Bijlage 1 - Beschrijving maatregelen voor update 2024.pdf
Tekst van het document
Maatregelenpakket Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg 28-11-2024 In dit document wordt als eerste een overzicht gegeven van de belangrijkste ontwikkelingen en wijzigingen van het mobiliteitsplan; daarna volgt een beschrijving van álle maatregelen. Het pakket aan maatregelen is geactualiseerd. Dat is gebeurd om de volgende redenen: - Een aantal maatregelen wordt anders ingevuld vanwege nieuwe inzichten in de haalbaarheid of het effect. - Drie projecten gaan we niet verder onderzoeken omdat er geen noodzaak meer voor is. - Een aantal projecten is ‘on-hold’ gezet omdat er op dit moment geen budget beschikbaar is. Onderstaande kaart geeft een overzicht:
November 2024
Hierboven een overzicht van nieuwe, vervallen en gewijzigde maatregelen t.o.v. update 2021 Hieronder volgt een korte toelichting op de wijzigingen van het maatregelenpakket. Nieuw ➢ O11: Een definitieve eindhalte Strandeiland/Buiteneiland met laadvoorzieningen. Deze is nodig voor de bussen naar Bijlmer-Arena en Weesp (maatregelen O5 en O6). Dit project zal in 2025 worden opgestart. ➢ O12: Tijdelijke OV maatregelen Zuiderzeeweg IJburglaan. Deze maatregelen zijn bijna allemaal in 2024 uitgevoerd en zijn mede nodig om de komst van de Hogeschool Inholland te faciliteren. Een extra opgang naar de tramhalte staat nog op de planning. Vervallen ➢ F8b: Brug aanpassen bij Pampusweg – Maxisweg. De brug ligt buiten de gemeentegrenzen. Er zijn sinds de maatregel in 2018 is opgenomen geen signalen dat de smalle ruimte voor fietsers tot grote problemen leidt. Hoewel de situatie voor fietsers zeker niet optimaal is wordt er geen inhoudelijke noodzaak gezien voor deze maatregel. Bovendien zou het een dure maatregel zijn. Om geen verkeerde verwachtingen te wekken, wordt de maatregel van de lijst gehaald. ➢ F9: Fiets en voetgangersoversteek Piet Heintunnel: deze maatregel is niet meer nodig bij het realiseren van de voorkeursvariant van de Cruciale Mijl IJburglaan (A3). ➢ A9: Verbeteren aansluiting provinciale weg (Maxisweg). Deze aansluiting ligt buiten de gemeentegrenzen.
Er zijn sinds de maatregel in 2018 is opgenomen geen signalen dat er serieuze problemen zijn met de huidige situatie. Er wordt geen inhoudelijke noodzaak gezien om op deze plek te investeren in een nice-tohave maatregel. Om geen verkeerde verwachtingen te wekken wordt de maatregel van de lijst gehaald. ➢ G9: Onderzoek continueren gedragsmaatregelen renovatie PHT. Er is geconcludeerd dat deze maatregelen niet geschikt zijn voor een structurele toepassing.
2
Gewijzigd ➢ G3: Hubstrategie Strandeiland bestaande uit a) meerdere buurthubs en b) een centrale wijkhub. In de update van 2021 stond dit nog als Proeftuin mobiliteitshubs Strandeiland. Inmiddels zijn we gestart met maatregel G3a. De eerste twee buurthubs zijn aanbesteed en in voorbereiding door ontwikkelaars, de derde is onderdeel van een lopende tender op Strandeiland. De buurthubs zijn voor bewoners bedoeld en de wijkhub – die pas na 2032 gepland staat – zal ook voor bezoekers zijn. ➢ G4: E-fiets stimuleringsprogramma. Deze maatregel is verder uitgewerkt en bestaat nu uit drie onderdelen. Er zijn twee pilots met een e-bike probeeraanbod voor sociale huurders uitgevoerd (G4a). Na deze pilots zijn de ‘uitrol’ van het e-bike probeeraanbod op Strandeiland (G4b) en het stimuleren van de fietsroute IJburg-Zuidoost via Benno Premselabrug (G4c) toegevoegd aan de maatregel. ➢ A7: Optimalisatie kruispunten Oostelijke ontsluiting. Op de kruispunten Muiderlaan worden compactere kruispunten gerealiseerd dan eerder ontworpen voor de eindsituatie. We monitoren of deze kruispunten voldoende capaciteit hebben voor de eindsituatie (na 2040). De verkeersveiligheid en de betrouwbaarheid van het OV zijn daarin leidend. De doorstroming van de auto kan hierbij een middel zijn, maar geen doel op zichzelf.
On hold De onderstaande maatregelen zijn weliswaar onderdeel van het mobiliteitsplan maar staan on-hold, omdat er nu geen zicht is op budget. Hiermee is het onzeker of deze maatregelen er komen. ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢
F2: Opwaarderen fietsroute Amsterdamsebrug (wél zicht op tweederde van het budget) F3: Luie trappen bij Schellingwouderbrug op Zeeburgereiland F6b: Fietsverbinding Diemerzeedijk/Zuider IJdijk verbeteren F7c: Extra fietsparkeerplekken bij de bushalte Diemerknoop F10, Onderzoek e-fietsroute Amsterdamse brug <-> Strandeiland O8, Definitieve bushalte lijn 37 t.h.v. Schellingwouderbrug. Hiervoor is nu eerst een (goedkopere) tijdelijke halte gerealiseerd, onderdeel van maatregel O12. A10: Weren sluipverkeer Bert Haanstrakade A11: P&R Zeeburg G2: Stimuleringsprogramma deelmobiliteit Sluisbuurt G4c: stimuleren fietsroute IJburg-Zuidoost via Benno Premselabrug voor de E-bike G6: Stimuleren deelmobiliteit huidige bewoners G7: Brochure Mobiliteitsaanbod nieuwe bewoners
De volgende maatregel staat on-hold vanwege inhoudelijke redenen: ➢ F5a: Ontbrekende schakel e-fietsroute Diemerpark. Vanwege de ecologische gevolgen van een extra stuk fietspad in het Diemerpark wordt voorlopig afgezien van deze maatregel (ecologische bovengrens, Amsterdam Maakt Ruimte). De maatregel blijven we wel monitoren. Hieronder volgt een beschrijving van alle maatregelen.
3
Overzicht/beschrijving alle bereikbaarheidsmaatregelen Zeeburgereiland en IJburg Deze bijlage hoort bij de Programma update 2024. De 3e voortgangsrapportage van het mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg. De integrale aanpak van de bereikbaarheid - 2018 tot 2043. In dit document zijn alle maatregelen van het pakket kort beschreven. Het gaat om maatregelen voor het OV, fietsmaatregelen, automaatregelen en smart mobility -en gedragsmaatregelen. De kern van het programma is het integraal samenhangend pakket van maatregelen. Dit pakket is nodig om het gebied tussen nu en 2043 bereikbaar te houden. Het pakket zorgt ervoor dat OV en infrastructuur de toename van het aantal bewoners kunnen verwerken en dat het gebied beter aansluit op Amsterdam en de regio. Bovendien bevordert het pakket dat het verkeer zich beter verspreidt over meerdere routes, OV-verbindingen en fietspaden, en dat een beter alternatief voor de auto wordt geboden. Bij de beschrijving van de maatregel wordt ook de status aangegeven. Deze zijn als volgt onderverdeeld: • • • • •
Gerealiseerde maatregelen. In de afgelopen 6 jaar zijn een aantal maatregelen gerealiseerd Actieve maatregelen. Maatregelen waar actief aan wordt gewerkt aan de voorbereiding of de uitvoering. Geplande of te monitoren maatregelen. Maatregelen die in de toekomst nodig zijn en maatregelen waarvan gemonitord wordt of en wanneer ze nodig zijn. Maatregelen ’on hold’. Aan deze maatregelen wordt niet (verder) gewerkt omdat er geen budget is. Het is onduidelijk of en wanneer er voldoende budget beschikbaar komt. Vervallen maatregelen. Deze maatregelen zijn geen onderdeel meer van het maatregelenpakket.
