Bijlage 1 .G4-notitie aanpak lawaaivoertuigen_november 2022.pdf

G4 werkgroep Lawaaivoertuigen November 2022

Voorstel aanpak geluidoverlast voertuigen. Luide voertuigen veroorzaken veel overlast. De ambtelijke G4 werkgroep Lawaaivoertuigen heeft oplossingsrichtingen verkend om iets te doen aan deze overlast. Hierbij geven we aan wat eventuele vervolgstappen kunnen zijn en wie daarvoor de actiehouder is. Deze notitie is tot stand gekomen in afstemming met vertegenwoordigers van Politie, RDW, gemeente Eijsden-Margraten, (mede namens de gemeente Vaals en Gulpen-Witten), CVOM en ministeries van IenW en JenV.

Inleiding In veel gemeenten wordt overlast ervaren van lawaaiige voertuigen, zowel van motorfietsen als van auto’s. De mogelijkheden om de geluidsoverlast van deze voertuigen aan te pakken zijn op dit moment beperkt. Handhaving is een taak van de Politie en de capaciteit voor dit onderwerp is beperkt. De bestaande geluidsnormen voor het wegverkeer zijn gericht op gemiddelde geluidniveaus van het verkeer en daar gaat geen sturende werking van uit voor het “piekgeluid” dat voertuigen kunnen produceren. Medio 2020 is binnen de G4 een werkgroep gestart, die werkt aan voorstellen om de overlast aan te pakken. In 2021 is besloten om door TNO geluidsmetingen van voertuigen uit te laten voeren in de G4-gemeenten. Het gaat om metingen t.b.v. onderzoek gericht op het identificeren van de oorzaken van luide niveaus en het bieden van meer inzicht in mogelijke maatregelen. In het najaar van 2021 heeft TNO de eerste metingen uitgevoerd in Amsterdam. Op dit moment worden de metingen in Rotterdam en Den Haag (2022) geanalyseerd en volgen er nog metingen in Utrecht . Op basis van de in Amsterdam uitgevoerde pilot concludeert TNO dat gedrag van de rijder (te snel rijden en optrekken) en aanpassingen aan de voertuigen (niet goed gekeurde onderdelen, ontbreken dB-killer, tuning) de belangrijkste redenen zijn voor de geluidsoverlast.

Dat zijn dan ook de oorzaken waar de G4-werkgroep zich met name op wil richten. TNO heeft op basis van de metingen in Amsterdam een aantal aanbevelingen gedaan om de overlast aan te pakken. Er is een matrix van potentiële maatregelen opgesteld, waarin een beeld wordt gegeven van mogelijk geluid beperkende maatregelen voor alle betrokken partijen. De matrix is opgenomen als bijlage bij het TNO-rapport en is ook als bijlage bij deze notitie opgenomen. Het college van B&W van Amsterdam heeft in april 2022 besloten dat de aanbevelingen van TNO nader uitgewerkt dienen te worden. Deze uitwerking is in G4 verband opgepakt, waarbij aansluiting is gezocht bij het Gemeentelijk Netwerk voor Mobiliteit en Infrastructuur (GNMI). Binnen dit bestaande samenwerkingsverband is een werkgroep gericht op verkeersveiligheid, een onderwerp dat de nodige overeenkomsten kent met de overlast problematiek. GNMI heeft bij de verdere uitwerking gefaciliteerd, hierbij is ook de afstemming gezocht met andere 1

voor de aanpak van de problematiek belangrijke partijen als de Politie (Rotterdam/Amsterdam/Noord-Holland), de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW), de gemeente Eijsden-Margraten, (mede namens de gemeente Vaals en Gulpen-Witten) het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie (CVOM) en vertegenwoordigers van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Justitie en Veiligheid (JenV). Startpunt voor de uitwerking waren de aanbevelingen van TNO aan de gemeente Amsterdam én de maatregelen opties uit de eerdergenoemde matrix van TNO (zie bijlage). Vanuit de gemeenten Rotterdam en Amsterdam is met name gekeken naar opties uit de TNO matrix (zie bijlage 1) die voor de G4-gemeenten het meest zinvol lijken1. Samen met de RDW is voor deze opties een eerste uitwerking gemaakt. In GNMI-kader is de beoogde aanpak afgestemd met bovengenoemde partijen en met de andere G4-gemeenten. Dit heeft geleid tot drie uitwerkingssporen. Drie uitwerkingssporen De G4-werkgroep komt tot de volgende sporen: 1. Eenvoudiger handhavingsproces voor de Politie 2. Inzet van geluidsmetingen voor voorlichting en handhaving 3. Communicatie

