Bijlage 1 Begroting 2023.pdf

3.3.3 Erfgoed Samen stad maken begint met het delen van verhalen. Erfgoed vertelt het verhaal van de stad Amsterdam. Archeologische vondsten, historische gebouwen en bijzondere gebieden geven vanuit het verleden betekenis aan het heden. Daarom houden we ons boven-en ondergrondse erfgoed in stand en geven het een plek bij de groei van de stad zoals de ontwikkeling en de transformatie van gebieden. De bestuursopdracht Erfgoed zetten we voort. Klimaatambities waaronder het verduurzamen van erfgoed, wordt mogelijk gemaakt door adviezen op maat te leveren. We letten daarbij ook op het in stand houden van de cultuurhistorische waarden van bijzondere wijken en buurten.

Investeringen Binnen programma Kunst en Cultuur werken we aan de voorbereiding van nieuwe grootstedelijke culturele voorzieningen. Het gaat om het Verhalenhuis en een nieuw gebouw voor de Meervaart in Nieuw-West. Het Amsterdam Museum in de binnenstad wordt gerenoveerd en uitgebreid. De groei van de stad en de ambitie om een complete stad inclusief maatschappelijke voorzieningen te maken, betekent ook groei van kunst en cultuur. We werken aan een inhaalslag in de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West als het gaat om culturele voorzieningen in de buurt. Voor Nieuw-West wordt er gewerkt aan de realisatie van het Verhalenhuis, in Zuidoost geven we een vervolg aan het haalbaarheidsonderzoek voor uitbreiding van het Bijlmer Parktheater en een permanente plek voor Oscam. In Noord werken we verder aan een culturele functie in de Banne en bij het Buikslotermeerplein.

Begroting 2023

We werken in 2023 door aan nieuwe grootstedelijke culturele voorzieningen: • In Nieuw-West gaat het om een nieuw gebouw voor de Meervaart. Het huidige gebouw van dit theater is sterk verouderd en te klein voor de plannen die de instelling heeft. De Meervaart wil een uniek en gevarieerd aanbod bieden voor een breed publiek en ruime aandacht besteden aan talentontwikkeling binnen het stadsdeel. • De renovatie en uitbreiding van het Amsterdam Museum is in 2023 in uitvoering. Het is een complexe en uitdagende opgave om dit rijksmonument te renoveren, uit te breiden en om te vormen tot een eigentijds stadsmuseum dat het publiek boeit met de verhalen over onze stad.

Thema’s per programma Digitale stad/informatie • We werken samen aan innovatie in sectoren die voor overheid en economie interessant zijn, zoals Mobility as a Service of eHealth. • We maken samen een kennis- en innovatieagenda. • We helpen mkb-bedrijven met het digitaliseringsoffensief. • Met culturele instellingen werken we samen aan het verzamelen en delen van data over (mogelijke) bezoekers. • We helpen de Amsterdamse cultuursector bij het nog beter benutten van digitalisering om kunst te maken en/of een breed publiek te bereiken en te betrekken.

Democratisering • We versterken de organisatiegraad van ondernemers, om de samenwerking tussen ondernemers, bewoners en de gemeente te versterken. • Bij de voorbereiding van nieuwe culturele voorzieningen betrekken we de omwonenden, zodat zij kunnen meepraten over inhoudelijke programma’s en de keuze voor locaties. • We gebruiken het gesprek over bestaande waarden en erfgoed als startpunt voor het betrekken van bewoners bij gebiedsontwikkeling.

95

H3.3

Duurzaamheid • We werken aan het verduurzamen van de zakelijke markt. Hierbij stimuleren we bedrijven tot het nemen van energiebesparende maatregelen in de gebouwen en het energiezuiniger maken van de bedrijfsprocessen. • We ondersteunen de haven in de transitie naar een ‘duurzame batterij voor de stad, regio en Europa’ en zorgen ervoor dat het Havenbedrijf Amsterdam samen met de bedrijven in de haven in staat wordt gesteld deze transitie slagvaardig vorm te geven. • We werken aan het verduurzamen van cultureel vastgoed (energiebesparing, opwekken van groene energie, ontwikkelen van circulaire (hergebruik) toepassingen) en stimuleren volledig circulaire festivals. • We verduurzamen erfgoed met behoud van cultuurhistorische waarden, waarbij hergebruik en transformatie grote kansen biedt.