Hieronder volgt een toelichting op de maatregelen:
Maatregelen openbaar vervoer O1 Verlenging IJtram - actief Op dit moment beschikt de oostflank over één hoogwaardige openbaar vervoerverbinding: de IJtram tussen IJburg en CS. Deze tramlijn (lijn 26) wordt verlengd naar Centrumeiland en Strandeiland. Dat is in het bestemmingsplan voor de tweede fase van IJburg verankerd. De tram zal aan de noordoostzijde van IJburg 2 eindigen. Deze verbinding is nodig om IJburg te verbinden met de binnenstad van Amsterdam en biedt via het CS snelle toegang tot de rest van Nederland. De verlenging gaat in 2 fases, gekoppeld aan de ontwikkeling van Strandeiland. Eind 2025 wordt de 1e verlenging van de IJtram opgeleverd. De tweede verlenging is gepland in de periode 2030-2035. O2 Verbetering IJtram korte termijn (gerealiseerd 2020) De IJtram zat tot de zomer van 2020 in de spitsuren tegen zijn maximale capaciteit aan. Het is niet mogelijk om de frequentie van de IJtram te verhogen tot meer dan 15x per uur. Er wordt nu met gekoppelde dubbele tramstellen gereden. Daarmee is de capaciteit vergroot en is er ook ruimte om deze nog verder te vergroten.
Daarnaast zijn de volgende maatregelen genomen om dit mogelijk te maken: a) Het in- en uitstappen efficiënter is gemaakt; b) Het beveiligingssysteem op een deel van het traject is aangepast om te zorgen dat er minder verstoringen zijn; c) De capaciteit van de IJtramremise is vergroot om meer trams te kunnen stallen;
4
d) Bij het Centraal Station is een ‘calamiteitenlus’ aangelegd, zodat de tram kan keren als de sporen aan de voorzijde zijn gestremd. O3 Aanpassing kruispunt IJburglaan/Zeeburgereiland voor Oosttangent voor bus 37 (gerealiseerd 2019) De doorstroming en de betrouwbaarheid van de Oosttangent (busverbinding Amsterdam Amstel – Amsterdam Noord) is verbeterd doordat het kruispunt IJburglaan/ Zuiderzeeweg is aangepast. De bus staat minder vaak vast. Daarnaast is een extra rijstrook voor afslaand verkeer richting de A10 aangelegd, anticiperend op toename van het autoverkeer. De volgende aanpassingen zijn gerealiseerd: • • •
Op het kruispunt zijn extra rijstroken gerealiseerd voor verkeer van de Amsterdamsebrug richting de A10 en terug. Daardoor is de doorstroming op de Amsterdamsebrug verbeterd, ook voor de bus; Een bushalte in middenligging ten zuiden van het kruispunt. De bus kan zo gemakkelijker halteren en oprijden, zonder wachtend autoverkeer te hoeven kruisen; Een extra rijstrook voor afslaand verkeer vanaf de Schellingwouderbrug / Sluisbuurt richting de A10. Deze extra rijstrook heeft ook een positief effect op lijn 37.
O4 Verbinding Zeeburgereiland – later gepland Voor de huidige bereikbaarheid zijn Zeeburgereiland en IJburg afhankelijk van de IJtram, bus 37 / 66 en van bestaande fietsverbindingen via de Amsterdamsebrug en de Nesciobrug naar de stad. Er zijn met het oog op de sterke toename van het aantal fietsers en ov-reizigers ten gevolge van de gebiedsontwikkeling op Zeeburgereiland en IJburg verbeteringen voor de OV en fietsverbindingen uitgewerkt. Het gebied is voor OV bereikbaarheid vooral afhankelijk van de IJtram. Dit is een zeer snelle en goed gebruikte tramlijn. Het is echter niet helemaal duidelijk of de capaciteit in de toekomst voldoende kan worden vergroot om aan de toekomstige vraag te voldoen. Daarvoor uitgevoerde berekeningen laten zien dat dit in de toekomst net wel of net niet past. Bijkomend aandachtspunt is een alternatieve OV ontsluiting in geval van verstoring van lijn 26. Het autoluw realiseren van woonwijken op Zeeburgereiland en IJburg vergt ontsluiting via een robuust en aantrekkelijk OV- en fietsnetwerk. Daarom is afgelopen periode een aanvullende OV verbinding met de stad verkend. Geconcludeerd is dat de komende 10 a 15 jaar nog kan worden volstaan met het intensiveren en uitbreiden van de bestaande lijnen (bus 37 en tram 26).
Monitoring van het aantal OV reizigers moet duidelijk maken of na 2040 een extra tramlijn noodzakelijk is vanwege gevraagde OV capaciteit, dan wel gewenst vanuit OV capaciteit (comfort) of het bieden van een alternatieve reisroute (robuustheid). O5 HOV bus IJburg – station Amsterdam Bijlmer Arena (gerealiseerd 2024) Er is een grote behoefte aan een betere verbinding tussen IJburg en de zuidoost lob van de stad. IJburg 1 (Haveneiland) is nu met Bijlmer Arena verbonden met lijn 66. Aanvullend is een HOV busverbinding van IJburg 2 Strandeiland naar Bijlmer-Arena gestart eind 2024 met een reistijdwinst van 7 tot 9 minuten. Deze verbinding ontsluit niet alleen een gebied met veel werkgelegenheid en leisure, maar geeft ook toegang tot een snelle treinverbinding richting Utrecht (en verder). Bij de volledige ontwikkeling van IJburg 2 is de verwachting dat 1.100 tot 1.400 extra OV-reizigers in de ochtendspits gebruik zullen maken van de HOV verbinding. Hiermee wordt de bus druk genoeg om hoogfrequent met gelede bussen te exploiteren. Daarnaast trekt deze bus in de ochtendspits 400 tot 600 reizigers uit de IJtram. Met deze verbinding wordt het Ov-systeem robuuster. Deze busverbinding wordt eind 2024 in gebruik genomen. O6 Bus IJburg – station Weesp - actief Naast de HOV-bus naar Bijlmer Arena is ook een verbinding naar station Weesp wenselijk. Deze is eind 2025 gepland.
Door deze verbinding wordt de reistijd van IJburg naar Almere, het Gooi en verder met 10 minuten of meer verbeterd. Van Strandeiland naar station Weesp is zelfs een tijdwinst van meer dan 20 minuten mogelijk. Ook deze buslijn zorgt voor een aantrekkelijk alternatief voor reizigers en hiermee een robuuster Ov-systeem. O7
Tramstalling Zeeburgereiland - actief
5
De huidige tramstalling op Zeeburgereiland is een tijdelijke voorziening. Deze is in 2020 uitgebreid zodat er voldoende ruimte is voor de extra tramstellen die nodig zijn voor het rijden met dubbele tramstellen. Deze stalling zal te klein zijn wanneer de IJtram (lijn 26) verder wordt doorgetrokken naar Strandeiland en de frequentie van de lijn wordt verhoogt naar 15 keer per uur in beide richtingen. Om die reden moet uiterlijk in 2034 een grotere, definitieve stalling zijn gerealiseerd, met uitgebreidere faciliteiten, zoals een quick-servicespoor. Daarbij moet bovendien rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de nieuwe OV Verbinding Zeeburgereiland (O4) een tram wordt, waardoor het aantal tramopstelplaatsen nog verder moet worden uitgebreid. Bovendien is de huidige locatie van de tijdelijke stalling niet meer goed bereikbaar, als de trambaan wordt verlegd naar de noordzijde van de IJburglaan, in het kader van de verkenning Cruciale Mijl IJburglaan (A3). Onderzocht is welke locatie het meest geschikt is voor een definitieve tramstalling, onder andere op basis van de stedenbouwkundige inpasbaarheid, kosten en de mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik. Daarbij kwam de Oostpunt van het Zeeburgereiland als voorkeurslocatie naar boven. Deze voorkeurslocatie is op 10 oktober 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.
