegarandeerd. Watervisie Amsterdam 2040 (2016). De Watervisie is een structuurvisie uitwerking en geeft een ruimtelijk-economisch toekomstbeeld van het gebruik van het water in 2040 met een Uitvoeringsagenda 2018. Het Actieplan Schone Lucht (2019) werkt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. Het richt zich op het uitstootvrij maken van het verkeer in de stad en het beperken van de uitstoot van andere bronnen. Daarmee behalen we de WHO-advies­waarden voor schone lucht, uiterlijk in 2030. Deze doelstelling gaat verder dan de door de Europese Unie gestelde normen voor luchtkwaliteit.

Jaarverslag 2025

90

H.2.2.6

2.2.6 Groen en Dierenwelzijn Een groene stad met meer waarde voor mens en dier.

Activiteit 2.6.1.1

De totale CO2‑uitstoot van programma­onder­deel 2.6 is Scope 1 en 2 in de stad

0 ton CO2

Scope 1 en 2 van de eigen organisatie

49 ton CO2

Scope 3 van de eigen organisatie

12.000 ton CO2

Wat hebben we bereikt (doelen) en wat hebben wij daarvoor gedaan (activiteiten)? Doel 2.6.1 Er komt meer Groen met meer waarde voor mens en dier, Groen is functioneel, aantrekkelijk, veilig en draagt bij aan sociaal welzijn, gezondheid, stadsnatuur en klimaatadaptie (inclusief Voedsel). Indicatoren doel

Peilwaarde (peiljaar) Sober, 90% van groenvlakken met score 4 of hoger

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

Voldoet Sober, (4% heeft 90% van zeer slechte groenvlakken conditie) met score 4 of hoger

Voldoet (1% heeft slechte conditie)*

1

Percentage groenvlak met conditiescore 4 en hoger gemeten op basis van NEN 2767 -methodiek (= technische kwaliteit)

2

Waarderingscijfer bezoek Amsterdamse Bos

8,4 n.v.t. (2022) (onderzoek is 2-jaarlijks)

8

8,1

3

Waarderingscijfers bewoners voor het onderhoud van het groen in de buurt (meting op basis van WiA; frequentie 1x per 2 jaar)

6,9 n.v.t. (2021) (onderzoek is 2-jaarlijks)

7,0

PM**

NB. Het WIA-onder­zoek is in 2025 uitgevoerd maar de data is nog niet beschikbaar, dat wordt Q2 2026. * Gemiddelde van de NEN-inspecties 2023 t/m 2025. Het areaal voldoet aan kwaliteitsniveau Sober, de conditie varieert echter per wijk. ** de meting is Q1 2025 gedaan en het rapport wordt later in 2026 gepubliceerd.

De indicatoren liggen in lijn met de begroting. Jaarverslag 2025

We beheren en onderhouden het groen functioneel en veilig. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Aantal bomen dat jaarlijks is vervangen in het kader van veiligheid

2.000

800 bomen; 1.500 groeiplaatsen*

3.000

2.550 2.450 groeiplaatsen***

2

Aantal m2 Japanse duizendknoop dat jaarlijks bestreden wordt

6.500 (2022)

13.000

6.500

11.676****

3

Aantal m2 beplanting dat jaarlijks wordt vervangen c.q. gerenoveerd in het kader van instandhouding groen.

80.000

365.000**

153.000

365.154*****

*

In 2024 is het grondwerk voor 1.500 groeiplaatsen voor bomen uitgevoerd. Plantwerk kon echter pas laat in het seizoen starten waardoor tot en met 31 december 2024 circa 800 stuks geplant konden worden. De overige groeiplaatsen zijn vanaf 1 januari 2025 verder beplant. ** In 2024 is 15.000 m2 aan plantvakken gerenoveerd en is groot onderhoud uitgevoerd bij 350.000 m2 gazon. *** In 2025 zijn 2.550 bomen geplant vanuit het vervangingsprogramma. Dit aantal kan nog oplopen doordat een aantal mutaties in het beheersysteem over 2025 nog volgen. **** In 2025 is 11.676 m² Japanse duizendknoop bestreden. Dit ligt iets lager dan in 2024 (13.000 m²), doordat de focus heeft gelegen op vervolgbehandelingen van locaties die in 2024 zijn gestart en minder op nieuwe locaties. ***** In 2025 is er 23.992 m2 aan beplanting vervangen of gerenoveerd en 341.162 aan gazons.

