Bijlage 1 Investeringsnota NA2E 250226.pdf
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam
INVESTERINGSNOTA
Nieuwe A2 Entree 26 februari 2025
Luchtfoto van het plangebied (bron: google maps)
Colofon Investeringsnota De Nieuwe A2 Entree Versie 26 februari 2025
© Gemeente Amsterdam
Gemeente Amsterdam
2
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Inhoudsopgave Samenvatting4 1. 2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Inleiding
6
1.1
6
Aanleiding
Plangebied en context
8
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
8 10 14 14 14
Globale beschrijving bestaande situatie Historische context Ontwikkelingen rond het plangebied Publiek- en privaatrechtelijke situatie Ruimtelijk kader
Opgave en ambities
16
3.1 3.2
16 19
Ruimtelijke opgave Programmatische opgave
Stedenbouwkundig plan
20
4.1 • 4.2
20 24 26
Van opgave naar plan Bouwhoogtes en hoogbouw Programma wonen, werken en voorzieningen
Openbare ruimte en groen
36
Overige aspecten
62
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 • 6.6 6.7 6.8 6.9
62 63 63 63 65 66 67 68 69 69
5.1 5.2 • 5.3 • • 5.4 • •
Landschappelijke context en opgaven Het wegontwerp, de nieuwe stadslaan Bomencompensatie De nieuwe buurt Ecologie Groen-, sport- en spelnorm Het landschap van de Amstelscheg Studie Kop van de scheg Studie Profiel en aansluiting Utrechtsebrug
Duurzaamheid Geluid Bezonning en wind Verkeer Watertoets Studie parkeren Kabels en leidingen Luchtkwaliteit Externe veiligheid Bodemkwaliteit
36 38 40 41 48 50 52 57 58
Ontwikkelstrategie, planning en proces
70
7.1 7.2 7.3
70 70 73
Ontwikkelstrategie Juridisch-planologisch traject Financiën
Consultatie, participatie en inspraak
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
74
3
Samenvatting In de kop van de Amstelscheg dringt de snelweg A2
deze nieuwe stadslaan is op de positie van de huidige
als enige uitzondering binnen de ring A10 door tot aan
snelweg. Door een inrichting met enkele rijstroken,
de Rivierenbuurt in Stadsdeel Zuid. Wanneer dit deel
een vrijliggend fietspad, brede stoepen en veel groen
van de A2 afgewaardeerd wordt tot een stadslaan komt
wordt dit een aantrekkelijke fiets- en wandelroute.
er ruimte vrij voor gebiedsontwikkeling in de vorm van
De bebouwing heeft een binnenstedelijke dichtheid
een gemengde wijk met ca. 1000 woningen en een
met afwisselende hoogtes en een gemengd
nieuwe stadsentree, De Nieuwe A2 Entree.
programma van wonen, werken en voorzieningen: een gemengde stadsbuurt.
Plangebied en context Het plangebied maakt deel uit van de wijk Overamstel
Het stedenbouwkundig plan is gebaseerd op het
en is gunstig gelegen ten opzichte van bestaande
doortrekken van de ruimtelijke structuur van het
infrastructuur en woongebieden. In de huidige situatie
aangrenzende Muyskenkwartier en het aansluiten
domineert de snelweg en heeft het gebied weinig
hiervan op de nieuwe stadslaan. Een kenmerkende
verblijfskwaliteit. Daarentegen heeft het ook een aantal
architectuur van losse blokken met verschillende
belangrijke landschappelijke kwaliteiten, zoals de
bouwhoogtes die zich verdichten richting de stadslaan.
ligging aan de Amstel en Amstelscheg.
De buurt wordt ontsloten door een verspringende interne buurtstraat die een informeel karakter heeft.
Opgave en ambities
Haaks hierop staan autoluwe dwarsstraten die
1.
De Nieuwe A2 Entree, verbinding in de
worden ingericht als verblijfsgebied. De verschillende
meerkernige metropool
straatprofielen zijn kenmerkend door hun groene
Het maken van een doorlopend, logisch en
kwaliteit.
herkenbaar netwerk van langzaam verkeerroutes is een van de belangrijkste ruimtelijke ambities uit
Op de stedenbouwkundige plankaart (p. 28-29)
de Omgevingsvisie. Door de afwaardering van de
worden globale bouwvelden aangegeven waarbinnen
A2 ontstaat de unieke kans om een aantrekkelijke
verschillende verkavelingen mogelijk zijn. Binnen
stadslaan tussen de stedelijke kern Zuidoost en de
de bouwvelden wordt rekening gehouden met
binnenstad te maken.
onbebouwde ruimte voor doorsteken, pleinen en
2.
groenvlakken. Na het investeringsbesluit zullen de
Buurt als onderdeel van de stad en wijk
Het gebied ligt nu nog in de periferie. De opgave is om
bouwvelden verder uitgewerkt worden met ruimte voor
er echt een buurt van te maken en het hele gebied een
pleinen en groene pocketparkjes. Dan worden ook de
logisch en leesbaar onderdeel van de stad te maken,
ruimtelijke uitgangspunten en regels bepaald.
met goede aansluiting op de omliggende buurten en de Amstelscheg.
Binnen het plangebied is ruimte voor ca. 1000
3.
Wonen en werken aan de Amstelscheg als
woningen, 8.000-12.000m2 bvo werkfuncties en 7.000-
bijzondere kwaliteit
12.000m2 bvo voorzieningen.
Door het opheffen van de huidige barrière (snelweg A2) die de woonwijk Overamstel van de enorme
Openbare ruimte en groen
groene kwaliteit van de Amstelscheg scheidt, komen
De nieuwe stadslaan wordt begeleid door bomen in
de buurten ineens direct aan de scheg te liggen.
een losse setting en een vrijliggend fietspad in twee
De nieuwe stadslaan biedt de mogelijkheid om
richtingen die de binnenstad verbindt met Zuidoost.
aantrekkelijke routes naar de scheg te maken.
Tussen weg en fietspad ligt een voorzieningenstrook met bomen, fietsparkeerplaatsen en vuilcontainers.
Stedenbouwkundig Plan
Aan de andere zijde van het fietspad wordt een brede
Het voorstel is om de A2 direct ten noorden van
stoep aangelegd met voldoende ruimte voor groen en
Knooppunt Amstel te laten beëindigen en aan te sluiten
bomen.
op de (te verleggen) Joan Muyskenweg. De ligging van
4
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
De openbare ruimte voor De Nieuwe A2 Entree
akkoordbevinding door alle betrokken partijen is
vormt samen met het Muyskenkwartier één buurt. De
er zekerheid dat de plannen ook echt uitgevoerd
openbare ruimte plannen lopen naadloos in elkaar
kunnen worden.
over. Sfeer, principes, beplanting en materialen worden
•
doorgezet. De openbare ruimte wordt zo groen mogelijk ingericht en draagt bij aan de sfeer en identiteit van het
Verleggen Joan Muyskenweg met aanpassingen in knooppunt Amstel.
•
Start woningbouwontwikkeling
woon/werkgebied: stoer, robuust en informeel. Financiën Door toename van het aantal woningen door de
De grondexploitatie kent een positief saldo en
gebiedsontwikkeling en de ontwikkeling van Overamstel
is daarmee een financieel haalbaar plan. Dit
als geheel zal de recreatieve vraag in de kop van
houdt in dat alle benodigde investeringen om de
de Amstelscheg toenemen. De ambitie is om de
gebiedsontwikkeling mogelijk te kunnen maken gedekt
Amstelscheg beter te verbinden, toegankelijk te maken
kunnen worden middels de grondopbrengsten die
en beter te benutten. In de parken en de kop van de
voortvloeien uit de uitgifte van bouwrijpe grond in
scheg zoeken we naar meer gebruiksmogelijkheden en
erfpacht aan marktpartijen.
een betere kwaliteit ten gunste van groen en ecologie. Participatie Ontwikkelstrategie
In de afgelopen periode zijn er bijeenkomsten voor
De ontwikkelstrategie bestaat uit de volgende stappen:
belanghebbenden en geïnteresseerden georganiseerd
•
Laten vaststellen van de investeringsnota door de
over hoe het plan en de vervolgstappen eruit zien. Het
gemeenteraad waarmee Amsterdam de financiële
beeld van de participatie is overwegend positief. In
dekking voor het plan regelt.
tegenstelling tot eerdere plannen ziet men nu dat er
Afspraken maken met o.a. Rijk, Zuidasdok
kansen liggen om het gebied kwalitatief beter te maken.