De komende periode wordt het ontwerp van de tramstalling op de Oostpunt verder uitgewerkt, in samenhang met de gebiedsontwikkeling in dat gebied. O8 Bushalte lijn 37 bij de Schellingwouderbrug – on hold Voor een hoogwaardige OV verbinding geldt een maximum afstand van 800 meter tot de halte. Zo bekeken bedient de IJtram het grootste deel van de Sluisbuurt, maar een klein deel valt erbuiten. Voor de Oosttangent (bus 37) is de situatie minder optimaal: alleen het zuidelijke deel van de Sluisbuurt ligt binnen de normafstand van de halte. Om de Sluisbuurt en Sportheldenbuurt beter te bedienen met het OV, is het wenselijk om een extra bushalte voor de Oosttangent te maken ter hoogte van de Schellingwouderbrug. De constructie en hellingbaan van de brug maakt deze halte kostbaar en lastig inpasbaar, maar gezien het belang om zoveel mogelijk mensen op het Zeeburgereiland tot het OV te verleiden is dit wel een belangrijke maatregel. Hiervoor is nu eerste een tijdelijke maatregel gerealiseerd, namelijk de nieuwe bushalte Rudolf Nurejevstraat (lijn 37). Deze is onderdeel van maatregel “O12- korte termijn OV maatregelen Zuiderzeeweg/IJburglaan”. Zie voor meer informatie maatregel O12. O9 Versterken knoop Muiderpoort – actief Bewoners hebben aangegeven een goede verbinding naar station Muiderpoort wenselijk is.
Het station ligt op 3 km van de Sluisbuurt (precies de gemiddelde fietsafstand tot stations in NL) en 5 km van Haveneiland. Op dit moment is het geen intercitystation. In de spits rijden er 6 intercity treinen per uur in beide richtingen tussen Amsterdam en Eindhoven. Die stoppen allemaal op station Amstel. Wanneer een deel van deze treinen op Muiderpoort stopt, krijgt dit station een sterkere functie. Dit verbetert de OV bereikbaarheid voor de Sluisbuurt, de Indische buurt en Artis. Het zorgt ervoor dat ook Zeeburgereiland en IJburg west een alternatief hebben om op de lijn naar Utrecht en Almere te komen. Bovendien wordt Amsterdam Centraal ontlast. De reiziger heeft op Muiderpoort minder moeite de fiets te parkeren en hoeft niet meer door een groot station heen. Er loopt ook een studie naar het uitbreiden van de fietsparkeerplekken. Deze maatregel heeft synergie met andere mogelijke maatregelen in het programma, namelijk een extra HOV verbinding en verbeteringen voor fietsers over de Amsterdamsebrug. Dit is een maatregel die niet binnen de scope van het programmagebied valt, en waarin het programma een agenderende en bemiddelende rol heeft. O10 Optimalisaties betrouwbaarheid IJtram De IJtram zal in de toekomst 15 keer per uur met gekoppelde dubbele tramstellen gaan rijden.
De korte tijd tussen opvolgende trams maken de lijn kwetsbaar voor verstoringen waarbij meerdere opvolgende trams elkaar beïnvloeden. Er is onderzocht of een betrouwbare dienstregeling met 15 trams per uur met gekoppelde dubbele tramstellen mogelijk is. Wanneer wordt vastgehouden aan prioriteit bij verkeersregelinstallaties (VRI’s), geen ongeregelde voetgangersoversteken of een extra tramlijn worden ingepast op het tracé is een betrouwbare dienstregeling mogelijk. In dit onderzoekstraject is een aantal kleinere maatregelen naar voren gekomen die de betrouwbaarheid verder kunnen verbeteren. Dit zijn:
6
a) De toegang tot haltes is afwisselend aan de voor- en achterkant van de halte. Hierdoor verdelen reizigers zich beter over beide tramstellen. Halte Vennepluimstraat wordt daarom verplaatst naar de andere kant van het kruispunt. (gerealiseerd 2024) b) Begin 2025 gaat GVB in opdracht van de VRA het ATB systeem vervangen door slagbomen. Dit moet zorgen voor een hogere betrouwbaarheid en flexibeler inzet van materieel. - actief c) Vanwege de onzekerheid over instap gedrag bij drukte en dubbele tramstellen wordt instapgedrag gemonitord en wordt onderzocht of aangeven van locaties van tramdeuren op het perron van toegevoegde waarde is. – te monitoren d) Onderzoek of slimmer instellen van prioriteit bij verkeerslichten uitschieters in halteertijd kan voorkomen. Door de tijd tussen aankomst op halte en wit-fase afhankelijk maken van het moment op de dag, en daardoor beter af te stemmen met halteertijd kunnen clusters mogelijk voorkomen worden. – te monitoren e) Er wordt onderzocht of het wachtlicht voor de Piet Heintunnel dichter bij de tunnel geplaats kan worden zodat een volgende gekoppelde dubbele tram op de halte Zuiderzeeweg kan halteren. – te monitoren f) Indien nodig kan worden overwogen om trambestuurders aan te sturen op basis van regelmaat, niet op basis van stiptheid (op drukke momenten). Dit zorgt voor constantere opvolgtijden en minder clusters.
Dit vraagt om een andere manier van werken en kan daarom ingrijpend zijn. – te monitoren O11 Definitief tijdelijk eind-/laadpunt Strandeiland/Buiteneiland - actief Om de HOV-buslijnen naar Amsterdam Bijlmer-Arena en Weesp te laten keren en laden, is een eind-/laadpunt nodig in de Pampusbuurt op Strandeiland of op Buiteneiland. In 2025 starten we met een locatiestudie naar de definitieve eindhalte Strandeiland/Buiteneiland met laadvoorzieningen. Hierbij wordt gekeken naar de ruimtelijke inpassing van een eind-/laadpunt, de bereikbaarheid en ook de halteringen voor- of bij het eindpunt. Bij het eind-/laadpunt komt ook een chauffeursvoorziening. O12 Korte termijn OV maatregelen Zuiderzeeweg/IJburglaan (gerealiseerd 2024) Met de opening van InHolland en het Montessori Lyceum in de Sluisbuurt neemt het aantal ov-reizigers fors toe. Door drukte kunnen verkeersonveilige situaties ontstaan op en rondom de ov-haltes en oversteek nabij de kruising Zuiderzeeweg/IJburglaan. Daarom zijn er maatregelen genomen om de capaciteit te vergroten en de verkeersveiligheid te verbeteren, zoals het verbeteren van de voetgangersoversteek over de Zuiderzeeweg, het vergroten van de capaciteit van de tramhalte Zuiderzeeweg, het verlengen van de bestaande bushalte aan de Zuiderzeeweg en een nieuwe bushalte (Rudolf Nurejevstraat) voor bus 37 ter hoogte van de Sluisbuurt.
Alleen de extra toegangen naar de tramhalte zijn niet gerealiseerd. Op 19 november 2024 is er een schouw gedaan, hieruit is gebleken dat het voor nu niet nodig is om extra toegangen naar de tramhaltes te realiseren. Het voorstel is nu om de voetgangers doorstroming jaarlijks te monitoren vanuit het programma.
