Bijlage 1 - Jaarverslag 2022.pdf

Schooltuinen en natuureducatie Het doel is dat iedere leerling van het basisonderwijs ter stimulering van een gezonde levensstijl en een duurzame en evenwichtige relatie met de natuurlijke omgeving praktische kennis en ervaring opdoet met tuinieren en ecologie. In 2022 hebben bijna 7.000 basisschoolleerlingen (groep 6/7) op één van de veertien Amsterdamse schooltuinen natuureducatie gekregen. Het aantal scholen en leerlingen dat vandaag de dag gebruik maakt van het aanbod laat zien dat ruim 100 jaar na de start natuureducatie niet aan relevantie heeft ingeboet.

Schoolveiligheid In 2022 hebben we verdere stappen gezet bij het ondersteunen van scholen in het omgaan met veiligheidsproblematiek door: a. Verstevigen van de lokale netwerken van jeugd- en veiligheidspartners rondom de scholen door bijeenkomsten, samenwerkingsafspraken en kennisbevordering; b. Inzetten op 33 VO-scholen van jongerenwerkers op school die de leefwerelden van jongeren verbinden (thuis, straat, online en school); c. Inzetten van het Operationeel Team Schoolveiligheid (OTSV) op vraag van 10 V(S)O en MBO scholen die te maken hebben met ernstige veiligheidsproblematiek;

Jaarverslag 2022

Zo slaan we de handen ineen vanuit onderwijs, jeugd en veiligheid om te zorgen dat alle leerlingen van Amsterdam, los van hun achtergrond en leefwereld, veilig naar school kunnen.

Specifieke beleidsdoelen Doel 5.1.1 Kansengelijkheid: Iedere Amsterdammer krijgt de kans om zich, ongeacht zijn of haar achtergrond, via onderwijs, te ontwikkelen tot wie hij of zij kan of wil zijn. Indicatoren doel

Peilwaarde (peiljaar)

Begroting 2021

Begroting 2022

Prognose Jaarverslag 2023-2025 2022

1a

Alle peuters gaan naar een 47% (2018) voorschool. Bereik alle peuters.

48%

48%

50%

49%

1b

Alle peuters gaan naar een voorschool. Bereik doelgroeppeuters

73% (2018)

75%

75%

75-80%

75%

2a

Verkleinen van verschil in schooladviezen tussen kinderen van verschillende sociaal-economische achtergrond

12% (2018)

afname

afname

afname

11,3%

2b

Verkleinen tussen wijken met een verschillende sociaaleconomische achtergrond

15% (2018)

15,3%

afname

afname

15,2%

3a

Basisscholen zijn een betere afspiegeling van de buurt

79% (2018)

79%

80%

2023 82% 2024 83% 2025 84%

76%

3b

Basisscholen zijn gemengd of zeer gemengd

96% (2018)

97%

97%

2023 97% 2024 98% 2025 98%

97%

4

Minder Amsterdammers laaggeletterd (Percentage uitstroom gemeentelijk aanbod op niveau geletterd)

11% (2017)

13%

13%

2023 13% 2024 13% 2025 13%

21%

96

H 3.5.1

Doel 5.1.2

Activiteit 5.1.1.2

Kwaliteit: Ieder kind krijgt goed onderwijs in een kwalitatief goede schoolomgeving.

We investeren extra in kinderen en jongeren (27 jaar) die vanwege hun achtergrond­ kenmerken niet tot optimale ontwikkeling komen en wiens participatiekansen belemmerd worden.

Indicatoren doel

Peilwaarde (peiljaar)

Begroting 2021

Begroting 2022

Prognose 2023-2025

15,3%

Jaarverslag 2022

1

Elke school heeft voldoende, bevoegde leraren

-200 fte (tekort) (2018)

2

Toename van het aantal kinderen dat naar een kinderopvang, school of afdeling van goede kwaliteit gaat