•
over medewerking aan uitvoering van de wegaanpassingen o.a. in (rijksweg)knooppunt Amstel en regelen grondoverdrachten. Pas na
Voorbeelduitwerking NA2E Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
5
1. Inleiding 1.1
Aanleiding
Er is een aantal aanleidingen om juist nu een Investeringsbesluit te maken voor ‘de Nieuwe A2
In de kop van de Amstelscheg dringt de snelweg A2
Entree’.
als enige uitzondering binnen de ring A10 door tot aan de Rivierenbuurt in Stadsdeel Zuid. Er wordt al lange
•
Amsterdam groeit
tijd nagedacht over de afwaardering van het gedeelte
Amsterdam is ongekend populair en er is een grote
van de (snel)weg A2 tussen de Utrechtsebrug en
behoefte aan woningen, kantoren en bedrijfsruimte.
knooppunt Amstel (A10/A2). In de Visie OverAmstel
Om invulling te geven aan de ambitie voor
(vastgesteld door de gemeenteraad in 2005) werd het
verantwoorde groei uit het Coalitieakkoord en de inzet
omvormen van de A2 naar een stadslaan al voorgesteld.
uit de Omgevingsvisie concreter te maken ligt hier de
In de ontwikkelstrategie van de Structuurvisie
unieke kans om in te zetten op het ontwikkelpotentieel
Amsterdam 2040, Koers 2025 ‘Ruimte voor de Stad’
van dit gebied en tegelijkertijd logische en
(2016), is het gebied ten noorden van knooppunt
aantrekkelijke routes voor fietsers en voetgangers te
Amstel aangewezen als strategische ontwikkelruimte
maken.
voor een gemengde stadsbuurt. Vervolgens is deze opgave opgenomen als één van de te starten projecten
•
De omgeving verandert
in de Ontwikkelstrategie van de Omgevingsvisie
De afgelopen jaren heeft er een aanzienlijke
Amsterdam 2050. Er ligt op dit moment de unieke kans
transformatie naar woon-werkgebied plaatsgevonden
om de Nieuwe A2 Entree tot uitvoering te brengen,
in het naastgelegen Overamstel. Onder andere de
gekoppeld aan de geplande start uitvoering in 2028
Amstelkwartieren zijn grotendeels ontwikkeld. Ook de
van de werkzaamheden aan Knooppunt Amstel door
komende jaren wordt deze transformatie voortgezet.
Zuidasdok.
Hierdoor ontstaat aan de oostzijde van dit deel van de A2 een gemengde stadsbuurt met ca. 8 à 9000
Op 27 februari 2024 heeft het college van de
woningen, en komt de Nieuwe A2 Entree steeds meer
gemeente Amsterdam de principenota ‘de Nieuwe
in een stedelijke context te liggen.
A2 Entree’ vastgesteld. In de principenota zijn de opgaven, kansen, belemmeringen en risico’s
•
voor dit gebied in kaart gebracht wanneer dit
In het visiedocument ‘Amsterdam maakt ruimte’
Anders denken over mobiliteit
deel van de A2 afgewaardeerd wordt tot een
(oktober 2023) wordt een verandering van koers
stadslaan. Door de afwaardering komt ruimte vrij
voorgesteld bij het verdelen van de openbare ruimte
voor gebiedsontwikkeling in de vorm van een
zoals we dat altijd gedaan hebben. Uitgangspunt
gemengde wijk met circa 1000 woningen en een
wordt dat Amsterdam goed bereikbaar is per fiets of
nieuwe stadsentree, ‘de Nieuwe A2 Entree’. Eén van
openbaar vervoer en waar je als voetganger veilig en
de besluiten was om een Investeringsbesluit inclusief
comfortabel kunt wandelen. Met de afwaardering van
stedenbouwkundig plan en grondexploitatie te maken.
de A2 naar een stadslaan kan invulling gegeven worden
Het is een globaal stedenbouwkundig plan met veel
aan de ambitie een prettigere en betere stad te zijn die
flexibiliteit voor uitwerking in een later stadium. En sluit
goed bereikbaar is per fiets en ov.
daarmee aan op één van de principes van ‘De Impuls Gewoon Goed’: het bieden van ruimte en flexibiliteit
•
in gemeentelijke planproducten. Hiermee speelt
Het maken van een doorlopend, logisch en
Ontbrekende schakel in meerkernige ontwikkeling
het stedenbouwkundig plan in op de veranderende
herkenbaar netwerk van langzaam verkeersroutes
opgaven die we als stad hebben en ontwikkelingen
is een van de belangrijkste ruimtelijke ambities uit
die zich afspelen in relatie tot stedenbouwkundige
de Omgevingsvisie. Amsterdam ontwikkelt zich
opzet. Te denken valt bijvoorbeeld aan CO2 neutraal
richting 2050 tot een meerkernige metropool. De A2
bouwen (houtbouw), beleid met betrekking tot geluid,
zone is een ontbrekende schakel in de meerkernige
weerproof ontwerpen, woonkwaliteit/woninggroottes
ontwikkeling tussen de Amsterdamse binnenstad en
en parkeeroplossingen.
6
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
de stedelijke kern Zuidoost (Werkstad Overamstel, de Nieuwe Kern, Arenapoort en Amstel III), maar is ook essentieel voor de aanhechting van Overamstel en de stadsdelen Oost-Watergraafsmeer en de Rivierenbuurt. •
Geplande werkzaamheden Zuidasdok
Planning is dat in 2028 wordt gestart met de aanpassing van knooppunt Amstel. De afwaardering van de A2 kan hierop aansluiten als nu gestart wordt met het uitwerken van een stedenbouwkundig plan met grondexploitatie. Dit biedt een unieke kans voor de ontwikkeling van de Nieuwe A2 Entree. Het bijkomende voordeel is dat wanneer dit samen met
Nieuwe A2 Entree
de werkzaamheden rond knooppunt Amstel opgepakt wordt er uitvoeringskosten bespaard kunnen worden.
Rivierenbuurt
rk
pa
President Kenned
ylaan
kle
Spa
Am
A2
Tuinpark Amstelglorie
m troo tels
s
Am
t
A10
Joan Muyskenweg tseweg uwe Utrech
ste l
/ Nie
de
Ou
laan
r vaa tse
10
e rk
Amstelkwartier
h rec
S1
ijk rd e rk
g rwe
ug br
d ven Dui
se
ht
c re
Ut
ML
g Kin
Kauwgomballenkwartier
Muyskenkwartier
m da l ter ste ms A Am e r t de en Ou me te Ge n e me Ge
Metrohalte Overamstel
A10 Knooppunt Amstel
Werkstad Overamstel
Het Nieuwe A2 Entree gebied in de context Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
7
2. Plangebied en context 2.1 Globale beschrijving bestaande situatie
hoofdgroenstructuur en Amstelscheg, die als groene long voor de stad fungeert. Aan de Amstel ligt een
‘De Nieuwe A2 Entree’ is gunstig gelegen binnen de
groot Oeverbos dat ecologisch gezien zeer waardevol
ring A10 en ligt centraal tussen de drie grootstedelijke
is. Aan deze groene oever ligt van de Utrechtsebrug
centra van Amsterdam: het centrum, de Zuidas en het
tot aan de A10 een aantal roeiverenigingen en
centrumgebied Zuidoost. Dichtbij de binnenstad, maar
woonboten. Het Tuinpark Amstelglorie uit 1953 ligt aan
ook dichtbij het groene buitengebied, de Amstelscheg.
de kop van de Amstelscheg en is een van de mooiste
Het gebied is goed bereikbaar door de nabijheid van
tuinparken in Amsterdam. Het park kent een hoge
snelwegen en het metrostation Overamstel.
mate van biodiversiteit en heeft een maatschappelijke
Het plangebied ligt in Stadsdeel Oost en wordt
functie door openstelling voor een breder publiek en
grofweg begrensd door het Muyskenkwartier in
educatie. De Utrechtsebrug uit 1954 is een belangrijke
Overamstel, de Amstel, het Tuinpark Amstelglorie en de
verbinding naar de stad en een markant punt met aan
metrolijn. Binnen het gebied bevindt zich de rijksweg
weerszijden grootschalige aanplant van populieren
A2 (Nieuwe Utrechtseweg A2, S110), die de ringweg
behorend bij het brugontwerp. Aan de overzijde
A10 kruist bij knooppunt Amstel en Amsterdam
van de Utrechtsebrug ligt langs de Amstel het Martin
binnenkomt. De snelweg telt 2x2 doorgaande rijstroken
Luther Kingpark en de Rivierenbuurt (Rijnstraat).
met extra weefstroken. Knooppunt Amstel wordt
Aan de oostzijde grenst het projectgebied aan het
aangepast als onderdeel van het project Zuidasdok.
Muyskenkwartier en de Duivendrechtsevaart uit de
Aan de westzijde bevindt zich een tankstation binnen
jaren vijftig. Deze vaart heeft een nautisch en utilitair
het plangebied.
karakter en is ongeveer zestig meter breed. Aan de zuidzijde van de metrolijn is de gemeentegrens met
In de huidige situatie domineert de snelweg.
