Bijlage 1 bij RIB -Nota van beantwoording advies stadsdelen SHP's

Nota van beantwoording adviesvraag stadsdelen op Strategische Huisvestingsplannen Versie 24 oktober 2023

Geachte leden van de dagelijks besturen van stadsdelen en stadsgebied Weesp, Op 3 juli heeft het College uw advies gevraagd over de Strategische Huisvestingsplannen Kunst & Cultuur, Sport & Bewegen en Jeugd, Zorg en Basisvoorzieningen (hierna: SHP’s). Wij danken u voor uw uitgebreide en waardevolle adviezen. In deze nota van beantwoording zijn de adviezen en reacties die vaker terugkwamen en breed van toepassing zijn, samengevat en voorzien van reactie en informatie. In aanvulling op deze nota ontvangt u per stadsdeel en stadsgebied een gedetailleerde reactie op uw adviezen en suggesties, waarin ook is aangegeven of en hoe dit tot wijzigingen heeft geleid in de plannen. Om te beginnen wordt in uw adviezen waardering uitgesproken voor de voorbereiding van deze adviesvraag, die in goede samenwerking met de stadsdelen is gedaan. U geeft veelal aan zich te herkennen in de geschetste opgaven. Ook geeft u aan verheugd te zijn over de gelijktijdige ontwikkeling van de huisvestingsplannen van verschillende domeinen, waarmee de samenhang van de geschetste opgaven beter tot zijn recht komt dan voorheen. Integrale opgaven Als verbeterpunt komt in de adviezen terug dat het betrekken van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs bij de adviesvraag de synergie van de SHP’s én van uw adviezen nog verder had kunnen vergroten.

Juist bij de nieuwbouw van scholen liggen er kansen om combinaties te maken met andere voorzieningen, die ten goede komen aan de leerlingen, hun ouders en andere buurtbewoners. Daarom is in alle huisvestingsplannen aandacht besteedt aan kansrijke of juist succesvolle combinaties en clusteringen van voorzieningen, zeker ook met onderwijs. Het betrekken van het IHP Onderwijs bij deze adviesvraag was bij deze actualisatie helaas niet haalbaar, omdat het IHP een ander tijdpad kent. Dit verbeterpunt wordt meegenomen voor de volgende actualisatieronde. In uw adviezen komt regelmatig terug dat huisvesting slechts een middel is voor een maatschappelijk doel. Ook aandacht voor programmering en exploitatie is essentieel. Uitbreiding van voorzieningen is mooi, maar zonder bijbehorende programmering , worden de maatschappelijke doelen niet behaald. Om dit te onderstrepen heeft het belang van een integrale benadering van huisvesting, programmering en exploitatie op uw advies nóg meer nadruk gekregen in de stukken. Een complete stad is méér De SHP’s zijn een belangrijke stap bij het werken aan een inclusieve, leefbare en complete stad. Het zijn koersdocumenten die bestaand beleid en ambities vertalen naar concrete opgaven, ruimteclaims en huisvestingskosten voor de maatschappelijke voorzieningen in de stad in de komende 5 tot 10 jaar.

Zoals in uw adviezen duidelijk terugkomt, is voor die complete stad veel méér nodig dan de gemeente via SHP’s in kan voorzien. U vraagt terecht aandacht voor de huisvesting voor voorzieningen als huisartsen, kinderen buitenschoolse opvang, lokale initiatieven, nachtcultuur en goede openbare ruimte als randvoorwaarden voor prettig wonen in Amsterdam. Hoewel deze niet vallen onder de vastgestelde huisvestingstaken van de gemeente en dus ook niet zijn opgenomen in de SHP’s, zijn dit belangrijke aanvullingen. Zeker in een context van verdichting en grote druk op de ruimte in de stad. De vraag of en hoe hierop geacteerd wordt, wordt geadresseerd in politieke- en beleidsprocessen, zoals bijvoorbeeld de lopende actualisatie van de referentienormen. Wanneer hier wijzigingen uit volgen, werken deze door in de huisvestingsopgave voor de maatschappelijke voorzieningen. Hoe is de opgave in de gebiedsontwikkeling bepaald De huisvestingplannen sluiten aan op de collegeambitie om 7.500 woningen per jaar te bouwen. Voor groei van de stad zijn de referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen het uitgangspunt voor

het bepalen van de huisvestingsopgave in nieuwe buurten. Op basis van de woningbouwprognoses van G&O en de referentienormen is inzicht gegeven in het benodigde aantal m2 maatschappelijke voorzieningen per stadsdeel. Dit is gedaan op basis van de woningbouwplannenmonitor, waarbij aan de hand van verwachte slagingspercentages een uiteindelijke planning bepaald wordt. Daarnaast is, gekoppeld aan de woningbouwplanning binnen een projectgebied, onderzocht op welke manier de opgaven voor maatschappelijke voorzieningen op gebiedsniveau het beste kunnen worden ingevuld en gepland. Daarbij wordt altijd de relatie gelegd met het huisvestingsaanbod- en vraag in de omgeving. In bestaande buurten wordt het bepalen van de opgave voor maatschappelijke voorzieningen gedaan op basis van de maatschappelijke opgaven, de aanwezige groeiruimte, of juist tekort daaraan, in bestaande huisvesting, en de onderhouds- en vervangingsopgaven. Voorzieningen als verbinding tussen buurten Zowel het aantal plannen binnen de horizon van de SHP’s, als de planning hiervan zoals weergegeven in kaarten en tabellen in de SHP’s, is gebaseerd op de planning die op dit moment wordt aangehouden per projectgebied. Als deze wijzigen, wijzigt ook de bijbehorende opgave voor de maatschappelijke voorzieningen.