PO: 98,6%

98%

100%

PO: 99,6%

3

Negatieve inspectie­ KO: 5% KO: <5% PO: KO: <5% PO: oordelen over (rode <5% 1 4% VO: 3,5% kinder­opvang, primaire locaties) onderwijs, voortgezet PO, VO, MBO: onderwijs en middelbaar 6% (2018) beroepsonderwijs

afname

KO: 4% PO: <1%

4

Percentage van 23-jarigen heeft een startkwalificatie

80%

80%

5

Alle Amsterdamse PO/SO: 70%, PO: 85% VO: PO: 85% VO: PO: 85% VO: PO: 85% VO: leerlingen hebben les in VO: 45% 70% 70% 70% 70% een gezond schoolgebouw

PO: 99,5%

73% (2013)

80%

80%

16,8% Tekort-702 fte in po

Indicatoren activiteit 1

Afstroom klas 3 VO hoe leerlingen van laag opgeleide ouders het doen ten opzichte van leerlingen met hoog opgeleide ouders

2

Aantal behaalde startkwalificaties binnen groepen van gelijk basisschooladvies en onderwijsniveau

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021 18%

Begroting 2021

Begroting Prognose Jaarverslag 2022 2023-2025 2022

14%

Afname

Afname

80%

80%

80%

Afname

11%

86%

3

Activiteit 5.1.1.3 Volwasseneducatie We bieden volwassen Amsterdammers de kans om deel te nemen aan een professionele cursus om hun basisvaardigheden te ontwikkelen (taal, financiële en digitale vaardigheden).

Activiteit5.1.1.1

Indicatoren activiteit

We bieden peuters kwalitatief hoogwaardige voorschoolse educatie aan, zodat zij een goede start op de basisschool kunnen maken.

1

Aantal deelnemers dat per jaar start met een professionele cursus

4.939

5.296

5.000

5.000

5.000

4.783

2

Percentage volledig doorlopen cursussen dat per jaar is afgerond

73%

73%

73%

75%

75%

73%

3

Basaal taalniveau: percentage van de deelnemers aan een professionele cursus behaalt niveau A2/1F

23%

28%

27%

27%

27%

49%

4

Geletterd: percentage van de deelnemers aan een professionele cursus behaalt niveau B1/2F

11%

24%

13%

13%

13%

21%

Indicatoren activiteit 1

Percentage bereik doelgroep 2,5­4 jaar

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

Begroting 2021

74%

75%

Begroting Prognose Jaarverslag 2022 2023-2025 2022 75% 2023 80% 2024 80% 2025 80%

75%

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

Begroting 2021

Begroting Prognose Jaarverslag 2022 2023-2025 2022

1 Dit cijfer is afkomstig vanuit DUO en betreffen de voorlopige cijfers van 2021-2022. In februari 2022 worden de definitieve cijfers bekend gemaakt.

Jaarverslag 2022

97

H 3.5.1

Activiteit 5.1.2.1

Activiteit 5.1.2.3

We ondersteunen scholen en leraren ter versterking van de onderwijskwaliteit en we stimuleren dat Amsterdamse leerlingen goed voorbereid worden op de toekomst, door extra te investeren in de randvoorwaarden voor optimale ontwikkeling.

We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk Amsterdammers met een startkwalificatie van school komen. Indicatoren activiteit

Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

Begroting 2021

Begroting Prognose Jaarverslag 2022 2023-2025 2022

1

Aantal leraren per aantal 14,4 (2018) leerlingen per school po

10,3

10,3

10

10

pm

2

Aantal conciërges, vakleerkrachten cultuur en vakleerkrachten bewegingsonderwijs

93% (2018)

97%

97%

98%

100%

97%

3

Dekking docenten per tekortvak VO

95% (2018)

95%

95%

95%

92%

pm

4

Aantal kinderen op de wachtlijst voor voorschool

6% (2018)

4,5%

5%

Afname

Afname

<5%

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

Begroting 2021

Begroting Prognose Jaarverslag 2022 2023-2025 2022

1

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) (BBV­ verplicht)

0,30% (20212022)

0,49%

0,8%

1,00%

1,00%

0,9%

2

Relatief verzuim (per 1.000 leerlingen) (BBV­verplicht)

2,4% (20212022)

3,0%

3,3%

3,5%

3,4%

3,2%

3

Percentage voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv­ers) (BBV­verplicht)

