Bijlage 1 - Jaarverslag 2022.pdf

circulaire; waarvan € 45,2 miljoen als gevolg van de energietoeslag). Er waren minder inburgeringsplichtigen, vanwege de problemen bij de toepassing van het overgangsrecht van het nieuwe inburgeringsstelsel. Hierdoor vallen de bestedingen in programma 7 € 7,2 miljoen lager uit. Er heeft op programma 7 een vrijval plaatsgevonden van € 2,3 miljoen op de vorderingen van (ex) uitkeringsgerechtigden en er kon door krapte op de arbeidsmarkt minder inzet gepleegd worden op het verstrekken en beheren van bijstandsuitkeringen, het ondersteunen van ondernemers en de inzet op handhaving (€ 3,0 miljoen). De Toeristenbelasting (programma A) valt € 16 miljoen hoger uit doordat er na corona meer toeristen naar Amsterdam kwamen dan verwacht. Programma A heeft tenslotte lagere lasten door het vrijvallen van de voorziening voor de verstrekte lening aan AEB. Deze voorziening was getroffen voor het geval AEB eerder, in 2022, werd verkocht en daarmee de begrote rentebaten niet werden gerealiseerd. Omdat AEB nog niet is verkocht in 2022 kan deze voorziening vrijvallen (€ 10,4 miljoen). Corona en maatschappelijke opvang (programma 8) Programma 8 Volksgezondheid, Jeugd en Zorg heeft voor bestemming reserves een voordeel van € 23 miljoen en na bestemming reserves een voordeel van € 19,6 miljoen.

De belangrijkste onderdelen die dit resultaat verklaren zijn: Doordat de coronamaatregelen in 2022 werden opgeheven, heeft corona een beperktere invloed gehad op de financiële resultaten. Zo geldt voor programma 8 een onderbesteding van € 14,3 miljoen doordat corona-gerelateerde activiteiten bij de GGD vervielen. Tegelijk vielen hierdoor ook de inkomsten lager uit (€ 8,1 miljoen) In programma 8 is € 5,2 miljoen minder besteed aan Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MO/ BW), omdat zorgaanbieders vanwege de komende aanbesteding voorzichtiger zijn met het aannemen van nieuwe cliënten. De Ouder Kind Teams (OKT) hebben € 3,3 miljoen minder besteed. Door krapte op de arbeidsmarkt heeft het OKT minder personeel aan kunnen trekken, waardoor personeelslasten lager zijn uitgevallen en minder stappen gezet zijn op de transitie om meer jeugdzorg binnen OKT te verlenen. Lagere lasten Gecertificeerde Instellingen (GI’s) door terugloop aantal gezinnen waarbinnen de jeugdbeschermingsmaatregelen worden opgelegd (€ 1,9 miljoen). Dit is conform het landelijk beeld. De wachtlijsten lopen op door voornamelijk personeelstekort. Een deel van het voordeel op programma 8 wordt verrekend met de egalisatiereserves Jeugd en Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). 22

H2

Afval, reiniging en duurzaamheid (programma 9) Programma 9 Ruimtelijke ordening en Duurzaamheid heeft voor bestemming reserves een voordeel van € 25,7 miljoen. Verrekening vindt plaats met de reserves Afvalstoffen­ heffing en Klimaatfonds. De belangrijkste onderdelen die dit resultaat verklaren zijn: Op programma 9 waren er € 6,2 miljoen hogere inkomsten bij de afvalstoffenheffing en reinigingsrecht ((afrekening lopend jaar en voorgaande jaren). Op dit programma waren ook lagere bestedingen in de afvalketen (€ 6,6 miljoen), voor subsidies bij duurzaamheid (€ 6,2 miljoen) en voor bodemsanering (€ 3,9 miljoen) . Prijsstijgingen grondexploitaties (programma 10) Programma 10 Grond heeft voor bestemming reserves een voordeel van € 94,8 miljoen. Het positieve saldo wordt bijna geheel verrekend met de reserves Vereveningsfonds, Zuidas, Afkoopsommen Erfpacht en financiering Erfpachtgrond en de voorzieningen die onderdeel uitmaken van het Vereveningsfonds. De belangrijkste onderdelen die dit resultaat verklaren zijn: In 2022 is gebleken dat de stijging van marktprijzen van woningen en commercieel vastgoed minder snel daalden dan voorzien. Hierdoor hoeft er minder voorzien te worden voor plannen met een negatief saldo. Per saldo betekent dit een voordeel in de exploitatie (€ 88,7 miljoen).

De ontvangen rijkssubsidies voor de woningbouw­ impuls zijn toegevoegd aan de voorziening (€ 74,6 miljoen). De grond­exploitaties, ­ inclusief de ontvangen bijdragen van het Rijk voor de woningbouwimpuls (€ 28 miljoen), hebben per saldo een positief effect van € 38,2 miljoen. Dit effect is afhankelijk van het moment van uitgifte en de voortgang binnen projecten. Hiervan heeft € 63,8 miljoen betrekking op administratieve verrekeningen. Dit zijn geen uitgaven, maar administratief technische verrekeningen die nodig zijn om de grondexploitaties saldo neutraal door de exploitatie te laten verlopen. Daarnaast heeft het positieve erfpachtresultaat van € 4,7 miljoen en hogere ontvangen afkoopsommen van € 7,0 miljoen een positief effect op het saldo. De overige onderdelen hebben een nadelig effect en bestaan uit een minder positief saldo bij tariefdiensten van € 4,9 miljoen en de desinvestering van gemaakte kosten voor OBA Next in het Zuidasgebied (€ 1 miljoen).

Jaarverslag 2022

Bedrijfsvoering (programma B) Programma B Bestuur en organisatie heeft voor en na bestemming reserves een voordeel van € 11,2 miljoen. Het belangrijkste onderdeel dat dit resultaat verklaart is: Er heeft een vrijval van de pensioenvoorziening voor bestuurders plaatsgevonden als gevolg van de gestegen rekenrente (€ 9,6 miljoen).

Weesp Op 24 maart 2022 was er een herindeling waarbij de gemeente Weesp opging in de gemeente Amsterdam. Weesp is vanaf 24 maart 2022 een Amsterdams stadsgebied. We hoeven voor de gemeente Weesp 2022 geen aparte jaarrekening op te stellen na een instemmingsbesluit van de Provincie Noord-Holland en na afstemming met de Auditdienst ACAM en het Ministerie van BZK. De administratie van de begrotings­ realisatie over de eerste 3 maanden van 2022 van de gemeente Weesp is opgenomen in de jaarrekening 2022 van de gemeente Amsterdam. De bezittingen, reserves, voorzieningen en schulden die op de balans van de gemeente Weesp stonden, zijn afgewikkeld, opgeheven of overgeheveld naar de Amsterdamse balans. Het balanstotaal per ultimo 2021 van Weesp bedroeg € 72 miljoen. De meerjaren­begroting van Weesp is vanaf 2022 ondergebracht in de begroting van Amsterdam.

23

H2

2.2.4 Structureel saldo / exploitatieruimte

2.3 Balans

Figuur 3 Structurele exploitatieruimte

2.3.1 Balans 2022

7%

Tabel 3 Balans

6%

ACTIVA

2021

2022

PASSIVA

2021

2022

Grond

8.495

8.526

Reserves

7.804

7.984

Gebouwen, wegen

5.175

5.605

Voorzieningen

356

420

Financieel bezit

5% 4%

1.156

1.166

Schuld

6.664

6.716

3%

Overig

878

786

Overig

885

964

2%

Totaal

15.704

16.083

Totaal

15.704

16.083

1% 0% 2018

2019

2020

2021

2022

De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten. De maatstaf geeft aan hoeveel ruimte we hebben om onze structurele lasten te dragen. Het percentage geeft aan hoeveel de structurele lasten nog kunnen stijgen, of de structurele baten kunnen dalen, voordat we de structurele lasten niet meer volledig kunnen dragen. Er is geen norm voor dit kengetal, maar een negatief percentage geeft aan dat de begroting niet structureel sluit. Dit betekent dat je incidenteel geld nodig hebt om de structurele lasten te bekostigen. Een negatief saldo kan leiden tot een negatieve beoordeling van de toezichthouder, de provincie Noord-Holland. Het structureel saldo bedraagt 4,0 procent in 2022. In 2022 waren er dus meer structurele baten dan structurele lasten. Dit houdt in dat we voldoende structurele baten hebben om onze structurele lasten te dragen. Ten opzichte van 2021 is er sprake van een stijging van het saldo. In het bijzondere jaar 2020 waren er relatief meer incidentele dan structurele lasten. Hierdoor was sprake van een hoog structureel saldo van 6,1 procent.