SPOOR 1. Eenvoudiger handhavingsproces voor de Politie De huidige handhavingsmethoden voor de Politie op het geluid van voertuigen sorteren te weinig effect. De stationaire geluidsmeting is complex, tijdrovend en moet met het juiste instrumentarium2 uitgevoerd worden. Het aantal geluidsmeters is beperkt en het aantal mensen die deze kunnen bedienen ook. Daarnaast kan op basis van artikel 57 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens ‘geen onnodig geluid’ de Politie ook zonder geluidsmeting een boete opleggen. Een constatering en een goede omschrijving van ‘onnodig’ in het proces-verbaal (PV) is noodzakelijk. Dat maakt dat dit artikel op dit moment beperkt wordt ingezet. In het voorjaar van 2022 is vanuit de G4 werkgroep contact gezocht met de politie en de RDW. Vanuit de G4 is daarbij gevraagd of een eenvoudiger handhavingsaanpak mogelijk is. Als voorbeeld de repeterende knallende uitlaten (Pops & Bangs). Kan deze geluidsovertreding gezien worden als een technisch mankement op basis van de bestaande (of aan te passen) regelgeving? De RDW heeft dit opgepakt, en op hoofdlijnen zijn voor een eenvoudiger handhavingsaanpak de volgende mogelijkheden te onderscheiden: 1.a Fysieke controlemogelijkheden Een handreiking met tips waarmee de Politie makkelijker op straat onregelmatigheden kan vaststellen. Het gaat daarbij zowel om motoren als om personenvoertuigen.

Daarbij wordt opgemerkt dat bij motoren er meer eenvoudige/ fysieke (controle)mogelijkheden zijn dan bij auto’s; bijvoorbeeld controle van de uitlaat op aanwezigheid van een dB killer en/of controle op

1

Betrokken zijn de opties 3, 5, 6, 7, 8, 9, 24, 25, en 30 van de TNO matrix én de TNO aanbeveling voor de inzet van eenvoudige geluidsmetingen als voorselectie voor de reguliere handhaving. 2 Gecertifieerd door het NMI en toegewezen als handhavingsmiddel.

2

goedgekeurde onderdelen (typegoedkeuringsnummer)3. Mogelijk kan een app hierin helpen (zie kader hieronder). 1.b Vermoeden wijziging van de constructie, oproep tot keuring Onderzocht wordt of op basis van gehoor, bijvoorbeeld bij het horen van meerdere knallen in de uitlaat, of op basis van een simpele geluidsmeting een oproep voor een technische inspectie bij de RDW mogelijk is4. Dit is een lichtere variant dan het opleggen van een rijverbod voor het voertuig. Wanneer er geen gehoor wordt gegeven aan de oproep kan alsnog het verbod tot rijden op de weg worden opgelegd. Voor zover bekend past deze wijze van handhaving binnen de bestaande wet- en regelgeving en zou ook toegepast kunnen worden voor knallende uitlaten (Pops and Bbangs). De juridische basis wordt onder meer gevormd door artikel 6.3 lid 1 onder aa in de Regeling Voertuigen (Wijziging in de constructie). Hierin staat dat aanpassingen, die van invloed kunnen zijn voor het geluidsniveau van het voertuig, gemeld moeten worden bij de RDW. Dit wil niet zeggen dat elke willekeurige motorrijder of automobilist het risico loopt om naar de RDW gestuurd te worden. Het gaat allen om de veroorzakers van grote overlast en daarmee om de voertuigen waarvan de kans minimaal is dat die door de RDW zullen worden goedgekeurd. De goede leiden daarmee niet onder de kwaden. De meeste auto’s en motoren beschikken over computersystemen.