Totaal VSV Totaal vo: 0,65% VSVvo: Totaal VSV 0,6% Totaal mbo: VSV mbo: 7,83% 7,05% (schooljaar (schooljaar 2021-2022) 2020-2021)

Totaal VSV vo: 0,60% Totaal VSV mbo: 7,46%

Totaal VSV vo: 0,55% Totaal VSV mbo: 7,09%

Totaal VSV vo: 0,55% Totaal VSV mbo: 7,09%

Totaal VSVvo: 0,65% Totaal VSV mbo: 7,83% (schooljaar 2021-2022)

Activiteit 5.1.2.2

Toelichtingen We zorgen voor voldoende en gezonde schoolgebouwen en we investeren in groene en uitdagende schoolpleinen, verspreid over de stad. Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

1

Aantal op te leveren gezonde en duurzame schoolgebouwen

PO/SO: 22, VO: 2 (2018)

PO: 5 VO: 5

PO: 10 VO: 10

PO: 8 VO: 3

0

PO: 5 VO: 2

2

Aantal op te leveren nieuwe en vernieuwde schoolgebouwen

27 (2018)

10

8

10

2023 13 2024 2025

VO: 2 PO: 7

3

Aantal op te leveren groene en uitdagende schoolpleinen

20 (2018)

19

15

15

15

15

4

Bij elk investering­besluit (plaberum) is er ruimte voor onderwijs volgens de referentienormen

100%

100%

100%

100%

100%

100%

Jaarverslag 2022

Begroting 2021

Begroting Prognose Jaarverslag 2022 2023-2025 2022

5.1.1.1 Alle peuters gaan naar een voorschool. Bereik doelgroep­ peuters De deelname aan de voorschool was in 2022 op het niveau van 2021, ongeveer 75 procent van de doelgroep kinderen gaat naar de voorschool. Nog eens 5-10 procent van de doelgroep kinderen gaat naar een kinderopvang zonder voorschool.

5.1.1.3.1 Aantal deelnemers dat per jaar start met een professionele cursus Het begrootte aantal van 5.000 trajecten in 2022 is niet behaald door de coronamaatregelen begin 2022 en een tekort aan taaldocenten.

5.1.1.3.3 Basaal taalniveau: percentage van de deelnemers aan een professionele cursus behaalt niveau A2/1F

98

H 3.5.1

5.1.1.3.4 Geletterd: percentage van de deelnemers aan een professionele cursus behaalt niveau B1/2F Meer deelnemers dan verwacht hebben in 2022 het niveau A2/1F (49 procent i.p.v. de verwachte 27 procent) en B1/1F (21 procent i.p.v. de verwachte 13 procent) gehaald. Een mogelijke verklaring van deze hogere uitstroom is dat in de loop van 2022 de fysieke cursussen weer zijn opgestart die beter aansluiten bij de leerbehoefte van de deelnemers.

5.1.2 Kwaliteit: Ieder kind krijgt goed onderwijs in een kwalitatief goede schoolomgeving Elke school heeft voldoende bevoegde leraren. Het tekort in het PO is toegenomen van 15,3 procent in 2021 tot 16,8 procent in 2022. Ondanks het hogere tekort, zijn er wel degelijk resultaten geboekt die op zijn minst erger hebben voorkomen, zie de toelichting bij belangrijke ontwikkelingen.

5.1.2.2.1 Aantal op te leveren gezonde en duurzame schoolgebouwen In 2022 is de uitvoering van 5 PO/VO en 2 VO schoolgebouwen voltooid. Dit is iets minder dan begroot vanwege vertraging in vergunningverlening.

5.1.2.2.2 Aantal op te leveren nieuwe en vernieuwde schoolgebouwen Ondanks de ontwikkelingen in de bouwmarkt en vertragingen door onder andere wijzigingen in de planning van gebiedsontwikkelingen en vertraging in het verkrijgen van vergunningen, is het toch gelukt om 9 nieuwe schoolgebouwen op te leveren en 5 gebouwen gereed te maken voor onderwijs waaronder 4 gebouwen voor Oekraïense leerlingen en andere nieuwkomers.

voorziene stroom vluchtelingen door de oorlog in Oekraïne. Daarmee is er een forse stijging in het aantal ‘nieuwkomers’ zonder inschrijving. Dit is een directe aanleiding voor de stijging van het totaal absoluut verzuim.