Jaarverslag 2022

Het balanstotaal is in 2022 met € 379 miljoen toegenomen. We hebben forse investeringen gedaan, ter vervanging, voor de groei van de stad en voor een complete stad. De schuld is nauwelijks hoger dan eind vorig jaar en onze reserves zijn toegenomen. Voor de belangrijkste balansposten is de toelichting als volgt: • Grond De toename van in erfpacht uitgegeven grond bedroeg circa € 31 miljoen. Het bezit van erfpachtgronden waarvoor we canon ontvangen, nam met circa € 164 miljoen toe, terwijl het bezit van afgekochte erfpachtgronden afnam af met € 133 miljoen, doordat erfpachters overstapten naar eeuwigdurende erfpacht. • Gebouwen, wegen en Financieel bezit In 2022 hebben we flink geïnvesteerd, bijna € 600 miljoen en voor bijna € 60 miljoen activa van Weesp overgenomen. De afschrijvingen, desinvesteringen en aflossingen op leningen bedroegen tezamen € 225 miljoen, zodat ons bezit is toegenomen met ruim € 375 miljoen. Deze toename betreft zowel materieel bezit (gebouwen, tunnels, wegen, ICT) als financieel bezit (aandelen, leningen). In 2022 hebben we bijvoorbeeld geïnvesteerd in de Piet Heintunnel, het Spinoza lyceum en ict-docking stations. Ook hebben we een belang in de regionale ontwikkelings­maatschappij InwestRegio uitgebreid. • Reserves en Voorzieningen De reservepositie is met € 180 miljoen toegenomen en bedraagt eind 2022 ruim € 8 miljard.

De reserves zijn overigens grotendeels niet vrij besteedbaar, ze zijn ter dekking van toekomstige uitgaven waarover al is besloten. De voorzieningen zijn stabiel gebleven. • Schuld De schuld is nauwelijks toegenomen ten opzichte van 2021. De externe financierings­ behoefte voor de investeringen bleef beperkt vanwege de beschikbare interne financiering (reserves). 24

H2

Investeringen

2.3.3 Balansratio’s: solvabiliteit en schuldquote

De investeringen in onze materiële bezittingen, zoals gebouwen en wegen et cetera, bedroegen € 592 miljoen, fors meer dan de raming, die bij de Begroting 2023 was bijgesteld naar € 465 miljoen. De programmering is nog niet goed afgestemd op de te verwachten uitvoering. Bij grond lijkt het alsof er maar weinig is geïnvesteerd, want er is maar een geringe balanstoename. Dit komt omdat meer erfpachters hebben gekozen voor eeuwigdurende afkoop van de canon, waardoor de grond nog maar voor € 1 op de balans staat.

De schuldquote laat zien hoe hoog de schuld is in verhouding tot de baten. Bij deze jaarrekening is de schuldquote (exclusief erfpacht) 56 procent. Dit is een stijging ten opzichte van de vorige jaarrekening (46 procent). Inclusief erfpacht is de schuldquote 103 procent. In 2022 is de schuld nauwelijks gegroeid. Een schuldquote tussen de 90 en 130 procent valt binnen de bandbreedte van de signaleringswaarde ‘neutraal’ van de provincie.

2.3.2 Balanstotaal meerjarige ontwikkeling Figuur 4 laat de balansontwikkeling in de afgelopen jaren zien. Het balanstotaal nam in de afgelopen jaren gestaag toe. Een toename van het balanstotaal en van ons bezit betekent ook een toename van onze financieringsbehoefte. Dit betekent ofwel meer interne financiering (reserves en voorzieningen) ofwel meer externe financiering (schuld). De toename van het ons bezit met € 1,7 miljard vanaf 2018 heeft zich vooral vertaald in meer schuld, de reserves zijn in die periode afgenomen met € 225 miljoen. De financieringsparagraaf en de investeringsparagraaf gaan op deze ontwikkelingen in.

Het kengetal solvabiliteit vertelt hoeveel van ons bezit is gefinancierd met eigen vermogen (reserves). Bij deze jaarrekening was de solvabiliteit 50 procent, gelijk aan de solvabiliteit bij de vorige jaarrekening en iets hoger dan verwacht bij de begroting (46 procent). Een solvabiliteitsratio tussen de 20 procent en 50 procent valt binnen de bandbreedte van de signaleringswaarde ‘neutraal’ van de provincie. Onder de 20 procent is de signaleringswaarde ‘onvoldoende’. In het hoofdstuk Balans en in de Investeringsparagraaf en Financieringsparagraaf staat meer over de schuldquote en solvabiliteit.

Figuur 4 Ontwikkeling balanstotaal 16,0

Bedragen x € 1 miljoenen

14,0

7,7

8,5

7,8

8,5

8,0

8,3

12,0 10,0

8,0

8,2

8,2

8,0

4,5

4,6

5,3

4,8

6,1

5,2

6,7

5,6

6,7

4,8

1,8

1,2

1,7

1,2

2,0

1,2

2,0

1,2

2,0

1,4

8,0 6,0 4,0 2,0 -

2018

2019

Materieel bezit - grond

2020

2022

Reserves

Materieel bezit - gebouwen, wegen

Schuld

Overig

Overig

Jaarverslag 2022

2021

25

H2

Oekraïne In 2022 werden behalve de (eerste) opvang en begeleiding diverse andere activiteiten georganiseerd voor de Oekraïners in de stad. Oekraïense kinderen gingen naar school, in de stadsdelen werden diverse sportieve en culturele activiteiten georganiseerd en we hielpen Oekraïners aan het werk. Ook zorgden we voor jeugdgezondheidszorg. Een groot deel van deze activiteiten werd gedekt uit rijksbekostigingsregelingen, maar een deel ook uit de eigen begroting.

Tabel 4 – Begroting en realisatie kosten opvang Oekraïne (bedragen x € miljoen) Kostenpost

De dekking van de door de gemeente gemaakte kosten voor de opvang van Oekraïners vindt van rijkswege plaats via bekostigingsregelingen. Dit betreft onder andere een normbedrag van € 100 per dag per gerealiseerd bed tot en met 14 oktober 2022 en vanaf 15 oktober 2022 een bedrag van € 83 per dag per gerealiseerd bed in de Gemeentelijke Opvang (GOO), een normbedrag van € 210 euro per maand per Oekraïner in de Particuliere Opvang (POO), het vergoeden van de kosten leefgeld­ verstrekking Particuliere Opvang (POO) en een vergoeding voor de transitiekosten. In 2022 heeft Amsterdam € 94,3 miljoen aan totale voorschotten ontvangen. Het saldo tussen deze voorschotten en de daadwerkelijke realisatie is op de balans opgenomen, zodat dit beschikbaar blijft voor 2023 en betrokken kan worden bij de financiële afrekening van de Specifieke-uitkeringen met het ministerie van Justitie & Veiligheid.

Jaarverslag 2022

Realisatie 2022

Programma

HUB (eerste opvang)

10,1

7,9

7 (Werk, Inkomen en Participatie)

Opvanglocaties korte termijn

25,8

25,6

7 (Werk, Inkomen en Participatie)

Opvanglocaties lange termijn

16,9

7,9

11 (Wonen en groen)

11

9,4

7 (Werk, Inkomen en Participatie)

Inzet zorgaanbieders

33,2

13,6

8 (Volksgezondheid, jeugd en zorg)

Programmaorganisatie

1,8

0,4

7 (Werk, Inkomen en Participatie) 12 (Moderne open overheid)

Leefgeld POO

Op basis van de inzichten in het najaar van 2022 is een kostenraming opgesteld. De totale lasten voor 2022 waren begroot op € 99,1 miljoen inclusief btw. Ten opzichte van de geraamde kosten vielen de lasten € 33,9 miljoen lager uit: € 65,2 miljoen.

Begroting (Najaarsnota 2022)

Stadsloketten/ CCA

0,3

0,4

Totaal

99,1

65,2

Het verschil tussen de begroting in de Najaarsnota 2022 en de realisatie wordt voor het grootste deel verklaard door lager dan geraamde lasten voor de inzet van zorgaanbieders. Dit werd met name veroorzaakt doordat de begroting was gebaseerd op maaltijdverstrekking door alle zorgaanbieders. In de praktijk bleek dit niet altijd het geval, en werden de maaltijden bijvoorbeeld door het hotel verzorgd. De opvang­ locaties werden later en geleidelijker in gebruik genomen dan verwacht. De dienst­ verlening op locaties werd afgeschaald en de BTW hoefde op onderdelen niet meegerekend te worden. Verder waren de lasten voor het realiseren van middellange termijn locaties fors lager dan begroot doordat een deel van de verbouwingen is verschoven naar 2023.