Koersdocumenten als de Ontwikkelstrategie 2035, die in Q1 2024 bestuurlijk wordt voorgelegd, zijn bepalend voor waar en wanneer er de komende jaren nieuwe woningen gebouwd zullen worden. Daarbij vraagt u zeer terecht om aandacht voor het verbinden van oude en nieuwe buurten. Hieraan werken we dan ook hard, zowel in de bestaande stad, als vanuit de gebiedsontwikkeling. Dat is geen makkelijke opdracht en kan niet enkel via investeringen in gebouwen worden gerealiseerd, hiervoor is afstemming over de programmering van de voorzieningen nodig. Hiervoor zoeken we samenwerking met relevante beleidsafdelingen en stadsdelen. Specifiek vraagt u in uw adviezen aandacht voor het belang van tijdelijke huisvesting voor voorzieningen, tot een definitieve vestiging is opgeleverd. Dit is altijd een doel, waar met veel creativiteit en vindingrijkheid aan gewerkt wordt. Hiervan zijn in de SHP’s dan ook zoveel mogelijk voorbeelden opgenomen. Zoals u weet is dit echter bijna altijd een complexe ruimtelijke en financiële puzzel, waarvoor helaas niet altijd een oplossing gevonden. Planning, financiën en snel kunnen handelen De planning en het moment van kredietverlening voor huisvestingsprojecten voor maatschappelijke voorzieningen hangt sterk samen met het tempo van de gebiedsontwikkeling. Een terugkerend advies hierbij is om meer inzicht te geven in de planning van projecten in de SHP’s.

Hier is niet voor gekozen, omdat SHP’s slechts eens in de vier jaar worden opgesteld. Gegeven de dynamiek die er bestaat in de planning van projecten zou het vermelden van een exacte planning schijnzekerheid geven. Wat een beter inzicht biedt in de actuele planning zijn de Meerjaren Investeringsplannen die jaarlijks worden opgesteld, onder meer in overleg met de stadsdelen. Ook vraagt u om een duidelijker en een onderscheid tussen projecten die volgen uit gebiedsontwikkeling en die horen bij het op peil houden van het voorzieningenniveau in de bestaande stad. Dit is voor een aantal SHP’s gedaan, maar ook dit wordt explicieter gemaakt in de Meerjaren Investeringsplannen. Waarbij zich bovendien in veel gevallen een combinatie voordoet van toegenomen ruimtevraag door groei én renovatie- en instandhoudingsopgaven in bestaande buurten. De financiële systematiek achter de realisatie van huisvesting voor maatschappelijke voorzieningen is solide, maar in uw ervaring te weinig flexibel wanneer snel gehandeld moet worden om in de bestaande stad een vrijgekomen locatie voor voorzieningen te huren, kopen of realiseren. Dit is dés te belangrijker, om te zorgen dat mensen in bestaande en verdichtende buurten gebruik kunnen blijven maken van een voldoende aanbod aan maatschappelijke voorzieningen.

De laatste jaren is dit ook beter mogelijk geworden, door de introductie van het nieuwe investeringsstelsel. Hierbij wordt er gewerkt met meerjarige investeringsplafonds, waardoor er meerjarig meer zekerheid is over de beschikbare middelen voor investeringen. Verder kunnen besluiten over projecten onder de € 20 miljoen direct door het college worden genomen. Dit verkort de doorlooptijd van de besluitvorming. Wel is er nog winst te behalen als

het gaat om de snelheid van handelen en het schakelen tussen de ambtelijke organisatieonderdelen. In de volledige breedte van het investeringsdomein Maatschappelijke Voorzieningen worden in het Meerjaren Investeringsplan bij de Voorjaarsnota de verwachte projecten voor het eerstvolgende jaar inzichtelijk gemaakt. Deze worden vervolgens opgenomen in het investeringsportfolio in de begroting. Het definitieve besluit over toekenning middelen aan een project gebeurt via het investeringsbesluit, dat wordt aangevraagd op basis van de in de begroting opgenomen investeringsruimte voor de projecten Maatschappelijke Voorzieningen. Conclusie Concluderend zij wij verheugd over uw tevredenheid over het proces en de inhoud van de plannen. Deze koersdocumenten bieden een goed inzicht in de ruimtelijke opgave die volgt uit de maatschappelijke taken die wij als gemeente hebben. U hebt als stadsdelen veel inhoudelijke adviezen meegegeven, die hebben geleid tot aanscherpingen van de huisvestingsplannen en handvatten geven voor het inrichten van de volgende actualisatieronde. Daarnaast zien wij in uw adviezen een belangrijk signaal. De verdichting van de stad en de immer groeiende druk op de ruimte heeft zijn weerslag op ons vermogen het voorzieningenniveau in de bestaande stad op peil te houden en te laten meegroeien met de groei van de stad.

Dit geldt voor de maatschappelijke voorzieningen waarvoor de gemeente een huisvestingstaak heeft. Maar u onderstreept dat dit evenzeer geldt voor een waaier aan andere voorzieningen, die een enorme maatschappelijke waarde hebben in de dagelijkse levens van Amsterdammers en óók onderdeel zijn van een complete stad. Van huisartsen tot nachtcultuur; de schaarste aan stedelijke ruimte maakt dat het piept en kraakt. Wij danken u voor zowel uw adviezen op de SHP’s, als voor uw bredere signalen. Ze worden zoveel mogelijk geadresseerd in de SHP’s en het vervolgproces, en waar mogelijk ook in gerelateerde beleid- en planvormingsprocessen. Nauwe samenwerking met de stadsdelen blijft een voorwaarde voor het plannen, bouwen en onderhouden van goede maatschappelijke voorzieningen op de juiste plekken, als essentiële onderdelen van een leefbare, inclusieve en aantrekkelijke stad.