5.1.2.3.2 Relatief verzuim Relatief verzuim betreft het wettelijk verzuim van 16 uur of meer in vier weken. In 2022 was het streven dat maximaal 3,5 procent van de totale leerling populatie gemeld zou worden vanwege relatief verzuim. Dit is in 2022 uitgekomen op 3,2 procent. De streefwaarde is daarmee behaald.

5.1.2.3.3 Voortijdig schoolverlaters (VSV) Voortijdig schoolverlaten is het verlaten van school zonder een startkwalificatie (havodiploma, vwo-diploma of diploma op mbo-niveau 2, 3 of 4). Het gaat om jongeren tussen de 12 en 23 jaar. Het percentage voortijdig schoolverlaten (VSV) in schooljaar 2021-2022 was voor VO 0,65 procent en voor MBO 7,83 procent. In totaal zijn dat 2.159 jongeren. Ten opzichte van 2020-2021 is het aantal voortijdig schoolverlaters volgens de gegevens in de Jeugdmonitor gestegen. De toename komt overeen met het landelijke beeld en heeft onder andere te maken met de gevolgen van de coronacrisis, met name mentale problematiek onder jongeren en gebrek aan loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) op de VO-scholen tijdens de pandemie. Daarnaast maakt een krappe arbeidsmarkt het aantrekkelijker voor jongeren om aan het werk te gaan.

Verbonden partijen We schakelen geen verbonden partijen in voor dit programmaonderdeel

5.1.2.2.3 Aantal op te leveren groene en uitdagende schoolpleinen In 2022 zijn totaal 15 groene en uitdagende schoolpleinen opgeleverd. Eind 2022 is de regeling Amsterdamse Impuls Schoolpleinen beëindigd. Nieuwe basisscholen zullen worden opgeleverd met een groen en uitdagend schoolplein. Dit is opgenomen in Verordening Huisvestingsvoorzieningen Onderwijs Amsterdam 2020. In dit laatste jaar zijn er nog 23 subsidies verstrekt. Eind 2022 is tevens het honderdste schoolplein opgeleverd. Dit betrof het vernieuwde groene schoolplein van basisschool de Vlaamse Reus.

Financiële toelichting

5.1.2.3.1 Absoluut verzuim Absoluut verzuim staat voor een leerplichtige die niet staat ingeschreven op een school. De streefwaarde is niet gehaald. In 2022 zijn we geconfronteerd met een niet Jaarverslag 2022

(bedragen x € 1 miljoen) (bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Primaire Begroting 2021 2022

Begroting 2022 (Najaarsnota)

Rekening 2022

Verschil Rekening Begroting 2022 (Najaarsnota)

Baten

63,2

60,2

67,4

68,3

0,9

Lasten

255,6

263,1

266,4

262,8

-3,6

Saldo van baten en lasten

-192,4

-202,9

-198,9

-194,4

4,5

99

H 3.5.1

Het programmaonderdeel 5.1 Onderwijs heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 4,5 miljoen. Dit komt door hogere baten van € 0,9 miljoen en lagere lasten van € 3,6 miljoen. Het positieve/negatieve resultaat komt vooral door:

Baten De totale baten van € 68,3 miljoen zijn € 0,9 miljoen hoger dan begroot. Dit is groten­ deels het resultaat van de volgende afwijkingen: • Hogere baten door het ontvangen van een specifieke uitkering (SPUK) vanuit het Rijk voor de onderwijshuisvesting van ontheemden, veelal Oekraïense vluchtelingen (€ 1,4 miljoen). Zie ook toelichting bij de lasten, die met hetzelfde bedrag verhoogd zijn. • Hogere baten voor onderwijshuisvesting doordat er meer baten zijn ontvangen dan begroot. De overdracht van in totaal 11 schoolgebouwen aan de schoolbesturen vindt later plaats dan gepland (€ 0,8 miljoen). • Lagere baten door het reserveren van diverse rijksinkomsten voor volgend begrotings­ jaar. Dit speelt bij het Nationaal Programma Onderwijs (NPO: € 0,6 miljoen), het regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC: € 0,3 miljoen), de Wet Educatie Beroeps­ onderwijs (WEB: € 0,2 miljoen) en Voortijdig Schoolverlaten (VSV: € 0,2 miljoen). Dit leidt tot een budgetneutraal resultaat, omdat de lasten met eenzelfde bedrag verlaagd zijn.