In veel gevallen komen repeterende knallende uitlaten (pops & bangs) door aanpassingen van het computersysteem (tuning) die de prestaties van de voertuigen (motorvermogen, emissies) verhogen. Het is wenselijk dat onderzocht wordt in hoeverre een digitale handhavingslijn hiervoor mogelijk is. 1.c Onnodig geluid Artikel 57 RVV (geen onnodig geluid) is van belang. Dit artikel wordt nu beperkt gebruikt door de politie. Het lijkt zinvol om ervaringen uit te wisselen over de toepassing van dit artikel en mogelijk is er ook een behoefte aan het opstellen van modelteksten opdat de verbalisering eenvoudiger kan. De RDW heeft de aanpak uitgewerkt in een nota voor haar opdrachtgever, het ministerie van IenW. Die nota beschrijft de aanpak van het onderzoek, de belangrijkste resultaten en een aantal aanbevelingen gericht op de reductie van geluidsoverlast. De nota zal op korte termijn beschikbaar komen (zie onder voorstel voor uitwerking spoor 1).

3

Vanuit de politie is opgemerkt dat dit niet altijd eenvoudig is omdat serienummers vaak lastig te vinden zijn. 4 Gesproken is ook over de mogelijkheid op basis van de geluidmeting met de app direct een boete op te leggen. Of dat in de toekomst kan is zeer onzeker. Deze app is niet gecertificeerd door het Nederlands Meetinstituut (NMi) en of certificering in de toekomst mogelijk is, is nog onzeker.

3

Geluidsapp ter ondersteuning handhaving door de Politie: De RDW ziet een eenvoudige geluidsapp voor de Politie als een middel op basis waarvan indicaties kunnen ontstaan om voertuigen op te roepen voor een technische controle bij de RDW. Op dit moment is er al een app voor de politie t.b.v. de controle van motorfietsen. In die app is de regelgeving en handelswijze opgenomen. Toevoeging van een speciale geluid-app wordt vanuit de politie als een goede zaak gezien. Er zijn nog wel veel vragen of dit met een simpele meet app daadwerkelijk mogelijk is. Voldoet de app voor een oproep voor keuring? En, kan een dergelijke app gecertificeerd worden en is deze vervolgens inzetbaar voor de handhaving?

Voorstel voor uitwerking voor spoor 1: Vanuit de G4-werkgroep worden de voorstellen voor de vereenvoudiging van de handhaving als een belangrijke stap voorwaarts gezien. Zeker ook de oproep voor keuring door de RDW. Duidelijk is wel dat er nog een uitwerkingstraject nodig is om dit advies op lokaal mogelijk te maken. Hier ligt met name een rol voor het ministerie van IenW. Vanuit het ministerie is aangegeven dat er nog dit jaar brieven uitgaan van de minister van IenW aan de Tweede Kamer, betreffende de aanpak overlast motorfietsen en de uitwerking van de motie Schonis over de aanpak van geluidsoverlast in brede zin5. Het advies van de RDW ten aanzien van verbeteringsmogelijkheden handhaving geluidsoverlast voertuigen wordt in die beantwoording meegenomen en de eerdergenoemde nota van de RDW zal als bijlage mee gaan bij die brief. Dit wil niet zeggen dat er geen rol is voor de G4-gemeenten. Als de besluitvorming over de vereenvoudigde handhaving is afgerond en de aangepaste werkwijzen daadwerkelijk ingezet kunnen worden dan is het aan de gemeentelijke driehoek om te besluiten over de inzet van dit soort nieuwe werkwijzen. SPOOR 2. Inzet van geluidsmetingen passerende voertuigen Geluidsmetingen van passerende voertuigen kunnen een bijdrage leveren aan de aanpak van overlast van voertuigen. Voor voorlichting en handhaving. In deze notitie worden enkele mogelijkheden beschreven6.