Kansengelijkheid • We werken aan een gezonde arbeidsmarkt zonder significante tekorten of overschotten, die iedereen gelijke kansen op werk biedt. • We werken aan een economie die werkt voor iedereen waarbij brede welvaart centraal staat. • We gunnen iedereen kunst en cultuur, om te beginnen de kinderen in Amsterdam. Het Jongerencultuurfonds Amsterdam vergoedt de cursuskosten voor muziek-, dans-, theater- en tekenlessen voor kinderen waarvan de ouders dit niet kunnen betalen.

Gebiedsgericht werken • We zorgen ervoor dat bewoners aantrekkelijke commerciële voorzieningen hebben in hun wijk en in de stad door te sturen op een divers aanbod van winkels en ambulante handel. • We zetten kunst en cultuur in om de (lokale) leefomgeving te verrijken en we ondersteunen kunst- en cultuurinitiatieven die ontstaan in de gebieden en wijken. Dit is extra belangrijk in een periode van herstel na de coronacrisis. • We realiseren ons dat leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en erfgoedbehoud hand in hand gaan en zetten daarop in bij gebiedsontwikkeling.

Begroting 2023

96

H3.3.1

3.3.1 Economie en innovatie Samen werken aan een duurzame en innovatieve regio met cultuur, werk en toekomst voor iedereen.

Wat willen we bereiken (doelen) en wat gaan wij daarvoor doen (activiteiten)? Ondernemerschap in en voor de buurt, regio en op internationaal niveau We zorgen voor de randvoorwaarden voor succesvol ondernemerschap op alle schaalniveaus. Van het ondersteunen van bedrijveninvesteringszones (biz’en) tot het helpen internationaliseren van lokale bedrijven die een innovatieve en duurzame bijdrage leveren aan de stad en regio. En van het versterken van de organisatiegraad van ondernemers tot het ondersteunen bij het versterken van hun winkelgebied. Daarbij leveren we maatwerk voor de opgaven in de masterplannen voor Zuidoost en Nieuw-West, en de Aanpak Noord en Aanpak Binnenstad.

Versterken van ecosystemen en innovatie Door middel van innovatie dragen bedrijven oplossingen aan voor maatschappelijke problemen. Dit kunnen oplossingen zijn voor bijvoorbeeld het wereldwijde voedsel­ tekort, problemen op de arbeidsmarkt en levensbedreigende ziektes. In veel gevallen door middel van digitalisering. Door een voorlopersrol op het gebied van innovatie in te nemen blijft de stad ook in de toekomst aantrekkelijk. Innovatieketens die bijdragen aan het duurzaam verdienvermogen worden versterkt, bedrijven die een innovatieve en duurzame bijdrage leveren aan de stad en regio worden actief aangetrokken en de triple helix wordt versterkt en benut. Tegelijkertijd treden we snel op daar waar nieuwe bedrijven, bijvoorbeeld in de platformeconomie, negatief uitpakken voor onze stad.

Leefbare stad met ruimte voor economische functies We werken aan een complete stad met een vitale economie en brede welvaart. Hiervoor stellen we nieuwe ambities en zorgen bovendien dat de stad leefbaar is. De ambitie is ook dat bestaande werkgebieden, zoals de Haven en Schiphol, blijven bijdragen aan een vitale economie en een gezonde leefomgeving blijft geborgd. Zo zorgen we dat de stad klaar is voor de economie van morgen, waar plek is voor iedereen.

Begroting 2023

Duurzame economie en de klimaat- en energietransitie We stimuleren bedrijven en industrie om bij te dragen aan het realiseren van de klimaatambities van de stad. We helpen daarom aan de ene kant bedrijven te verduurzamen en aan de andere kant zetten we in op het aantrekken van duurzame en innovatieve bedrijvigheid en de groei van relevante sectoren in deze regio. Op die manier moet de economie een transitie doormaken richting een fossielvrije en circulaire economie.