Ouder-Amstel en begint bedrijvengebied Werkstad
Deze vormt een barrière tussen de Amstelscheg
Overamstel. Het deel tussen de A10 en de metro is nu
en Overamstel waardoor er nauwelijks oostwest
nog in gebruik als GVB-terrein maar kan op den duur
verbindingen naar de Amstelscheg zijn. Momenteel
transformeren naar een woon-werk gebied.
bevindt het gebied zich in de periferie en heeft vanwege geluidoverlast en stank weinig
Verkeer
verblijfskwaliteit. Metrostation Overamstel is aan
•
vernieuwing toe en is geen prettige verblijfsplek.
Openbaar vervoer: In de directe omgeving van het plangebied bevindt zich metrostation Overamstel (binnen 800m), en iets verder metrostation
Het projectgebied heeft daarentegen ook een
Spaklerweg. De treinstations Amstelstation en NS
aantal belangrijke landschappelijke kwaliteiten.
Station Duivendrecht bevinden zich op 10 minuten
Het heeft een bijzondere ligging aan de Amstel, de
fietsafstand van het plangebied.
a. De A2 die de ring A10 in prikt
8
b. De Utrechtse brug Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
b
c d 2
1 a
3
Projectgebied en projectscope van de Nieuwe A2 Entree: 1-NA2E, 2-kop scheg en 3-knooppunt Amstel
c. Verstopt speelveld in het Oeverbos
d. Knuppelpad in het Oeverbos Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
9
•
Auto: Het plangebied is gelegen nabij Ring A10
2.2 Historische context
en de snelweg A2 en wordt ontsloten via de
•
•
Joan Muyskenweg en de Amstelstroomlaan. Er is
Het AUP
sprake van een dubbele infrastructuur, namelijk de
Halverwege de jaren dertig presenteerde de Dienst
snelweg A2 en de parallel daaraan gelegen Joan
Stadsontwikkeling het Algemeen Uitbreidingsplan
Muyskenweg met een zeer breed profiel.
(AUP) voor de stad Amsterdam, dat in 1934
Fiets: De Joan Muyskenweg heeft aan de oostzijde
officieel is aangenomen. Hierin werden meerdere
een vrijliggend fietspad in 2 richtingen. De kwaliteit
industrieterreinen rondom Amsterdam aangewezen.
van de route is wegens het ontbreken vvan direct
Deze beslissing kwam voort uit het streven om
aan het fietspad gelegen bebouwing met levendig
zwaardere industrie te scheiden van woonbebouwing.
programma erg laag. De Amstelstroomlaan heeft
Ook Overamstel is op de bijbehorende kaart van
aan beide zijden een vrijliggend fietspad in 1
het AUP als industriezone gemarkeerd. Naast de
richting.
Zuidergasfabriek vestigde zich hier vanaf het midden
Parkeren: Op dit moment is het parkeerregime
van de jaren dertig ook de Rioolwaterzuivering Zuid.
in het gebied betaald parkeren en B-locatie, naar verwachting wordt dit een A-locatie bij
Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog
vaststelling nieuwe Parkeernormen nota in 2025.
kon er pas na de oorlog aan de invulling van het
Het bezoekersparkeren in het naastgelegen
AUP worden begonnen. Feitelijk waren er twee
Muyskenkwartier vindt op dit moment op straat
afzonderlijke industrieterreinen in het gebied voorzien:
plaats.
industriegebied-Duivendrecht en industrieterrein Weespertrekvaart.
Locatie De Nieuwe A2 Entree
10
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Amstelscheg
met een groot aantal wegen de structuur bepalen; een
Op 3 september 1953 werd het nieuwe Tuinpark
relatief strak raster. De vaart met zijn insteekhavens is
Amstelglorie aan de kop van de Amstelscheg geopend
van cultuurhistorisch belang vanwege de historische
met haar ‘fraaie en ruime opzet, behorend tot de
functie en vanuit stedenbouwkundig oogpunt als
fraaiste tuingroepen in Amsterdam’. Het volkstuinenpark
ruimtelijk structurerend element.
bevindt zich in de kop van de Amstelscheg en kan worden gezien als de groene schakel tussen de Amstelscheg en het industriegebied. Het is niet ondenkbaar dat de vergroening van de kop van de Amstelscheg met een fors volkstuinenpark als compensatie diende voor het industriegebied. De beplanting aan weerszijden van de als een ‘parkway’ ontworpen rijksweg vormt de punt van de Amstelscheg. Daarin liggen de botenhuizen van roeiverenigingen en het Tuinpark Amstelglorie. De Duivendrechtsevaart vormde in zekere zin een grens tussen de groene Amsteloever en het industriegebied. Na de Tweede Wereldoorlog is de grens van het groengebied op de rijksweg komen te liggen. Hoewel de ‘parkway’ uit het oorspronkelijke plan is vervangen door de A2, is het beoogde effect van
Uitsnede Algemeen Uitbreidingsplan 1935
een vrij liggende invalsweg nog goed te ervaren. Van Eesteren, stedenbouwkundige van het plan, hoopte stad en landschap met elkaar te verweven door middel van diep in het stadsweefsel doordringend groen. Opvallend is dat ligging van wegen nagenoeg gelijk is aan de huidige situatie. Aan het groene karakter van de Amsteloevers werd destijds veel waarde gehecht. De groene uitloper van de Amstelscheg vertegenwoordigt nog steeds een belangrijke landschappelijke en ecologische waarde en is onderdeel van de Hoofdgroenstructuur. Duivendrechtsevaart De Duivendrechtsevaart werd midden jaren vijftig aangelegd om de aan- en afvoer van goederen per schip in het gebied mogelijk te maken. De vaart is ongeveer zestig meter breed en heeft een nautisch en utilitair karakter met strakke kademuren. In de vooroorlogse variant vormde een insteekhaven met aftakkingen binnen de kavelstructuur de basis, ondersteund door een bescheiden wegennetwerk. In de naoorlogse variant zijn de aftakkingen teruggebracht naar drie insteekhavens die samen
Herzien naoorlogs ontwerp, bron: Ons Amsterdam XIV 1962
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
11
12
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
13
2.3 Ontwikkelingen rond het plangebied
gemaakt. Steeds meer transformeert dit gebied naar een aantrekkelijke woon-/werkbuurt. De komende
De afgelopen jaren heeft er een aanzienlijke
tijd zullen hier nog meer ontwikkelingen plaats gaan
transformatie plaatsgevonden aan de Joan Muyskenweg.
vinden, waarvan woningbouw een groot aandeel zal
De transformatie van het Delta Loyd kantoor naar
vormen.
woningen, de bouw van ‘Student Experience’ (studentenhuisvesting) en van het Van der Valkhotel
Het Muyskenkwartier
hebben het aanzien van de Joan Muyskenweg
Het projectgebied Muyskenkwartier wordt
ingrijpend veranderd. Ook in de infrastructuur
getransformeerd van een traditioneel werkgebied
hebben aanzienlijke wijzigingen plaatsgevonden.
naar een meer gemengd woon- en werkgebied met
De Amstelstroombrug over de Duivendrechtsevaart
kleinschalige bedrijvigheid en het behoud van het
is gerealiseerd en een deel van de kade langs de
bestaande gebieds-DNA. Het stedenbouwkundig
Duivendrechtsevaart is vernieuwd en openbaar
plan Muyskenkwartier biedt concreet ruimte aan drie nieuwe ontwikkelingen, waardoor een verdubbeling van het huidige totale programma ontstaat. Op dit moment bestaat het gebied uit een verzameling van losse en van elkaar afwijkende gebouwen met elk een eigen functie, schaal, vorm, architectuurstijl en bouwjaar.
2.4 Publiek- en privaatrechtelijke situatie Transformatie Delta lloyd
De stakeholders in het planproces zijn het Rijk, Rijkswaterstaat, Gemeente Ouder-Amstel, Vervoersregio Amsterdam, Zuidasdok, omwonenden (o.a. woonbootbewoners) en bedrijven in het projectgebied (daaronder begrepen een tankstation), Tuinpark Amstelglorie, verschillende roeiverenigingen en gebruikers van het wegennet. Het terrein is grotendeels in eigendom van de Gemeente Amsterdam, met uitzondering van een aantal gronden die in bezit zijn van Rijkswaterstaat (Het Rijk). Ook ligt een deel van het plangebied binnen de
Urban basketball, studentenhuisvesting
gemeentegrens van Ouder-Amstel.