26

H2

Belangrijke ontwikkelingen in het integrale risicobeeld Er waren in 2022 voor het risicomanagement een aantal belangrijke ontwikkelingen: • De inflatie was in 2022 gemiddeld 10 procent hoger dan in 2021 en daarmee de hoogste inflatie sinds 1975. We krijgen vanuit het Rijk compensatie achteraf. Inflatie blijft hoog en we lopen het risico dat de compensatie niet voldoende zal zijn om de stijging van de lasten volledig op te vangen. • In 2022 is de rente weer verder gestegen en de trend is nog steeds omhoog. Inmiddels is de rente opgelopen naar 3,25 procent. Deze stijgende rente zorgt voor extra rentelasten bij herfinanciering van onze schulden. Die zijn in 2022 opgelopen, het risico is dat bij deze rentestand en verwachte ontwikkeling van de schuld die lasten verder oplopen en begrotingskrapte veroorzaakt. We beheersen de gevolgen van dit risico door het spreiden van de herfinanciering van onze schuld in de tijd (wet FIDO, renterisiconorm) en het aanhouden van voldoende Algemene Reserve. • Amsterdam garandeert de financiering van woningbouwcorporaties via deelname aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Onder die regeling moet de gemeente bij een aanspraak renteloze leningen verstrekken aan woningcorporaties in Amsterdam. Omdat Amsterdam zelf wel rente moet betalen om die leningen te kunnen verstekken heeft de stijgende rente in 2022 de gevolgen van dit risico verhoogd.

• Openeinderegelingen. Door het optrekken van het minimumloon in 2022 door het Rijk is ook de inkomensondersteuning aan Amsterdammers verhoogd. Daardoor is het effect van het risico voor de gemeente wanneer de toeloop op inkomens­ ondersteuning toeneemt groter geworden. Door de krapte op de arbeidsmarkt in 2022 was die toeloop laag en daardoor had het risico geen groot effect. • De effecten van klimaatverandering tekenen zich zichtbaar af en zijn in die zin geen risico meer maar werkelijkheid. De onzekerheid over de gevolgen voor de gemeente is dat wel. De risico’s zullen vooral impact hebben in de openbare ruimte en de infrastructuur en neerslaan in de investeringen die de gemeente daarin moet doen. • Afronding verkoop Afval Energiebedrijf (AEB) is afhankelijk van goedkeuring door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Deze is nog niet gekomen met als gevolg dat risico’s met betrekking tot AEB en de financiële consequenties vooralsnog bij de gemeente blijven.

Jaarverslag 2022

Ontwikkeling van het weerstandsvermogen Voor de berekening van het weerstandsvermogen gebruiken we de normhoogte voor de Algemene Reserve. De normhoogte van de Algemene Reserve is ten minste 5 procent van het begrotingstotaal. De Algemene Reserve en daarmee de beschikbare weerstandscapaciteit is gestegen naar € 175 miljoen bij de jaarrekening 2022. De normhoogte van de Algemene Reserve van € 302 miljoen is daarmee in 2022 nog niet gerealiseerd. Bij de Begroting 2023 hebben we maatregelen getroffen om dat herstel in 2024 te bereiken. Dat is nodig om de financiële gevolgen van risico de komende twee jaar te kunnen dragen. Het weerstandsvermogen moet daartoe binnen de bandbreedte van 1 tot 1,4 liggen. Het weerstandsvermogen komt in 2022 afgerond uit op 0,6. Dat is nog te laag maar wel een verbetering ten opzichte van 2021 en ook beter dan de prognose bij de begroting 2022. Figuur 5 Ontwikkeling algemene reserve 500,0 450,0 400,0

Bedragen x € 1 miljoenen

2.4 Risico’s en weerstandsvermogen

350,0 300,0 250,0 200,0 150,0 100,0 50,0 2018

2019

2020

2021

2022

Algemene reserve Normhoogte (5% begrotingstotaal)

27

3

H3

3

Programma's 3.1

Veiligheid

30

3.2

Verkeer, vervoer en waterstaat

44

3.3

Economie

68

3.4

Kunst, cultuur en erfgoed

79

3.5

Onderwijs

93

3.6

Sport

103

3.7

Werk, inkomen en participatie

111

3.8

Volksgezondheid, jeugd en zorg

130

3.9

Duurzaamheid en ruimtelijke ordening

159

3.10 Grond

191

3.11 Wonen en groen

201

3.12 Moderne open overheid

225

3.A

Algemene dekkingsmiddelen

237

3.B

Bestuur en organisatie

248 29

H 3.1

3.1

Veiligheid

3.1.1 Brandweer en Crisisbeheersing > Crisis- en incidentbeheersing Het afgelopen jaar was intensief op het gebied crisis- en incidentbeheersing. Er vonden heftige incidenten plaats. Zoals de gijzeling in de Apple Store.

> Overlast in wijken en buurten We hebben de inspanningen op het tegengaan van (online) seksueel geweld en seksuele intimidatie (SISG) voortgezet. Zo hebben we onder meer de (lokale) samenwerking en het bestaande (hulp)aanbod versterkt, waardoor meiden en jonge vrouwen van 13 tot 24 jaar in kwetsbare posities vroegtijdig gesignaleerd en geholpen worden door de stadsdelen, de politie, zorginstanties en andere partners.

> Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland In 2022 is Weesp onderdeel geworden van de gemeente Amsterdam en daarom ook onderdeel geworden van het verzorgingsgebied van veiligheidsregio AmsterdamAmstelland.

3.1.2 Openbare Orde en Veiligheid > Ondermijning, criminaliteit en radicalisering In 2022 ging de stad weer open. Ondernemingen draaiden weer volop, er werd geïnvesteerd in vastgoed en er kwamen daardoor meer vergunningaanvragen binnen. We ontvingen weer meer meldingen van bewoners over ondermijningssignalen in hun buurt en ondernemingen konden weer worden gecontroleerd. Met ons programma Weerbaar Amsterdam/ Drugscriminaliteit hebben we ons gericht op het verminderen van de sociale ontwrichting door drugshandel en op het weer­ baarder maken van wijken en jongeren tegen de aantrekkingskracht van drugs­ criminaliteit. Dit deden we onder meer met de buurtrechter in Venserpolder, het Credible Messenger Netwerk en de aanpak Doorgroeiers.

Ook zijn we verder gegaan met onze aanpakken in de gebieden Binnenstad, Zuid-Oost en Nieuw-West.

> Toezicht en handhaving In 2022 leefde de drukte en het toerisme weer op. Ook de leefbaarheid is in sommige buurten steeds meer onder druk komen te staan. De vraag om toezicht en handhaving is en blijft daardoor onverminderd groot.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen) Rekening Primaire Begroting 2021 2022 Baten

24,0

18,8

Begroting 2022 (Najaarsnota)

Rekening 2022

Verschil Rekening Begroting 2022 (Najaarsnota)

17,2

20,2

2,9

Lasten

222,8

231,8

235,5

236,7

1,2

Totaal Programma 1 Veiligheid

-198,7

-213,0

-218,2

-216,5

1,7

Het programma 1 heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 1,7 miljoen. Dit komt door hogere baten van € 2,9 miljoen en hogere lasten van € 1,2 miljoen. Jaarverslag 2022

30

H 3.1

Het positieve resultaat komt vooral door:

Baten De totale baten van € 20,2 miljoen zijn € 2,9 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere baten door niet volledig begrote ontvangsten Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en het Breed Offensief Terugdringen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC). Daartegenover staan voor eenzelfde bedrag hogere lasten in 2022 (€ 4,7 miljoen). • Lagere baten voor leges horeca en evenementen. Hoofdoorzaak hiervan is corona. In het eerste kwartaal 2022 golden nog steeds coronamaatregelen, waardoor minder evenementen vergunningen zijn aangevraagd. Het totaalaantal evenementen in 2022 is nog steeds niet op het oude niveau van voor corona (€ 1,1 miljoen) • Lagere baten bestuurlijke boetes overlast openbare ruimte door minder geconstateerde overtredingen (€ 0,5 miljoen).