Evenwichtige arbeidsmarkt met gelijke kansen op werk De stad en de regio hebben te maken met een snel toenemende krapte op de arbeidsmarkt. In het begin van de coronacrisis nam de krapte af, maar inmiddels is deze volledig terug. In de IT en Techniek sectoren is zelfs sprake van een recordkrapte. In samenwerking met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen werken we aan de infrastructuur om deze mismatch te verkleinen en te overbruggen. Het tekort aan personeel staat economische en maatschappelijke vooruitgang in de weg, terwijl er tegelijkertijd nog steeds mensen aan de kant staan, onder hun niveau werken en/of in verdwijnbanen werken. De inzet is gericht op voldoende gekwalificeerd personeel in belangrijke sectoren, maar ook dat ieder individu kan profiteren van die toenemende vraag. Hierbij helpen wij onderwijsinstellingen het onderwijs te innoveren, meer instroom te genereren in belangrijke sectoren, brengen we het bedrijfsleven en het onderwijs samen, en vergroten we kansengelijkheid. Het zwaartepunt van onze inzet is gericht op het mbo.

Welke verbonden partijen schakelen we daarvoor in? Stadsgoed NV en NV Zeedijk De vastgoeddeelnemingen Stadsgoed NV en NV Zeedijk hebben de volgende maatschappelijke doelen: • Het intensief, verantwoord en milieubewust kleinschalig beheren van hun panden. • Het terugdringen van bestaand eenzijdig functiegebruik door de balans tussen de verschillende functies in het gebied te verbeteren. • Het terugdringen en voorkomen van verdacht eigendom van vastgoed. Daarmee helpen deze deelnemingen de leefbaarheid te verbeteren en economische activiteiten in de binnenstad te bevorderen. De NV Zeedijk concentreert zich op het wallengebied en Stadsgoed NV op de gehele binnenstad.

97

H3.3.1

In mei 2020 is de Aanpak Binnenstad gestart. Deze aanpak combineert maatregelen en visie voor zowel de korte als langere termijn, en heeft als doel dat de Amsterdamse binnenstad weer een plek wordt waar alle Amsterdammers graag komen en bewoners zich thuis voelen. Binnen de aanpak wordt vastgoed gezien als een belangrijk sturingsinstrument om de gewenste transformatie in de binnenstad te realiseren. De gemeentelijke vastgoeddeelnemingen – naast NV Zeedijk en Stadsgoed NV ook Stadsherstel – spelen daarbij een belangrijke rol. In dit kader heeft het bestuurlijk team Aanpak Binnenstad in maart 2021 een reserve ingesteld van € 2 miljoen. Verkend wordt of deze reserve op termijn kan worden uitgebreid tot € 10 miljoen, om de vastgoeddeelnemingen te ondersteunen bij de verwerving van strategisch vastgoed. Op 1 december 2021 heeft de raad het afwegingskader voor de inzet van deze reserve voor de aankoop van vastgoed vastgesteld.

Stichting Amsterdam Economic Board De Amsterdam Economic Board is een netwerkorganisatie met een slimme, groene en gezonde MRA als doel. De Amsterdam Economic Board werkt aan oplossingen voor grootstedelijke vraagstukken door vernieuwing en samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid.

Havenbedrijf Amsterdam NV/Port of Amsterdam Het Havenbedrijf Amsterdam werkt direct mee aan de economische ontwikkeling van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). De continuïteit van de bedrijven en dienst­ verleners in het havengebied was als gevolg van de corona-effecten niet in het geding, wel viel de zee- en riviercruisevaart volledig stil. In 2022 kwam de cruisevaart weer langzaam op gang. In 2021 was er in de Amsterdamse haven nog wel sprake van een lichte daling van de totale goederenoverslag met 4,1% van 74,3 naar 71,3 miljoen ton. Deze afname kwam niet alleen door de coronacrisis, maar ook door de energietransitie. Als gevolg van de sterk gestegen gasprijzen, zien we dat er in Duitsland en Nederland steeds meer elektriciteit wordt opgewekt met steenkolen. Hierdoor is er sinds 2022 sprake van een aanzienlijke stijging van overslag van steenkolen. Op lange termijn houdt het Havenbedrijf echter vast aan haar beleid om de kolenoverslag in 2030 uit te faseren. Verder werkt het Havenbedrijf samen met de gemeente en regionale publieke en private partners voortvarend aan de energietransitie.