Maatregelen fiets F1 Pontverbinding Zeeburgereiland - Oostzijde stad – later gepland In april 2021 heeft het college op basis van een variantenstudie geconcludeerd dat een vaste fietsverbinding (brug of tunnel) tussen Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied, door de nautische eisen vanwege de scheepvaart, niet haalbaar is, dat wil zeggen niet inpasbaar of onbetaalbaar. In plaats daarvan wordt ingezet op verbetering van de bestaande fietsroute via de Amsterdamsebrug (F2). Parallel daaraan had in juli 2020 de Adviescommissie Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam (commissie D’Hooghe) reeds een stadsbreed advies gegeven. Daarin was voor het Zeeburgereiland en het Oostelijk Havengebied geadviseerd geen vaste fietsverbinding (geen brug of tunnel) te bouwen, maar een pontverbinding te onderzoeken, in combinatie met het opwaarderen van de Amsterdamsebrug voor fietsers en Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Dit advies is door het college omarmd. In dit programma wordt daarom uitgegaan van een pont. Het gebruik van de tijdelijke pont (F11) wordt gemonitord en wordt meegenomen in de uitwerking van een pontverbinding met de Oostzijde van de stad. 7
F2 Verbetering Amsterdamsebrug – on hold De verbetering van de Amsterdamsebrug voor langzaam verkeer is onderdeel van het project Verbinding Zeeburgereiland (O4/F2). Daar wordt gekeken naar manieren om de Amsterdamsebrug op te waarderen voor fietsers. De verwachte sterkte groei van het fietsverkeer over de Amsterdamsebrug tot 2030 moet worden gefaciliteerd. Hiervoor wordt gedacht aan het verbreden van het fietspad, zowel op de brug als op de route er naar toe, en het maken van op- en afritten op verschillende plekken. Waar eerder een fietsbrug tussen Sluisbuurt en het Oostelijk Havengebied was opgenomen in het mobiliteitsplan heeft de Commissie D’Hooghe een pontverbinding geadviseerd. Een fietspont heeft minder capaciteit en is minder aantrekkelijk qua reistijd. Met de realisatie van de Sluisbuurt zijn de bestaande fietsverbinding over de Amsterdamsebrug in combinatie met de beoogde veerpont onvoldoende. In dit project is gezocht naar verbetering van de fietsverbindingen naar Zeeburgereiland op of naast de huidige Amsterdamsebrug. Dit heeft geresulteerd in voorkeuralternatief. F2a Verbreden fietspad – on hold Het huidige fietspad op de Amsterdamsebrug is te smal voor het verwachte aantal fietsers in 2030 en de verdere toename van het aantal tussen 2030 en het einde van de gebiedsontwikkeling op IJburg en Zeeburgereiland rond 2040.
Op de bestaande Amsterdamsebrug en de daar naartoe leidende aanbruggen moet ruimte worden geboden aan (bus 37), gemotoriseerd verkeer (auto's en vrachtvervoer), fietsers en voetgangers. Uit onderzoek is bovendien gebleken dat de constructie van de bestaande Amsterdamsebrug niet sterk genoeg is om deze brug uit te breiden. Gemotoriseerd verkeer moet vanwege de sterkte van de constructie binnen de bogen rijden en de buiten de bogen van de brug aanwezige bestaande fiets- en voetgangersstroken kunnen niet worden uitgebreid. Desalniettemin zijn er mogelijkheden om een breder fietspad met meer capaciteit te realiseren. Knelpunt is het hiervoor beschreven niet kunnen uitbreiden van de fietspaden op de Amsterdamsebrug (de stalen boogbrug) zelf. Op de aanbruggen aan weerszijden van de boogbrug kan middels een andere baanindeling meer ruimte worden gemaakt voor fietsers. Voor de oversteek van het Amsterdam Rijnkanaal zelf is echter een nieuwe fietsbrug (direct naast de bestaande Amsterdamsebrug) nodig. Het hierop gerichte voorkeursalternatief Verbinding Zeeburgereiland is op 10 oktober 2024 door de Raad vastgesteld. Verdere uitvoering van het project is gepauzeerd i.v.m. het ontbreken van sluitende financiering.
F2b Op- en afritten naar Zuider IJdijk bij Amsterdam Rijnkanaal – on hold De route over de Zuider IJdijk en Diemerzeedijk, via de Amsterdamsebrug richting stad, is aangewezen als hoofdfietsroute. Knelpunt in deze route is de opgang van de Diemerzeedijk naar de Amsterdamsebrug. Dat gaat nu nog met luie trappen, maar in het licht van de toekomstige sterke groei van het fietsverkeer en de behoefte aan fietscomfort, wordt voorgesteld hellingbanen aan te leggen. F2c
Op- en afritten naar Zuider IJdijk bij Baaibuurten - vervallen
F3 Luie trappen Schellingwouderbrug op Zeeburgereiland – on hold Fietsers van het Zeeburgereiland naar stadsdeel Noord zijn aangewezen op de Schellingwouderbrug. Toegang tot de brug gaat nu alleen via de kruising Zuiderzeeweg/ Eef Kamerbeekstraat, een (drukke) autoweg. Rijkswaterstaat gaat in de toekomst aan de brug werken. Dat biedt kansen om werkzaamheden te combineren en luie trappen naar de brug te maken. Dat zorgt ervoor dat fietsers uit Noord voortaan van de brug gemakkelijk door kunnen fietsen naar de Sluisbuurt en verder naar het Oostelijk Havengebied (met de pontverbinding), en ook naar de Sportheldenbuurt en verder naar IJburg. Daarnaast is deze maatregel gunstig voor pendelende scholieren van de twee scholen in de Sportheldenbuurt en scholen in de Sluisbuurt.
8
F4 Fiets- en voetgangerstunnel tussen Sluisbuurt en Sportheldenbuurt - actief De Sluisbuurt en de Sportheldenbuurt zullen worden verbonden met een fiets- en voetgangerstunnel. Deze wordt aangelegd onder de Zuiderzeeweg tussen de noordelijke auto-ontsluiting met de Sluisbuurt en de Schellingwouderbrug. De tunnel is onderdeel van de beoogde doorgaande fietsroute via de pontverbinding met de oostzijde van de stad (F1 / F11). Fietsers en voetgangers kunnen met deze maatregel de Zuiderzeeweg ongelijkvloers, dus veilig en comfortabel kruisen. F5 Optimaliseren fietsroutes IJburg Aan de hand van verschillende enquêtes en onderzoeken van de Fietsersbond zijn knelpunten en concrete optimalisaties voor belangrijke fietsroutes op IJburg geïnventariseerd . Voor het verbeteren van de fietsbereikbaarheid zijn de volgende maatregelen opgenomen in het maatregelenpakket. F5a Ontbrekende schakel e-fietsroute van IJburg 2 door Diemerpark – te monitoren Met de uitbreiding van IJburg ontstaat er behoefte aan een meer directe verbinding tussen IJburg 2 en de Diemerzeedijk. Een logische verbinding is via het Rieteiland Oost (Larikslaan) en de verbindende brug naar het Diemerpark. Het project beoogt de aanleg van een 180 meter lang en 3 meter breed fietspad in asfalt dat de verbinding maakt tussen het bestaande fietspad bij de brug en de Diemerzeedijk.
F5b Onderzoek legaliseren van twee richtingsfietsverkeer IJburglaan - actief Op Haveneiland-West komt ‘tegen de richting in fietsen’ regelmatig voor rondom de supermarkt Albert Heijn. Om de (subjectieve) veiligheid op het fietspad rond het winkelcentrum te verbeteren heeft de gemeente Amsterdam onderzocht of het aanleggen van een tweerichtingenfietspad ter hoogte van de supermarkt met minimale aanpassingen in de openbare ruimte mogelijk is. Een ontwerp is inmiddels in het beheertoetsoverleg geweest en zal worden besproken in het Toetsteam OR&M. Als die akkoord is, kan de technische voorbereiding van start gaan. F5c Ruimte creëren voor fietsers bij de kruispunt Vennepluimstraat - actief Op het kruispunt Vennepluimstraat - IJburglaan steken veel fietsers de IJburglaan over richting de Nesciobrug. De opstelruimte op de IJburglaan is erg beperkt en ook de fietsroute over het kruispunt is onduidelijk. Ook voor fietsers op de Vennepluimstraat en Daguerrestraat is de ruimte klein. Het ontwerp hiervoor is gecombineerd met project F5b (hierboven). Gezamenlijk zal dit ontwerp in het Toetsteam worden besproken. Indien akkoord, zal F5b en F5c gezamenlijk uitgevoerd worden. Met Stadsregie (V&OR) is een uitvoeringsperiode in juli 2025 afgestemd. F5d Verkeersveiliger maken kruising Nesciobrug – Diemerzeedijk - actief De kruising Nesciobrug - Diemerzeedijk is onveilig.
Fietsers komen met relatief hoge snelheid van de brug af, terwijl doorgaand fietsverkeer op de Diemerzeedijk daar te weinig zicht op heeft en zelf ook vaak een hoge snelheid heeft. Het project Vernieuwing Diemerpark beoogt de veiligheid te vergroten door de voorrangsrichting en de inrichting aan te passen. F6 Optimaliseren fietsroutes Zeeburgereiland Aan de hand van verschillende enquêtes en onderzoeken van de Fietsersbond zijn knelpunten geïnventariseerd en is de volgende invulling voor een nieuwe fietsroute op Zeeburgereiland opgenomen.
