Bijlage 1 inhoudelijke verdieping resultaten voetbalagenda
Tekst van het document
Bijlage 1: Inhoudelijke verdieping resultaten Amsterdamse Voetbalagenda Hieronder vindt u een inhoudelijke verdieping op de raadsinformatiebrief ‘voortgang Amsterdamse Voetbalagenda’. U vindt hier een uitgebreide uitleg van de werkwijze, behaalde resultaten en uitdagingen. Een deel hiervan is herhaling en wordt ook in de raadsbrief behandeld. Actelijn 1: Reguleren van commerciële voetbalscholen
Het reguleren van commerciële voetbalscholen gebeurt voornamelijk via het huurcontract voor veldgebruik. Voor het afsluiten van een dergelijk contract moet de voetbalschool een integriteitsonderzoek (BIO-screening) succesvol doorlopen, waarmee inzicht wordt verkregen in de onderneming. Deze screenings worden inmiddels standaard uitgevoerd bij alle voetbalscholen die een huurovereenkomst met de gemeente willen sluiten. Het onderzoek omvat onder meer een controle van bestaande openbare bronnen, vragen over de financiële administratie en naleving van de Basiseisen Sociale Veiligheid (VOG voor jeugdtrainers, vertrouwenscontactpersoon, ondertekenen gedragsregels). Voetbalscholen die de screening niet succesvol afronden, kunnen de toegang tot de velden worden ontzegd. Via deze aanpak zijn inmiddels aanzienlijke stappen gezet: - Er staan op dit moment 56 voetbalscholen in onze database (70 tot 90 in 2023). Van een deel weten we zeker dat ze zijn gestopt. Een deel is naar randgemeenten vertrokken, die we desgevraagd adviseren hoe hier passend mee om te gaan. Waarschijnlijk ligt het aantal gestopte of vertrokken voetbalscholen hoger dan we nu inschatten. Voetbalscholen die enige tijd uit beeld zijn, behouden we echter wel in onze overzichten, omdat ze soms toch terugkeren op gemeentelijke accommodaties.
- Van zeker 13 voetbalscholen weten we dat ze zijn opgegaan in een vereniging, vaak onder begeleiding van de gemeente. - Zeker 21 voetbalscholen hebben een huurcontract of zitten in het proces daartoe. - Een deel van de voetbalscholen huurt nog steeds geen velden en wordt hier actief op aangesproken en/of weggestuurd door toezichthouders.
Gemeente Amsterdam
-
Pagina 2 van 5
Aan het einde van dit voetbalseizoen verwachten we circa €100.000,- aan huurinkomsten van voetbalscholen te kunnen innen. In 2023 werden er nog geen huurinkomsten van voetbalscholen ontvangen.
Ondertussen werken we aan bredere borging van deze aanpak door toezichthouders in te zetten, nieuwe contractpartijen te screenen en overkoepelend integriteitsbeleid te formuleren. Hiermee krijgen we niet alleen een beter zicht maar ook een betere grip op activiteiten op gemeentelijk sportareaal en verkleinen we de kans op misstanden. Actielijn 2: Versterken en vitaler maken van voetbalverenigingen
Basis op orde We constateren dat sommige verenigingen de basis niet op orde hebben. Daarom gaan wij éérst met verenigingen in gesprek over democratische legitimiteit (statutaire ALV hebben, bestuur met mandaat en leden die invloed kunnen uitoefenen), rechtmatigheid (jaarrekening, kascontrole, begroting op orde) en veiligheid (basiseisen sociale veiligheid, voldoende vakkundig geschoolde trainers en coaches). Waar nodig helpen we verenigingen hierbij, bijvoorbeeld met procesbegeleiders en experts, gratis opleidingen of kennissessies. Direct versterken van voetbalorganisatie Voldoet een vereniging aan deze randvoorwaarden, dan willen we als gemeente investeren in die vereniging. Bij voorkeur zijn dit gerichte investeringen die direct impact hebben op het veld. Zo helpen we regelmatig bij de (tijdelijke) inzet van veldcoördinatoren of HJO’s (Hoofd Jeugdopleiding) die direct de kwaliteit op het veld verbeteren en een jeugdafdeling aansturen. Dergelijke inzet moet overigens nadrukkelijk ten goede komen aan een brede instroom van jeugdleden, en mogen nooit een overdreven prestatiecultuur in stand houden. En wordt bovendien gecombineerd met een traject om deze functies als vereniging zelf te bestendigen in de organisatie. Het opleiden van trainers en coördinatoren is een zeer belangrijke pijler onder de voetbalagenda.
Uiteraard omdat dit verenigingen direct sterker maakt, maar óók omdat ik ervan overtuigd ben dat meer/beter opgeleide trainers zorgen voor een prettiger en veiliger sportklimaat. Inmiddels kunnen we jaarlijks zeker 300 startende jeugdtrainers opleiden. Maar het is nog niet genoeg. We blijven in gesprek met partners hoe we structureel opleidingsaanbod kunnen creëren wat aansluit bij de behoefte van de stad. Ook in andere sporten dan voetbal.