Schiphol Schiphol levert als multimodaal en logistiek knooppunt een bijdrage aan het vestigingsklimaat van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). We hebben als gemeente zitting in de Bestuurlijke Regie Schiphol die zich bezighoudt met de ontwikkeling van Schiphol. Voor de gemeente zijn er veel belangen gemoeid met Schiphol, denk aan Schiphol als knooppunt, het belang van de arbeidsmarkt in de regio, duurzaamheid en ons vestigingsklimaat.

Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied Het Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied moet een veilige, vlotte en milieuverantwoorde afwikkeling van het scheepvaartverkeer bevorderen. Alle functies van de Divisie Havenmeester, de uitvoerende organisatie van het Centraal Nautisch Beheer, hebben de coronacrisis goed doorstaan.. De vlotte en veilige doorvaart van het scheepsverkeer heeft niet te lijden gehad onder de coronacrisis. In 2022 is de nieuwe zeesluis volgens planning geopend. Er wordt nog gewerkt aan een selectieve zoutonttrekking, die de toename van de zoutinstroom in het Noordzeekanaal moet verminderen. Deze constructie is naar verwachting gereed in 2024/2025.

RAI Holding B.V. RAI werkt samen met de gemeente aan een toekomstplan om een verdere bijdrage te kunnen leveren aan de gebiedsontwikkeling in Zuidas door middel van het toevoegen van woningbouw, het toegankelijker maken van de omgeving van de RAI, het verbeteren van de mobiliteit rond de RAI en het verminderen van overlast. Daarnaast draagt RAI bij aan de economische bedrijvigheid als bijproduct van de georganiseerde beurzen en evenementen en is de RAI een belangrijke locatie voor de corona test- en vaccinatiestraten van de GGD.

Schiphol Area Development Company Doel van de Schiphol Area Development Company (SADC) is om zo goed mogelijk ruimte te bieden aan de economische dynamiek in de regio rond Schiphol door bedrijventerreinen te ontwikkelen. Zowel de coronacrisis als de oorlog in Oekraïne hebben vrijwel geen gevolgen voor de SADC en haar projectvennootschappen op de korte termijn.

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InWest

Stichting Science & Business Amsterdam Science Park

De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest jaagt investeringen in duurzame economische ontwikkelingen aan. De ROM doet dit door bedrijven te ondersteunen bij business development (het ontwikkelen van nieuwe kansen). Daarnaast investeert de ROM via het MKB fonds en het Transitiefonds in kansrijke technologieën die niet voldoende middelen uit de markt alleen kunnen halen.

De stichting is in 2015 door de drie grondeigenaren (gemeente Amsterdam, UvA en NWO) opgericht om het Science Park te ontwikkelen tot een van de meest toon­ aangevende wetenschapsparken in Europa.

Begroting 2023

98

H3.3.1

Beurs van Berlage vennootschappen De Beurs van Berlage staat op een belangrijke strategische plek in de stad. De Beurs werkt mee aan het scheppen van economische bedrijvigheid als bijproduct van de georganiseerde beurzen en evenementen. Ook heeft de Beurs een culturele, creatieve, publieke en maatschappelijke functie, waaronder het behoud van cultureel erfgoed en bijdragen aan het leefklimaat in de stad.

Life Sciences Fund Amsterdam Het Life Sciences Fund Amsterdam (LFSA) is begin 2009 opgericht om het economisch potentieel van het Life Sciences cluster in de regio Amsterdam te versterken. Het fonds is momenteel uit geïnvesteerd.