2.5 Ruimtelijk kader Huidig planologisch kader Het bestemmingsplan ‘Zone A2/Joan Muyskenweg’ (vastgesteld 2013-11-27) is van toepassing en richt zich ter plaatse van het plangebied uitsluitend op verkeer, groen, bedrijf (tankstation) en horeca. Het plangebied bevindt zich deels op het grondgebied van Gemeente Ouder-Amstel waar het bestemmingplan ‘Amstel Business Park Zuid (vastgesteld 2014-09Van der Valk Hotel en Jonny River
14
03) van toepassing is. Het bestemmingsplan Het Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Nieuwe Diep 2012 (vastgesteld 2013-03-12) regelt de
vijf strategische keuzes: meerkernige ontwikkeling,
verkeersbestemming op een deel van het knooppunt
groeien binnen grenzen, duurzaam en gezond bewegen,
Amstel.
rigoureus vergroenen en samen stadmaken. Het maken van een doorlopend, logisch en herkenbaar netwerk
Relevant is verder het bestemmingsplan
van langzaam verkeersroutes is een van de belangrijkste
‘Grondwaterneutrale Kelders’ (vastgesteld 2019-10-
ruimtelijke ambities uit de Omgevingsvisie. De
07) en bestemmingsplan ‘BP Overamstel verkleinen
afwaardering van de A2 biedt uitstekende mogelijkheden
geluidzone’ (vastgesteld 2010-01-08). Verder zijn
om een logische en aantrekkelijke route tussen de
in verband met de inpassing van het Tracébesluit
stedelijke kern Zuidoost en de binnenstad te maken en
Zuidasdok twee bestemmingsplannen vastgesteld,
te verdichten binnen de stadsgrens, met veel groene
te weten ‘Zuidasdok 2022’ (vastgesteld 2024-11-28,
kwaliteit in de gebieden eromheen.
Ouder Amstel) en ‘Zuidas-Zuidasdok 2023’ (vastgesteld 2024-11-13). Voorts gelden de volgende relevante
In de Omgevingsvisie wordt dit gebied benoemd als
voorbereidingsbesluiten: Staalslakken en grondstabiliteit
gemengde stadsbuurt met de Joan Muyskenweg als een
Amsterdam en Bodem Amsterdam (beide vastgesteld
doorgaande stadslaan en een schakelpunt bij de kruising
op 2023-11-09). Overige bestemmingsplannen en
met de Amstelstroomlaan. Schakelpunten zijn plekken
voorbereidingsbesluiten die in en rondom het gebied
waar verschillende buurten of gebieden met de ruggen
gelden, zijn niet relevant in deze fase.
tegen elkaar aanliggen en vaak een verkeersfunctie
Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op
hebben. Ze hebben de potentie om een centrale en
1 januari 2024, wordt het ‘huidig planologisch kader’
verbindende rol te spelen.
gevormd door het tijdelijk deel van het omgevingsplan, waarin de geldende bestemmingsplannen zijn
In de Omgevingsvisie wordt tevens de opgave gesteld
opgenomen.
routes naar de Amstelscheg aantrekkelijk en veilig in te richten en te zoeken naar meer gebruiksmogelijkheden
Omgevingsvisie
in de parken en in de koppen van de scheggen. Met de
De “Omgevingsvisie 2050, een menselijke metropool”
afwaardering van de A2 naar een stadslaan kan aan deze
gaat uit van de groei van Amsterdam aan de hand van
ambitie invulling gegeven worden.
gemengde stadsbuurt hoogstedelijke buurt stationskwartier schakelpunt metro en stations stadslaan stadsstraat lange-lijnen-fietsnetwerk
Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (uitsnede Amsterdam Oost) Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
15
3. Opgave en ambities 3.1
Ruimtelijke opgave
Het afwaarderen van de A2 tussen knooppunt Amstel en de Utrechtsebrug biedt de mogelijkheid deze twee
De Nieuwe A2 Entree is voor Amsterdam ruimtelijk van
routes te maken en met elkaar te verbinden. Rond het
strategisch belang. Aan de voet van Utrechtsebrug
nieuwe kruispunt van de routes en langs de nieuwe
komen straks twee nieuwe stedenbouwkundige
stadslaan ontstaat bovendien ruimte voor de bouw
hoofdlijnen samen:
van woningen, werkruimte en voorzieningen. Deze
•
De nieuwe oost-westverbinding Amstelstroomlaan
nieuwe ontwikkeling vormt de stedenbouwkundige
die in één beweging drie belangrijke noord-
begeleiding en accentuering van de routes.
zuid lopende structuren doorbreekt, namelijk de Duivendrechtsevaart, de spoorbaan
Er zijn een drietal hoofdambities geformuleerd:
Amsterdam-Utrecht en de Weespertrekvaart en
1.
die tegelijkertijd de buurten in Overamstel met Watergraafsmeer en Sciencepark verbindt. •
meerkernige metropool 2.
De noord-zuid verbinding, de stadslaan tussen Amsterdam Centrum-Zuid en Zuidoost, via de Utrechtsebrug, Joan Muyskenweg en Holterbergweg door de gebiedsontwikkelingen
De Nieuwe A2 Entree, verbinding in de Een buurt als onderdeel van de stad en de wijk Overamstel
3.
Wonen en werken aan de Amstelscheg als bijzondere kwaliteit
Deze ambities worden hierna kort toegelicht.
Overamstel, Werkstad Overamstel, de Nieuwe Kern, ArenaPoort en Amstel III.
In de Nieuwe A2 Entree komen twee stedenbouwkundige hoofdlijnen samen
16
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
1. De Nieuwe A2 Entree, verbinding in de meerkernige
2. Buurt als onderdeel van de stad en wijk
metropool
Het gebied ligt nu nog in de periferie. De opgave is om Verbindingen in de meerkernige metropool
er echt een buurt van te maken en het hele gebied een
Een doorlopend netwerk van stadstraten en
logisch en leesbaar onderdeel van de stad te maken,
stadslanen, aangevuld met routes door het groen,
met goede aansluiting op de omliggende buurten
maakt van Amsterdam een intern goed verbonden
en de Amstelscheg. Het wordt onderdeel van de wijk
stad op maaiveldniveau. Door de A2 af te waarderen
Overamstel en sluit naadloos aan bij het naastgelegen
kan deze nieuwe verbinding tussen zuidoost en de
Muyskenkwartier.
binnenstad gemaakt worden door een logische, veilige en aantrekkelijke route te maken. In de
3. Wonen en werken aan de Amstelscheg als
Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is het strategische
bijzondere kwaliteit
belang van deze plek onderkend door een aanwijzing als schakelpunt. De opgave is om prettige en bij de omgeving behorende plekken te maken door een integrale benadering van bebouwing, openbare ruimte, infrastructuur en (gebouwd) programma. Een nieuwe Stadsentree Met de afwaardering van dit deel van de A2 ontstaat de unieke kans om een stadsentree te maken met veel gebouwde en groene kwaliteit, zowel komend vanaf A2 als vanaf Joan Muyskenweg. Op die manier wordt ervaren dat de scheg tot diep in het stedelijk weefsel doordringt, wat uniek is voor Amsterdam. De Utrechtsebrug vormt een belangrijke verbinding tussen de Rivierenbuurt en Amsterdam Zuidoost. Door de inrichting van de openbare ruimte te verbeteren wordt een aantrekkelijke fietsroute gecreëerd, wat aansluit bij het duurzaamheidsthema uitstootvrije mobiliteit. Er ontstaat meer (verblijfs-)kwaliteit door ruime fietspaden te maken en groen in te richten.
Barrière A2 opheffen Door het opheffen van de huidige barrière (snelweg A2) die de woonwijk Overamstel van de enorme groene kwaliteit van de Amstelscheg scheidt en deze te vervangen door een stadslaan, komen de buurten ineens direct aan de scheg te liggen. Deze laan biedt de mogelijkheid om over te steken en zo ontstaan aantrekkelijke routes naar de scheg. Bovendien zorgt het vervallen van de A2 tot een aanzienlijke vermindering van autoverkeer, met een verminderde geluidsbelasting op de aangrenzende woonbuurten. Ook kan dit lokaal voor minder uitstoot zorgen, zowel CO2 als fijnstof. Dit leidt tot meer woon- en verblijfskwaliteit in deze buurten.
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
17
Visiekaart
Legenda Ontwikkelveld Muyskenkwartier Nieuwe stadslaan t.p.v. huidige A2 Nieuwe ontsluitingsroutes naar Muyskenkwartier Bestaande langzaamverkeersroute Gewenste toekomstige langzaamverkeersroute Bestaande wandelpaadjes in het Oeverbos Bomenlaan M Metrohalte Overamstel Schakelpunt Toevoeging gebruiksmogelijkheden
18
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
N
Amstelscheg beter toegankelijk maken en beter
voor de toekomstige bewoners. Uitgangspunt is om
benutten
langs de nieuwe stadslaan voornamelijk tweezijdig
De ambitie is om de Amstelscheg beter toegankelijk
georiënteerde woningen te maken, zodat deze altijd
te maken en beter te benutten door meer
een geluidsluwe zijde hebben. Dit heeft tot gevolg dat
gebruiksmogelijkheden toe te voegen. Op deze
het streven is gemiddeld relatief grote woningen te
manier wordt invulling gegeven aan de opgave uit
maken.
de Omgevingsvisie. Ook is het gebruik maken van omgevingsgroen een belangrijke opgave uit de
Gemengde stadsbuurt
Groenvisie 2020 – 2050 en het toegankelijk maken van
Overamstel is in de Omgevingsvisie aangewezen als
groengebieden voor recreatie een opgave vanuit het
een Gemengde Stadsbuurt. Dit zijn woonbuurten met
Strategisch Huisvestingsplan 2020 (SHP) Bovenwijks
een stedelijke dichtheid (een FSI van ongeveer 1,5 tot
Groen. Voor de Nieuwe A2 Entree met ligging aan de
2.0) en een flink aandeel niet-wonen (15-30%), vooral
hoofdgroenstructuur, Amstelscheg en het tuinpark
in plinten en af en toe in een groter gebouw. Groen
Amstelglorie wordt aan deze opgave invulling gegeven
krijgt een plek in de straten, buurtparkjes en langs
door de aanleg van aantrekkelijke en veilige wandel
watergangen. Maatschappelijke voorzieningen, ruimte
en fietsroutes, het creëren van plekken voor sport,
voor nutsvoorzieningen, groen en kleinschalige sport
spel en natuurbeleving, het geven van een impuls
zijn naast ruimte voor wonen en werken onderdeel van
aan het landschap door beheer en het realiseren van
de opgave voor de ontwikkeling.
ecologische verbindingen.