In de programmaonderdelen volgt een verdere toelichting van de afwijkingen op de baten en de lasten

Apparaatslasten (bedragen x € 1 miljoen) (bedragen x € 1 miljoen) Apparaatskosten

Rekening Primaire Begroting 2021 2022 97,8

91,6

Begroting 2022 (Najaarsnota)

Rekening 2022

Verschil Rekening Begroting 2022 (Najaarsnota)

92,3

103,6

11,3

Lasten De totale lasten van € 236,7 miljoen zijn € 1,2 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere lasten door niet volledige begrote uitgaven bij het RIEC en het BOTOC. Daartegenover staan voor eenzelfde bedrag hogere baten in 2022 (€ 4,7 miljoen). • Hogere lasten voor het afhandelen van verzoeken in het kader van de Wet Open Overheid (WOO). Het aantal WOO-verzoeken was groot en de hiervoor benodigde personele inzet was niet begroot (€ 0,7 miljoen). • Lagere lasten op het budget Aanpak Binnenstad Centrum. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door alternatieve dekking en voor een deel door vertraging. Deze onderbesteding wordt volledig toegevoegd aan de reserves (€ 1,8 miljoen). • Lagere lasten door minder inzet van hosts in de binnenstad. Door coronamaatregelen aan het begin van het jaar en door krapte op de arbeidsmarkt zijn minder hosts ingezet dan begroot (€0,5 miljoen) • Lagere lasten voor de Regionale Brandweer in verband met de fusie Weesp. Hierdoor valt met ingang van 2022 Weesp onder de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland. De middelen ontvangen voor de overgang van ene naar de ander veiligheidsregio zijn niet volledig besteed (€ 0,4 miljoen) • Lagere lasten op het budget masterplan Zuidoost. In 2022 is 1 Wijkactieteam operationeel gegaan in plaats van 2 (€ 0,4 miljoen).

• Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen. Jaarverslag 2022

31

H 3.1.1

3.1.1 Brandweerzorg en crisisbeheersing Alarmering, brandweerzorg en multidisciplinaire crisisbeheersing via de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.

Belangrijke ontwikkelingen Brandweerzorg In 2022 is gebleken dat de begroting van veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland onder druk staat en er behoefte bestaat aan een verhoging van de gemeentelijke bijdragen. Dit wordt in 2023 nader uitgewerkt. De Asieldeal tussen Rijk, VNG, IPO en Veiligheidsberaad in zomer 2022 leidt naar verwachting jaarlijks tot extra versterkingsgelden voor de VrAA voor versterking van regionale en bovenregionale crisisbeheersing en daaraan gerelateerd informatie­ management en informatiebeveiliging. De VrAA heeft het Dekkingsplan Brandweer en het Regionaal Crisisplan (2021-2024) vastgesteld. Het dekkingsplan volgt de Handreiking Landelijke Uniforme Systematiek voor Dekkingsplannen en de hierin beschreven methode Gebiedsgerichte Opkomsttijden. Deze methode beoordeelt de brandweerzorg aan de hand van snelheid, capaciteit, paraatheid en werkdruk. Onze 12 beroepskazernes in Amsterdam en Amstelveen en onze 7 vrijwilligerskazernes in alle 6 gemeenten zijn met elkaar in staat in de vereiste snelheid, capaciteit en paraatheid te leveren voor een adequate dekking. Opgemerkt wordt dat de onderliggende beschikbaarheid van vrijwilligers continue aandacht behoeft. In het Regionaal Crisisplan worden de verantwoordelijkheden, taken en bevoegd­ heden in het kader van rampenbestrijding en crisisbeheersing beschreven.

In 2022 is ook gewerkt aan het ontvlechten van Bevolkingszorg vanuit de gemeente Amsterdam. Intentie is het beheer met ingang van 1 januari 2024 over te dragen aan veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland.

Crisis- en incidentbeheersing Het afgelopen jaar was intensief op het gebied crisis- en incidentbeheersing. Er vonden heftige incidenten plaats. Hierbij hebben wij 18 keer opgeschaald via de GRIP-procedure door de multi­ disciplinaire crisisorganisatie. Onder meer bij de storm Eunice, bij de landelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen, de gijzeling in de Apple Store en de brand in de Riekerhaven.

Specifieke beleidsdoelen Doel 1.1.1 Het voorkomen en bestrijden van brand en rampen en het vergroten van het bewustzijn van brandveiligheid. Indicatoren doel 1

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

Geen indicatoren, omdat via de begroting en jaarrekening van de Veiligheidsregio gerapporteerd wordt

Eén van de prioritaire risico’s in het Regionale risicoprofiel betreft het risico op een terroristische aanslag in onze regio Amsterdam-Amstelland. Als gevolg hiervan stond het multidisciplinair opleiding-, training- en oefenprogramma van de VrAA in het teken van terrorismegevolgbestrijding (TGB). Het brandweerwerk in en rondom Amsterdam is mentaal en emotioneel zwaar. Dit leidt nog steeds tot hoog verzuim. Door betere preventie en nazorg probeert de VrAA hier meer grip op te krijgen.

Jaarverslag 2022

32

H 3.1.1

Activiteit 1.1.1.1

Financiële toelichting

De regionale brandweer en veiligheidsregio financieren t.b.v. brand­en rampbestrijding en we zien toe op de kwaliteit van de uitvoering. Indicatoren activiteit 1

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

Geen indicatoren, omdat via de begroting en jaarrekening van de Veiligheidsregio gerapporteerd wordt

(bedragen x € 1 miljoen) (bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Primaire Begroting 2021 2022

Begroting 2022 (Najaarsnota)

Rekening 2022

Verschil Rekening Begroting 2022 (Najaarsnota)

Baten

3,5

3,0

3,0

2,7

-0,2

Lasten

79,8

80,9

85,1

84,0

-1,1

Saldo van baten en lasten

-76,4

-78,0

-82,2

-81,2

0,9

Activiteit 1.1.1.2

Het programmaonderdeel 1.1 heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 0,9 miljoen. Dit komt door lagere lasten van € 1,1 miljoen.

We bereiden ons voor op crisis, rampen en grootschalige evenementen.

Het positieve resultaat komt vooral door:

Indicatoren activiteit

Baten

1

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2020

Begroting 2021

Begroting Prognose 2022 2023-2025

Geen indicatoren, omdat via de begroting en jaarrekening van de Veiligheidsregio gerapporteerd wordt

Verbonden partijen De Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland (VrAA) De Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland (VrAA) is een van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. Het beslaat het gebied van de volgende gemeenten: • Aalsmeer • Amstelveen • Amsterdam • Diemen • Ouder-Amstel • Uithoorn Zij voert de wettelijke taken uit op grond van de wet veiligheidsregio uit. Bij alle doelstellingen in dit programmaonderdeel schakelen we de VrAA in.

De totale baten van € 2,7 miljoen zijn € 0,2 miljoen lager dan begroot. De afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen.

Lasten De totale lasten van € 84,0 miljoen zijn € 1,1 miljoen lager dan begroot. Dit komt vooral door: • Lagere lasten voor Crisis- en Incidentbeheersing doordat de beoogde capaciteits­ uitbreiding niet is ingevuld in 2022. Het jaar is vooral gebruikt voor de visie­ ontwikkeling op de personele invulling die in 2023 concreet zal worden ingevuld (€ 0,5 miljoen). • Lagere lasten voor de Regionale Brandweer in verband met de fusie Weesp. Hierdoor valt met ingang van 2022 Weesp onder de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland. De werkelijke kosten voor de overgang van ene naar de andere Veiligheidsregio waren lager dan begroot (€ 0,4 miljoen) • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen.

Reserves In dit programmaonderdeel zijn geen reserves opgenomen.

Jaarverslag 2022

33

H 3.1.1

Subsidies van betekenis Er zijn in dit programmaonderdeel geen subsidies van betekenis toegekend.

Risico's en maatregelen Risico’s

Maatregelen

Aanslag of een langdurige crisis

Parate crisisorganisatie in samenwerking met de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland.

Beleidskaders • De Wet veiligheidsregio’s. Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden. Deze wet brengt brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, de rampenbestrijding en crisisbeheersing samen in één organisatie. • Beleidsplan Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland 2021-2024. In dit beleidsplan formuleren we de beleidsvoornemens van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstel­ land (VrAA) voor de komende jaren. Daarmee vervullen we de wettelijke plicht zoals die in artikel 14 van de Wet Veiligheidsregio’s staat. We willen met dit beleidsplan onze sleutelpartners in de crisisbeheersing binden, zoals de politie, de partijen rondom waterveiligheid en belangrijke beheerders van vitale infrastructuren.

