Bijlage 1, Gemeenteraad Voordracht.pdf

Gemeenteraad

VN2022-003224 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 juni 2022

Portefeuille

Grondzaken

Agendapunt

0

Datum besluit

College van B&W, 19 april 2022 Onderwerp

In te stemmen met het aanvragen van een Kroonbesluit tot onteigening van eigendommen in het gebied Weespertrekvaart Oost. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gelet op het bepaalde in de onteigeningswet, I. ten behoeve van de gedeeltelijke uitvoering van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost en de 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost, ter verkrijging van de vrije beschikking over de percelen en de daarop rustende rechten, de Kroon te verzoeken ter onteigening aan te wijzen de onroerende zaken zoals die zijn aangegeven op de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte lijst van te onteigenen onroerende zaken, welke percelen als zodanig zijn aangegeven op de eveneens bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte grondtekening met nummer T2100599; II. alle noodzakelijke stappen te doen, zowel in eerste aanleg als daarna en zowel als eisende als verwerende partij, om langs gerechtelijke weg de onteigening te verkrijgen van de onder I bedoelde eigendommen, nadat en voor zover het benodigde Koninklijke Besluit als bedoeld in artikel 78, lid 6 van de onteigeningswet is verkregen; III.

de uitvoering van dit raadsbesluit, waaronder toezending aan de Kroon, op te dragen aan het college van burgemeester en wethouders met inachtneming van de termijnen en voorwaarden van artikel 79 onteigeningswet inclusief de bevoegdheid tot het verbeteren of aanvullen van het verzoek tot het nemen van het besluit tot onteigening, alsmede de bevoegdheid om lopende de procedure de Kroon te verzoeken om gronden die in het verzoekbesluit zijn begrepen niet op te nemen in het Koninklijk Besluit. Wettelijke grondslag

Artikel 78, lid 1 onteigeningswet. Bestuurlijke achtergrond

Amsterdam heeft de ambitie om de stad en de omgeving te ontwikkelen tot een economisch sterke en duurzame metropoolregio. Deze ambitie is destijds (2011) vertaald in de Structuurvisie Amsterdam 2040. In 2021 is de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 vastgesteld. Een belangrijk element om te komen tot een economisch sterke en duurzame stad is verdichting van een aantal gebieden tot sterke stedelijke woon-/werkgebieden. Een van deze gebieden is de Weespertrekvaartbuurt. Door de ligging binnen de ring A10 en met goede ov-verbindingen wordt dit gezien als een gebied met een hoog ontwikkelpotentieel. Vanwege de mogelijkheden die dit binnenstedelijk gebied biedt voor het creëren van een sterk stedelijk woon/werkgebied heeft dit project prioriteit in de gemeente Amsterdam en zijn middelen gereserveerd om, zo snel als mogelijk, het project te realiseren. Zo kunnen betaalbare (40-40-20) en duurzame woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad in combinatie met bedrijvigheid.

Gegenereerd: v1.54

1

Gemeenteraad

VN2022-003224 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 juni 2022

Het plangebied is door uw raad in 2015 als versnellingslocatie aangewezen. In 2016 werd het Strategiebesluit genomen om de deelgebieden Weespertrekvaart-Midden en WeespertrekvaartOost te transformeren naar een hoog stedelijk woonwerkgebied. Dit besluit is uitgewerkt in het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost, het exploitatieplan Weespertrekvaart Oost, het Stedenbouwkundig Plan Weespertrekvaart Oost en de Investeringsnota Weespertrekvaart Oost, door uw raad vastgesteld op 19 december 2018. Het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost en exploitatieplan zijn bij uitspraak van de Afdeling rechtspraak Raad van State van 26 augustus 2020 onherroepelijk. Voor het deel ten noorden en aan de kop van de voormalige insteekhaven is een uit te werken bestemming opgenomen. Deze 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost is op 11 maart 2021 vastgesteld en is onherroepelijk. Het exploitatieplan Weespertrekvaart Oost, 1e herziening is op 31 maart 2021 vastgesteld. Om de herontwikkeling naar gemengd woon-werkgebied te versnellen, en om ingrepen ten behoeve van de openbare ruimte te kunnen doen wordt voor Weespertrekvaart-Oost deels een actieve verwervingsstrategie gevolgd waarbij de bedrijfspanden aan de Noordzijde van de insteekhaven actief worden verworven en in het uiterste geval onteigend.

