Bijlage 1 - College van B&W 15-12-2020 Voordracht.pdf

Nummer

VN2020-027790

Directie

bc oost

College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt

B22

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Onderwerp

Vaststellen Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten

Het college van burgemeester en wethouders besluit

1. Vast te stellen de Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten zoals opgenomen in de bijlage, waarvan de belangrijkste punten zijn: a. vaststellen van beleidsregels voor de handhavingstaken voor woonboten en niet-varende bedrijfsvaartuigen; b. bieden van kaders voor de projectmatige uitvoering in 2021-2024 van geconstateerde overtredingen tijdens de gehouden nulmeting voor woonboten en niet-varende bedrijfsvaartuigen. 2. In te stemmen met de bijgevoegde commissievoordracht waarin de commissie wordt gevraagd kennis te nemen van de Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten. Kernboodschap

De Wet verduidelijking voorschriften woonboten (Wvvw) is op 1 januari 2018 inwerking getreden. Ter voorbereiding op deze wetgeving is in 2016 en 2017 een nulmeting op alle BAG geregistreerde woonboten uitgevoerd. Tijdens de nulmeting werden meer overtredingen geconstateerd dan verwacht. Bij ca. 1.625 woonboten is een kleinere of groter afwijking geconstateerd. Een belangrijk deel hiervan komt voor legalisatie in aanmerking. Voor de aandeling van de handhavingszaken is een projectmatige aanpak opgesteld. Het concept van de ‘Aanpak Nulmeting Woonboten’ is voor advisering en inspraak vrijgegeven van 20 mei t/m 30 juni 2020. De ontvangen reacties zijn verwerkt en hebben op enkele punten tot aanpassing van het stuk geleid. Bestuurlijke achtergrond

De Wet verduidelijking voorschriften woonboten (Wvvw) is op 1 januari 2018 in werking is getreden. Voor toezicht en handhaving van woonboten moet aanvullend Wabo-beleid opgesteld worden. Het vaststellen van dit Wabo-beleidsdocument is een bevoegdheid van het college. Het beleidsdocument wordt vervolgens conform de eisen uit het Besluit omgevingsrecht ter kennisgeving aan de gemeenteraad aangeboden. Bestuurlijke prioriteit

n.v.t. (geen relatie met een bestuursopdracht). Wettelijke grondslag

• Artikel 160, eerste lid, onder a Gemeentewet.

Gegenereerd: v1.17

1

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt B22

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. • Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), hoofdstuk 7 van het Besluit omgevingsrecht en hoofdstuk 10 van de Ministeriële regeling omgevingsrecht. De gemeente dient te voldoen aan in deze wetgeving aangegeven eisen aan de inrichting van de processen en de totstandkoming van beleid voor toezicht en handhaving. Handhavingsbeleid wordt daarbij vastgesteld door het college en ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad. Onderbouwing besluit

Ad 1 - Vaststellen Aanpak Nulmeting Woonboten De Wet verduidelijking voorschriften woonboten (Wvvw) is op 1 januari 2018 inwerking getreden. Ter voorbereiding op deze wetgeving is in 2016 en 2017 een nulmeting uitgevoerd. De nulmeting heeft aan het licht gebracht dat er een aantal niet vergunde woonboten binnen de wateren van Amsterdam ligplaats hebben ingenomen. Verder blijkt een groot aantal woonboten, bij nameting, afmetingen te hebben die niet overeenkomen met de ligplaatsvergunning. Ook lijkt een deel van de woonboten niet conform de bestemmingsplanvoorwaarden ligplaats te hebben ingenomen. Dat betekent dat de nulmeting onverwacht resulteert in een fors aantal handhavingsvraagstukken. De capaciteit van de gemeente voor handhaving is beperkt en er moeten keuzen gemaakt worden. Het is daarom wenselijk om aanvullend beleid voor handhaving bij woonboten vast te stellen, die een prioriteitstelling voor de geconstateerde overtredingen vastlegt. Er bestaat bovendien geen ruimte om de genoemde handhavingsvraagstukken op te pakken binnen de beschikbare capaciteit van de stadsdelen. Er is dus projectmatige inzet en incidentele middelen nodig. Dit vraagt om bestuurlijke keuzes.

