Bijlage 1_Brief VNG Toeslagenaffaire 22 januari 2021.pdf

Aan Minister President Drs. M. Rutte Minister Drs. K.H. Ollongren Minister Drs. W. Koolmees Staatssecretaris Drs. A.C. van Huffelen

Datum

22 januari 2021 Kenmerk

COS/U202100054 Telefoon

070-3738393 Bijlage(n)

-

Onderwerp Toeslagenaffaire

Geachte leden van het Kabinet,

Op 18 januari heeft de VNG u in afschrift een brief gestuurd aan de Kamer over de kabinetsreactie op Ongekend Onrecht. Als medeoverheid hebben wij alle belang bij herstel van het vertrouwen in de overheid als geheel. Daarom deden wij in onze brief een aantal handreikingen vanuit onze ervaringen met de brede schuldenaanpak, waarbij we het ministerie van SZW hebben opgeroepen de regierol te nemen. In de daaropvolgende Kamerbrief heeft staatssecretaris Van Huffelen haar gewenste aanpak geschetst. Wij maken ons grote zorgen over de inhoud van deze Kamerbrief. Met name over de wijze waarop over de schuldenaanpak van de gedupeerde ouders kinderopvangtoeslagaffaire wordt gecommuniceerd vanuit Belastingdienst/Toeslagen. Daarom doen wij in deze brief een aantal voorstellen voor het vervolg. Helder en eerlijk communiceren Helder en eerlijk communiceren met gedupeerde ouders is wat ons betreft de eerste stap om het vertrouwen te herstellen. Het is nu echter een chaos in de communicatie naar gedupeerden. De staatssecretaris geeft verschillende boodschappen af in het Kamerdebat, in een webinar voor gedupeerde ouders en in de media. Wij vinden dit niet te accepteren richting de gedupeerde ouders die al zo lang wachten op duidelijkheid.

Het zorgt bij ons ook voor twijfel of u het uitgangspunt onder de samenwerkingsafspraken tussen Belastingdienst/ Toeslagen en gemeenten nog wel onderschrijft. Dat uitgangspunt is, dat de Belastingdienst onverkort de volledige verantwoordelijkheid op zich neemt voor de problemen van gedupeerden. Deze zijn immers als gevolg van fouten en onrechtmatigheden bij Toeslagen ontstaan. Het geeft geen pas dat deze verantwoordelijkheid, gelet op de uitingen van de staatssecretaris in het webinar voor gedupeerde ouders, nu deels wordt doorgeschoven naar gemeenten.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

U202100054

PROD

Zowel voor de gedupeerde ouders als voor gemeenten – om de gedupeerde ouders goed te kunnen helpen – zijn de volgende zaken van belang: 1) Wij roepen u dringend op om op de korte termijn duidelijkheid te verschaffen voor gedupeerde ouders wat er met hun schulden (welke dan ook) gebeurt. Er moet een duidelijke regeling komen voor de schulden bij publieke en private schuldeisers. Maar ook voor de vele informele schulden die zij hebben bij familie en vrienden. De regeling moet ervoor zorgen dat gedupeerde ouders een schuldenvrije nieuwe start kunnen maken, conform de unaniem in Kamer aangenomen motie en vanuit de erkenning dat de overheid de gedupeerde ouders collectief onrecht heeft aangedaan. Daarbij kan het niet zo zijn dat (al dan niet private) schuldeisers met separate claims (blijven) komen waardoor gedupeerde ouders nooit een punt kunnen zetten achter deze affaire. 2) Ook roepen wij u op om met de regeling recht te doen aan gedupeerde ouders die hun schuld al hebben afbetaald. Er zijn gedupeerde ouders die de afgelopen jaren alles in het werk hebben gesteld om hun – onterechte – schuld aan de Belastingdienst/Toeslagen af te lossen. Ook voor deze ouders moet een vorm van compensatie komen die recht doet aan wat zij hebben doorgemaakt.

Het feit dat zij nu geen schulden meer hebben, laat onverlet dat zij de afgelopen jaren grote nood hebben gekend, zowel materieel als immaterieel. Dat moet ook erkend én gecompenseerd worden. 3) Daarnaast is het van groot belang dat u glashelder en eenduidig communiceert hoe de schulden (welke dan ook) zich verhouden tot de 30.000 euro compensatie die aan de ouders is beloofd. En hoe u ervoor gaat zorgen dat deze 30.000 euro compensatie daadwerkelijk aan alle gedupeerde ouders ten goede komt. 4) De regeling van de Belastingdienst/Toeslagen hiervoor moet gezamenlijk met de VNG/gemeenten worden uitgewerkt. De definitieve versie van de regeling moet ter goedkeuring worden voorgelegd zodat de VNG/gemeenten de uitvoerbaarheid van de regeling kunnen toetsen. Een regeling die in het kader van de gemeentelijke schuldhulpverlening niet (goed) uitvoerbaar is, is funest voor het herstel van het vertrouwen in de overheid. Wij hebben begrepen dat ook de NVVK ideeën heeft over een regeling, die we hier bij zouden kunnen betrekken. De volgende punten moeten in ieder geval onderdeel zijn van een regeling: - Een helder en realistisch tijdpad voor de compensatie van de gedupeerde ouders. - Elke gemeente krijgt een vaste contactpersoon bij de Belastingdienst om heldere communicatie te borgen.

- De gedupeerde ouder zelf en de gemeente krijgen vooraf een signaal dat de compensatie wordt overgemaakt maar vooral ook wanneer deze wordt overgemaakt. - Als de inschatting van de gemeente is dat het overmaken van de compensatie op dat moment niet opportuun is (vanwege risico van beslaglegging) de uitbetaling tot een later moment wordt uitgesteld zodat eerst een oplossing voor de schulden gevonden kan worden. Het kan niet zo zijn dat door gebrek aan afstemming de compensatie niet bij de ouder terecht komt of dat daar direct beslag op wordt gelegd, en de door de Belastingdienst veroorzaakte problemen alsnog door gemeenten moeten worden opgelost. - Adequate gegevensuitwisseling tussen Belastingdienst/Toeslagen en gemeenten. Van de gemaakte afspraken moet in de praktijk nog blijken of deze goed werken. Sowieso bieden deze afspraken onvoldoende soelaas voor de vraagstukken die nu leven bij het al dan niet kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen. Gemeenten mogen de gegevens die ze krijgen alleen gebruiken om contact te leggen en niet om via bestandsvergelijking te checken op gemeentelijke schulden bij gedupeerde ouders.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/3

Deze brief zenden wij in afschrift aan de vaste commissie Financiën in de Tweede Kamer. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

Mr. L.K. Geluk Algemeen Directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/3