In de in 2018 door uw raad vastgestelde Investeringsnota is de ontwikkel- en verwervingsstrategie voor Weespertrekvaart Oost vastgelegd. Een zelfstandige ontwikkeling tot gemengd woon/werkgebied zonder actieve rol van de gemeente werd voor het noordelijk deel niet aannemelijk geacht, vanwege: • het versnipperd eigendom (veel eigenaren moeten samenwerken om tot zelfrealisatie van een ontwikkeleenheid te komen, dat blijkt in praktijk zeer lastig); • kavels met milieuhinderlijke bedrijfsvoering (milieuhinderlijke bedrijven hinderen direct omliggende transformaties als ze niet worden verplaatst); • dure ingrepen t.b.v. de openbare ruimte (openbare kade) zijn door particulieren lastig te realiseren, • dit geldt ook voor het realiseren van het gewenste programma met voldoende sociale woningbouw (40/40/20). Een kroonbesluit tot onteigening gaat in de kern om een afweging tussen het publieke belang en het particuliere belang. Het publieke belang ligt in de (tijdige) uitvoering van het door uw raad vastgestelde Bestemmingsplan. Doel is om een woon-werkgebied met ca 1000 woningen te realiseren. Het particuliere belang geldt voor de bedrijven die er zijn gevestigd. Het is in hun belang om duidelijkheid te krijgen over hun toekomst en hen niet langer dan nodig in onzekerheid te laten verkeren. Onteigening is hiervoor een ultiem middel.

De gemeente heeft op basis van het raadsbesluit uit 2018 de eigenaren/bedrijven de afgelopen jaren actief gevraagd naar eventuele plannen tot zelfrealisatie om daarbij tot afspraken te komen. Ten tweede voert de gemeente persoonlijke gesprekken met alle eigenaren om panden minnelijk te verwerven. Nu is als derde stap aan de orde om in het uiterste geval te onteigenen (de eigenaren die niet zelf willen of kunnen realiseren en ook niet minnelijk willen verkopen). Dit verzoek tot onteigening brengt duidelijkheid voor de zittende eigenaren, erfpachters, en huurders dat de gemeente het ingezette beleid ook daadwerkelijk voortzet en tot uitvoering brengt. Zou deze stap nu niet worden gezet, dan leidt dat louter tot langere onzekerheid voor de bedrijven en dat is ongewenst. In januari 2016 is een Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten) gevestigd, om te zorgen dat bij verkoop van een perceel, de gemeente het eerste recht van koop heeft. In de Investeringsnota Weespertrekvaart Oost wordt als ontwikkel- en verwervingsstrategie voorgesteld te beginnen met de vijf percelen met milieuhinderlijke bedrijven en indien er minnelijk niet tot overeenstemming wordt gekomen met de eigenaren een onteigeningsprocedure zal worden gestart.

Gegenereerd: v1.54

2

Gemeenteraad

VN2022-003224 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 juni 2022

De bovengenoemde besluiten die sinds 2015 zijn genomen hebben er voor gezorgd dat het eigenaren/erfpachters en huurders duidelijk was dat de gemeente actief de uitvoering van de plannen in dit gebied nastreeft. Door de vaststelling van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost in december 2018 is de Wvg voor een periode van 10 jaar bestendigd voor het noordelijk deel (waar actieve aankoop van toepassing is voor zover eigenaren/erfpachters niet overgaan tot zelfrealisatie). Aan uw raad wordt daarom voorgesteld een procedure in gang te zetten om voor deze percelen een onteigeningsbevoegdheid te verkrijgen. In het kader van de minnelijke onderhandeling worden sinds het 1e kwartaal 2021 persoonlijke gesprekken met de eigenaren gevoerd over aankoop en zijn biedingen gedaan. Het is belangrijk dat (kleine) bedrijven die weg moeten een andere plek kunnen vinden. Met name hinderlijke bedrijven hebben beperkte mogelijkheden om zich te hervestigen. Met deze bedrijven is gesproken over hun wensen en over de opties. Dit heeft o.a. toe geleid dat 2 erfpachters/ondernemers met hulp van de gemeente verplaatsen naar AmstelBusinessPark Zuid, net over de grens in Ouder-Amstel.