2a. Ontwikkeling en inzet van een lawaaiflitser. Bij veel gemeenten leeft de wens om real-time geluidsmetingen in te zetten voor de handhaving van de meest extreme overlastgevers. Dat is op dit moment nog niet mogelijk. Een ‘lawaaiflitspaal’ is nog niet op de markt en de wetgeving staat een dergelijke inzet ook nog niet toe. Er zijn wel de nodige technische ontwikkelingen, zonder volledig te willen zijn gaat het bv. om de volgende ontwikkelingen: Het NEMO-project (zie: https://nemo-cities.eu/new-global-initiative/). Dit is een lang lopend project dat zich richt op realtime geluids- en emissiemeting door middel van ‘remote sensing’. 5

Staatssecretaris Heijnen heeft in de Vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat van 12 oktober 2022 aangegeven dat zij - samen met de minister van IenW – de geluidsoverlast van gemotoriseerde tweewielers beziet in het bredere kader van de versterking van het geluidbeleid. Dat is ter uitvoering van de motie Schonis waarover de Kamer nog dit jaar per brief geïnformeerd zal worden. . 6 De stationaire geluidsmeting is al eerder genoemd. Hier wordt bij dit spoor verder niet op ingegaan.

4

-

-

In Frankrijk wordt fors ingezet op de ontwikkeling van dit soort systemen voor de handhaving. Zo wordt bij BruitParif het Hydra meetsysteem voor luide voertuigen ontwikkeld, waarbij een traject wordt gevolgd dat getrokken wordt vanuit een Frans ministerie, dat alle vereiste stappen omvat, van testen van de techniek tot het verbaliseren. Zie hiervoor de uitgebreide beschrijving in de Internoise publicatie7. En dichter bij huis zijn er vast ook opties voor het meten van het geluid van luide voertuigen, zoals het Sorama meetsysteem (zie https://www.sorama.eu/).

In GNMI-verband hebben alle partijen aangegeven dat het interessant kan zijn om ook in Nederland een pilot op te zetten hoe tot ontwikkeling te komen. Het Franse voorbeeld kan gevolgd worden. Zaken die uitgezocht moeten worden zijn: Techniek. Betrouwbaarheid van de metingen. Certificering en voorwaarden Nederlands meetinstituut (NMi). Mogelijkheden internationale certificering. Het juridisch kader. Kunnen dit soort metingen leiden tot een boete of rijverbod op het kenteken. Welke wet- en regelgeving is noodzakelijk. Potentieel effect van handhaving met dit soort systemen. Voor welke inzet lenen de systemen zich het meest. Op termijn speelt de eigendomsvraag. Het is van belang om inzicht te krijgen in de kosten voor ontwikkeling, aanschaf en beheer. 2b. De inzet van geluidsmetingen voor de (versterking) van de reguliere handhaving. TNO heeft in het rapport voor Amsterdam voorgesteld om relatief eenvoudige (dynamische8) geluidsmetingen in te zetten voor de versterking of intensivering van de reguliere controle op permanente voertuigeisen. Het gaat hierbij met name om preselectie voor reguliere handhaving, bv. in te zetten bij een fuik. TNO denkt hierbij aan Identificatie van tijden, voertuigtypen, gedrag, herkenning van geluidskenmerken, die wijzen op ’onnodig geluid’. Te beginnen bij de extreme uitschieters. Zie verder paragraaf 5.2.1 van het TNO-rapport voor Amsterdam9.

Vanuit de politie is aangegeven dat bij de beperkt gehouden controles de preselectie meestal geen probleem is. Het enthousiasme voor deze optie is vooralsnog beperkt. Voorstel voor uitwerking: Voor spoor 2a zoekt de G4 steun voor een groot haalbaarheidsonderzoek Geluidsflitspalen in de breedste zin. Techniek, juridisch, effecten. De G4 kan een of meerdere veldtesten faciliteren voor de ontwikkeling van een geluidsflitssysteem. Via de pilot kan ervaring worden opgedaan in verschillende situaties (bijv. in de stad en in meer landelijk gebied). TNO, NMi, CVOM en de ministeries zijn essentiële partners. De opzet van een haalbaarheidsonderzoek wordt nog nader uitgewerkt.