Er wordt op dit moment rekening gehouden met ca. 1.000 woningen op basis van een FSI 1,8-2 met
3.2
Programmatische opgave
een aandeel wonen van 80-85%, werken 10-15%, voorzieningen 5-10%. Het totale bruto vloeroppervlak
Aanvulling planvoorraad met ca. 1.000 woningen
bedraagt ca. 106.000m2
De ambitie voor de nieuw te ontwikkelen woningen is om goede woonkwaliteit te maken.
De ambitie voor De Nieuwe A2 Entree is het maken van
Uitdaging hierbij is de relatief drukke straat met
een aantrekkelijke woonomgeving gecombineerd met
bijbehorende geluidsbelasting waar deze woningen
werkfuncties en voldoende voorzieningen.
voor een groot deel aan komen te liggen. Bij de woningbouwontwikkeling wordt rekening gehouden met en onderzoek gedaan naar een gezond leefklimaat
NA2E
Muyskenkwartier
Totale buurt
80% / 20%
56% / 44%
67% / 33%
= +/- 106.200 m2
+/- 107.000 m2
ca. 1000 woningen
ca. 1000 woningen +/- 213.200 m2 ca. 2000 woningen
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
19
4. Stedenbouwkundig plan 4.1
Van opgave naar plan
•
Er zal de eerste jaren nog relatief veel autoverkeer over de stadslaan rijden. Door de ligging aan de
•
Verbinding in de meerkernige metropool
rand van de toekomstige buurt biedt deze meer
Om invulling te geven aan de ambitie om de noord-zuid verbinding als stadslaan tussen Amsterdam-Centrum
woon- en verblijfskwaliteit. •
Uniek voor Amsterdam is de lobbenstad. Door de
en Zuidoost te maken, wordt het stuk snelweg A2 dat
weg langs de kop van de Amstelscheg te leiden
nu nog de ring A10 binnendringt afgewaardeerd. Het
wordt het groen tot diep in het stedelijk weefsel
voorstel is om de A2 direct ten noorden van knooppunt
ervaren.
Amstel te laten beëindigen en aan te sluiten op de (te
•
verleggen) Joan Muyskenweg, die dan de verbinding
De toekomstige bebouwing komt op enige afstand van het bestaande Tuinpark Amstelglorie te liggen.
vormt met de Utrechtsebrug. Door verlegging van de weg en verwijdering van de dubbele weginfrastructuur
Door een inrichting met enkele rijstroken, een vrij-
(snelweg naast stadslaan) ontstaat ruimte voor een
liggend fietspad, brede stoepen en veel groen
nieuwe gebiedsontwikkeling van ca. 1.000 woningen.
wordt dit een aantrekkelijke fiets- en wandelroute. Bovendien vormt de nieuwe aangrenzende buurt de
De ligging van deze nieuwe stadslaan is op de positie
stedenbouwkundige begeleiding evan de route.
van de huidige snelweg en komt daardoor aan de westzijde van het plangebied te liggen. Om de
•
volgende redenen is voor deze positie van de nieuwe
Komend vanaf zowel de A2 als de Joan
laan gekozen:
Muyskenweg is meteen duidelijk dat je hier in
•
Door de ligging van de laan aan de westrand komt
de stad bent aangekomen. De bebouwing heeft
meer ruimte vrij voor Gebiedsontwikkeling dan
een binnenstedelijke dichtheid met afwisselende
wanneer de laan midden door het gebied zou
hoogtes tot gemiddeld 30 meter met maximaal 2
lopen.
uitzonderingen tussen de 45 en 70 meter hoog, en
Een nieuwe stadsentree
Rivierenbuurt Weesperzijde Amstelkwartier 1e/2e fase
Bajeskwartier Amstelkwartier 3e fase
Muyskenkwartier en NA2E
Kauwgomballenkwartier
Werkstad Werkstad
Ligging nieuwe stadslaan langs de Amstelscheg en
Buurten in Overamstel met een eigen karakter
verwantschap met Spaklerweg
20
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
SP Muyskenkwartier: Losse opzet van blokken met elk een eigen schaal, maat, vorm, functie, bouwjaar en stijl
Doorzetten ruimtelijke structuur Muyskenkwartier op 3 mogelijke manieren: 1. Patchwork van losse gebouwen
2. Patchwork van losse gebouwen aansluitend op de nieuwe stadslaan
3. Meer continue begeleiding van de nieuwe stadslaan
In 3 stappen van de bestaande naar de toekomstige ruimtelijke structuur
een gemengd programma van wonen, werken en
De hoofdopzet van het stedenbouwkundig plan van het
voorzieningen: een gemengde stadsbuurt.
naastgelegen Muyskenkwartier gaat uit van een heldere
De nieuwe bebouwing presenteert zichzelf met
ruimtelijke structuur met de Duivendrechtsevaart als
voorkanten aan de levendige, groene stadslaan.
structurerend element. Alle bestaande en nieuwe
Deze aanliggende bebouwing vormt een continue
gebouwen staan haaks en evenwijdig aan de vaart
begeleiding van de laan met duidelijke adressen
in een verkaveling langs een openbare kade. In het
en ingangen aan de straat. De gebouwen volgen de
Muyskenkwartier hebben de gebouwen uiteenlopende
rooilijn van de nieuwe laan, incidenteel terugspringend
maten en vormen. De ruimtes tussen de gebouwen zijn
waar ruimte gemaakt kan worden voor bijvoorbeeld
gevarieerd, luchtig en los. Zo zullen niet alle straten
een groenstrook.
even breed of toegankelijk zijn voor auto’s en zal er meer en gevarieerdere ruimte zijn voor groen, recreatie
•
Buurt als onderdeel van de stad en de wijk
en verblijf. De diversiteit in gebouwen, functies en
Door de afwaardering van de A2 kan met de
leeftijd geeft het gebied een bepaalde charme en
gebiedsontwikkeling die daarmee gepaard gaat,
identiteit binnen Overamstel. Alle gebouwen vormen
een volwaardige buurt gemaakt worden met goede
tezamen een patchwork.
aansluiting op de omliggende buurten en de Amstelscheg. De nieuwe bebouwing vormt samen
Deze ruimtelijke structuur, een losse opzet van robuuste
met het naastgelegen Muyskenkwartier een van de
blokken met een informeel karakter, wordt in het
buurten binnen Overamstel met een eigen identiteit
plangebied van de Nieuwe A2 Entree voortgezet. De
en met behoud van het bestaande gebieds-DNA.
verspringende rooilijnen aan de buurtstraat
In de huidige situatie karakteriseert het gebied
en de ten opzichte van elkaar verspringende
zich door een verzameling van losse en van elkaar
tussenstraatjes dragen bij aan het informele karakter
afwijkende gebouwen met elk een eigen functie,
van de binnenwereld. De buurtstraat in het gebied
schaal, vorm, architectuurstijl en bouwjaar. De ambitie
zorgt voor de verbinding tussen het Muyskenkwartier
is om het gebied te transformeren van een traditioneel
en de nieuwe bebouwing. Een eenduidige inrichting
werkgebied naar een gemengd woon-werkgebied
van de openbare ruimte van het bestaande en nieuwe
met ambachtelijke en creatieve bedrijvigheid en
deel zorgt voor samenhang in de hele buurt.
voorzieningen.