Jaarverslag 2022

34

H 3.1.2

3.1.2 Openbare orde en veiligheid De openbare orde en de veiligheid van mensen, goederen en gebieden handhaven.

Belangrijke ontwikkelingen Ondermijning Aanpak ondermijning In 2022 ging de stad weer open: ondernemingen draaiden weer volop; er werd geïnvesteerd in vastgoed en bedrijven en er kwamen daardoor meer vergunning­ aanvragen binnen; we ontvingen weer meer meldingen van bewoners over ondermijningssignalen in hun buurt en ondernemingen konden weer worden gecontroleerd. Samen met de projectleiders ondermijning in de stadsdelen en de Ondermijningsbrigade ondernamen we vervolgens actie.

bestrijding en Veiligheid (NCTV) stelt nog steeds dat van het islamitisch extremisme de grootste dreiging op terrorisme uitgaat. Het afgelopen jaar zagen we uitgereisde personen terugkeren. De dreiging van rechtsextremisme gaat vooral uit van jongeren die elkaar via wereldwijde onlinenetwerken vinden (de accelerationisten). Daarnaast zagen we afgelopen jaar meer fysieke bijeenkomsten van rechtsextremistische groepen. Met betrekking tot antioverheidsradicalisering en –extremisme zien we dat de activistische groep door het afschalen van de coronamaatregelen kleiner is geworden. Tegelijkertijd is de radicale onderstroom nog steeds actief en nemen hun soms extremistische vormen aan.

Geweld gericht tegen woningen en panden Prostitutie De omvang van de niet vergunde en de illegale prostitutie blijft groot en lijkt ook te groeien. Daarom richten we ons steeds meer op het tegengaan van de verborgen prostitutie. De kans op misstanden binnen de ondergrondse sector is groot. De verschuiving naar het illegale circuit lijkt ten koste te gaan van de vergunde bedrijven waar de gemeente en gezondheidsorganisaties goed toezicht kunnen houden. Mensenhandel Wij hebben ingezet op de enorme stroom Oekraïense vluchtelingen. Omdat zij kwets­baar zijn voor uitbuiting. Dit heeft geleid tot een hoger aantal meldingen van mogelijke signalen van arbeidsuitbuiting die gedeeld zijn met de Nederlandse Arbeidsinspectie. Door uitgebrachte rapporten, maar ook door zichtbare problemen als afpersing, snitchen en drugsgerelateerde problematiek is er meer aandacht gekomen voor criminele uitbuiting. Ook hebben wij het initiatief genomen om te komen tot een ‘Europees interstedelijk (ambtelijk) netwerk mensenhandel’.

Radicalisering De risico’s van radicalisering en extremisme waren ook in 2022 divers, voortkomend uit verschillende extremistische stromingen. De Nationaal Coördinator Terrorisme­ Jaarverslag 2022

We zagen ook een fors aantal aanslagen met explosieven die voor een deel te relateren zijn aan conflicten in de georganiseerde (drugs)criminaliteit. Daarvoor leverde we nazorg in de getroffen buurten en zette we ons bestuurlijke instrumenten in.

Toezicht en handhaving Ook in 2022 is de leefbaarheid in sommige buurten steeds meer onder druk komen te staan. Het gaat dan bijvoorbeeld om toegenomen parkeeroverlast of overlast door verkeerd geplaatst afval, jeugdoverlast, overlast op het water of in het openbaar vervoer. De vraag om handhaving is en blijft daardoor onverminderd groot. Ons beleid en die van het Rijk zorgen voor veel opgaven. Opgaven waar wij het liefst allemaal mee aan de slag gaan, maar de beschikbare capaciteit maakt dit niet mogelijk. Ondanks alle tijd en aandacht die we investeren in het werven en opleiden van nieuwe mede­ werkers, blijft de krapte op de arbeidsmarkt de beoogde uitbreiding van de handhavingscapaciteit belemmeren

Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) De voorbereiding op de omgevingswet, de Alcoholwet en de nieuwe vergunning­ plichten uit de APV (autoverhuurbedrijven en Hoogstraaten) hebben impact op de uitvoering van vergunningverlening-, toezichts- en handhavingstaken. Hierdoor is de druk op onze capaciteit hoog. In 2022 zijn we gestart met de voorbereiding op de uitvoering van de Alcoholwet. En nieuwe vergunningplichten uit de Algemene 35

H 3.1.2

Plaatselijke Verordening (APV) voor autoverhuurbedrijven en voor de Hoogstraaten. Daarnaast bereiden we ons voor op de Omgevingswet. We hebben actief toegezien op de beëindiging van de tijdelijke terrassen.

Specifieke beleidsdoelen

Evenementen

Amsterdam is een veilige en leefbare stad voor bewoners en bezoekers.

In 2022 ging Nederland weer open na corona en konden evenementen weer volop plaatsvinden. De omstandigheden waaronder de evenementen plaatsvinden is wel veranderd. Vooral tekorten aan gekwalificeerd personeel speelde parten. Niet alleen bij evenementenorganisatoren, ook bij ons.

Doel 1.2.1

Indicatoren doel

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2021

1

100 (2014)

geregistreerde criminaliteit (158), gerapporteerd slachtoffer­schap (145), overlast (150) en de onveiligheids­ beleving (117)

Veiligheidsindicator van (de regio) Amsterdam (Amstelland)

Aanpak Binnenstad Het in november 2022 gepresenteerde pakket maatregelen bevat enkele vergaande voorstellen om toerisme in goede banen te leiden, die voor een deel ook betrekking hebben op de binnenstad. Een voorstel om sluitingstijden in het Wallengebied terug te dringen heeft ter inspraak voorgelegen en is behandeld in de gemeenteraad. Op het gebied van vastgoedtransformatie zijn enkele belangrijke stappen gezet. Het Stegenplan is gestart, Knowledge Mile Park is verder ontwikkeld, en andere grote projecten in de openbare ruimte zijn in de planfase. Op het gebied van kunst en cultuur zien we nieuwe initiatieven ontstaan, vaak in samenwerking met ondernemers en/of bewoners. Verschillende proeven met afvalinzameling leveren goede resultaten op.

Masterplan Zuidoost Binnen het Masterplan is samenwerken met bewoners het uitgangspunt. De behoefte van bewoners staat centraal. Binnen het Masterplan Zuidoost wordt er met en door bewoners, informele en formele organisaties en alliantiepartners samengewerkt aan de ambities van het Masterplan. De ambities gaat over het structureel verbeteren van perspectief voor bewoners op het gebied van veiligheid, wonen, jeugd & onderwijs, inclusie & participatie en werk & economie.

Nationaal Programma Samen Nieuw West (voorheen Masterplan Nieuw-West)

Begroting 2022

Jaarverslag 2022 geregistreerde criminaliteit (177), gerapporteerd slachtoffer­schap (143), overlast (153) en de onveiligheids­ beleving (119)

Veiligheidsindex De Regionale Veiligheidsindex Amsterdam-Amstelland heeft als basisjaar 2021, waarbij het regionaal gemiddelde is gesteld op 100. Iedere buurt wordt vergeleken met dit gemiddelde. Hierdoor is het eenvoudig om vast te stellen wat de ontwikkelingen per buurt door de tijd heen zijn én welke buurten hoger of lager scoren dan het gemiddelde. Hoe lager de score, hoe minder deze problematiek speelt. Er wordt niet langer één veiligheidsindex berekend, maar er zijn vier indexen die ieder een eigen vraag beantwoorden: de geregistreerde criminaliteit, gerapporteerd slachtofferschap, overlast en de onveiligheidsbeleving. De geregistreerde criminaliteitsindex bestaat uit high impact (criminaliteit dat een groot impact heeft op het slachtoffer) en high volume crime (veel voorkomende criminaliteit). Gerapporteerd slachtofferschap bestaat uit HIC-, HVC- en digitaal slachtofferschap zoals door bewoners gerapporteerd in de Veiligheidsmonitor. Overlast bestaat uit verloedering en personenoverlast op basis van meldingen Veiligheidsmonitorgegevens. Tot slot bestaat de onveiligheidsbeleving uit risicoperceptie, onveiligheidsgevoelens en vermijding.