Areaal en ontwikkeling Het groenvlakkenareaal is tussen september 2024 en juli 2025 met 3,5 procent toegenomen. Voor bomen geldt een toename van 2,4 procent. We verwachten dat het areaal de komende jaren zal blijven toenemen. Vervangen van bomen • Het aantal aan te planten en te vervangen bomen ligt nu ongeveer op 2.500 stuks per jaar. Dit is de reguliere vervanging op een totale bomenpopulatie van 300.000 bomen; waarbij de eerste focus ligt op het vervangen van bomen die een veiligheidsrisico vormen. 91

H.2.2.6

• Het aantal bomen dat gekapt wordt na afloop van de urgentietermijn is verder teruggedrongen. De term urgentietermijn staat voor de tijd waarbinnen een door de inspecteur afgekeurde boom, vanuit veiligheidsrisico-overweging, dient te worden gekapt. Wanneer dit termijn toch wordt overschreden is dit vaak vanwege monumentale bomen; hiervoor geldt namelijk een langere procedure. • In onder andere de Eastonstraat, het Helena Kuipers-Rietberghof en het Anna Kooistrahof is begonnen met grootschalige vervanging van bomen.

Activiteit 2.6.1.3 We faciliteren medebeheer en bevorderen aantrekkelijk groen voor mens en dier. Indicatoren activiteit

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

53%

54%

70%

55%*

Vrijwilligers; Vrijwilligers: 3.250 uur; 2.600 uur; arbeidsarbeidsparticipanten: participanten 32.000 uur; 26.000 uur; Deelnemers Deelnemers natuurnatuureducatie: educatie: 8.000 uur 5.000 uur

Vrijwilligers: 550 vrijwilligers waarvan 250 vaste vrijwilligers

1

Percentage meldingen groen dat tijdig en naar tevredenheid van de melder is afgehandeld

Vervangen van groen • Afgelopen jaar is de vervanging van beplanting op peil gehouden en heeft deze vervanging er ook voor gezorgd dat de algehele groen-conditie is verbeterd daarnaast zijn meldingen van bewoners opgelost. • Verder is er aan 21 ‘Nieuwe groene plekken’-projecten gewerkt. Vanuit dit project zijn onder andere de vergroende Jan Maijenstraat en Timorplein opgeleverd.

2

Aantal participanten in het Amsterdamse Bos • deelnemers natuureducatie • vrijwilligers • bijzondere doelgroepen Arbeidsparticipanten: 28.500 • Deelnemers educatie: 24.000 schoolkinderen

Bestrijden ziekten en invasieve exoten Naast de reguliere bestrijding (eikenprocessierups, Japanse Duizendknoop en iepziekte) hebben we afgelopen jaar ook het mediterraan draaigatje (mier) en de plaagmier bestreden op meerdere locaties.

* Het percentage meldingen groen scoort 55%. Een deel van de verzoeken kan niet direct worden uitgevoerd door capaciteitsplanning, seizoensinvloeden en ecologische randvoorwaarden. Deze werkzaamheden worden daarom ingepland op uitvoeringslijsten. Bewoners ervaren hierdoor een langere doorlooptijd tussen melding en zichtbare actie, wat een directe invloed heeft op de waardering. De kwaliteit van het onderhoud is hiermee niet afgenomen, maar de beleving van de responstijd drukt de score.