In het document Aanpak Nulmeting Woonboten wordt daarom een prioritering en een projectmatige aanpak geschetst voor de in de nulmeting geconstateerde overtredingen en in aanvulling daarop een handhavingsstrategie en een meetwijze voor alle woonboten. Het stuk valt daarmee aan te merken als een beleidsdocument. Het stuk is op meerdere momenten afgestemd met de stadsdeelbesturen. Voor uitgebreide toelichting hierop wordt verwezen naar het onderstaande kopje ‘Uitkomsten advies’. Prioritering en aanpak Naar aanleiding van de nulmeting zal handhaving plaats moeten vinden op grond van enerzijds ontbreken ligplaatsvergunning en anderzijds maatvoering in relatie tot planologisch gebruik, ordening, welstand en constructieve veiligheid. Een integrale handhavingsaanpak is echter belangrijk. De scope is daarom verbreed met de handhavingsaspecten welstandsexcessen, zorgplicht (Woningwet 1a), illegaal gebruik (wonen/hotels) en niet vergunde bouwsels op de kade.

Gegenereerd: v1.17

2

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt B22

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

De handhavingsaanpak is gebaseerd op de verschillende bestuurlijke invalshoeken voor de handhaving. In de eerste plaats is het belangrijk om de risico’s ten aanzien van constructieve veiligheid, gezondheid, aanzien van de stad en ordening op het openbaar water zo klein mogelijk te houden. Om deze reden krijgen excessen een hoge prioriteit. Het tweede belang is van financiële aard. Door fasering kunnen de kosten over meerdere jaren gespreid worden. Het derde belang is gerelateerd aan dienstverlening: hoe eerder woonbootbewoners weten waar ze aan toe zijn, hoe beter. De prioritering en aanpak is als volgt. Er wordt prioriteit gegeven aan woonboten waarvan de eigenaren/bewoners geen medewerking geven aan metingen of waarvoor de situatie nog nader onderzocht moet worden, niet vergunde woonboten, maatvoeringsexcessen en excessen op het gebied van zorgplicht, welstand, illegaal gebruik (wonen/hotels) en niet vergunde bouwsels op de kade. Woonboten en overtredingen met een hoge prioriteit worden in 4 jaar tijd (2020-2023) geconcentreerd afgehandeld. Voor de handhaving van de rest van de in de nulmetingen geconstateerde overtredingen wordt alleen gehandhaafd bij mutatie (vergunningaanvragen, wijziging ligplaats, handhavingsverzoeken, etc.). Na 4 jaar wordt een beleidsmatige heroverweging gemaakt voor de overtredingen die op dat moment nog niet zijn aangepakt.

De Aanpak Nulmeting Woonboten wordt uitgevoerd in de periode 2020-2023 met een start na definitieve besluitvorming door het college. Voor de organisatie wordt een projectteam ingericht dat de Aanpak Nulmeting Woonboten uitvoert namens alle stadsdelen. Daarnaast worden samenwerkingsafspraken gemaakt voor de inzet van de adviseurs elders in de gemeente (RO, nautisch, etc.) en het Juridisch Bureau. Er wordt ervan uit gegaan dat – gegeven de huidige marktomstandigheden – 30% van de inzet via inhuur en 70% van de inzet via een tijdelijk detacheringsverband betrokken kan worden. Na inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouw (planning 2022) komt er mogelijk formatie in het Wabo-domein beschikbaar die voor andere taken kan worden ingezet. Dit is mede aankelijk van de op dat moment te maken beleidskeuzes voor het Wabo-domein. Dit kan gevolgen hebben voor de invulling / bemensing van het projectteam. Handhavingsstrategie Voor de handhaving van de woonboten is het beleidsdocument (verlengde) Handhavingsbeleid Wabo 2e helft 2017 – 2018 van toepassing. In aanvulling hierop is in de Aanpak Nulmeting Woonboten een handhavingsstrategie voor woonboten opgenomen.

Deze strategie geeft onder andere een richtlijn voor een doelgerichte aandeling van de handhavingsvraagstukken in geval van het ontbreken van de ligplaatsvergunning en/of overtredingen op het gebied van maatvoering in relatie tot planologisch gebruik, welstand en ordening. De handhavingsstrategie is van toepassing op zowel de handhavingsaanpak voor de woonboten uit de nulmeting, als voor de overige woonboten. Met de eerstvolgende herziening van het Handhavingsbeleid Wabo zal deze handhavingsstrategie voor woonboten worden opgenomen in dit Wabo-beleid.