Als voor blok 2 en 3 in Weespertrekvaart (lopende tender) duidelijk is wie de ontwikkelaar wordt en in de verplichte 8 meter hoge plint ruimte is voor huurders, zal met actieve bemiddeling van de gemeente gekeken worden of er bedrijven kunnen en willen verhuizen naar deze nieuwbouw. Tijdens de gehele onteigeningsprocedure blijft de gemeente zich inzetten om te komen tot een minnelijke verwerving van de panden. De tot op heden minnelijk verworven panden worden niet meegenomen in de onteigeningsprocedure. In het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost én de 1e uitwerking zijn de percelen opgenomen die worden getransformeerd en in de onderhavige onteigening zijn begrepen. Onderbouwing besluit

Omschrijving plangebied De 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost bestaat uit de blokken 6 t/m 11. Het blok 6 wordt thans nog niet opgenomen in een onteigening aangezien er plannen zijn tot integrale aankoop door een ontwikkelaar die vervolgens de bestemmingen wil gaan realiseren. De onteigening wordt gefaseerd gedaan. Dit om binnen afzienbare tijd (uitgegaan wordt van medio 2024) een start te kunnen maken met de herontwikkeling van het gebied én om de eigenaren waarmee al langere tijd gesprekken over verwerving worden gevoerd een perspectief te bieden. Er wordt vooralsnog uitgegaan van twee tranches. In de eerste tranche zijn de milieuhinderlijke bedrijven meegenomen en de blokken waar met alle eigenaren/erfpachters en huurders minnelijke onderhandelingen zijn gevoerd. Dit betreft de blokken 8, 10 en 11. Het betreft de volgende percelen (3 eigendommen, 1 opstalrecht en 10 erfpachtrechten): H.J.E. Wenckebachweg 51, 59, 61, 63, 65, naast 65, 67, 69, 71, 75, 77, 79 en 81. Rechtmatigheid De onteigeningsprocedure is geregeld in de onteigeningswet. Artikel 77 e.v. onteigeningswet bieden een grondslag voor onteigening ter uitvoering van een bestemmingsplan. De onteigeningswet bevat voorschriften en waarborgen die moeten worden nageleefd. De gemeente is aan de eigenaren en andere (derde) belanghebbenden een volledige schadeloosstelling verschuldigd.

Fatale termijnen

Gegenereerd: v1.54

3

Gemeenteraad

VN2022-003224 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 juni 2022

Het college zal binnen drie maanden na het door de raad te nemen verzoekbesluit een verzoek tot onteigening met alle voorgeschreven onteigeningsstukken indienen bij de Kroon. Dit is een fatale termijn. Noodzaak en urgentie Voordat de gemeente is gestart met de minnelijke onderhandelingen in het kader van de onteigening zijn alle eigenaren en erfpachters schriftelijk uitgenodigd hun voornemen tot zelfrealisatie kenbaar te maken. Ook tijdens de minnelijke onderhandelingen is gesproken over de mogelijkheden tot zelfrealisatie. Geen van de eigenaren/erfpachters uit de blokken 8, 10 en 11 hebben tot nu toe serieuze plannen tot zelfrealisatie ingediend. In het kader van de verwerving en op grond van de verplichtingen uit de onteigeningswet zijn sinds 1e kwartaal 2021 met de eigenaren/erfpachters en de huurders en hun eventuele gemachtigden/ advocaten mondelinge en schriftelijke onderhandelingen gevoerd, maar dat heeft nog niet in alle gevallen tot resultaat geleid. Uiteraard worden de gesprekken met de betrokken partijen zo lang mogelijk gecontinueerd om tot aankoop te geraken. Er staat echter niet op voorhand vast dat het minnelijke overleg tot het gewenste resultaat zal leiden.

Teneinde met zo min mogelijk tijdverlies geconfronteerd te worden, moet in het belang van de gemeente alles gedaan worden voor veiligstelling van een tijdige en onbelemmerde realisatie van de bestemmingen, in casu met gebruikmaking van de beschikbare wettelijke instrumentaria. Vanwege de mogelijkheden die dit binnenstedelijk gebied biedt voor het creëren van een sterk stedelijk woon/werkgebied en de bouw van in totaal zo’n 1.000 woningen in het plangebied Weespertrekvaart O0st heeft dit project prioriteit in de gemeente Amsterdam en zijn middelen gereserveerd om, zo snel als mogelijk, het project te realiseren. Zo kunnen betaalbare (40-40-20) en duurzame woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad in combinatie met bedrijvigheid. Aan de gemeenteraad wordt daarom voorgesteld een procedure in gang te zetten om voor deze percelen een onteigeningsbevoegdheid te verkrijgen. Procedure Een onteigeningsprocedure valt uiteen in twee delen: de administratieve procedure en de gerechtelijke procedure. Sinds 31 maart 2010 dient, wanneer een onteigening voor de realisering van bestemmingsplannen noodzakelijk is, de gemeente aan de Kroon te verzoeken om voor de van toepassing zijnde gronden een onteigeningsbesluit te verlenen.