Het ‘patchwork’ van losse gebouwen verdicht zich Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
21
scheg volkstuinenpark water doorlopende zichtlijn zichtlijn op scheg zichtlijn op water
Relatie van het buurtje met de twee aangrenzende dragende landschappelijke structuren; de scheg en Duivendrechtsevaart
strakke rooilijn verspringende rooilijn buurtstraat informele binnenwereld tussenstraatjes (enkele doolopend, meeste verspringend)
Losse opzet blokken verbonden door eenduidige inrichting openbare ruimte •
Informele binnenwerled met verspringende rooilijnen
•
Aan de stadslaan in de rooilijn
22
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Ambitie van de nieuwe stadslaan als stadsentree
richting de stadslaan naar meer aaneengesloten
wordt nog niet vastgelegd. Er wordt binnen de
bebouwing die in de rooilijn van de nieuwe laan
bouwvelden rekening gehouden met onbebouwde
staan, zodat een stedelijke begeleiding van de route
ruimte voor doorsteken, pleinen en groenvlakken. Na
ontstaat. Er worden in ieder geval op drie plekken
het investeringsbesluit zullen de bouwvelden verder
doorsteken gemaakt ten behoeve van langzaam
uitgewerkt worden waarin ook pleinen en groene
verkeer die de stadslaan met de buurtstraat verbinden.
pocketparkjes een plek zullen krijgen. Dan worden ook
Aan de noordzijde van de Amstelstroomlaan wordt
de ruimtelijke uitgangspunten en regels bepaald in een
een dwarsverbinding gemaakt voor fietsers nood- en
Beeldkwaliteitsplan.
hulpdiensten. Ten zuiden van de Amstelstroomlaan zal een doorsteek komen ter plaatse van de
•
Wonen en werken aan de Amstelscheg
hoofdgasleiding, aangezien die vrij moet blijven van
Door het opheffen van de huidige barrière (snelweg
bebouwing. En in het verlengde van de buurtstraat
A2) die de woonwijk Overamstel van de enorme
wordt een verbinding met de stadslaan gemaakt
groene kwaliteit van de Amstelscheg scheidt, en
zodat in de toekomst de langzaam-verkeersroute
deze te vervangen door een stadslaan, komen de
naar de Amstelscheg gemaakt kan worden. Voor de
buurten ineens direct aan de scheg te liggen. Deze
overige bouwvelden geldt dat er tussen de nul en drie
laan biedt de mogelijkheid om over te steken voor
doorsteken per bouwveld wordt gemaakt.
voetganger en fietser op verschillende (toekomstige) oversteekplaatsen en zo ontstaan aantrekkelijke routes
In de stedenbouwkundige plankaart worden globale
naar de scheg. Door de verschillende doorsteken in
bouwvelden aangegeven waarbinnen verschillende
de bouwvelden wordt het groen van de scheg tot
verkavelingen mogelijk zijn. Het bouwveld ten zuiden
binnen in het buurtje ervaren. Een aantal doorlopende
van het metrospoor ligt in de gemeente Ouder
zichtlijnen zorgt ervoor dat ook de buurten aan de
Amstel en het is nog onzeker of dat een gebouwde
andere zijde van de Duivendrechtsevaart zicht hebben
of groene invulling krijgt. Het precieze aantal en de
op de groene scheg.
positie van dwarsverbindingen door de bouwvelden
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
23
BOUWHOOGTES EN HOOGBOUW
De hoogtes van de blokken variëren en zullen tezamen
door hoogbouw nooit als aaneengesloten wanden direct
een gemiddelde hoogte van maximaal 30 meter
aan dit landschappelijke element te positioneren. Het
hebben, met maximaal 2 uitzonderingen tussen de 45
vraagt om een gelaagde volumeopbouw vanaf deze
en 70 meter. Het streven is om gebouwen hoger dan 30
grens, waarbij slechts incidenteel hoogbouw mogelijk
meter op een basement te plaatsen die overwegend
is op plekken die daar aanleiding toe geven. Door de
tussen de 3 en 7 lagen hoog is. Op dit basement kunnen
hoogbouw op een lager basement te plaatsen wordt
zich terugliggend hogere accenten bevinden
deze gelaagdheid gewaarborgd.
Hoogbouwbeleid
In het Hoogbouwbeleid is opgenomen dat in een
Het plangebied valt onder het hoogbouwregime
uitwerking op buurt- en gebiedsniveau mogelijk wegens
waarin hoogbouw (hoger dan 30 meter) in principe is
bezonning, ruimtelijke kwaliteit, windhinder en het
toegestaan. In deze gebieden is ruimte voor hoogbouw
LIB uiteindelijk minder hoge bouwhoogtes worden
tot circa 70 meter of lager als het LIB beperkend is, als
toegestaan. Welke hoogtes acceptabel zijn wordt pas
onderdeel van het stedelijk weefsel.
na deze onderzoeken en het advies van het LIB (ILT) duidelijk.
Het plangebied ligt binnen het beperkingsgebied van het LIB (Luchthavenindelingbesluit Schiphol). Er is
Stedelijk weefsel
sprake van een doorsnijding van de toetshoogte voor
Wat betreft hoogbouw is het doel een luchtig en
radar (maximaal 53 m). Van deze hoogte kan worden
alternerend systeem te realiseren in het gebied,
afgeweken na advies van het ILT.
waarbij torens zo min mogelijk in één lijn staan en/of het zicht dichtslibt. Daarnaast is de ambitie verschillen
Relatie met het stadslandschap.
in hoogtes te creëren, zodat er een gevarieerd beeld
De weidsheid van de Amstelscheg wordt gekoesterd
ontstaat. De dikte en richting van de hoogbouw
Hoogbouw in principe toegestaan Hoogte hoogbouw boven 30 meter. In deze gebieden is ruimte voor hoogbouw met hoogte L(ca 70 meter of LIB) als onderdeel van het stedelijk weefsel.
Relatie met het landschap De wijdsheid en ‘lucht’ die de Amstelscheg biedt wordt gekoesterd door hoogbouw nooit als aaneengesloten wanden direct naast deze landschappelijke elementen te positioneren. Het vraagt om een gelaagde volume opbouw vanaf deze grens.
Kaart hoogbouwbeleid, uitsnede Overamstel
24
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
begeleidt doorzichten vanuit de scheg. De hoogbouw
Daarbij is het van belang om te richten op belangrijke
wordt in goede samenhang met de rest van de opgave
zaken zoals de aansluiting op de openbare ruimte, de
ontworpen en past in de totaal compositie.
plint, materialisatie die lang mee gaat, goede (woning) plattegronden, een genereuze ontsluiting, zodat de
Bij het uitwerken van de bouwvelden zal aan het
hoogbouw een robuust gebouw wordt. Hiervoor zijn in
vastgestelde hoogbouwbeleid worden voldaan. Er zullen
het hoogbouwbeleid tien vuistregels opgesteld waar
bezonnings- en windhinderonderzoeken uitgevoerd
hoogbouw in de Nieuwe A2 Entree aan zal voldoen.
worden. Welke hoogtes en posities geschikt zijn wordt pas na deze onderzoeken en het advies van het LIB (ILT) duidelijk. Er zijn op het schaalniveau van het gebouw en het blok waarin het gebouw staat in het hoogbouwbeleid vier principes geformuleerd waar een hoog gebouw aan moet voldoen om tot een goed hoog gebouw te komen dat lang mee gaat: 1. Hoogbouw draagt bij aan de levendigheid van de openbare ruimte 2. Het is fijn wonen en werken in hoogbouw 3. Hoogbouw gaat lang mee 4. Hoogbouw maakt op een mooie manier onderdeel uit van het stadssilhouet
Een luchtig en alternerend hoogbouwsysteem
3-7 lagen
a
b Relatie met het stadslandschap
opp. a ≥2x opp. b
Vuistregels hoogbouw Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
25
4.2
Programma wonen, werken en voorzieningen
drukke straat met bijbehorende geluidsbelasting waar deze woningen grotendeels aan komen te liggen. Bij de woningbouwontwikkeling wordt rekening gehouden
Wonen
met en onderzoek gedaan naar een gezond leefklimaat
In het plangebied is er ruimte voor ongeveer 1.000
voor de toekomstige bewoners. Uitgangspunt is om
woningen. De categorisering van de woonvoorraad volgt
langs de nieuwe stadslaan voornamelijk tweezijdig
het beleid met de verdeling 40-40-20: 40% sociaal,
georiënteerde woningen te maken, zodat deze altijd
40% middensegment en 20% vrije sector woningen.
een luwe zijde hebben.