7

Internoise 2022, Hydra: a noise radar to automatically track down excessively noisy vehicles in real traffic conditions.. 8 Dynamische geluidsmetingen zijn metingen aan rijdende voertuigen. Binnen de huidige handhavingsaanpak is er alleen de statische geluidsmeting, die wordt op 50 cm. van de uitlaat onder een bepaalde hoek en bij een bepaald toerental uitgevoerd (en is tijdrovend). Elke auto of motorfiets heeft een bepaald toegestaan geluidsniveau (bij motorfietsen staat het niveau in de regel op het “DIN plaatje”. 9 https://openresearch.amsterdam/en/page/84173/rapport-tno-monitoring-luide-voertuigen-inamsterdam

5

SPOOR 3. Inzet van communicatiemiddelen. In veel gemeenten is het een herkenbaar beeld: automobilisten met vaak dure, exclusieve wagens, die met opzet te hard rijden, geluidsoverlast veroorzaken, rondjes rijden of ander imponeergedrag vertonen. Of motorrijders die zich laten horen, individueel of in grote groepen. Zeker in de zomer komt beide gedragingen veel voor. Het leidt tot ergernis bij omwonenden en andere weggebruikers én tot gevaarlijke situaties. Onderstaand wordt voor de inzet van communicatiemiddelen een onderscheid gemaakt tussen reguliere communicatie acties en acties met de inzet en hulp van geluidmetingen. 3a. Algemene communicatie acties In een aantal van de G4 gemeenten wordt getracht gerichte communicatie in te zetten om het gedrag van de rijders te beïnvloeden. De doelgroep overlastgevers is niet makkelijk bereikbaar. In Den Haag speelt vooral in de zomer de overlastproblematiek in Scheveningen. Hier worden periodiek matrixborden geplaatst met de waarschuwing aan motorrijders, dat te veel geluid maken een boete oplevert. En het college van B&W heeft op 30 juni 2020 het ‘Actieplan Boulevard en haven Scheveningen zomer 2020’ uitgebracht, voor de aanpak van de ervaren overlast op die locaties. Geluid is hier een klein deel van het probleem.

In Rotterdam wordt de overlast bestreden met meer controles, inzet van mobiele snelheidspalen en diverse afsluitingen op plekken waar deze vorm van overlast vaak terugkeert. Ook vanuit de motororganisaties lopen er acties gericht op het bevorderen van de bewustwording bij motorrijders: De Koninklijke Nederlandse Motorrijders Vereniging (KNMV) geeft aan zich te storen aan de herrie-rijders. De KNMV wil voorkomen dat de herrie-rijders het verpesten voor 55000 van hun, goedgezinde, leden. De Motorrijders Actie Groep (MAG) is vorig jaar een campagne gestart onder de titel “Te luid geluid is uit”. Via de campagne website (https://teluidgeluidisuit.nl/) wordt ook een logo verspreid dat door de deelnemende partijen vanuit de motoren sector kan worden gebruikt. Ook gemeenten kunnen daar gebruik van maken voor inzet langs gemeentelijke wegen. Minister Harbers heeft op 2 juni 2022 gereageerd op dit initiatief. De minister geeft aan “dat het convenant kan worden opgevat als een stevige oproep, vanuit motorrijders zelf, om bewust om te gaan de omgeving waarin deze rijden. Het ministerie beschouwt dit convenant van de motorrijders als positieve ontwikkeling. Er lijkt daarmee breed draagvlak te zijn voor dit soort communicatie acties. 3b. Communicatieacties op basis van geluidmetingen gericht op de beïnvloeding van het rijgedrag met displays, info en waarschuwing.

De inzet van dit soort relatief eenvoudige geluidsmetingen is in het TNO-rapport voor Amsterdam als aanbeveling genoemd. TNO geeft aan dat het gaat om duidelijke communicatie naar de weggebruikers middels matrixborden, (dynamische) displays of waarschuwingsborden, waarbij er een koppeling kan zijn met geluidsmetingen. Wel moet goed nagedacht worden welke geluidswaarden als grens (“threshold”) worden gehanteerd. Een idee kan zijn om het “L5” geluidsniveau te hanteren. Dan krijgen de 5% luidste voertuigen een signaal. De drempelwaarde is per situatie in te stellen. Het doel is hier niet handhaving (zie daarvoor spoor 6