Lasten De totale lasten van € 262,8 miljoen zijn € 3,6 miljoen lager dan begroot. Dit is groten­ deels het resultaat van de volgende afwijkingen: • Lagere lasten voor Volwasseneneducatie door het niet realiseren van het totaal budget. Door personeelstekorten, waaronder een tekort aan taaldocenten, was het niet mogelijk het volledige budget in te zetten (€ 1,3 miljoen). • Lagere lasten voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), met name doordat in 2022 de uitgaven van de zomerscholen zijn gedekt uit de reguliere begroting. Het NPO is met 2 jaar verlengd zodat een verschuiving heeft plaatsgevonden van deze gelden naar latere jaren (€ 0,6 miljoen). • Lagere lasten voor de aanpak lerarentekort doordat een aantal initiatieven is vertraagd, waaronder een pilot van het Breed Bestuurlijk Overleg van schoolbesturen om gezamenlijk zij-instromers op te leiden (€ 0,5 miljoen). • Lagere lasten doordat een beoogd project met betrekking tot het opzetten van een clientfeedbacksysteem niet in 2022 uitgevoerd kon worden, een aantal andere Jaarverslag 2022

projecten lager is uitgevallen dan begroot en doordat een deel van de beoogde opleidingen en trainingen voor ambtenaren intern is gevolgd in plaats van bij een externe partij (€ 0,5 miljoen). Lagere lasten voor het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC), doordat de uitvoering is vertraagd, waardoor het budget wordt doorgeschoven naar volgende jaren (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten voor mobiliteit (kinderen van en naar school) Oekraïne, doordat de hiervoor toegekende middelen uit de septembercirculaire niet volledig zijn besteed. De oorzaak is dat de gekozen oplossing goedkoper is dan verwacht (OV-dagkaarten aanbieden aan de gemeentelijke opvang). Bovendien gaan kinderen veelal zelfstandig naar school (fiets of lopend (€ 0,3 miljoen). • Lagere lasten voor de uitvoering van kinderopvang op Sociaal Medische Indicatie (SMI) doordat het aantal plaatsingen voor SMI kinderen met name in het begin van 2022 is achter gebleven als gevolg van corona (0,3 miljoen). • Lagere lasten voor inzet op het masterplan Zuidoost, doordat de start van de pilots die onderdeel zijn van het traject Jeugdlab Zuidoost is verschoven van september 2022 naar maart 2023 (0,2 miljoen). • Lagere lasten voor toezicht kinderopvang, doordat in het begin van het jaar minder inspecties zijn uitgevoerd als gevolg van corona. (€ 0,2 miljoen).

• Lagere lasten op het programma Gezonde Scholen Amsterdam door lagere kapitaal­ lasten (€ 0,2 miljoen). • Lagere lasten voor de MBO agenda, doordat de gemeentelijke cofinanciering van het project MBO trainees niet nodig bleek (€ 0,2 miljoen). • Lagere lasten voor VSV, door een onderbesteding die betrekking heeft op 2021. Omdat dit om een meerjarige rijkssubsidie gaat, wordt dit bedrag in de begroting van 2023 opnieuw beschikbaar gesteld en waar van toepassing verrekend met de subsidies VSV (€ 0,2 miljoen). • Hogere lasten voor het verzorgen van de onderwijshuisvesting van ontheemde vluchtelingen. De activiteiten worden gedekt door rijksinkomsten (€ 1,4 miljoen). Zie ook toelichting bij de baten. • Hogere lasten voor, met name de facilitaire voorzieningen ten behoeve van de schooltuinen (€ 0,3 miljoen). • Overige afwijkingen van in totaal € 0,5 miljoen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen.

100