Overamstel is verbonden met de Rijnbuurt en het werkgebied Werkstad Overamstel en goed bereikbaar
Werken
met auto en ov. Hierdoor is het aantrekkelijk voor
De locatie dichtbij het water en uitvalswegen en
diverse doelgroepen. Welke doelgroepen hiervoor in
ontwikkelingen in ogenschouw nemende, is een
aanmerking komen dient nader te worden uitgewerkt. Er
multifunctionele, economische ontwikkeling op zijn plek
zal een diversiteit aan woningen worden gebouwd om
binnen de Nieuwe A2 Entree. Er zal ongeveer 8.000-
geschikt te zijn voor diverse doelgroepen. Denk hierbij
12.000m2 bvo aan economische activiteiten komen,
niet alleen aan diversiteit in grootte of aantal kamers,
waardoor er ruimte wordt gemaakt voor tussen de 250
maar ook aan gezinnen of studenten en woonvormen.
en 500 werknemers. Dit zullen niet alleen makers zijn, zoals in de Economie van Morgen wordt aangegeven. Dit
De ambitie voor de nieuw te ontwikkelen woningen is
zal ook voor een deel bestaan uit de creatieve economie
om goede woonkwaliteit te maken. De randen met de
gezien het werk steeds meer in deze richting beweegt.
nabijheid van het water of uitzicht over het landschap
Langs de nieuwe stadslaan, met aansluiting op de
bieden hiervoor kansen. Uitdaging hierbij is de relatief
ontwikkeling van het Muyskenkwartier, liggen kansen
Stedenbouwkundige plankaart totaal
26
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
voor de succesvolle ontwikkeling van kleinschalige wonen werken scheg
(semi-)economische activiteiten en kleinschalige stadsverzorgende bedrijvigheid met een unitgrootte van tussen de 50-150m2. Voor (een deel van) de economische functies, en met name bedrijvigheid in de maaksfeer is ruimte op de begane grond en betaalbaarheid van belang. Om het gebied zo leefbaar en bereikbaar mogelijk te houden moet worden gekeken of het mogelijk is om het laden en lossen zo te organiseren dat hierdoor zo weinig mogelijk overlast ontstaat. Het zuidelijke deel van het plangebied is het meest geschikt voor inpassing van kleinschalige bedrijfs- en maakfuncties, dan wel een bedrijfsverzamelgebouw voor creatieve ondernemers, aansluitend op het zuidelijk gelegen Werkstad Overamstel en het Kauwgomballenkwartier in Overamstel aan de andere kant van de Duivendrechtsevaart en goed bereikbaar met het ov. Het programma verkleurt meer naar wonen naar mate het noordelijker gelegen is, in aansluiting bij de woonbuurten in Overamstel en richting de Rivierenbuurt.
Wonen en werken komen samen in het Nieuwe A2 Entree gebied
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
27
Plankaart
28
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
infrastructuur trottoir fietspad voetpad bestaand voetpad ambitie stadslaan buurtstraat tussenstraat, exacte ligging n.t.b. tussenstraat zoekgebied M metrohalte bushalte
openbare ruimte straat erfinrichting plantsoen zoekgebied plantsoen ecologische verbinding groene scheg water bestaande boom nieuwe boom gebruiksmogelijkheid kop scheg mogelijke positie extra entree Volkstuinenpark Amstelglorie
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
bebouwing bouwveld bouwveld n.t.b. flexibele rooilijn mogelijke locatie basisschool special / hart van de wijk
N 0
20
40
60
80
100
29
Mogelijke variant aanlsuiting buurtstraat op de Joan Muyskenweg, afhankelijk van inpasbaarheid verkeersontwerp
Programma Wonen
80.000 m2 - 90.000 m2
Werken
8.000 m2 - 12.000 m2
Voorzieningen
7.000 m2 - 12.000 m2 (waarvan 4.000 m2 maatschappelijk)
Optie buurtstraat buiten erfgrens kavel 2 Muyskenkwartier
Voorzieningen
met andere voorzieningen om hier een veilige en
Een gemengde stadsbuurt kan niet zonder goede
aangename ontmoetingsplek van te maken. Dit lijkt
voorzieningen. Niet alle voorzieningen die de bewoners
ook de logische plek voor de andere maatschappelijke
van de Nieuwe A2 Entree en het Muyskenkwartier
voorzieningen zoals de buurtkamer en de huisarts.
nodig hebben, zullen in de buurt zelf te vinden zijn. Op dit moment is de prognose dat een basisschool nodig
Logische plekken voor voorzieningen die onder andere
is en enige detailhandel voor een kleine boodschap.
gericht zijn op ontmoeten, (groen- en water-) beleving,
Voor de meeste dagelijkse en andere boodschappen
ontspanning, bewegen, recreatie, opleiding, kunst en
kunnen de bewoners terecht in de Rijnstraat dan wel
cultuur en/of locaties voor horeca liggen aan het water
in het naastgelegen nieuwe winkelcentrum in het
of aan de doorgaande route. Hoeveel horeca dit kan zijn
Amstelkwartier. Dit geldt ook voor sport of voortgezet
dient nog verder te worden uitgezocht.
onderwijs. In de Nieuwe A2 Entree is er ruimte voor ongeveer 7.000 tot 12.000m2 bvo voorzieningen.
Publieksvriendelijke en levendige plinten
Qua maatschappelijke voorzieningen is de basis
Om dit woon-werkmilieu een optimale kans te geven zijn
aanwezig. Er is ruimte voor ongeveer 4.000 m2
goed vormgegeven ‘plinten’ onderin de bouwblokken
aanvullende maatschappelijke voorzieningen. De
essentieel. Werkplinten zijn uiteraard gebaat bij een
grootste voorziening die in de nieuwe buurt komt, is het
goede bereikbaarheid en wat stedelijke reuring. Daarom
Integraal Kind Centrum, waarvoor de voorkeurslocatie
voorziet dit SP vooral in plinten met een aantrekkelijke
in het hart van de buurt ligt. Het schoolplein dat
menging van werken, horeca, wonen en voorzieningen.
niet exclusief door de school gebruikt wordt is de
Dergelijke plinten bieden een aangenaam woon/
ontmoetingsplek bij uitstek. Dit zal worden versterkt
werkklimaat en verhogen de sociale veiligheid omdat er
30
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
meer ‘ogen op straat’ zijn. Een werkplint heeft een flexibele bouwstructuur, waarin ruimten naar believen kunnen worden ingedeeld en aangepast. Hierin kunnen ook voorzieningen worden gevestigd, zoals een huisarts of buurtkamer. Dit betekent een slimme beukmaat en minimale diepte die bruikbaar is voor werkfuncties of voorzieningen, wat goed aansluit bij de duurzaamheidsthema’s circulair bouwen en het nieuwe normaal (Ontwerp met een zo
Bedrijvigheid in goed vormgegeven plinten
groot mogelijke mate van adaptief vermogen). Een belangrijk uitgangspunt hierbij is het streven naar een hogere verdiepingshoogte in de plinten zodat uitwisselbaarheid van woon- en niet-woonfuncties in de toekomst mogelijk blijft. De plinten zijn multifunctioneel in gebruik en hebben een uitnodigend karakter. Interactie met openbare ruimte
Hoekvoorzieningen
voorzieningencluster voorzieningen school voorkeurslocatie bouwvelden NA2E tussentstraat zoekgebied gebouwen Muyskenkwartier
Voorbeelduitwerking voorzieningen in de NA2E Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
31
PRINCIPE DWARSDOORSNEDE
Tuinpark Amstelglorie
Stadslaan
De Nieuwe A2 Entree
ca. 27-30 m
PRINCIPE LANGSDOORSNEDE
School
Schoolplein ca. 45-50 m
32
Buurtstr
ca. 18-2
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
raat
Muyskenkwartier Kavel 1
20 m
Kade Duivendrechtsevaart 17 m
Bouwveld 3
Tussenstraat ca. 12-15 m Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
33
Voorbeelden verkaveling en hoogtes Voorbeelduitwerking 1
Voorbeelduitwerking 2
Voorbeelduitwerking 3
34
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
0
25
50
75
100
N
N Voorbeelduitwerking 1
- School in het hart van de buurt - Parkeren opgelost per kavel onder/in het blok - Hoogtes blokken overwegend tussen 15 en 25 meter, met uitzonderingen tussen 35 en 40 meter
Voorbeelduitwerking 2
- School in het noordelijk deel van de buurt - Parkeren in bovengronds parkeergebouw nabij afslag - Hoogtes blokken overwegend tussen 15 en 20 meter, met uitzonderingen tussen 40 en 65 meter
Voorbeelduitwerking 3
- School in het noordelijk deel van de buurt - Parkeren opgelost per kavel onder/in het blok - Hoogtes blokken overwegend tussen 15 en 25 meter, met uitzonderingen tussen 40 en 55 meter
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
35
5. Openbare ruimte en groen 5.1 Landschappelijke context en opgaven
Met de ambitie wonen en werken aan de Amstelscheg, het opheffen van de huidige barrière en het creëren
Het projectgebied heeft een unieke landschappelijke
van verbindingen wordt de Amstelscheg bereikbaar
ligging tussen de Duivendrechtsevaart en de Amstel
voor omwonenden, maar ontstaat er ook meer druk
en aan de Amstelscheg. Het landschap van de
op de natuur en groenwaarden in de Amstelscheg.
Amstelscheg bestaat ter hoogte van het projectgebied
Met de komst de gebiedsontwikkeling moet de
uit verschillende delen met elk unieke ruimtelijke,
hoofdgroenstructuur en ecologische waarden
groene en ecologische kwaliteiten die onderdeel zijn
behouden blijven en worden versterkt.
van de hoofdgroenstructuur en van cultuurhistorische waarde.