F6a Fietspad van Zuider IJdijk naar IJburglaan / Bob Haarmslaan – te monitoren Een fietspad van de Zuider IJdijk naar de kruising van de IJburglaan met de Bob Haarmslaan, in combinatie met de hellingbaan naar de hellingbaan naar de Amsterdamsebrug zoals voor gesteld onder F2b, verkort de route naar de Amsterdamsebrug met 300 meter . Dit geldt voor fietsers vanuit een deel van de Baaibuurt oost, een
9
deel van de Sportheldenbuurt, de Bedrijvenstrook, de Oostpunt en voor fietsers vanuit IJburg. Deze fietsers hoeven dan geen gebruik te maken van het drukke kruispunt IJburglaan – Zuiderzeeweg. Op dit moment ligt de tramremise in de weg voor een directe fietsroute. Zo lang de tramremise op de huidige plek ligt moet deze nieuwe fietsverbinding daar omheen. Een deel van de route is reeds in 2023 opgeleverd als onderdeel van het project Dijkverzwaringsproject Zeeburgereiland. De uiteindelijke fietsverbinding (realisatie volledige route) zal onderdeel zijn van de gebiedsontwikkeling Baaibuurt Oost. F6b Zuider IJdijk en Diemerzeedijk als fietsstraat – on hold Om de drukke Nesciobrug te ontlasten is het aantrekkelijk maken van alternatieve fietsroutes een belangrijk onderdeel. Hier is echter maar één alternatief beschikbaar en dat is de route via de Amsterdamsebrug (verbreding voor fietsers, maatregel F2). Hierbij moeten ook de toe leidende fietsroutes naar de Amsterdamsebrug verbeterd worden. De toe leidende fietsroute via de IJburglaan wordt opgepakt met de Cruciale Mijl (A3). Op Haveneiland is hier maatregel F10 voor in beeld en in het Diemerpark wordt het kruispunt Diemerzeedijk/Nesciobrug veiliger gemaakt (F5d). De toe leidende fietsroute via de Zuider IJdijk/Diemerzeedijk is onder gebracht in deze maatregel (F6b).
Hierbij is het de samenhang van de maatregelen (F2, F5d, F6b, F10 en A3) die de fietsketen en het alternatief verbeteren. Figuur F6b: Route fietsstraat Belangrijkste maatregel hierin is F2. Deze maatregel (F6b) is daarin ondersteunend. Het gaat hier om het verbeteren van de fietsroute van Zeeburgereiland naar Strandeiland. (ongeveer 3,4 km). Zie in het kaartje de zwarte en de groene lijn. De “randen” als fietsstraten/fietsverbindingen. Waar, hoe en of verbetering op de hele route nodig is moet nog verder onderzocht worden. De groene lijn is gedeeltelijk al gerealiseerd in het project Dijkversterking en wordt verder opgepakt in de gebiedsontwikkeling van Baaibuurt Oost. Het noordelijk deel moet opgepakt worden met de Sluisbuurt. Het stuk tussen de Piet Heintunnel en Amsterdamsebrug was onderdeel van maatregel F2. Nu deze stil is komen te liggen moet gekeken worden of dit opgepakt kan worden bij de ontwikkeling van de Baaibuurt West. Voor het zuidelijk deel is nog geen organisatie in beeld. F7 Fietsvoorzieningen bij HOV-haltes (gerealiseerd 2023) De IJtram en nieuwe HOV verbindingen zullen voor veel bewoners op IJburg een aantrekkelijk alternatief vormen voor de auto. Voor delen van IJburg is de afstand tot de halte echter vrij groot (750 meter). Bewoners in die delen zijn daarom gebaat bij een goede fietsenstalling bij de HOV-haltes.
Het plaatsen van fietsparkeervoorzieningen bij de OV-haltes versterkt de ketenmobiliteit en maakt het aantrekkelijker en makkelijker om het OV te nemen. De fiets is voor de bewoners van Zeeburgereiland en IJburg ook het voortransport naar het OV. In mei 2020 is het gewenste aantal stallingsplekken bepaald voor bestaande en nieuwe OV haltes. Het benodigde aantal plekken voor nieuwe haltes wordt meegenomen bij het ontwerp van de haltes in de gebiedsontwikkeling. Voor bestaande haltes is maatregel 7a toegevoegd. F7a Extra fietsparkeerplaatsen bij o.a. huidige eindhalte lijn 26, halte Zuiderzeeweg (gerealiseerd 2023) Op drie bestaande haltes is op korte termijn vraag naar meer fietsparkeerplekken. Voor de volgende bestaande haltes waar een tekort is aan fietsparkeerplekken wordt samen met het Programma Fiets en stadsdeel Oost een project opgestart om deze plekken te realiseren: • • •
Halte Zuiderzeeweg: +32 plekken Eindhalte lijn 26: +40 permanente plekken, +200 tijdelijke plekken Bushalte Peter Martenslaan: +16 plekken
10
De tijdelijke plekken bij de huidige eindhalte zijn van belang omdat er op Centrumeiland veel nieuwe woningen gebouwd worden voordat de IJtram wordt doorgetrokken. Totdat de IJtram wordt doorgetrokken is de afstand tot de eindhalte relatief groot en is het voor de hand liggend om met de fiets naar de tram te gaan. Figuur F7a: Locaties extra fietsparkeerplekken bij bestaande haltes.
F7b Extra deelfietsparkeerplaatsen t.b.v. pilot deelfietsen (gerealiseerd 2023) Het college heeft op 16 juli 2024 besloten de tijdelijke ontheffing aan Donkey Republic ten behoeve van het aanbieden van deelfietsen te verlengen tot 15 augustus 2025 of zoveel eerder als wordt besloten dat nieuwe deelfietsvergunningen ingaan of geen deelfietsvergunningen worden verleend. 2024 staat vooral in het teken van het afronden van de evaluatie van het experiment en het voorbereiden van de besluitvorming over een nieuw deelfietssysteem. Als het college besluit nieuwe vergunningen uit te geven, kunnen de deelfietsen in 2025 worden geplaatst. De locaties op Zeeburgereiland en IJburg zijn hieronder weergegeven op de kaart. Op elk van de locaties komen in het kader van deze pilot in eerste instantie maximaal 10 elektrische deelfietsen van aanbieder Donkey Republic.
Figuur F7b 1: Locaties deelfietsen pilot e-bike (plek voor 10 e-bikes per locatie). Figuur F7b 2: Locaties deelfietsen pilot e-bakfietsen (1 bakfiets per locatie).
F7c Extra fietsparkeerplaatsen bij de OV halte Diemerknoop – on hold De bushalte Diemerknoop heeft in de OV keten een enorme potentie. In de huidige situatie (2024) stoppen er al 6 lijnen, vanuit het Gooi, Almere, Amstelstation, Zuidoost, station Bijlmer-Arena, station Rai en station Zuid. Eind 2024 komt er een extra HOV-buslijn vanuit Strandeiland bij (lijn 345 naar Bijlmer-Arena) en de verwachting is dat eind 2025 de buslijn Strandeiland-Weesp er ook bij komt. Hierbij zal de halte Diemerknoop 8 lijnen hebben. Dit kan in de toekomst nog verder groeien als Almere verder groeit. Met name de buslijnen naar Amstelstation (3) en station Zuid (1) vormen in combinatie met de bus of fiets vanaf IJburg een concurrerend alternatief voor de IJtram. Dit draagt bij aan de robuustheid van het OV. Hier ligt een enorme OV potentie (ook mogelijk voor de ketenreis fiets-OV en auto-OV met een kleine K+R), die we beter kunnen benutten. Een onderdeel hiervan is hier meer bekendheid aan geven op Haveneiland Zuid, Centrumeiland en Strandeiland. Het realiseren van extra fietsvoorzieningen op HOV kwaliteit en de toegankelijkheid van deze halte verbeteren is een eerste stap om dit beter te benutten en hier kenbaarheid aan de geven. Hoe de S114 goed en veilig
11
overgestoken kan worden, en wat de meest geschikte locatie is voor de uitbreiding moet nog worden onderzocht.