Gegenereerd: v1.17

3

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt B22

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

Meetwijze Daarnaast is in de strategie vastgelegd dat voor de nautische toetsing van woonboten op grond van de Vob de meetinstructie ‘Meten is Weten’ wordt gehanteerd. Daarbij is tevens vastgelegd hoe omgegaan wordt met zogenaamde ‘extra voorzieningen en scheepsdetails’. Dit laatste onderdeel is toegevoegd naar aanleiding van bestuurlijke gesprekken met de portefeuillehouders water van de stadsdelen. Voor de ruimtelijke toetsing van woonboten wordt de meetwijze gehanteerd die is vastgelegd in het Paraplubestemmingsplan Drijvende Bouwwerken en die in 2019 is vastgesteld. Ad 2 - Aanpak tkn aanbieden aan commissie RO Het vaststellen van de Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten behoort tot de bevoegdheden van het college. Op grond van artikel 7.2 lid 9 van het Besluit omgevingsrecht geven burgemeester en wethouders vervolgens kennis van het dit (handhavings)beleidsaan de gemeenteraad. Gevraagd wordt in te stemmen met de voordracht voor de commissie RO waarmee aan deze wettelijke verplichting wordt voldaan. Participatie

De Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten bevat een communicatie- en participatieparagraaf. Ambtelijke en bestuurlijke afstemming Er heeft in het voorjaar 2019 op meerdere momenten afstemming met de portefeuillehouders Water uit de stadsdeelbesturen plaatsgevonden. Zo is op initiatief van stadsdeel West op 23 mei 2019 een presentatie verzorgd, mede naar aanleiding van ongerustheid over het ontbreken van betrokkenheid van de portefeuillehouders bij de realisatie van de handhavingsaanpak voor woonboten. Tijdens de presentatie zijn de aanleiding, de problematiek, de prioritering, de handhavingsaanpak en de bestuurlijke route toegelicht. Naar aanleiding van de presentatie heeft een extra consultatieronde plaatsgevonden over de meetinstructie ‘Meten is Weten’. De resultaten van afstemming en consultatie zijn verwerkt in het stuk. Naar aanleiding van de bespreking van het document in de staf van 9 maart 2020 en een reactie van de portefeuillehouder Water uit stadsdeel West is het concept-stuk verder aangepast. Het concept-beleidsdocument is na besluitvorming in het college van 12 mei 2020 voor inspraak vrijgegeven conform de Inspraakverordening van 20 mei tot en met 30 juni 2020. Gelijktijdig hieraan is advies op het concept-beleidsdocument gevraagd aan het bestuur van de stadsdelen.

De ontvangen reacties zijn verwerkt en hebben op enkele punten tot aanpassing van het stuk geleid. De reacties en de wijze waarop hier mee om is gegaan zijn opgenomen in de ‘Nota van Beantwoording’ (bijlage 3). In de reacties is een aantal aandachtspunten benoemd. De belangrijkste aandachtspunten en de wijze hoe hier mee om is gegaan luidt als volgt.

Gegenereerd: v1.17

4

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt B22

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

• Er vindt goede communicatie plaats richting bewoners enerzijds en bestuurders anderzijds. In de aanpak is een extra hoofdstuk 6 toegevoegd rondom communicatie en participatie. Er wordt een werkwijze nagestreefd waarbij individuele eigenaren en bewoners van woonboten, de omgeving, de woonbootverenigingen, de gebiedsmanagers en de lokale besturen betrokken en gehoord worden. Om deze communicatie en participatie vorm te geven zal in het projectteam een zeer ervaren communicatie- en participatie adviseur deelnemen. Daarnaast wordt in het beperkt aantal gevallen waarin legalisatie niet mogelijk is, via de afdelingsmanager VTH van het stadsdeel in overleg getreden met de gebiedsmanager en de lokale besturen om de specifieke situatie te bespreken. In aanvulling hierop wordt elk kwartaal een voortgangsrapportage verzorgd, waarin de lokale besturen op de hoogte worden gehouden over de resultaten van het project. • Er vindt goede communicatie plaats over de aanleiding, doelen, prioriteiten en uitvoering van het project. De aanleiding is gelegen in de komst van de Wvvw en de in dit kader uitgevoerde nulmeting.