Gemeente Amsterdam
Pagina 3 van 5
Maatwerkondersteuning op specifieke thema’s We bieden ook maatwerkondersteuning aan vereniging met meer specifieke uitdagingen. De thema's zijn divers, denk aan huisvestingsvraagstukken, het op orde brengen van de financiële administratie, het terugdringen van incidenten op- en rond het veld of begeleiding na een bestuurswissel. Zonder uitzondering essentiële randvoorwaarden voor een gezonde vereniging. In totaal hebben zo’n 12 voetbalverenigingen een dergelijk intensief traject doorlopen (of zitten er nog in). Het gros van deze verenigingen bevindt zich in Nieuw-West, Zuidoost of Noord. Generieke ondersteuning Naast de bovengenoemde ondersteuning blijven we met de meer generieke ondersteuning ook impact maken op voetbalverenigingen. Zo hebben we in 2025: - tot nu toe ca. 100 hulpvragen van voetbalverenigingen behandeld op thema’s als vrijwilligers, (pedagogische) deskundigheidsbevordering van bestuurders, trainers en andere vrijwilligers, passend sportaanbod, ledenwerving- en binding of juridische zaken (ca. 130 in heel 2024); - hebben ca. 10 bestuurders van voetbalverenigingen deelgenomen aan de opleiding Besturen met Impact (of volgen de najaarseditie); - aan 20 voetbalverenigingen de subsidie Sterke Sportclubs toegekend. De subsidieregeling Sterke Sportclubs is ook voor 2026 weer vastgesteld in de commissievergadering van 14 oktober 2025.
Daarover wordt uw Raad op 5 november 2025 geïnformeerd. Actielijn 3a: Vergroten van toegankelijkheid voor meiden Het creëren van meidenhubs op locaties waar het aanbod zwak is maar de behoefte groot Het afgelopen jaar zijn er twee meidenhubs geopend. Met deze verenigingen zijn meerjarige afspraken gemaakt over wat het betekent om een meidenhub te worden, hoe dit in de organisatie bestendigd kan worden en welke doelstellingen we met elkaar nastreven. De opening van een meidenhub gaat altijd gepaard met het aanstellen van een meidencoördinator of vrouwelijke Hoofd Jeugdopleiding, met een groot mandaat binnen de vereniging. Een vitale positie om dit tot een succes te maken. Op de twee bestaande meidenhubs zijn zij op dit moment bezig met het versterken van het aanboden het opleiden van trainers. Richting het einde van het voetbalseizoen komt daar de werving van nieuwe meiden bij, zodat er ook daadwerkelijk groei kan worden gerealiseerd. De meidenhubs zijn eigenlijk een variant van een vernieuwende aanpak die inmiddels breder wordt toegepast: impactgestuurde clubondersteuning. Via brede coalities van toeleiders, financierders en clubondersteuners ondersteunen we ca. 25 andere sportclubs bij het ontwikkelen van nieuw en passend sportaanbod voor drie specifieke inactieve doelgroepen: meiden, Amsterdammers met een handicap en senioren met een Stadspas.
We wachten de vraag niet af, maar benaderen clubs proactief, waarbij we ons richten op clubs in gebieden met veel inactieven, met potentie om kansrijk aanbod te ontwikkelen, met motivatie om bij te dragen aan lokale opgaven. Met deze aanpak is Amsterdam koploper in Nederland. Komende maanden zullen we nog meer meidenhubs openen. De verwachting is dat er bij de start van seizoen 2026-2027 zeker vier meidenhubs draaien. Meer vrouwelijk kader aantrekken Willen we ervoor zorgen dat het meidenvoetbal een logisch en volwaardig onderdeel wordt binnen de Amsterdamse verenigingen, zullen de verenigingen ook moeten investeren in meer en beter gekwalificeerd kader. Vrouwelijke trainers krijgen daarom nu al voorrang als ze trainersopleidingen
Gemeente Amsterdam
Pagina 4 van 5
willen volgen. En we werken aan meer plannen om bestaande en nieuwe opleidingen exclusief aan te bieden aan meiden/vrouwen, om achterstanden zo sneller in te lopen. We zijn ook gestart met een netwerk van vrouwelijke meidencoördinatoren, die regelmatig bij elkaar komen en kennis uitwisselen. Er zijn zeker 40 startende vrouwelijke jeugdtrainers opgeleid afgelopen seizoen, we hopen dit seizoen de 80 te halen. Het is essentieel dat er een stevig netwerk ontstaat binnen het meidenvoetbal. De stad barst van het vrouwelijk talent, maar we hebben onze partners nodig om dit netwerk te activeren. Dat lukt al ten dele. Beide meidencoördinatoren die bij de meidenhubs actief zijn, komen uit het bestaande gemeentelijke netwerk waaronder het jongerenwerk. Ajax en Hera United spelen een belangrijke rol in de activatie van het netwerk. Via hen inspireren we jonge meiden die willen voetballen. Tot slot zoeken we ook actief naar private partijen die een rol kunnen spelen, zoals afgelopen jaar met Adidas, die alle meiden op de meidenhubs van een bal hebben voorzien. Topsport inspireert breedtesporters Amsterdam is sinds afgelopen zomer een profclub rijker. Het is Hera United gelukt om als eigenstandige Betaald Voetbal Organisatie (BVO) exclusief voor vrouwen een proflicentie te bemachtigen.