Figuur F7c 1: locatie fietsparkeren Diemerknoop
F8
Figuur F7c 2: Fietsparkeervoorziening Diemerknoop (geen HOV kwaliteit)
Fietspad Overdiemerweg naar de Maxisweg
F8a Fietspad Overdiemerweg naar de Maxisweg (gerealiseerd 2021) Met het openstellen van de Maxisweg in 2021 voor autoverkeer is ook het fietspad langs de Nuonweg aangelegd en in gebruik genomen. F8b Fietsbrug bij aansluiting Pampusweg – Maxisweg vervallen F9
Onderzoek fiets- en voetgangersoversteek Piet Heintunnel vervallen
F10
Onderzoek e-fietsroute Amsterdamsebrug <-> Strandeiland – on hold
De e-bike is geschikt voor de relatief lange fietsafstanden vanaf IJburg. Het doel van deze maatregel is om de fietsinfrastructuur te verbeteren en de doorstroming van de e-bike te verbeteren. Dit om het gebruik van de e-bike zoveel mogelijk te stimuleren. Gezien de toenemende diversiteit in e-bikes, speed pedelecs en andere vervoersmiddelen die gebruik maken van het fietspad, en omdat op de IJburglaan en Zuiderzeeweg ook brommers en scooters (met gele nummerplaat) gebruik maken van het fietspad, is een breed fietspad gewenst. De eerste stap is een onderzoek naar een geschikte brede e-bike route. Als vrijliggend fietspad wordt gedacht aan een breedte van 2,5 meter enkele richting of 4,5 tot 5 meter in twee richtingen. Op plekken met medegebruik Figuur F10: Te onderzoeken brede e-fietsroute (rood) en van auto’s wordt gedacht aan een inrichting als belangrijke fietsrelaties (groen). fietsstraat (indicatie 5,5 – 6,5 meter totale breedte, vormgeving conform afwegingskader fietsstraten). Er wordt gedacht aan de route van Strandeiland via Bert Haanstrakade, Steigereiland, Heermaburg t/m Amsterdamsebrug (rode route in onderstaande figuur). Dit vraagt een aantal aanpassingen aan de 12
infrastructuur. Op een aantal plekken zijn al ingrepen voorzien. Zo is er al een extra fietsbrug nodig naast de Enneus Heermabrug omdat extra ruimte voor het autoverkeer nodig is op de bestaande brug. Ook in de projecten Cruciale Mijl en Verbinding Zeeburgereiland zijn verbeteringen voor de fiets voorzien zoals het verbreden van de fietsroute over de Amsterdamsebrug. In het figuur F10 zijn ook de relaties naar de belangrijkste bestemmingen aangegeven in groen. • Relatie Strandeiland-Amsterdamsebrug (Amsterdam Oost/Centrum/West) • Relatie Strandeiland-Nesciobrug (Amsterdam Oost/Zuid/Diemen) • Relatie Strandeiland-Premselabrug (Amsterdam Zuidoost/Diemen) Op de bovenstaande relaties/routes zal onderzocht worden welke verbeteringen doorgevoerd kunnen worden. Rode cirkel is de Daguerrestraat. Hier is geen vrij liggend fietspad. F11
Tijdelijke Pontverbinding (gerealiseerd 2023) Op Zeeburgereiland komen steeds meer bewoners, bezoekers en (onderwijs)instellingen. Het Oostelijk Havengebied verandert hierdoor van een oostelijke naar een meer centrale wijk in Amsterdam. Omdat het fietsverkeer toeneemt, is er op korte termijn behoefte aan nieuwe en betere fietsverbindingen. De verwachting is dat de tijdelijke pontverbinding na de zomer 2022 in gebruik wordt genomen voor de duur van 7 jaar. Een verbinding tussen de Sluisbuurt en de kop van Sporenburg blijkt de beste optie. De vaartijd is kort, de fietsroute is geschikt en deze route kan op de meeste gebruikers rekenen.
Figuur F11: Route Tijdelijke Pontverbinding Zeeburgereiland – Oostelijk Havengebied
Maatregelen auto A1 Aansluitingen Zuiderzeeweg met Sluisbuurt en Sportheldenbuurt (gerealiseerd 2021) Om de Sluisbuurt en de Sportheldenbuurt te ontsluiten zijn in 2021 nieuwe aansluitingen met het hoofdnet gerealiseerd. De huidige aansluiting met de Sportheldenbuurt is aangepast tot een LARGAS-aansluiting (LAngzaam Rijden GAat Sneller) die aan de westzijde ook de Sluisbuurt ontsluit. Een LARGAS lijkt op een langgerekte rotonde en zorgt door de weginrichting voor een zo gelijkmatig mogelijke doorstroming, waarin enerzijds zo min mogelijk hoeft te worden gestopt (bijvoorbeeld voor een verkeerslicht) maar anderzijds geen hoge snelheden bereikt kunnen worden. Ten noorden van deze aansluiting, net ten zuiden van de Schellingwouderbrug, is een tweede LARGAS aansluiting naar de Sluisbuurt gerealiseerd. Deze tweede aansluiting is nodig omdat bij een enkele aansluiting de straten te druk zouden worden om auto en fiets te kunnen mengen (30 km/u straten). Via deze aansluiting worden ook de parkeergarages aan de oostkant van de buurt ontsloten, zodat niet al het autoverkeer de buurt in hoeft. A3 Cruciale Mijl IJburglaan - actief De IJburglaan is de ontsluitingsweg van Zeeburgereiland en IJburg. Op de IJburglaan worden in de komende jaren diverse knelpunten verwacht in de verkeersafwikkeling wanneer er geen maatregelen getroffen worden.
Het betreft knelpunten zowel voor de doorstroming van de tram als voor fietsers, voetgangers en ook de auto.
13
Het gaat om het kruispunt IJburglaan – Zuiderzeeweg, de aansluitingen met de rondweg A10 en de kruispunten op Steigereiland. Omdat deze knelpunten met elkaar samenhangen is de uitwerking van mogelijke maatregelen ondergebracht in dit gezamenlijke project, Cruciale Mijl IJburglaan. Daarnaast bestaat er samenhang met de toekomstige ligging van de IJtram, aan de noord- of aan de zuidkant van de auto-infrastructuur, en met de locatie van de tramstalling Zeeburgereiland, in de Baaibuurt Oost of op de Oostpunt Zeeburgereiland. Er zijn verschillende oplossingsrichtingen onderzocht. Oktober 2024 is door het College van B&W en de Gemeente Raad een Voorkeursalternatief vastgesteld. Hierbij worden het tramverkeer, de fietsers, de voetgangers en de auto ontvlochten door de auto over een deel van de IJburglaan verdiept aan te leggen. Concreet betekent dit het realiseren van een korte onderdoorgang ter hoogte van de Piet Hein Tunnel, het verplaatsen van de tram naar de noordzijde van de IJburglaan, het aanpassen van de IJburglaan, het herinrichten van de Ennëus Heermabrug en het realiseren van een brug voor fietsers en voetgangers naast de Ennëus Heermabrug. Dit is schematisch aangegeven in de afbeelding hieronder. Eind 2024 worden gestart met de nadere uitwerking van dit Voorkeursalternatief (PBI-3).
Hierbij wordt ook de motie van Moeskops (langer verdiept laten van het autoverkeer op de IJburglaan) meegenomen.
Figuur A3 – schematische weergave vastgestelde voorkeursvariant Cruciale Mijl IJburglaan + afbeeldingen van de korte onderdoorgang en de nieuwe burg voor voetgangers en fietsers.