2a), het gaat om de inzet als communicatie/bewustwordingsinstrument. Vraag is ook hoe een bestuurder weet hoeveel geluid hij nu produceert. Herkenbaarheid van de norm is belangrijk voor naleving van de norm. Het is daarom mogelijk beter de geluidniveaus te koppelen aan pictogrammen of tekstberichten10. De inschatting is dat meerdere partijen dergelijke meetsystemen nu al kunnen leveren. Denk dan aan bedrijven als Munisense uit Leiden11 en Sorama uit Eindhoven. En vanuit de gemeente Eijden-Margraten is het (Duitse) VIA NRS meetsysteem ook genoemd, dat via de Nederlandse handelsfirma Pol Heteren op de markt wordt gebracht12. Dit meetsysteem wordt nu als voorbeeld kort beschreven: Het apparaat is te vergelijken met de bekende smiley (snelheidsmeter). Deze meet de snelheid van het aankomend voertuig en geeft dan een positieve of negatieve smiley naar gelang de ingestelde snelheid, zodat bestuurders van motorvoertuigen bewuster gaan rijden. POL Heteren wil dit ook gaan doen met geluid. Je stelt dan een geluidswaarde in, bijvoorbeeld 72 dB, het apparaat meet het geluid van het aankomend voertuig en geeft dan aan wat de gemeten geluidswaarde is en geeft dan een positieve of negatieve smiley. Je kunt ook een bovengrenswaarde instellen, zodat het apparaat niet “getest” gaat worden door bestuurders die proberen het hardste geluid te maken. Het is dus een bewustwordingsinstrument.

Je kunt er niet mee handhaven. De DCMR (de omgevingsdienst voor het Rijnmondgebied) heeft in 2021 voor de gemeente Barendrecht onderzocht wat het effect is van het plaatsen van informatieborden op basis van geluidniveaus (smileys). Op basis van de meetresultaten is geconcludeerd dat de getroffen maatregelen effectief zijn. Bij de motorfietsen was het effect het grootst. Het aandeel van de pieken boven de 90 dB(A) verminderde van 61% naar 42%. Ook bij het vrachtverkeer verminderde het aandeel pieken boven de 90 dB(A) van 12% naar 3%. Bij auto’s is een geringere afname te zien. Het aantal luidruchtige pieken nam af van 41% naar 36%. Geconcludeerd kan worden dat inzet van dit soort metingen door gemeenten nu al mogelijk lijkt en dat zit zeker zinvol kan zijn om bewustwording bij rijders te bevorderen. Voorstel voor uitwerking: Het is aan de gemeenten zelf om te besluiten of de onder dit spoor genoemde communicatie acties ingezet worden. Voor 3a is aansluiting bij lopende initiatieven als de MAG-campagne “Te luid geluid is uit” een optie. En voor spoor 3b, de inzet van eenvoudige metingen t.b.v. de beïnvloeding van het rijgedrag, lijkt het wel goed om ervaringen op dit gebied te volgen en delen. Hoe gaan we dit vormgeven? Het is ook denkbaar dat er ook landelijk aandacht aan de communicatie aanpak besteed gaat worden.

Vanuit verkeersveiligheid zijn er in het verleden al de nodige 10

Om deze reden is het ook niet aan te raden om dB waarden op de display aan te geven. Dit zou contraproductief kunnen werken doordat het aanmoedigt om lekker gas geven om te zien of je de 100 dB kan halen! 11 Munisence heeft de Geluid duider ontwikkeld. Deze kan worden gecombineerd met een dynamisch verkeersbord dat de mogelijkheid biedt van experimenteren met berichten en effect op gedrag. Zie verder: https://munisense.nl/assets/general/documents/leaflet_geluid_nms_geluidduider.pdf 12 Zie: https://www.viatraffic.com/en/products/vianrs-noise-reduction-system/