Hera ziet zichzelf nadrukkelijk als aanjager van meidenvoetbal in de volle breedte en snapt heel goed dat daarbij investeringen in het amateurvoetbal noodzakelijk zijn. Naast Ajax, waarmee al een intensieve samenwerking bestond, kan de voetbalagenda dus nog een mooie nieuwe partner verwelkomen. Ondertussen blijft de gemeente Hera United ondersteunen bij het realiseren van een eigen thuisbasis in Nieuw-West. Wanneer meer duidelijk is over de exacte invulling hiervan, inclusief bijbehorende vergunningstrajecten, zal ik uw Raad hierover informeren. Actielijn 3a: Vergroten van toegankelijkheid voor zaalvoetballers Het afgelopen jaar is een onderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid van een futsal infrastructuur voor jeugd. Daarin kwam aan het licht dat er enkele grote uitdagingen zijn die dit in de weg staan, waaronder een aantal specifiek voor Amsterdam. Zo is zaalruimte in de stad zeer schaars. Het opzetten van een duurzaam model voor jeugdfutsal vraagt, zeker op langere termijn, harde keuzes over de verdeling van zaalruimte. Verder constateren we dat het landschap versnipperd is, en voor een belangrijk deel bestaat uit verenigingen die klein zijn en niet over de organisatie beschikken op makkelijk ‘op te schalen’. Tot slot passen creatieve competitievormen niet altijd bij de manier waarop de KNVB een landelijke structuur wil neerzetten.
Samen met de KNVB, die de landelijke ontwikkeling van futsal hoog op de strategische agenda heeft staan, blijven we zoeken naar manieren om meer futsal aan te kunnen bieden voor jeugd. Actielijn 4: Versterken van sociale veiligheid als basis voor iedereen Ook alle voetbalverenigingen en (gereguleerde) voetbalscholen voldoen inmiddels aan de basiseisen sociale veiligheid (VOG voor jeugdtrainers, vertrouwenscontactpersoon, ondertekenen gedragsregels). Daarmee ontstaat ruimte voor een meer gerichte aanpak voor verenigingen met veel incidenten die in de risicoaanpak van de KNVB terecht zijn gekomen. Zij hebben hulp nodig om beleid rond sociale veiligheid te borgen in de organisatie. Bijvoorbeeld via een commissie sportiviteit en respect, onafhankelijk sanctiebeleid en trainingen voor trainers, coaches en ouders. Sinds dit seizoen experimenten we met deze aanpak bij meerdere voetbalverenigingen.
Gemeente Amsterdam
Pagina 5 van 5
Daarnaast zijn in 2025 de volgende projecten gerealiseerd: - In Amsterdam-Noord werkt een collectief van tien voetbalverenigingen samen aan het bevorderen van sportief, veilig en plezierig voetbal. Vanaf het seizoen 2025-2026 is de campagne “Papa, waarom schreeuwt die meneer zo?” gelanceerd, gericht op het tegengaan van ongewenst gedrag op en langs het veld. - De Amsterdamse Respect Award is gelanceerd, waarmee we best practices op het gebied van inclusie en een positieve sportcultuur onder de aandacht willen brengen. Met deze award wordt een (club)icoon geëerd die zich op bijzondere wijze heeft ingezet voor zijn/haar/diens sportclub. - Dit seizoen is er ook speciale aandacht voor grensoverschrijdend gedrag middels een speciale Amsterdamse filmvertoning en nagesprek voor sportclubs van De Pupil over het aangrijpende verhaal van Daan (12), die onder invloed van zijn coach terechtkomt in een wereld van misbruik en geheimen. Lancering bestuursprogramma in 2026 Uiteraard bieden we al vaak ondersteuning aan besturen, o.a. via diverse opleidingen, de tijdelijke inzet van professionals en creëren van netwerk waarbinnen kennis gedeeld kan worden. Binnen de voetbalagenda willen we óók experimenten met meer innovatieve vormen van bestuursondersteuning. Een eerste stap daarin is de lancering van een ambitieus programma voor jonge aspirant bestuurders, begin 2026.
Hieraan zal een diverse groep talentvolle, jonge Amsterdammers meedoen (grofweg 25-35 jaar) die aan de start van hun carrière staan. We verbinden een breed netwerk van aansprekende bedrijven, maatschappelijke organisaties en personen aan dit programma, nadrukkelijk ook van buiten de sport. Zij leveren een inhoudelijke bijdrage. Echte bestuurservaring doen deelnemers ondertussen op als bestuurder van een amateurvoetbalvereniging, waardoor de vereniging direct profiteert. We vergroten hiermee het carrièreperspectief voor een meer diverse doelgroep. Ondertussen willen we laten zien hoe leerzaam het kan zijn om een periode verenigingsbestuurder te zijn, vergelijkbaar met de meerwaarde die het besturen van een studentenvereniging wordt toegedicht.