14
A5 Extra rijstrook aan de A10 (westzijde) - actief Eén van de maatregelen ter verbetering van de doorstroming die Rijkswaterstaat en de gemeente gaan onderzoeken is het verbreden van de A10 Oost. Het verbreden van de binnenring A10 Oost tussen de S114 en knooppunt Watergraafsmeer is opgenomen in het maatregelenpakket (A5) en zorgt ervoor dat de maatregel extra rijstrook toerit A10 (A3b, onderdeel Cruciale Mijl) effectiever kan worden toegepast. Hoe maatregel A5 wordt uitgewerkt is nog onbekend. A7 Optimalisatie kruispunten Oostelijke ontsluiting – te monitoren Aan de oostkant van IJburg, op de oostelijke ontsluiting is in het kader van Amsterdam Maakt Ruimte onderzocht of de busstroken kunnen worden gehandhaafd en of er met kleinere kruispunten (ontwerp 2029) gewerkt kan worden op de Muiderlaan. Het onderzoek wees uit dat de busstroken op de oostelijk ontsluiting (S114 vanaf IJburg naar de A1) kunnen worden behouden omdat de toekomstige uitbreiding van het aantal opstelvakken voor autoverkeer niet nodig is en ook niet past bij de nieuwe beleidsuitgangspunten van Amsterdam maakt Ruimte. De ruimtelijke reserveringen voor groter uitgevoerde (ontwerp 2038) worden wel gehandhaafd zodat de capaciteit van de kruispunten indien nodig nog kan worden vergoot.
In de programma update van 2020 was naar aanleiding van nieuwe inzichten in verwachte gezinsgrootte en inkomen, en als gevolg daarvan extra verkeersgroei onderzocht of de oorspronkelijk beoogde kruispuntconfiguraties op de Muiderlaan en Pampuslaan nog voldoen. Dit bleek voor twee van de vier kruispunten niet het geval. Voor deze twee kruispunten (Pampuslaan – Muiderlaan en Muiderlaan – Strandeilandlaan – Peter Martensstraat ) zijn één of twee extra opstelvakken nodig. Er zijn kruispuntontwerpen gemaakt voor een gefaseerde aanleg (in 2029 te realiseren ontwerp en in 2038 te realiseren ontwerp). Op basis van recente studie (2024) lijkt de 2029 variant met behoud van de busstroken dus voldoende voor de eindsituatie. Het verschil in inzicht komt met name door een bijstelling van de verwachte groei van het autoverkeer als gevolg van autoluw beleid. Dit blijft een punt van monitoring, waarbij doorstroming van het OV en de oversteekbaarheid aandachtspunten zijn. Mede hierdoor is het verstandig om de ruimtelijke reservering voor grotere kruispunten op deze plekken te behouden. A8 Openstellen van de Overdiemerweg (gerealiseerd 2020) Sinds december 2020 is de Overdiemerweg, beter bekend als de ‘Nuonweg’, weer open voor verkeer. Deze openstelling maakt het mogelijk om de parallelweg van de A1 tussen de Fortdiemerdamweg en de Pampusweg te gebruiken als vrije busbaan.
Aandachtspunt hier is de fietsoversteek van de Fortdiemerdamweg naar de Overdiemerweg. Hiervoor is fietsmaatregel F8b opgenomen. Die oversteek is nu nog erg rustig, maar monitoring en verder onderzoek moet uitwijzen of het kruispunt in de toekomst moet worden aangepast. A9
Verbeteren aansluiting provinciale weg (Maxisweg) - vervallen
A10 Sluipverkeer weren van Bert Haanstrakade – on hold Op de Bert Haanstrakade zijn geen stoplichten en is weinig overstekend verkeer. Daardoor is deze route aantrekkelijk als alternatief voor de IJburglaan. Het doel van deze maatregel is het verkeer te verminderen op deze weg en het verkeer naar de IJburglaan en de oostelijke aansluiting te sturen. Met de invoering van ’30 in de stad’ is de IJburglaan op Haveneiland ook 30 km/u geworden en is de route via de Bert Haanstrakade relatief aantrekkelijker geworden. Het niet weren van sluipverkeer zal ervoor zorgen dat de Bert Haanstrakade overbelast wordt en dat meer verkeer (van IJburg Oost, Strandeiland en Centrumeiland) gaat kiezen voor de westelijke ontsluiting (A1o) die al overbelast is. Om het gedrag van het eerste moment te kunnen beïnvloeden is de ontwikkeling van Strandeiland dus het kantelpunt. De eerste woningen op Strandeiland worden in 2025 voorzien. De maatregelen kunnen stapsgewijs steeds zwaarder worden uitgevoerd. Als maatregel moet in elk geval stap 1 genomen worden. Stap 2 en 3 kunnen ingezet worden indien stap 1 onvoldoende werkt. Hiervoor is het 15
belangrijk dat deze maatregel gemonitord wordt op effectiviteit (concreet: verkeersintensiteiten en gemiddelde snelheid). 3 stappen: 1) Kleine maatregelen treffen zoals drempels en sluizen. 2) De hele weg opnieuw inrichten als 30 km/u weg met o.a. klinkers en een smaller profiel (hoge kosten). 3) Een filter plaatsen voor autoverkeer (deze moet wel flexibel zijn indien er incidenten zijn of voor geplande werkzaamheden). Of dit ook echt mogelijk is moet goed onderzocht worden in samenwerking met verkeersmanagement A11 Ontwikkelen P&R Zeeburgereiland – on hold De huidige P+R Zeeburg is als tijdelijke voorziening aangelegd en bestaat uit drie terreinen – in de Baaibuurt West, Baaibuurt Oost en Bedrijvenstrook – met een capaciteit van in totaal 600 autoparkeerplaatsen en circa 16 touringcarplekken. Vanwege de gebiedsontwikkeling in de Baaibuurt West wordt Zeeburg I met een capaciteit van circa 200 parkeerplaatsen en 16 touringcarplaatsen per 2025 opgeheven. Zeeburg II en III kunnen nog tot 2030 in bedrijf blijven. Op de bedrijvenstrook is achter tankstation Kriterion een reservering opgenomen voor een definitief P+R parkeergebouw.
Het realiseren van een parkeergebouw Zeeburgereiland past binnen het vigerende P+R-beleid om te voorzien in P+R bij belangrijke invalswegen naar de stad en draagt bij aan de ambitie om de stad autoluw te maken en te voorzien in parkeer-, overstap- en overslagpunten (‘hubs’). De beoogde locatie op de Bedrijvenstrook op Zeeburgereiland, dicht bij de A10 is strategisch gelegen op een belangrijke invalsweg naar de stad, dicht bij de snelweg en hoogwaardig openbaar vervoer (IJtram). De verplaatsing en het ‘stapelen’ dragen bij aan de hoeveelheid uitgeefbare grond voor stedelijke ontwikkeling met woon- en werkfuncties en daarmee verbonden voorzieningen in de Baaibuurten. Het maakt ook een maatschappelijk verantwoorde benutting van een geluidsbelaste strook langs de A10 mogelijk. De ontwikkeling van het P+R parkeergebouw is in mei 2021 on-hold gezet vanwege beperkte financiële middelen. In 2025 wordt wel onderzocht in hoeverre de P+R Zeeburg III uitgebreid kan worden met 100 parkeerplaatsen ter compensatie voor het vervallen van Zeeburg I en deelmobiliteit kan worden toegevoegd voor zowel als onderdeel van de P+R propositie als voor het eiland zelf.