Cultuurhistorische waarden Amstelscheg In het gebied vormt de A2 een krachtige scheidingslijn
Hoofdgroenstructuur, ecologische structuur en
met het cultuurlandschap van de Amstelscheg. Het
hoofdbomenstructuur
groen was een integraal onderdeel van de planvorming,
De Amstelscheg is een aaneengesloten landschap
waarbij het oeverbos, het volkstuinpark, het Martin
met verschillende deelgebieden, elk met een
Luther Kingpark, Amstelpark en begraafplaats
verscheidenheid aan beplanting zoals inheems bos,
Zorgvlied en de bosbeplanting van de A2 zijn allemaal
oeverbeplanting, tuinparken, wegbeplanting, en
samengebracht in één ontwerp om de punt van de
solitaire bomen (zowel cultuur- als inheems). Bij de
Amstelscheg vorm te geven. De als een ‘parkway’
aanlanding van de Utrechtsebrug ligt een monumentaal
ontworpen rijksweg, de latere A2, vormt met deze
populierenbos, de kop van de Amstelscheg dat
zuidelijke toegang tot de stad een vloeiende overgang
zich heeft ontwikkeld tot een gevarieerder bos met
vanuit het open landschap via de Utrechtsebrug
zoomvegetatie en een rijk bodemleven. Parrallel aan
richting de bebouwing van Amsterdam Zuid en lag
de weg staat een sortiment bomen dat onderdeel
landschappelijk ingebed door de bosbeplanting aan
is van de lange lijnen van de hoofdbomenstructuur,
weerszijden van de aanlanding van de brug. Tevens
dat straks het decor vormt van de nieuwe stadslaan.
vormt de A2 een barrière naar de Amstelscheg. Deze
Het buitendijks gelegen oeverbos is een nat bos met
barrière willen we opheffen en het landschap beter
rijkdom aan beplanting en soorten. Het volkstuinpark
toegankelijk maken voor publiek.
vormt een groene oase met rijkdom aan biodiversiteit.
Scheg open polder
Politie
Volkstuinpark Amstelglorie Knooppunt Amstel
Duivendrechtsevaart
Landschappelijke context
36
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Visie
Deelgebieden
De visie op de opgave is tweeledig en richt zich
Voor de openbare ruimte in dit project wordt
enerzijds op de weg zelf en anderzijds op de nieuwe
onderscheid gemaakt in drie deelgebieden, met
context. Met de nieuwe stadslaan blijft de historische
elk een andere opgave. In dit hoofdstuk worden
lijn van de voormalige rijksweg behouden en vormt de
deelgebied 1 en 2 beschereven. Deelgebied 3 betreft
weg een vloeiende overgang van landschap naar de
alleen een wegaanpassing.
stad via de Utrechtsebrug. De weg vormt geen barrière,
1.
maar is onderdeel van het landschap. De veranderende
a. Afwaarderen van de A2 naar stadslaan: het
context is de ligging aan de nieuwe buurt waarmee
wegontwerp
de stadslaan wordt versterkt. Vanaf de stadslaan is het landschap van de Amstelscheg beleefbaar aan de ene
b. De gebiedsontwikkeling: de nieuwe buurt 2.
zijde en de nieuwe gebiedsontwikkeling aan de andere zijde. Een groene zone met verspreide bomen vormt
Projectgebied de Nieuwe A2 entree:
Het landschap van de Amstelscheg; onderzoek naar gebruiksmogelijkheden.
3.
Wegaanspassing knooppunt Amstel
de overgang van de scheg naar bebouwd gebied. Deze nieuwe buurt vormt samen met het Muyskenkwartier een buurt binnen Overamstel met eigen identiteit ontleend aan de landschappelijke ligging. De visie is gericht op het verbinden, van de buurt met de omgeving (visiekaart p18). Verbindingen komen tot
2
stand door het oversteekbaar maken van de weg voor
1
voetgangers en fietsers en het verbinden van groen- en leefgebieden voor dieren. Hiermee worden bestaande landschappelijke kwaliteiten benut. De scheg, de Amstel en Duivendrechtsevaart worden toegankelijk en 3
beleefbaar door de aanleg van paden en plekken.
Deelgebieden
Begraafplaats Zorgvlied Amstel
Oeverbos
Amsteldijk
Populierenbos Utrechtsebrug
Martin Luther Kingpark
Amstel
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
37
5.2 Het wegontwerp, de nieuwe stadslaan De huidige snelweg wordt omgevormd tot een groene
Afvalcontainers, laad-en losplekken en fietsparkeren
stadslaan. Het huidige profiel is ingericht op een
bevinden zich tussen de bomen. Aan de andere zijde
snelheid van 100 km uur. Het brede profiel van 2x3
van het fietspad wordt een brede stoep aangelegd met
rijstroken wordt opnieuw ingericht als een 50 km/uur
een voldoende ruimte voor groen en bomen. Voor een
weg als entree van de stad. De ruimte die vrijkomt
intieme sfeer en voldoende schaduw op warme dagen.
wordt benut voor een groene inrichting en bebouwing. Ter plaatse van de kruising met de Amstelstroomlaan Deze nieuwe weg heeft verwantschap met de
en de Jan Vroegopsingel is een langzaam
Spaklerweg (S111) aan de oostzijde van Overamstel.
verkeersoversteek gepland. In de toekomst en
Beide wegen worden aan één zijde geflankeerd
wanneer daar voldoende aanleiding voor is kunnen er
door bebouwing, en de andere zijde door groen. Bij
meer oversteekplaatsen gemaakt worden. Ook worden
de Spaklerweg is dat het spoortalud, bij de nieuwe
verschillende ecologische verbindingen gerealiseerd.
stadslaan Nieuwe A2 Entree is dat de Amstelscheg. De mogelijkheid voor de toekomstige inpassing van Het ontwerp van de nieuwe stadslaan gaat uit van
een tram is onderzocht. Binnen het wegprofiel is er niet
een wegprofiel van twee keer één rijstrook. De
voldoende ruimte voor een trambaan. In de toekomst
middenberm kan als uitwijkmogelijkheid gebruikt
zou een trambaan aan de westzijde van de weg
worden voor het laten passeren van nood- en
gepositioneerd kunnen worden, maar daar wordt in
hulpdiensten. In deze middenberm kan beplanting
deze nota met grondexploitatie niet vanuit gegaan.
groeien zoals bij de Spaklerweg. De weg wordt begeleid door bomen in een los verband. Dit zijn inheemse bomen passend bij het gebied. Deze landschappelijke bomen vormen de overgang van de Amstelscheg naar de gebiedsontwikkeling. Het fietspad is een losliggend doorgaand fietspad in twee richtingen dat de Binnenstad verbindt met Zuidoost. Dit fietspad wordt aan weerszijden begeleid door bomen. Tussen weg en fietspad ligt een breed groenvak met bomen in los verband. Voorzieningen als
Referentie Spaklerweg
38
Referentie Wibautstraat Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
Huidig wegprofiel A2
Voorkeursprofiel - groene stadslaan (maten zijn indicatief)
Referentie auto op de achtergrond en vrijliggend fietspad
Brede stoepen
Investeringsnota Nieuwe A2 Entree
39
BOMENCOMPENSATIE Om de plannen van de afwaardering van de snelweg en het stedenbouwkundig plan voor de Nieuwe A2 Entree te realiseren moeten er bomen worden verwijderd. Op basis van het bomenbestand Amsterdam is een inschatting gemaakt van ca. 600 bomen. Het exacte aantal te compenseren bomen zal pas bekend zijn nadat de Boom Effect Analyse (BEA) is uitgevoerd en inmeting en inventarisatie plaatst heeft gevonden. Tevens moeten de bomen op waarde geschat worden, zowel de ecologische, maatschappelijke en monetaire waarden. Dit BEA onderzoek vindt plaats in 2025. Op basis van de plannen die in de maak zijn zoals het ontwerp voor de nieuwe weg en het stedenbouwkundig plan is de volgende bomenbalans opgesteld. De bomen die moeten wijken worden zoveel mogelijk in het gebied zelf gecompenseerd en zo groot mogelijk aangeplant. Locatie
Daar waar de compensatie niet voldoet worden bomen
1 Stadslaan 2 Buurt NA2E 3 Muyskenkwartier 4 Kop Utrechtsebrug / scheg 5 Knooppunt Amstel
in Overamstel gecompenseerd of in het uiterste geval wordt compensatie geregeld via het herplantfonds. De compensatie is gekoppeld aan de leeftijd en waarde van bomen. De meeste bomen zijn ca. 40 jaar oud, volgens de bomenkaart van Amsterdam.
6 Overamstel Knooppunt Amstel Am
5
l
ste
Volkstuinenpark Amstelglorie
1 4 2
1
2
3 Duivendrechtsevaart
6
Overamstel
Bomencompensatie
40