De administratieve procedure daarvoor loopt geheel via de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (hierna: de Minister), het startpunt is aldus om een verzoek aan de Kroon te doen tot aanwijzing van de desbetreffende gronden ter onteigening. In deze periode kan nog steeds via minnelijke weg overeenstemming worden bereikt over de noodzakelijke verwervingen. Die gronden kunnen dan buiten het aanwijzingsbesluit worden gelaten. Naar aanleiding van het verzoekbesluit van de gemeenteraad stelt de Minister een ontwerponteigeningsbesluit op, dat na voorafgaande openbare bekendmaking op de gebruikelijke wijze voor een periode van 6 weken bij de gemeente ter inzage wordt gelegd. Bovendien worden belanghebbenden door de Minister rechtstreeks schriftelijk van het ontwerp-onteigeningsbesluit en van de terinzagelegging op de hoogte gesteld, waarbij zij worden gewezen op de mogelijkheid tot het kenbaar maken van zienswijzen bij de Kroon door tussenkomst van de Minister. Op basis van de ingebrachte zienswijzen en de conclusies van de Minister over het verzoekbesluit en de ingebrachte zienswijzen stelt de Minister een (definitief) ontwerp Koninklijk besluit op, dat uiteindelijk dient te leiden tot de ondertekening van het besluit binnen 6 maanden na afloop van de termijn van

Gegenereerd: v1.54

4

Gemeenteraad

VN2022-003224 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 juni 2022

terinzagelegging. Het Koninklijk besluit wordt gepubliceerd in de Staatscourant en eveneens ter kennis gebracht van de gemeente, de eigenaren en indieners van zienswijzen. Na het Koninklijk Besluit kan vervolgens de gerechtelijke procedure worden gestart tegen die eigenaren/erfpachters met wie nog geen overeenstemming over aankoop kon worden op dat moment is bereikt. Samenvatting Ter ondersteuning van de minnelijke onderhandelingen en om zeker te zijn dat de bestemmingen tijdig kunnen worden gerealiseerd is het gewenst dat ten behoeve van de gedeeltelijke uitvoering van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost en de 1e uitwerking van het bestemmingsplan Weespertrekvaart Oost de hiervoor genoemde percelen ter onteigening worden aangewezen. Op de ter onteigening aan te wijzen gronden rusten in hun geheel de navolgende (dubbel)bestemmingen: Gemengd -1, Verkeer, Waarde-Archeologie-2 en Waterstaat-Waterkering.

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Financiele onderbouwing De kosten van de onteigening van de gronden en/of opstallen in de blokken 8, 10 en 11 worden gedekt uit de grondexploitatie Weespertrekvaart Oost 59760. Deze is vastgesteld door de Raad op 18 december 2019. Hierin is expliciet ingestemd met de verwerving/onteigening van de gronden en/ of opstallen in het plangebied (blokken 6 tot en met 12 en blok 15) ten behoeve van de realisatie van woningen, voorzieningen en bedrijfsruimten. Er hoeft derhalve geen extra investering te worden gedaan. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.54

5

Gemeenteraad

VN2022-003224 Grond en Ontwikkeling

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 01 juni 2022

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2022-045729

Bijlage 1, A-4 Onteigeningslijst WTVO 28 april 2022.docx (msw12)

AD2022-045418

Bijlage 2, A-3 Grondtekening.pdf (pdf)

AD2022-011368

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Annebep Doeleman, Senior Jurist Grond en Ontwikkeling, tel. 06 14384214, e-mail a.doeleman@amsterdam.nl Peter Jan Kannegieter, senior projectmanager, tel 06 10 13 58 79, p.kannegieter@amsterdam.nl Eva van den Heerik, projectmanager, tel. 0646710056, e-mail e.van.den.heerik@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.54

6