7

campagnes geweest (bv. de BOB-campagne). Maar hier wordt niet direct een trekkende rol voor de G4 gezien. Overige aandachtspunten Milieu- en geluidzones Een punt dat nog niet direct een plaats heeft gekregen binnen de drie beschreven speerpunten is het punt “Milieu- en geluidzones”. Veel grotere steden hebben in de afgelopen jaren milieuzones ingevoerd voor de verbetering van de luchtkwaliteit. Hierbij zijn in enkele zones ook eisen gesteld aan brommers voor een bepaald bouwjaar. In de komende jaren zal het in de grote steden ook kunnen gaan om nul-emissiezones. Zo’n aanpak is niet gericht op geluid, maar draagt ook bij aan de vermindering van de geluidbelasting van het verkeer en zal ook kunnen leiden tot stillere gebieden. Op 6 september 2022 hebben de Nederlandse Federatie Omgevingslawaai Motorvoertuigen (NEFOM) én de gemeenten Bergen, Bloemendaal en Krimpenerwaard petities ingediend bij de Vaste Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat. In de petitie van de NEFOM is onder meer gepleit voor een “milieuzonering geluidsemissie” voor motorfietsen. Mogelijk zal een dergelijke zone gekoppeld worden aan het geluid voor motoren zoals dat vermeld is in de RDW-voertuigregistratie. De G4 is daar geen voorstander van omdat er dan geen rekening wordt gehouden met de echte oorzaken van te veel geluid: aanpassingen van de voertuigen en het gedrag van de rijder.

De ontwikkelingen worden echter met interesse gevolgd en voor bepaalde wegen is dit mogelijk wel een werkbare aanpak. De vraag wordt ook wel gesteld of er voor de motorfietsen niet eenzelfde aanpak gevolgd kan worden als voor de brom en snorfietsen. Die aanpak is echter niet vergelijkbaar: Bij brom- en snorfietsen geldt in Den Haag en Amsterdam sinds 2018 een milieuzone voor vuilere tweetakt- en viertaktmotoren van vóór 1 januari 2011. Amsterdam wil per 1 januari 2025 deze zone aanscherpen tot een uitstootvrij zone (ook hier gaat het om zones vanuit luchtkwaliteit en niet vanuit geluid). Het aanbod van E-scooters is inmiddels heel groot en de kosten voor de E-scooter zijn sterk gedaald en de TCO13 is nu al vergelijkbaar met die voor fossiele exemplaren. Voor motorfietsen is de situatie totaal anders. Er is voorlopig nog geen zicht op milieuof nul-emissiezones en de aanschafkosten voor e-motorfietsen zijn hoog, een snelle daling wordt ook niet verwacht. Dit betekent dat de in deze notitie genoemde geluidmaatregelen voor motorfietsen voorlopig hard nodig blijven.

13

8

Total Cost of Ownership, een maat voor de kosten over de gehele levensduur van een voertuig.

Bijlage 1. Matrix maatregelen zoals opgenomen in de bijlage bij het TNO-rapport voor Amsterdam (NB: de nummering van de opties is niet van TNO. Die is voor deze notitie toegevoegd).

Beleidsopties infrastructuur Beleidsoptie

Reeds mogelijk?

Nationaal/ Lokaal/ Internationaal

Wettelijke grondslag

1. Wegafsluiting / inrijverbod

Ja, lokaal en specifiek

Lokaal

WvW Gemeentes, (hinder, veiligheid) wegbeheerder

2. Lokale snelheidslimiet op hinderlocaties

Ja

Lokaal

WvW

3. Milieuzones, geluidzones en stiltegebieden

Ja beh. geluidzone

Lokaal

4. Weginrichting

Ja

Lokaal

5. Limiet max niveau bij de gevel

Nog niet voor Lokaal wegvoertuigen

WvW/RVV APV (*)

Partijen

Gemeentes, wegbeheerder Gemeentes/ provincies/ RO

WvW

Gemeentes, wegbeheerder

APV (*)

RO, Gemeentes

RO= Rijksoverheid

Beleidsopties voertuigen Beleidsoptie 6. App ter ondersteuning handhaving door politie (o.a. checklist componenten) 7. Verbeterde en verhoogde handhaving voertuigen langs de weg en hogere boetes 8. Verbod op niet-gekeurde en eenvoudig aanpasbare onderdelen (bijv. dB-killers) 9. Verbod op verkoop van geluidsverhogende componenten, incl. opvoersets, ontgrenzers, kleppen/flappen en mechanische en elektronische regelsystemen

9

Reeds mogelijk?

