Bijlage 1. Artikel Parool, 22 januari 2024.pdf

Plus

Analyse

In techstad Amsterdam groeien de bomen niet langer tot in de hemel. Reden tot zorg? ‘We leven nu in een andere wereld’

Startup Village op Amsterdam Science Park. Vergeleken met topjaren 2021 en 2022 daalden investeringsbedragen in de techsector over de hele linie. BEELD KIM VAN DAM/ANP

De bomen groeien niet langer tot in de hemel in techstad Amsterdam. Investeerders staken vorig jaar net aan 950 miljoen euro in hoofdstedelijke techbedrijven. Het is voor het eerst in jaren dat de Amsterdamse techsector minder dan een miljard euro opstrijkt. ‘De gekte van de vroege jaren twintig is er wel vanaf.’ Herman Stil 22 januari 2024, 03:00

V

oor veel startende en groeiende techbedrijven is het onontbeerlijk om groeiverliezen op te vangen en activiteiten te financieren: investeringsgeld. Volgens cijfers van analisten Golden Egg Check (GEC) en

Dealroom kregen 179 Amsterdamse techbedrijven het afgelopen jaar geld toegestopt van investeerders.

Bekijk aanbod

Biotechbedrijf Vectory Therapeutics, dat behandelingen ontwikkelt voor spierziekte ALS, spande de kroon, ook landelijk, met een ronde van 129 miljoen euro. Maar dat was, in tegenstelling tot voorgaande jaren, de enige geldronde van boven de 100 miljoen. Onder meer consumentenbedrijven als Fairphone (duurzame smartphones, 49 miljoen), webbank Bunq (44,5 miljoen) en internetsuper Crisp (35 miljoen) haalden geld op. Zelfs VanMoof haalde de top 30 met een krediet van 10 miljoen, vlak voordat het bedrijf in juli failliet ging.

Rente piekt Vergeleken met topjaren 2021 en 2022 daalden over de hele linie de investeringsbedragen. De afname past bij de landelijke trend. De hoeveelheid techgeld die naar startende en doorgroeiende bedrijven stroomde, lag het afgelopen jaar met 1,9 miljard ruim een kwart lager dan in 2022. In 2021 staken financiers nog 5,4 miljard euro in de Nederlandse techsector. “We komen uit een uitzonderlijke situatie in 2021 en 2022, met zeer lage rente,” zegt technologie-econoom Mario Bersem van ABN Amro. “Iedereen die geld nodig had, haalde het op. In de loop van 2022 steeg de rente en groeide de inflatie. Daardoor is minder geld beschikbaar gekomen en zijn investeerders kritischer. We leven nu in een andere wereld.” Vooral in de VS, maar ook in Nederland, leidde dat tot massaontslagen. De vraag is of dat doorzet. “Onze verwachting is dat de rente nu piekt en later dit jaar weer wat lager zal zijn,” zegt Bersem. “Er is geen reden om ons zorgen te maken. We voorspellen voor de techsector dit jaar 6 procent volumegroei, terwijl het bbp landelijk 0,6 procent toeneemt.”

Kunstmatige intelligentie Volgens Henk Volberda, professor strategisch management en innovatie aan de UvA, kan terughoudendheid bij investeerders de Amsterdamse techeconomie schaden. “Het aantal start-ups behoort hier tot het hoogste in Europa, maar de financiering blijft achter. Duitsland, Verenigd Koninkrijk en Frankrijk doen het beter.” “In Amsterdam is het techcluster heel sterk. Voor fintech en kunstmatige intelligentie is Amsterdam wereldwijd een magneet. Maar vooral de investeringen in kunstmatige intelligentie blijven achter. Daarmee kan Nederland de boot missen.” Terwijl het kabinet afgelopen vrijdag juist tien sleuteltechnologieën benoemde waarin Nederland voorop moet lopen, waaronder kunstmatige intelligentie. Volberda: “Veel van die technologieën moeten zich nog bewijzen. Investeerders moeten daarvoor een langetermijnperspectief hebben. Dat hebben veel financiers niet.”

“De overheid kan dat stimuleren via investeringsfondsen en regelgeving. Het is vooral belangrijk dat ze zorgt voor een gelijk speelveld, zodat die markt niet wordt gedomineerd door Amerikaanse techbedrijven.”

Vestigingsklimaat loopt achteruit Juist in die taak kan de overheid het beter doen, meent Volberda. “Het Nederlandse vestigingsklimaat loopt achteruit. Gemiddeld krijgt dat nog maar een 6,4. Belastingklimaat en de beschikbaarheid van durfkapitaal lopen achter, evenals de voorspelbaarheid van regelgeving.” Vooral door het versoberen van fiscale regelingen, zoals voor expats en voor techbedrijven die medewerkers belonen in aandelen, loopt ons land achter op buurlanden en op de VS. Intussen zijn er tekenen dat de ergste klappen in de techsector voorbij zijn. In de eerste weken van 2024 gloorden opstekers als de 355 miljoen euro voor websuper Picnic. “Het is moeilijk te voorspellen wanneer het over de hele linie weer zal aantrekken,” zegt Thomas Mensink van techvorser GEC. “Maar dat het zal aantrekken, staat vast. Alleen zal het niet meer zo’n hypemarkt worden.” Hij vindt het positief dat het aantal kleinere investeringen in techstartups weer herstelt. In de coronajaren leken die juist op te drogen ten faveure van grotere investeringen in gevestigde techondernemingen. “De deals onder de miljoen euro zijn aardig stabiel. Er zijn genoeg investeerders die daar nog in durven te stappen.”

Op zoek naar parels Het Amsterdamse Framer, dat het ontwerpen, ontwikkelen en onderhouden van websites vereenvoudigt, haalde afgelopen jaar 25,6 miljoen euro groeigeld op in de VS, goed voor een tiende plek in de lijst Amsterdamse techinvesteringen.

Dat was volgens medeoprichter Jorn van Dijk lastiger dan de afgelopen jaren. “De investeringsmarkt is nu best vergelijkbaar met zes jaar geleden, toen we voor het eerst geld ophaalden. Realistischer. De gekte van de vroege jaren twintig is er wel vanaf.” Volgens Van Dijk is er voor succesvolle techbedrijven nog steeds geld te vinden. “Wij zijn vorig jaar zevenvoudig gegroeid in een markt waar keer twee al moeilijk is. Dan is er altijd wel geld. Investeerders zijn op zoek naar parels.”

Met zakenpartner Koen Bok investeert hij sinds kort met eigen geld en dat van investeerders. “We willen start-ups en hun oprichters helpen met vroege investeringen van 50.000 tot 100.000 euro. Maar vooral met onze kennis.” Extern geld vinden voor hun Festinafonds kostte wel tijd. “Daar zijn we wel even mee bezig geweest. Maar vooral bij vermogende particulieren is er best nog animo.”

https://www.parool.nl/amsterdam/in-techstad-amsterdam-groeien-de-bomen-niet-langer-tot-in-de-hemel-redentot-zorg-we-leven-nu-in-een-andere-wereld~bbdee91f/?utm_source=clipboard_internal&utm_medium=referral