Een maatschappelijke alliantie van organisaties, bewoners en ondernemers die betrokken zijn bij Nieuw-West investeert de komende 20 jaar in de toekomst van het stadsdeel. De leefwereld van de bewoners is het uitgangspunt voor alle interventies die we doen op het vlak van veiligheid, wonen en leefomgeving, kansen voor de jeugd, democratie en inclusie en werk en bestaanszekerheid. In 2022 verstevigden we bestaande netwerken met bewoners en professionals en bouwden ook aan nieuwe netwerken. Jaarverslag 2022

36

H 3.1.2

Activiteit 1.2.1.1 We bestrijden criminaliteit, radicalisering en ondermijning. Indicatoren activiteit

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

Begroting 2022

Jaarverslag 2022

1

Verwijzingen Halt (aantal per 10.000 jongeren) BBV­verplicht

195,4 (2014)

344

PM (nog niet beschikbaar op site Halt)

2

Harde kern jongeren (aantal per 10.000 inwoners) BBV­verplicht

2,4 (2014)

Wordt niet meer gemeten

Wordt niet meer gemeten

3

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners) BBV­verplicht

5,6 (2015)

3,8

4,5

4

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners) BBV­verplicht

10,5 (2015)

8,4

7,6

5

Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners) BBV­verplicht

6,4 (2015)

1,9

2,0

6

Afname in recidive huidige Top 600 (HIC)

39% 52% (2020) (2017)

Wordt niet meer gemeten

7

Afname in recidive uitgestroomde Top 600 (HIC)

82% (2017)

Wordt niet meer gemeten

82% (2020)

Toelichting Activiteit 1.2.1.1 We bestrijden criminaliteit, radicalisering en ondermijning. Terugdringen drugshandel Belangrijke successen van ons programma Weerbaar Amsterdam/Drugscriminaliteit zijn: Onze persoonsgerichte aanpak voor Doorgroeiers in de drugscriminaliteit is in 2022 op stoom gekomen en geëvalueerd, zodat onze doorontwikkelde aanpak vanaf 2023 ingezet kan worden. Adamas, ons netwerk van Credible Messengers, is uitgegroeid tot enige tientallen getrainde leden en is zowel op casus als op beleidsniveau zeer nuttig geweest. Onze Buurtrechtbank in Vesperpolder houdt zittingen, oplossingsgerichte gesprekken en bereid zich voor op uitbreiding van haar werkgebied.

Ondermijning

screening van aanvragen voor vergunningen. En de vergunningplicht ondermijning Hoogstraten is een feit en ook de autoverhuurbranche is aangewezen voor een dergelijke vergunningplicht. We blijven werken aan bewustwording rond ondermijning bij inwoners en bedrijven en versterking van de screening door de inzet van financiële expertise en kennis van vastgoed en ondernemingen. Ook versterking van onze informatiepositie en training en opleiding van onze medewerkers zijn belangrijke doorlopende thema’s. Er kwamen ook nieuwe thema’s bij waarin we de invloed en negatieve effecten van drugscriminaliteit samen met het RIEC een halt willen toeroepen: ondergronds bankieren (het verplaatsen van crimineel geld buiten de formele financiële instellingen om en de haven (als onderdeel van het Noordzeekanaalgebied een logistiek knelpunt waarin we de weerbaarheid tegen drugscriminaliteit vergroten. We zijn nieuwe samenwerkingen aangegaan, zoals met financiële instellingen, het notariaat en wetenschappers. En we trokken actief op met andere steden, in Nederland (met name de G4 steden) en Europa in het uitwisselen van best practices. Bovendien onderhielden we nauwe contacten met het Rijk in het kader van nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van ondermijning. Prostitutie We hebben intensief gewerkt aan het locatieonderzoek voor een erotisch centrum, ten behoeve van een locatiekeuze in 2023.

We zijn prostitutie vanuit hotels tegengegaan via maatwerk-handhaving en in samenwerking met hotels (KHN), politie en OM. Door onze lobby bij het Rijk gaat begin 2023 een wetsvoorstel ter consultatie ten behoeve van beter toezicht en handhaving op de vergunde en onvergunde sector. Mensenhandel Traningen: circa 80 ambtenaren van onze stadsloketten en 20 toezichthouders van onze dienst Wonen zijn getraind in het herkennen en melden van signalen mensenhandel. Ook hebben we ambtenaren die betrokken zijn bij de opvang en registratie van Oekraïense vluchtelingen getraind. Op alle opvanglocaties hebben we trainingen verzorgd door de politie en/of zorgcoördinator mensenhandel. We hebben verschillende flyers ontwikkeld die vluchtelingen waarschuwen voor ronselaars en tips geven voor wat betreft arbeid. Er zijn circa 75 meldingen bij de gemeente binnengekomen van signalen van uitbuiting. Die hebben we zelf in behandeling genomen of doorgezet.

Aanpak Ondermijning Het totale gemeentelijke proces van screening in het kader van Wet Bibob is herzien en geprofessionaliseerd; en er is in de stadsdelen extra capaciteit gekomen voor de Jaarverslag 2022

37

H 3.1.2

Radicalisering Ons Steunpunt is meer neergezet als hét portaal voor vragen over radicalisering en voor signalen van radicalisering en is de bekendheid vergroot. Aan de hand van de aanbevelingen van de Commissie van Toezicht is ons uitvoeringsbeleid van de integrale persoonsgerichte aanpak radicalisering aangepast. Om de internationale samenwerking en uitwisseling van ideeën en goede praktijken te versterken, zijn we toegetreden tot het Strong Cities Network.

Cybercriminaliteit Aan de hand van de cyberwegenkaart (https://hetccv.nl/onderwerpen/cybercrime/ documenten/lokale-cyberwegenkaart/) zijn onze bevoegdheden binnen het cyberdomein goed in kaart gebracht. Er wordt geoefend op cyberincidenten en cybercrisis samen met de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland. We hebben de subdriehoek Cyber ingesteld waarin wij samen met de politie en het Openbaar Ministerie werken aan cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Hierdoor hebben we meer structuur en bestuurlijke houvast gegeven aan de onderwerpen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit.

Evenementen Per saldo is het aantal aanvragen in 2022 in de middelgrote en grote categorie evenementen vergelijkbaar met 2019 (voor corona). Het aantal kleine evenementen ligt nog duidelijk lager. Tegen de achtergrond van het afsteekverbod op consumentenvuurwerk werd in 2022 bij de jaarwisseling voor het eerst vanuit de gemeente een grootschalig evenement georganiseerd op het Museumplein en werden diverse andere initiatieven actief ondersteund. Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) We hebben er onder meer 503 vergunningsaanvragen voor een nieuwe horecazaak en 853 vergunningsaanvragen voor een evenement behandeld. We hebben toezicht gehouden bij horeca, (prostitutie)bedrijven en evenementen. Dit hebben we zowel gedaan op verleende vergunningen als naar aanleiding van meldingen over overlast.

Activiteit 1.2.1.3 We houden toezicht en handhaven in de openbare ruimte en in het openbaar vervoer.

Veiligheid en Zorg We hebben samen met onze netwerkpartners een vernieuwende beweging gecreëerd in programma’s met bestuurlijke prioriteit op het snijvlak van veiligheid en zorg. We hebben Top400-regisseurs ook preventief ingezet op scholen die kampen met ernstige veiligheidsvraagstukken, zoals wapenbezit onder leerlingen.

Activiteit 1.2.1.2

1

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2021

Begroting 2022

Geen indicatoren omdat het VTH uitvoeringsprogramma hierover rapporteert

Toelichting Activiteit 1.2.1.2 We behandelen aanvragen en verlenen en controleren vergunningen.