Nationaal/ Lokaal/ Internationaal

Wettelijke grondslag

Partijen

Ja

Nationaal

Binnen huidige kaders

Politie, RDW

Ja

Nationaal

WvW, Wet Politie, RDW handhaving (Wahv)

Bij invoering UN R92

Nationaal

Overnemen UNR92 RO, ILT, RAI, in NL wetgeving (*) BOVAG RO, ILT,

Nee

Nationaal

WvW, Regeling voertuigen, aanvulling (*)

RAI, BOVAG

10. Heroverweeg de NLuitzonderingspositie met Ja snorfiets als grote aparte categorie naast bromfietsen 11. Verbod op gebruik op de weg van regelbare uitlaatsystemen waaronder flappen of kleppen in de uitlaat en andere Nee mechanische of elektronische regelsystemen die sterke afwijking ten opzichte van de geluidemissie volgens de typekeuring veroorzaken 12. Verhoging motorrijtuigbelasting in Nog niet verhouding tot geluidhinder en uitstoot

13. APK motorfietsen

Nationaal

WvW, Regeling voertuigen, aanpassing (*)

RO

Nationaal

WvW, Regeling voertuigen, aanvulling (*)

RO, Politie

Nationaal

Wet motorrijtuigenbelasting, aanpassing (*)

RO

Nog niet

Nationaal

Nog niet

Nationaal

14. Aankoopkeuring (in combinatie of als alternatief op APK) 15. Verbeterde testmethode voor handhaving

Internationaal/ Nog niet

nationaal

Via EU Verordeningen in 2022 & 2023, WvW, Regeling voertuigen, aanvulling (*) WvW, Regeling voertuigen, aanvulling (*) EU/UNECE + ovenemen in NL wertgeving (*) EU 168/2013, UN R41, e.a., overnemen in NL wetgeving (*)

RO, RDW, BOVAG

RO, RDW, BOVAG

RO, EU/UNECE

16. EU limieten, aanscherping Ja LWOT, en full range ASEP

Internationaal

17. Beperking invoer van lawaaiige voertuigen

Nee

Nationaal/ internationaal

WvW (*)

18. Uitfasering van voertuigen Nee met verbrandingsmotor

Nationaal/ internationaal

Green Deal, RO Klimaatakkoord (*)

Nationaal/ Lokaal/ Internationaal

Wettelijke grondslag

RO, EU, UNECE

RO, RDW

Beleidsopties weggebruikers Beleidsoptie

10

Reeds mogelijk?

Partijen

19. Handhaving gedrag Ja, onnodig (bemand), Boetes, WOK, veel lawaai, inbeslagname of rijontzegging rijsnelheid, rijgedrag 20. Handhaving voertuigen, bemand, rollenbank of standmeting Ja

WvW, Nationaal

Politie Wet handhaving (Wahv) WvW,

Politie, RDW, ILT

Nationaal Wet handhaving (Wahv)

22. Beïnvloeding rijgedrag met displays, info of waarschuwing 23. Verhoging boetes 24. Handhaving voertuigen, automatisch: Geluidflitspalen

Gemeentes, wegbeheerder

Ja

Lokaal

geen

Ja

Nationaal

Wegenverkeerswet RO

Lokaal

WvW, Regeling voertuigen, meetmiddelen, aanpassing (*)

Politie, gemeentes, wegbeheerders

Reeds mogelijk?

Nationaal/ Lokaal/ Internationaal

Wettelijke grondslag

Partijen

Ja

Nationaal

Geen

Gemeentes

Ja

Nationaal/lokaal END Actieplan

Nog niet voor formele handhaving (boetes)

Beleidsopties overig: voorlichting Beleidsoptie 25. Best practice uitwisseling voor gemeentes 26. In kaart brengen van hinder (motoren als aparte groep) 27. Voorlichtingscampagnes Brom- en snorfietsers, scooters 28. Campagne elektrische voertuigen 29. Bewustzijn geluid in rijopleiding

Scholen, RO, Ja

Nationaal/Lokaal Geen

Ja

Nationaal

Geen

Ja

Lokaal

Evt. verplichten bij Rijopleiding, RO overtreding

Ja

Nationaal

Geen

30. Voorlichtingscampagnes Motorrijders

11

GGD, RIVM, Gemeentes, RO

Dealers Zie campagne Escooters, RO

Motorfora en overheid