Matrix Innovation Center Het Matrix Innovation Center (MIC) is opgericht in 1989 en is een initiatief van de gemeente Amsterdam, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), Rabobank Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam (UvA). MIC biedt vooral laagdrempelige huisvesting en laboratoriumruimte aan startende, om kleinere flexibele ruimte vragende ondernemingen op het Amsterdam Science Park in Amsterdam Oost. In de zomer van 2021 is door de aandeelhouders goedkeuring verleend aan de directie van MIC om de activiteiten uit te breiden naar de andere kennisparken in Amsterdam. Op deze wijze stimuleert MIC samenwerking en kennisoverdracht tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven en draagt het bij aan de ontwikkeling van de kennisparken in Amsterdam. MIC exploiteert zes bedrijfs­ verzamelgebouwen (Matrix II tot en met VII) en is ongeschonden door de coronacrisis gekomen. In 2022 wordt het zevende gebouw (Matrix One) opgeleverd op het ASP en wordt begonnen met de ontwikkeling van een Innovation Center in het VU Kennis­ kwartier aan de Zuidas.

Amsterdam Clipper Beheer De Clipper ‘Stad Amsterdam’ is eigendom van Randstad Clipper Beheer en de gemeente. Wij beschikken jaarlijks over 20 vaardagen op de Clipper. De Clipper wordt ingezet voor promotie en representatie van Amsterdam tijdens buitenlandse reizen en in Nederland. Daarnaast organiseren we samen met Randstad jaarlijks een jongerenreis op de Clipper.

Financiële toelichting (bedragen x € 1 miljoen) Jaarverslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Baten

23,4

22,6

21,7

21,4

20,8

19,8

Lasten

62,5

72,9

57,4

54,0

49,8

46,0

Saldo Baten en Lasten

-39,2

-50,3

-35,7

-32,7

-29,0

-26,2

Onttrekking

20,9

29,0

12,9

9,9

3,2

0,4

Toevoeging

20,0

23,3

3,2

3,2

0,2

0,2

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves

0,9

5,7

9,7

6,7

3,0

0,2

-38,3

-44,6

-26,0

-26,0

-26,0

-26,0

Totaal Programmaonderdeel 3.1 Economie en innovatie

Baten De baten in dit programmaonderdeel zijn € 21,7 miljoen. Deze baten bestaan uit: • Bijdragen van 32 gemeenten (inclusief die van Amsterdam) en twee provincies voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA) (€ 8,0 miljoen). • De opbrengsten van de markten (€ 5,1 miljoen). • Inkomsten uit dienstverlening van IN Amsterdam (€ 2,6 miljoen). • Bijdrage van Metropoolregio Amsterdam ten behoeve de Amsterdam Economic Board (€ 1,6 miljoen). • Bijdrage van Metropoolregio Amsterdam ten behoeve van participatie in Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) InWest (€ 1,4 miljoen). • Inkomsten bezoekersafdrachten Holland Casino (€ 1,3 miljoen). Hiervan is € 1,1 miljoen ten gunste van de algemene middelen. Het resterende gedeelte van € 0,2 miljoen wordt ingezet voor het “Amsterdams Promotiefonds voor Cultuur en Stadsinitiatieven”. • Regionale bijdrage voor het bevorderen van de internationale verbondenheid van de Amsterdamse economie (€ 0,9 miljoen). • Overige baten afzonderlijk zijn kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe.

Lasten De lasten in dit programmaonderdeel zijn €57,4 miljoen. Deze lasten bestaan uit: • Apparaatslasten inclusief doorbelasting naar diverse programma's (€ 19,1 miljoen). • Uitvoeren van de MRA-actieagenda op de platformen Economie, Ruimte en Mobiliteit (€ 8,0 miljoen).