Jaarverslag 2022

Peilwaarde (peiljaar)

Jaarverslag 2021

Begroting 2022

Jaarverslag 2022

1

Gemiddeld rapportage cijfer sociale veiligheid in het Amsterdamse openbaar vervoer

7,6 (2018)

7,7

7,6

2

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte, aantal per 1.000 inwoners) (BBV­verplicht)

6,1 (2015)

5,1

3,6

Toelichting Activiteit 1.2.1.3

We behandelen aanvragen en verlenen en controleren vergunningen. Indicatoren activiteit

Indicatoren activiteit

Jaarverslag 2022

We houden toezicht en handhaven in de openbare ruimte en in het openbaar vervoer. Ook in 2022 was de druk op de leefbaarheid in de stad onverminderd hoog. We hebben ons ingezet om de leefbaarheid te waarborgen en om overlast terug te brengen. We hebben ons daarbij gericht op de prioriteiten zoals benoemd in het Actieplan Handhaving Openbare Ruimte. De inzet vond plaats op straat, in het Openbaar Vervoer (OV) en op het water en we zijn daarbij informatie gestuurd en gebiedsgericht te werk gegaan. Daarnaast is er gewerkt aan de opgaven uit verschillende bestuurlijke opdrachten. Belangrijke thema’s waren onder andere: • Jeugdoverlast, overlast gevende personen, • Overlast in het openbaar vervoer en • Overlast op het water. 38

H 3.1.2

(Al deze interventies leveren een bijdrage aan een leefbaar Amsterdam. Daarnaast is onze aanwezigheid in de gebieden ook belangrijk geweest. Door te observeren, signaleren en bereikbaar te zijn weten we wat er speelt in de stad en waar we (extra) op moeten inzetten. In West en Nieuw-West is extra ingezet op jeugd via een team jeugd BOA’s. Dit zijn handhavers die zijn opgeleid met als specifiek doel de overlast in wijken terug te dringen door verbinding te maken met de jeugd daar. Dankzij de inzet op afval bij plaatsingen waren er in 2022 minder constateringen en boetes, maar zwerfafval blijft een grote ergernis die veel politieke en bestuurlijke aandacht krijgt. Ook in 2022 is er onverminderd gebruik gemaakt van data en de inzet van slimme technologieën, zoals camera’s en sensoren. Ondanks dat handhavers in principe niet ingezet worden in gevaarlijke situaties, leert de ervaring dat ze alsnog onverwacht geconfronteerd kunnen worden met agressief gedrag waarbij de omstandigheden niet toelaten dat de handhaver een stap terug kan doen. Daarom wordt in 2023 gestart met de aanvraag van de korte wapenstok voor boa’s werkzaam in het Centrum.

Activiteit 1.2.1.4 We bestrijden samen met onze partners overlast in wijken en buurten. Indicatoren activiteit 1

Leefbaarheidsmonitor Wonen in Amsterdam (WIA) 2 jaarlijks

2

Het aantal jeugdgroepen

3

Meldingen overlast

4

Het % vrouwen dat de afgelopen 12 maanden is geconfronteerd met (seksuele) straatintimidatie

Jaarverslag 2022

Peilwaarde Jaarverslag (peiljaar) 2021

Begroting 2022

Jaarverslag 2022

7,4 (2013)

7,6

Nvt (meting tweejaarlijks)

Meting vanuit geprioriteerde jeugdgroepen vanuit OM/politie

Wordt niet meer gemeten

Wordt niet meer gemeten

Aanlevering vanuit politie en eigen meting (2018)

59.326 (Politie)+ 422.940 (SIA)= 482.266

(Politie, 47.952) + 384.306 (SIA, alle meldingen) =­ 432.258

51% Niet (2018) gemeten in 2021 (2 jaarlijks)

51%

Toelichting Activiteit 1.2.1.4 We bestrijden samen met onze partners overlast in wijken en buurten. Tegengaan van Seksuele Intimidatie en Seksueel Geweld Campagnes en trainingen hebben bijgedragen aan de bewustwording van (online) seksuele intimidatie en seksueel geweld (SISG) onder jongeren, ouders en professionals. Ook ondersteunen we slachtoffers door hen naar de juiste hulp te geleiden. We hebben vijf tijdelijke opvangplekken gecreëerd voor jonge vrouwen die te maken hebben met seksueel geweld en (dreigende) dakloosheid. De ROSAstadsdelenaanpak (voorheen ‘netwerkaanpak meiden’) is dit jaar uitgebreid naar 7 stadsdelen. In elk stadsdeel is ingezet op het gezamenlijk effectiever helpen van de meiden, het vergroten van de bewustwording en de deskundigheid van professionals, en de invoering van een frequente overlegvorm waarbij de professionals signalen en trends delen. 25 jonge vrouwen met zeer complexe problemen kregen een regisseur van de ROSA-integrale persoonsgerichte aanpak, naar het regiemodel van de Top600. Aanpak Binnenstad Door NV Zeedijk is met steun van ons 9 panden geworven aan de Oudebrugsteeg. Deze panden hadden voorheen een toeristische functie en hebben lokale/culturele functies en woningen op de bovenverdiepingen als nieuwe bestemming. Daarnaast hebben we ook nog de volgende resultaten bereikt: • Het realiseren van een parkeervrij vak Herengracht.

• Samenwerking met de universiteiten van Amsterdam (UvA en VU) in Humanities & Society-organisatie. • Drie edities van de Studio Binnenstad ter versterking van het netwerk rond de binnenstad en stimuleren van nieuwe initiatieven. • Ondersteuning initiatieven vanuit verschillende Bedrijfveninvesteringzones (BIZ-zen), zoals gebiedsprofielen en audiotours. • Het traject richting een nieuwe handhavingsstrategie rondom het Wallengebied met onze ketenpartners is gestart. • Het leefbaarheidspanel Wallengebied is opgestart. Masterplan Zuidoost We hebben gewerkt aan het inrichten van structuren die de interne processen verduidelijken en verbeteren. Onder de vijf ambities hebben we een groot aantal initiatieven, activiteiten en projecten uitgevoerd, dan wel opgestart. Een greep hieruit is: • Het Wijk Actie Team (ZO=Venserpolder) is opgericht. In het kernteam werken we samen met politie en corporaties. Alle partners in het kernteam vertegenwoordigen 39

H 3.1.2

de samenwerking met partners. Daarnaast hebben we een intensieve samenwerking met Buurtteam, Buurtrechter en HVO. In Venserpolder hebben we tot nog toe ruim 75 casussen aangepakt. Op de meest recente aanpakken zijn deze (deels) succesvol afgerond. • We hebben 36 sociale huurwoningen gecontroleerd op de aanwezigheid van criminele activiteiten en overlast om Woonfraude aan te pakken. • We hebben ingezet op een stevige preventieve en repressieve aanpak op jeugd en veiligheid door inzet te organiseren gericht op risicojongeren en hun ouders. Hierbij werken we samen met lokale organisaties. Masterplan Nieuw West • We hebben het afgelopen jaar, 52 jongeren met een HBO/WO-opleiding aan een stageplaats, werkervaringsplek en een baan geholpen op hun niveau. Het is een project dat van af de start samen met jongeren is opgezet. • De “We share coalitie” die uit verschillende maatschappelijke partners bestaat heeft de opdracht meegekregen om meer sociale partners uit het veld aan zich te binden en samen met de bewoners en de gemeente de problemen in de Wildemanbuurt aan te pakken. • Met “leren in de wijk” kijken we met de schoolbesturen in Nieuw West hoe het onderwijs in de klaslokalen uit kunnen breiden naar lessen die ook in de wijk worden gegeven.

Met het project ‘Westpoort werkt’ zijn we bezig een platform te realiseren waarbij we jongeren vanuit Nieuw West (ook met een afstand tot de arbeidsmarkt) koppelen aan werkgevers in het havengebied. Werkgevers zijn bereid om voor transport te zorgen en gezamenlijk met de onderwijsinstellingen en ons een opleidingscentrum op te richten in Westpoort.

Verbonden partijen GVB • We werken samen met het GVB zodat mensen zich veilig voelen als ze met het openbaar vervoer reizen. Er vindt wekelijks operationeel overleg plaats met verschillende partners waar GVB ook vertegenwoordigd is. In dit overleg wordt informatie uitgewisseld over specifieke groepen, personen dan wel situaties die de aandacht van de partners vragen en wordt bepaald welke locaties en problematiek aandacht vereisen. Zo worden gezamenlijke acties met o.a. GVB georganiseerd in Metrostations en tramlijnen om het veiligheidsgevoel bij de reiziger te vergroten en overlast van doelgroepen terug te dringen. Wij richten ons op leefbaarheid in en rond de metrostations en tram. De GVB richt zich op vervoerbewijzen en de bedrijfsorde.

RIEC Amsterdam Amstelland • Het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Amsterdam Amstelland richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ze verbinden informatie, expertise en krachten van de verschillende overheidsinstanties. Daarnaast stimuleert en ondersteunt het RIEC – AA publiek-private samenwerking bij de aanpak van ondermijning.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen) (bedragen x € 1 miljoen) Baten

Rekening Primaire Begroting 2021 2022 20,6

15,8

Begroting 2022 (Najaarsnota)

Rekening 2022

Verschil Rekening Begroting 2022 (Najaarsnota)

14,3

17,4

3,2

Lasten

143,0

150,8

150,3

152,7

2,4

Saldo van baten en lasten

-122,4

-135,0

-136,1

-135,3

0,8

Het programmaonderdeel 1.2 heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 0,8 miljoen. Dit komt door hogere baten van € 3,2 miljoen en hogere lasten van € 2,4 miljoen.