Activiteit 2.6.1.2

Amsterdamse Bos Naast de reguliere taken op het vlak van beheer en onderhoud zijn diverse extra taken in 2025 uitgevoerd. Er is bezoekersonder­zoek uitgevoerd waaruit blijkt dat de waardering van het Bos licht is gestegen. De inzet op extra middelen via private financiering of bijdragen van derden (Amstelveen, Provincie, RWS, Rijnland) heeft geresulteerd in een bijdrage van Amstelveen voor de komende vijf jaar van jaarlijks € 300.000 euro. Daarnaast is medio 2025 gestart met arrangementen voor bedrijven waarbij meer dan 100 medewerkers van die bedrijven bijdragen aan het beheer en onderhoud in het Bos.

We werken aan een groene, klimaat­adaptieve en biodiverse stad. Indicatoren activiteit 1

Aantal m2 terrein waarvan de inrichting is omgevormd om het daarna ecologisch te beheren, zoals gerealiseerd binnen het vervangingsprogramma

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

15.000

0*

15.000

0

* In 2025 is het Plan Biodiversiteit vastgesteld. Hierin staan kaders opgenomen voor de ontwikkeling van de biodiversiteit. Om te voorkomen dat er dure investeringen werden gedaan die later mogelijk strijdig zouden zijn met deze kaders, zijn er geen ecologische omvormingen uitgevoerd in 2024 en 2025.

Jaarverslag 2025

77.500 uren (2022)

ARTIS Renovatie en verduurzaming monumentale gebouwen: vier iconische monumentale panden zijn in het afgelopen jaar duurzaam gerenoveerd en deels ingezet voor ander gebruik. De laatste hand is gelegd aan de verduurzaming van het bijna honderdvijftig jaar oude ARTIS-Aquarium gebouw. Ook het Duivenhuis en de Moeflonstal zijn gerenoveerd tot horecalocatie en speeltuin en het oude leeuwenverblijf is gerenoveerd tot verblijf voor ringstaartmaki’s en schildpadden en lemuren. Zij hebben twee keer zoveel ruimte gekregen. Voor Amsterdam 750 heeft ARTIS 750 PV panelen (zonnepanelen) ontvangen waarmee het in staat is meer eigen energie op te wekken. 92

H.2.2.6

Ook in 2025 was er weer bijzondere aandacht voor het verlagen van de drempel voor specifieke doelgroep en klimaatthema’s. De onderstaande vier activiteiten zijn onderdeel van een pakket aan activiteiten die in dit kader in 2025 zijn georganiseerd: • Zo kregen enkele tienduizenden bezoekers met een Stadspas korting op de toegang tot ARTIS. Voor alle vluchtelingen is de entree gratis. • Tijdens het eerste weekend in november mochten alle kinderen gratis naar ARTIS. • In mei is een vierdaags Aardbewoners Festival georganiseerd. Hier namen ongeveer 7.500 mensen per dag deel aan diverse workshops en activiteiten rondom klimaat thema’s als ‘Voedsel op je Bord’, ‘De bodem onder je voeten’ en ‘Kom zelf in Beweging’. • ARTIS werd in oktober internationaal gecertificeerd als Donker Park in een stedelijke omgeving – een primeur voor Amsterdam want de eerste stad in Europa en voor het eerst midden in een hoofdstad. Integrale aanpak transitie voedselketen naar gezond, eerlijk en duurzaam voedsel voor alle Amsterdammers.

Doel 2.6.2 Gehouden dieren en vrijlevende dieren ontvangen ondersteuning waar gezond en prettig leven in het geding is.

1

We implementeren onze voedselstrategie. Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

1

Percentage duurzaam regionaal geproduceerd voedsel in Amsterdam beschikbaar

n.t.b.

15%

19%

PM*

2

Verschuiving in de verhouding plantaardig t.o.v. dierlijke eiwitten in het menu van de Amsterdammer

40-60% (2023)

52%: 48%

45-55%

PM**

3

Terugdringen voedselverspilling

n.t.b.

PM*

PM*

PM*

* Cijfers nog niet bekend. Met de Uitvoeringsagenda Voedselstrategie 2023-2026 is de monitor Voedsel ontwikkeld en de eerste versie is in 2025 gepubliceerd. Hiermee zijn eerste stappen gezet voor het generen van data voor onder meer deze indicatoren. Aangezien indicatoren 1 en 3 veelomvattend zijn, is het vooralsnog niet mogelijk deze te berekenen. Na 2026 zullen deze indicatoren herzien worden. ** Deze cijfers worden tweejaarlijks bekend, in 2026 wordt een nieuwe meting verwacht.