In het project wordt nadrukkelijk prioriteit gegeven aan woonboten waarvan de eigenaren/bewoners geen medewerking hebben verleend aan de nulmeting of waarvoor de situatie nog nader onderzocht moet worden, niet vergunde woonboten, maatvoeringsexcessen en excessen op het gebied van zorgplicht, welstand, illegaal gebruik (wonen/hotels) en niet vergunde bouwsels op de kade. Hierover zal duidelijk gecommuniceerd worden in het stedelijk waterberaad en het klankbordoverleg. • Rekening houden met de sociale problematiek bij woonboten. In het project is oog voor schrijnende situaties. Zo nodig worden ketenpartners ingeschakeld rondom wonen, zorg en maatschappelijke opvang, zodat mensen letterlijk en figuurlijk niet op straat komen te staan. Dit wordt altijd in overleg met de eigenaren/ bewoners van de betreffende woonboten gedaan. • Rekening houden met de verplaatsingsproblematiek van te grote woonboten en de benodigde wisselplekken in relatie tot het Programma Bruggen en Kademuren. Er worden afspraken gemaakt met het programma Bruggen en Kademuren over woonboten, daar waar samenhang bestaat tussen de aanpak Nulmeting Woonboten en het Programma Bruggen en Kademuren.

De voorgestelde uitgangspunten zijn daarin het niet dubbel organiseren van taken (waarbij het VTH Stadsdelen verantwoordelijk is en blijft voor de Wabo- en Vob gerelateerde VTH-taken), het vinden van slimme gezamenlijke oplossingen voor verplaatsing en het gebruik van wisselplekken, het actueel houden en registreren van informatie rondom woonboten en wisselplekken bij het Projectteam Aanpak Nulmeting Woonboten en bovenal het goed communiceren met woonbooteigenaren en -bewoners.

Gegenereerd: v1.17

5

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt B22

B&W

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

Het definitieve beleidsdocument is voorafgaande aan de besluitvorming van het college nog geagendeerd voor het Portefeuilleoverleg Fysiek van de stadsdelen van 29 oktober 2020. Een laatste reactie van de portefeuillehouder stadsdeel West is verwerkt in de stukken. De voorzitter van het Portefeuilleoverleg Fysiek heeft namens de portefeuillehouders van de stadsdelen op 19 november per mail ingestemd met het aangepaste stuk en is er mee akkoord gegaan dat dit verder in procedure wordt gebracht. De Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten is tot stand gekomen in een samenwerking en overleg tussen de teams Vergunningen en Toezicht en handhaving Bouw & Gebruik van de stadsdelen, Projectteam Wabo, Wonen, R&D, Juridisch bureau, ODNZKG, Stadswerken en G&O. Daarnaast worden met de GGD, Basisinformatie (BAG) en de politie afspraken gemaakt over gegevensdeling, afstemming en samenwerking.

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

De kosten voor de in de Aanpak Nulmeting Woonboten beschreven aanpak komen uit op in totaal €2.524.000 over de periode 2020-2023. Deze kosten worden gedekt uit het bij de Voorjaarsbrief 2020 hiervoor toegekende budget in programmaonderdeel 11.1 Wonen en bouwen. Tabel: financiële consequenties van de beslispunten (i = incidenteel, s = structureel) LASTEN Omschrijving (I)

Jaar 2020

Jaar 2021

Jaar 2022

Jaar 2023

Totaal

€ 400.000

€ 708.000

€ 708.000

€ 708.000

Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Communicatie Binnen de gemeente

Gegenereerd: v1.17

Opnemen in de besluitenlijst

6

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening (30)

Agendapunt B22

Gemeente Amsterdam College van burgemeester en wethouders

B&W

Voordracht voor de College vergadering van 15 december 2020

Buiten de gemeente

Publicatie in het Gemeenteblad op www.officielebekendmakingen.nl Documenten Registratienr.

Naam

AD2020-090253

Advies (pdf)

AD2020-098257

B22 Bekendmaking Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten.docx (msw12)

AD2020-090249

Bijlage 1 Bekendmaking Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten.docx (msw12)

AD2020-090248

Bijlage 2 Commissie RO tkn Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten.docx (msw12)

AD2020-094217

Bijlage 3 Nota van beantwoording Aanpak Nulmeting Woonboten inclusief de Handhavingsstrategie Woonboten.docx (msw12)

AD2020-089241

College van B&W Voordracht (pdf)

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Projectleider Woonboten, Harm Elgersma, 06 1088 4729, h.elgersma@amsterdam.nl Projectleider Wabo, Ruud Laagland, 06 28 78 77 65, r.laagland@amsterdam.nl Besluit college van burgemeester en wethouders

Conform besloten, voorts wordt de portefeuillehouder gemachtigd tot het maken van tekstuele wijzigingen

Gegenereerd: v1.17

7