Jaarverslag 2022

40

H 3.1.2

Het positieve resultaat komt vooral door:

Baten De totale baten van € 17,4 miljoen zijn € 3,2 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere baten bij het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Het RIEC is volledig gefinancierd uit externe en Rijksmiddelen. Daartegenover staan voor eenzelfde bedrag hogere lasten in 2022 (€ 5,1 miljoen). • Lagere baten voor leges horeca en evenementen. Hoofdoorzaak hiervan is corona. In het eerste kwartaal 2022 golden nog steeds corona maatregelen, waardoor minder evenementen vergunningen zijn aangevraagd. Het totaalaantal evenementen in 2022 is nog steeds niet op het oude niveau van voor corona (€ 1,1 miljoen). • Lagere baten bestuurlijke boetes overlast openbare ruimte door minder geconstateerde overtredingen. Dit komt enerzijds door minder toezichthouders in verband met de krappe arbeidsmarkt. Anderzijds zijn meer waarschuwingen uitgedeeld in plaats van boetes. (€ 0,5 miljoen). • Lagere baten omdat een deel van de ontvangen rijksbijdrage voor het Breed Offensief Terugdringen Ondermijnende Criminaliteit (BOTOC) is doorgeschoven naar volgend jaar om de resterende maatregelen uit te voeren. Hiertegenover staan voor eenzelfde bedrag lagere lasten in 2022 (€ 0,4 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen.

Lasten De totale lasten van € 152,7 miljoen zijn € 2,4 miljoen hoger dan begroot. Dit komt vooral door: • Hogere lasten bij het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Daartegenover staan voor eenzelfde bedrag hogere baten in 2022 (€ 5,1 miljoen). • Hogere lasten voor het afhandelen van WOO-verzoeken doordat meer personele inzet nodig was. In 2022 zijn er 49 verzoeken binnengekomen. In dat jaar zijn er daarvan 30 afgedaan. Voorts zijn er 22 verzoeken uit 2021 afgehandeld, waarvan 2 omvangrijke verzoeken (1.000 en 508 documenten). Gemiddeld worden per verzoek 200 documenten openbaar gemaakt (€ 0,7 miljoen). • Lagere lasten op het budget Aanpak Binnenstad Centrum. Hiervan is € 1,0 miljoen aan kosten wel gemaakt maar hiervoor is binnen de gemeente dekking gevonden uit andere programma’s. De resterende €0,8 miljoen is niet uitgegeven door vertraging in een aantal projecten. De totale onderbesteding wordt toegevoegd aan de egalisatiereserve Verevening Onroerend Goed (in programma A) (€ 1,8 miljoen). Jaarverslag 2022

• Lagere lasten door minder inzet van hosts in de binnenstad. Enerzijds was er in de eerste maanden van het jaar minder inzet in uitgaansgebieden in verband met coronamaatregelen. Anderzijds sprake van krapte op de arbeidsmarkt waardoor uitzendbureaus minder hosts konden leveren dan gevraagd (€0,5 miljoen). • Lagere lasten op het budget masterplan Zuidoost doordat € 0,4 miljoen als dekking dient van de overschrijding op Programma B, waar de apparaatskosten van het Programmabureau staan (€ 0,4 miljoen). • Lagere lasten voor het Breed Offensief Terugdringen Ondermijnende Criminaliteit doordat een deel van de middelen pas in 2023 zal worden besteed. Hiertegenover staat voor eenzelfde bedrag hogere baten in 2022 (€ 0,4 miljoen). • Lagere lasten voor de voorbereiding van het evenement Amsterdam 750 jaar. Dit komt omdat de kosten voor de viering in 2025 van Amsterdam 75o jaar met name in de volgende jaren zullen plaatsvinden. Daardoor zijn in 2022 minder lasten gemaakt dan begroot (€ 0,3 miljoen). • Overige afwijkingen lichten we verder niet toe, omdat de afzonderlijke afwijkingen kleiner zijn dan € 0,2 miljoen.

Reserves (bedragen x € 1 miljoen) (bedragen x € 1 miljoen)

Rekening Primaire Begroting 2021 2022

Begroting 2022 (Najaarsnota)

Rekening 2022

Verschil Rekening Begroting 2022 (Najaarsnota)

Onttrekkingen reserves

1,3

1,3

0,1

0,1

-0,0

Toevoegingen reserves

1,6

1,0

0,4

2,2

1,8

Mutatie reserves

-0,3

0,3

-0,3

-2,1

-1,8

Onttrekkingen reserves De onttrekking aan de reserves is gelijk aan de begroting waardoor hier niets wordt toegelicht.

Toevoegingen reserves De toevoeging aan de reserve Verevening Onroerend Goed is € 1,8 miljoen hoger dan begroot. Dit komt door lagere lasten op het budget Aanpak Binnenstad. Enerzijds doordat voor € 1 miljoen kosten van de Stadsdelen en van Afval en Grondstoffen konden worden gedekt vanuit de eigen programma’s en niet zijn doorbelast naar de Aanpak Binnenstad en anderzijds voor € 0,8 miljoen door vertraging. 41

H 3.1.2

Subsidies van betekenis Subsidie

Begroting 2022 Jaarverslag 2022

1. Stichting Aanpak Overlast Amsterdam

6,4 miljoen

7,5 miljoen

2. Levvel

2,1 miljoen

2,1 miljoen

Toelichting

Daarnaast ontving Levvel subsidie voor IFA semi-residentieel. Dit is een interventie voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar met ernstige, complexe problematiek en crimineel gedrag zonder een eigen steunend netwerk. Deze jongeren verblijven na school tot de avond op locatie bij Levvel, waar ze begeleiding krijgen. Dit jaar zijn er 39 trajecten gestart. Het doel van beide interventies is om jongeren te helpen om hun leven op orde te krijgen en te structureren en om het risico op criminaliteit te verkleinen Naast de reguliere subsidies dragen wij bij aan het RIEC.

Stichting Aanpak Overlast op Straat (SAOA) De Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA) ontving subsidie om straatcoaches en gezinsbezoekers in te zetten. Het belangrijkste doel hiervan is om jeugdoverlast tegen te gaan. Ook signaleren zij jongeren die een zorgelijke ontwikkeling doormaken en afglijden richting jeugdcriminaliteit. De straatcoaches zijn belangrijk vanwege hun ogen en oren op straat, het leggen van contact met jongeren, het verzamelen van informatie en in hun samenwerking met medewerkers van Zorg en Veiligheid. Gezinsbezoekers van SAOA bezoeken de ouders van jongeren waar zorgen over zijn, om hen bijvoor­ beeld aan te spreken op het gedrag van hun kind(eren). SAOA ontving subsidie vanwege hun rol in de aanpak van overlast gevende jeugd­ groepen, Top400&600 en aanpak straatdealers. Ze waren in elk stadsdeel preventief en reactief aanwezig. Ze zijn dit jaar flexibel ingezet op de plekken waar extra inzet nodig was. Bijvoorbeeld tijdens de ongeregeldheden rondom de kermis in stadsdeel NieuwWest en de viering van het WK-voetbal door jongeren in stadsdeel West en Oost. Ook zijn we met ons Actie Service Centrum beter gaan samenwerken met SAOA. Door het direct doorsturen van meldingen van jeugdoverlast naar de straatcoaches. Verder is de informatievoorziening en samenwerking met politie verbeterd.

Regionaal Informatie en Expertise Centrum Amsterdam Amstelland (RIEC AA) Het RIEC AA is een samenwerkingsverband bestaande uit een flink aantal overheids­ organisaties. Wij werken hierin samen met onder andere de Amstelland gemeenten, Politie, het Openbaar Ministerie, Belastingdienst, FIOD en de Douane. Het RIEC AA richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ze verbindt informatie, expertise en krachten van de verschillende overheidsinstanties. Wij dragen € 320.687,per jaar bij aan het RIEC AA. Daarnaast ontvangt het RIEC AA voornamelijk vanuit het ministerie van Justitie & Veiligheid bijdragen voor de bestrijding van de ondermijnende criminaliteit. Wij faciliteren als centrumgemeente het RIEC AA met onder andere de financiële administratie en inkoop. Onderstaand de overall baten en lasten opgesplitst naar de 6 verschillende financieringsstromen.