In 2025 is het convenant ‘Samen eten we Amsterdam gezond, duurzaam en eerlijk’ opgesteld en ondertekend door gemeente Amsterdam en 11 andere semipublieke instellingen in Amsterdam. In dit convenant zijn de Amsterdamse doelstellingen op voedsel opgenomen. Jaarverslag 2025

Een voorbeeld van indicator 3 is de deelname aan de Week tegen Voedselverspilling, de uitvoering van een maatschappelijke kosten- en batenanalyse op voedselinitiatieven in stadsdeel Noord. Veel van deze initiatieven zorgen dat voedsel niet verspild wordt en terecht komt bij mensen die dit het hardst nodig hebben.

Indicatoren doel

Activiteit 2.6.1.4

Indicatoren activiteit

Onderdeel van indicator 1 is de organisatie van de horeca challenge biodiversiteit op je bord in Amsterdam. De gemeente is aanjager van het organiseren van een Nederlands biosteden & -regionetwerk dat naar verwachting in 2026 gelanceerd zal worden. Een voorbeeld van indicator 2 is de organisatie van Plant FWD 2025 en van de horeca challenge De Groene Schatten van Amsterdam, waarbij diverse horecazaken uitgedaagd en begeleid worden om meer plantaardig te koken.

Aantal verleende zorg

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

13.034 (2021)

14.210

13.600

15.895

Dankzij onze subsidiepartners worden onze wettelijke taken en beleidsdoelen uitgevoerd. Het aantal verleende zorggevallen blijft stijgen. Vermoedelijk omdat onze part­ners steeds beter worden gevonden en inwoners sneller een melding doen of hulp vragen. Activiteit 2.6.2.1 Dieren in de knel worden naar de opvang vervoerd ten behoeve van adoptie/hereniging (gezelschapsdieren) of uitzetting in de natuur (vrijlevende dieren). De ADAMregeling wordt voortgezet. Indicatoren activiteit 1

Aantal ritten Dieren­ambulance Amsterdam

2

Aantal opgevangen dieren (honden, katten, konijnen) in opvangketen

3

Aantal consulten bij dierenarts op basis van de ADAM-regeling

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2024

Begroting 2025

Jaarverslag 2025

9.948 (2021)

9.954

8.500

10.556

n.v.t.

1.824

3.500

2.945

2.096 (2021)

2.432

2.100

2.394

93

H.2.2.6

Ritten Dierenambulance: De stijging komt door meer meldingen van wilde dieren in nood, waaronder bijna 200 gevallen van vogelgriep en een algemene toename van hulp aan vogels.

Financiële toelichting

Opgevangen dieren; In 2025 zijn meer dieren opgevangen dan in 2024, omdat de cijfers van 2024 onvolledig waren door late aanlevering van gegevens. Voor 2025 zijn de cijfers wel compleet. Het aantal opgevangen dieren ligt echter lager dan begroot, wat aansluit bij de landelijke en lokale daling van zwerf- en afstandsdieren. Mogelijk door de impact van voorlichtingscampagnes. De complexiteit van de opgevangen dieren (medisch en gedrag) is echter wel toegenomen.

Baten

4,4

Lasten Saldo Baten en Lasten

Aantal consulten ADAM-regeling: Het aantal consulten is nagenoeg stabiel gebleven. De stabiliteit is niet per se direct te herleiden door een toename van armoede, maar wel door de bekendheid van de regeling. Het is op peil met voorgaande jaren. Voor gehouden dieren hebben we de ADAM-regeling voortgezet, gesprekken gevoerd met dierenwinkels over hun adviserende rol en mogelijke samenwerkingen met asielen en dierenartsen, en presentaties gegeven aan professionals in het Sociaal en Welzijnsdomein. Voor wilde dieren is ingezet op het versterken van de positie van de wildopvang, het ontwikkelen van een kader voor dierenbescherming binnen ruimtelijke projecten en het verbeteren van diervriendelijke wateren in de stad.