Maatregelen gedrag en smart mobility G1 Parkeernorm 0,3 in Sluisbuurt en Baaibuurten - actief Met de vaststelling van het Stedenbouwkundig Plan voor de Sluisbuurt is gekozen voor een parkeernorm van gemiddeld 0,3 parkeerplaats per huishouden. Het Verkeersmodel Amsterdam (VMA) bevestigt dat het hanteren van zo’n beperkte parkeernorm een van de meest effectieve maatregelen is voor het terugdringen van autoverkeer. De toekomstige Baaibuurten liggen net zo dicht bij de binnenstad, en zijn even goed door OV ontsloten, als de Sluisbuurt. Daarom wordt voorgesteld om daar dezelfde lage parkeernorm te hanteren. G2 Stimuleringsprogramma deelmobiliteit Sluisbuurt – on hold Vanwege de lage parkeernorm van 0,3 die door de gemeenteraad is opgelegd aan de Sluisbuurt zal het autobezit er relatief laag zijn. Daarnaast is de Sluisbuurt dicht bij de stad en wordt hij met de fiets en het OV met de stad verbonden. Hierdoor is dit een geschikte plek voor deelmobiliteit. Samen met aanbieders van deelmobiliteit en ontwikkelaars wordt een integraal concept voor deelmobiliteit en parkeren opgesteld. Aan de hand hiervan
16
zullen afspraken gemaakt worden over het beschikbaar maken van deelmobiliteit voor bewoners en bezoekers van de Sluisbuurt. G3 Hubstrategie Strandeiland Voor Strandeiland is een mobiliteitsconcept met mobiliteitshubs onderzocht. Naar aanleiding van dit onderzoek is in het stedenbouwkundig plan opgenomen dat een twintigtal kleinere buurthubs zullen worden ontwikkeld in combinatie met een grotere centrale wijkhub bij de toegang tot het eiland. G3a Buurthubs – actief De buurthubs zullen plaats bieden aan bewonersparkeren en deelmobiliteitsdiensten. In de tenders van bouwkavels zullen ook deze buurthubs worden opgenomen. Inmiddels zijn we gestart. De eerste twee buurthubs zijn aanbesteed en in voorbereiding door ontwikkelaars, de derde is onderdeel van een lopende tender op Strandeiland. G3b Centrale wijkhub – later gepland De centrale wijkhub in de Havenkom is na 2032 gepland en zal ook voor bezoekers zijn. G4 E-fiets stimuleringsprogramma IJburg 2e fase - actief IJburg 2e fase ligt op ruwweg 10 kilometer fietsafstand van de binnenstad. Andere perifere locaties in en om de stad hebben al laten zien dat de e-bike zulke langere afstanden voor veel mensen heel goed overbrugbaar maakt. Een e-bike stimuleringsprogramma kan (meer) IJburgers van de 2e bouwfase overhalen om met de fiets naar stad of werk te gaan. Daarom zijn de volgende deelmaatregelen opgenomen in het mobiliteitsplan.
G4a Pilots e-bike programma nieuwe sociale huurder (gerealiseerd 2023 en 2024) Een pilot waarbij werk zoekende sociale huurders een e-bike op afbetaling kregen om een baan te zoeken bleek in Rotterdam erg succesvol. Een vergelijkbare aanpak is uitgeprobeerd op Centrumeiland met als doel om deze ook op Strandeiland te kunnen toepassen. Huurders konden kosteloos 8 weken de e-bike uitproberen onder begeleiden van een gedragsveranderingsexpert en ontvingen vervolgens een overnameaanbod dat passend is bij hun portemonnee. Na de lessen van de eerste pilot nam bij de tweede pilot maar liefst de helft van de deelnemers de e-bike over. G4b Uitrol e-bike uitprobeeraanbod voor nieuwe sociale huurders – actief Na dit aanbod in twee pilots succesvol te hebben getest is het plan om dit aanbod aan te bieden aan alle 4.000 nieuwe sociale huurders die de komende 15 jaar op Centrumeiland en Strandeiland komen wonen. Zo wordt ebiken de norm en wordt deze doelgroep geholpen om barrières hierbij te overwinnen. Dit draagt bij aan de bewegingsvrijheid en is zowel voor de sociale huurders als voor de overheid de meest betaalbare en meest duurzame vervoerswijze. De effectiviteit wordt gemonitord en geëvalueerd en zo nodig wordt bijgestuurd.
G4c U stimuleren fietsroute IJburg-Zuidoost via Benno Premselabrug voor de E-bike – on hold Bij nieuwe bewoners van Strandeiland wordt, via het e-bike probeeraanbod en via de communicatie over de buurthubs, de mogelijke vervoerswijzen naar veel bezochte bestemmingen gecommuniceerd. Onderdeel hiervan is de, voor veel bewoners onbekende fietsroute via de Benno Premselabrug. G5 Spitsmijden – te monitoren Spitsmijden wordt gezien als een potentieel effectieve maatregel omdat de spits in het gebied relatief kort is. De spitsperiode op Zeeburgereiland duurt slechts ongeveer 30 minuten. Met relatief beperkte inspanning kunnen reizigers mogelijk eerder of later vertrekken. Met hogeschool InHolland in de Sluisbuurt zijn afspraken gemaakt over gespreide lestijden volgens een dakpanrooster (gerealiseerd 2024). Op de bedrijvenstrook (tussen de Bob Haarmslaan en de Marie Baronlaan op Zeeburgereiland) wordt gedacht aan de ontwikkeling van enkele logistieke functies. Bij de tenders kan bijvoorbeeld een beperking van verplaatsingen in de spits worden
17
meegegeven. Ook kan in bouwtenders de eis kan worden opgenomen dat bouwverkeer buiten de spits wordt afgewikkeld. G6 Stimuleren deelmobiliteit – on hold De afgelopen twee jaar is een aantal experimenten uitgevoerd met deel e-bikes en deel e-bakfietsen in de stad. Ook in Zeeburgereiland en IJburg wat een pilotlocatie voor zowel de deelfietsen als de deelbakfietsen. Op verschillende locaties, de deelfietsen bij OV haltes en de bakfietsen in de woonwijken, waren deze te huren. Inmiddels is de pilotfase voorbij en geeft de gemeente de komende jaren in snel tempo meer vergunningen uit voor deelfietsen, deelbakfietsen, deelscooters en deelauto’s. Het aantal deelvoertuigen in de stad zal daarmee naar verwachting sterk toenemen. De opgave in gebieden waaronder ook Zeeburgereiland en IJburg is om de druk op de openbare ruimte die op bepaalde locaties kan ontstaan te managen. Mogelijk door op bepaalde plekken/ hubs ruimte te faciliteren voor deze deelvoertuigen en ze op andere plekken te weren. Op Centrumeiland beheert een bewonerscoöperatie een mobiliteitshub met deelmobiliteit. De gemeente heeft dit begeleid vanuit het e-Hubs programma van het Chief Technology Office (CTO). Op Strandeiland wordt deelmobiliteit ook gestimuleerd door van ontwikkelaars te vragen om in buurthubs een bepaald oppervlakte in te richten voor deelmobiliteit.
Het gaat om 1 deelauto per 25 woningen en ruimte voor andere deelmobiliteit (e-bikes, bakfietsen en scooter). In de Sluisbuurt blijft de gemeente mogelijk beheerder van de parkeervoorzieningen en kan vanuit die rol regie voeren op het aanbod van deelmobiliteit. G7 Mobiliteitsmakelaar: loket waar mensen terecht kunnen – on hold Mobiliteit is vaak gewoontegedrag. Een mobiliteitsmakelaar kan huidige en nieuwe bewoners bewegen om andere keuze te maken inzake mobiliteit en bereikbaarheid. Een mobiliteitsmakelaar voor het gebied die zorgt voor de uitvoering van een gedragsaanpak kan zo bijdragen aan meer duurzame en actieve mobiliteit. Dit geldt niet alleen voor Zeeburgereiland en IJburg. Daarom wordt gekeken naar de mogelijkheid om vanuit verschillende mobiliteitsprogramma’s of een stedelijke programma een gedragsaanpak opgezet kan worden. G8 Brochure Mobiliteitsaanbod nieuwe bewoners – on hold Wanneer mensen door een verhuizing hun patronen opnieuw gaan vormgeven is het een goed moment voor een duwtje in de richting van duurzame actieve mobiliteit. Bijvoorbeeld in de vorm van een (digitale) brochure voor nieuwe bewoners met passende suggesties. Dit geldt niet alleen voor Zeeburgereiland en IJburg.
Daarom wordt ook hier gekeken naar de mogelijkheid om vanuit verschillende mobiliteitsprogramma’s of een stedelijke programma gezamenlijk een gedragsaanpak opgezet kan worden voor nieuwe bewoners. Er kan bijvoorbeeld gekeken worde of de Mobility as a Service (MaaS) dienst die voor de Zuidas ontwikkeld wordt ook op Zeeburgereiland en IJburg toegepast kan worden. G9
Onderzoek continueren gedragsmaatregelen renovatie Piet Heintunnel - vervallen
18