Begroting 2023

99

H3.3.1

• Voor de ontwikkeling van buurteconomie worden verschillende methoden ingezet (€ 8,7 miljoen). – voor de Bedrijveninvesteringszones (biz): een afgebakend gebied zoals een winkelstraat of een bedrijventerrein waarbinnen ondernemers en/of eigenaren samen investeren in de kwaliteit van hun bedrijfsomgeving (€ 4,2 miljoen). De opbrengsten uit opgelegde vorderingen voor de BIZ worden verantwoord in het programmaonderdeel A2. Belastingen. – voor de versterking van de lokale wijkeconomie. Het ondersteunen van ondernemers en ondernemerscollectieven, maar ook het ondersteunen van een divers winkelaanbod (€ 2,1 miljoen). – voor de ambulante handel (oa. Markten), waaronder schoonmaakkosten, huur, energie en water, exclusief apparaatslasten (€ 2,4 miljoen). • Subsidie aan Amsterdam Institute for Advanced Metropolitan Solutions, een wetenschappelijk instituut met als doel grootstedelijke oplossingen te ontwikkelen, onderzoeken en in te voeren (€ 5,1 miljoen). • Subsidie aan Stichting Amsterdam&partners, voor de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en welvarendheid van de Metropoolregio Amsterdam, door het opbouwen van de gewenste reputatie en het gidsen van bewoners, bedrijven en bezoekers (€ 3,9 miljoen). • Lasten vanuit het Herstelplan ‘Samen sterker uit de crisis’ Economische transitie.

Dit betreft het nemen van maatregelen om de transitie naar een diverse economie, die minder op bezoekerseconomie is gericht, te ondersteunen (€ 3,0 miljoen). • Bijdrage van Metropoolregio Amsterdam ten behoeve van participatie ROM inWest (€ 1,6 miljoen) • Uitvoeren van subsidie Amsterdam Economic Board voor een slimme, groene en gezonde MRA (€1,6 miljoen). • Lasten ten behoeve voor het bevorderen van de internationale verbondenheid van de Amsterdamse economie (€ 1,3 miljoen). • Subsidiebudget steunt lopende en externe initiatieven voor versterking van de economische structuur, innovatievermogen en het functioneren van de arbeidsmarkt. (€ 1,2 miljoen). • Bijdrage van de gemeente Amsterdam aan de Metropoolregio Amsterdam (€ 1,1 miljoen). • De overige lasten zijn afzonderlijk kleiner dan € 1,0 miljoen en lichten we niet verder toe. In dit programmaonderdeel wordt in 2023 € 12,9 miljoen onttrokken en € 3,2 miljoen toegevoegd aan de reserves:

Begroting 2023

Onttrekkingen • Een onttrekking aan de Reserve Economische Structuur en Arbeidsmarkt versterking (€ 7,6 miljoen). • Een onttrekking aan de Reserve Amsterdam Metropolitan Solutions (€ 5,1 miljoen) • Een onttrekking aan de Reserve Promotiefonds voor cultuur en stadsinitiatieven (€ 0,2 miljoen).

Toevoegingen • Een toevoeging van € 3,0 miljoen aan de financieringsreserve ROM inWest. • Een toevoeging van € 0,2 miljoen aan het Amsterdams Promotiefonds voor cultuur en stadsinitiatieven.

Risicobeheersing Risico’s

Maatregelen

ROM InWest ROM InWest ontvangt kapitaal van de aandeel­ houders, o.a. gemeente Amsterdam. De waarde van het kapitaal varieert over de jaren heen als resultaat van de waarde van de onderliggende investeringen/projecten. Het is in de beginfase van belang dat de ROM als nieuwe speler erin slaagt een aantal goede proposities naar de eigen fondsen toe te leiden, die passen binnen de inhoudelijke en financiële randvoorwaarden. Na opbouw van de organisatie begin 2022 is de focus van de ROM daar nu op gericht.

Sturing via investeringskader en aandeelhoudersvergaderingen.

Beleidskaders Voor de bestuursperiode 2022-2026 zijn nieuwe beleidskaders in ontwikkeling. Vooralsnog zijn de ambities voor het stimuleren van succesvol ondernemen in en voor de buurt, regio en op internationaal niveau beschreven in: • Marktvisie Amsterdam 2019-2026 • Detailhandelsbeleid Amsterdam • Amsterdams Ondernemers Programma ‘Naar een sterke buurteconomie’ 2018-2022 • Position paper Amsterdam Trade & Innovate

100