Verbonden partijen Stichting Pantar & Werkbrigade Stichting Pantar voert opdrachten uit voor het onderhouden van het groen (onder meer in de ontwikkelbuurten), het Amsterdamse Bos en voor het schoonhouden van de stad. Pantar is het grootste sociaal ontwikkelbedrijf in de regio Amsterdam en Diemen.

Najaars­nota 2025

Rekening 2025

Verschil Rekening Najaars­nota

3,8

7,2

5,0

-2,1

112,6

105,7

113,9

104,2

-9,7

-108,3

-101,9

-106,7

-99,1

7,6

Onttrekking

31,1

5,6

9,7

7,1

-2,7

Toevoeging

0,1

0,0

0,0

0,0

0,0

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

31,0

5,6

9,7

7,0

-2,7

Totaal 2.6 Groen en Dierenwelzijn

-77,3

-96,2

-97,0

-92,1

4,9

(bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Oorspronkelijke 2024 Begroting 2025

Het programmaonder­deel heeft ten opzichte van de Najaarsnota 2025 een positief resultaat van € 4,9 miljoen. Dit komt door lagere baten van € 2,1 miljoen, lagere lasten van € 9,7 miljoen en lagere onttrekkingen aan de reserves van € 2,7 miljoen. Baten De totale baten van € 5,0 miljoen zijn € 2,1 miljoen lager dan begroot. Dit komt vooral door: • Lagere baten door het overboeken van bijdrage donateurs bomen 750 jaar omdat de uitgaven onder­deel uitmaken van het investeringsonder­deel Bomen en vanuit het Bomen-Programma plaatsvinden (€ 2,6 miljoen). • Lagere baten door daling aantal tentkampeerders en campers op camping Vliegenbos. De daling van het aantal campers wordt veroorzaakt door een vastgesteld maximumaantal campers per overnachting (€ 0,3 miljoen). • Hogere baten door niet begrote bijdragen van GVB infra, Vattenfall en Waternet (€ 0,4 miljoen). • Hogere baten door niet begrote bijdragen voor het programma MSGO en voor het Nationaal Monument Slavernijverleden in het Oosterpark (€ 0,2 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen (€ 0,2 miljoen). Lasten De totale lasten van € 104,2 miljoen zijn € 9,7 miljoen lager dan begroot. Dit komt vooral door:

Jaarverslag 2025

94

H.2.2.6

• Lagere lasten door het programma Stadsverbetering op de groenprojecten en vergroening Wester- en Sloterpark. De werkzaamheden lopen door naar 2026 in verband met het plantseizoen (€ 4,5 miljoen). • Lagere lasten voor de projecten Confucius Buurttuin, Frans Halsbuurt, Programma MSGO, het Nationaal Monument in het Oosterpark, Sloterpark en Rembrandtpark. Dit komt onder andere door vertragingen in uitvoering van het droogmaken van velden in het Sloterpark, door een niet in 2025 uitgekeerde bijdrage voor de bouw Drieklimatenkas in Hortus Botanicus, door minder burgerbelangstelling voor vergroeningssubsidies en door het ontbreken van personele capaciteit om het project Confucius Buurttuin te starten. Dit heeft ook impact op de mutaties van de reserve coalitiemiddelen en de reserve Kwaliteitsimpuls Groen (€ 2,6 miljoen). • Lagere lasten personeel door moeilijk te vervullen vacatures, met name functies als buitendienst medewerker (€ 1,1 miljoen). • Lagere lasten door vertraging in de uitvoering van diverse groenprojecten in de openbare ruimte die een bijdrage ontvangen. Deze vertraging in uitvoering heeft diverse oorzaken, waaronder te veel planningsoptimisme bij de aanvragers, tekort aan personeel, langdurige participatie, complexe aanbesteding en langdurige besluitvorming (€ 0,9 miljoen).