Bijlage 1 - Amsterdammers over nachtcultuur.pdf

59

RESULTATEN ENQUÊTE

≈42%

Regelgeving en gemeentebeleid36 × ×

×

≈31%

Aanbod van clubs en locaties × × × ×

≈18%

×

× ×

60

‘Zorg dat de clubs niet steeds verder buiten de Ring gaan. Behoud het Gedempt Hamerkanaal als industrie- en uitgaansgebied. Maak er geen woningen van. Zulke plekken in de stad zijn heel erg belangrijk.’ ‘Er zouden meer clubs moeten komen die geen winstoogmerk hebben. Waar avontuurlijker geprogrammeerd kan worden, om een alternatief te bieden voor de steeds homogenere clubcultuur.’ ‘Het is jammer dat de gemeente geen ruimte geeft aan clubs. Club 11, Trouw, Marktkantine, allemaal iconen die plaats moesten maken voor nieuwbouw.’ ‘Meer 24-uurslocaties en alternatieve clubs zijn nodig. Koester de rafelranden en de broedplaatsen!’

Bereikbaarheid en voorzieningen ×

36. Dit percentage is een indicatie van het percentage open antwoorden over deze specifieke onderwerpen. Sommige respondenten benoemden meerdere onderwerpen, zodat het totaal hoger is dan 100%.

‘Stop de vertrutting van het nachtleven! Door alle regeltjes en zaken waar organisaties aan moeten voldoen worden zij en publiek op kosten gejaagd.’ ‘Amsterdam presenteert zich als een stad met een bruisend nachtleven, maar in werkelijkheid zijn de mogelijkheden beperkt. Clubs sluiten vroeg of verdwijnen helemaal, en er zijn te weinig 24-uurs eetgelegenheden. Het voelt soms meer als een dorp dan als een wereldstad. Het zou goed zijn als er meer ruimte komt voor een échte nachtcultuur, met ruimere openingstijden en betere voorzieningen voor nachtelijke bezoekers.’ ‘Hopelijk kan het beleid voor multifunctionele locaties versoepeld worden (bar+club, museum+club, etc.).’

‘Het zou fijn zijn als snackbars open blijven tot minstens 3 uur (liefst tot 5). Dat hoort bij de cultuur van een stad.’ ‘OV is slecht geregeld in Amsterdam. Minstens doorgaan tot 4 uur en vooral de metro, want de bus duurt een uur.’ ‘Het zou voor de bereikbaarheid van de clubs in Noord heel mooi zijn als het pontje tussen Azartplein en Zamenhofstraat in het weekend ’s nachts door vaart.’ ‘Ik kom net terug van een weekend in Wenen waar de metro 24 uur per dag gaat in de weekenden, dat maakt uitgaan zo veel makkelijker, betaalbaar en aantrekkelijk. Waarom niet in Amsterdam?

Wilt u nog iets anders over de nachtcultuur in Amsterdam kwijt dat niet in de vragen van dit onderzoek is behandeld? Zijn uw activiteiten of ervaringen in de avond/nacht op enigerlei wijze veranderd?

RESULTATEN ENQUÊTE

≈14%

Betaalbaarheid × ×

×

≈11%

Diversiteit, inclusie en community × × × × ×

≈10%

‘Het is te duur geworden. Tickets, drankjes, uit eten, parkeren… Niemand van mijn vrienden gaat nog in Amsterdam uit.’ ‘Alles is te duur en niet meer cool, clubs zijn duur als je niet op de lijst staat en wanneer je er wel bent zijn de drankjes abnormaal duur. Je kan niet meer binnen roken, dus je staat de helft van de tijd met z’n allen buiten? Amsterdam is niet meer wat het was.’ ‘Veel leuks om te doen, helaas is alles duur.’

‘Meer ownership van ruimtes en locaties door black people and people of color!’ ‘Ik mis specifieke programmering in Amsterdam die geïnspireerd en ontwikkeld is met en door de diaspora gemeenschappen.’ ‘Nightlife changed my life for the better. It gave me a place to find a family, a community and a place to practice being the person I want to be.’ ‘Meer queer spaces. Er zijn niet genoeg, en de bestaande zijn vaak te druk.’ ‘Ik vind dat er meer ruimte mag zijn voor neurodiversiteit en voor nuchter feesten. Veelal draait samenhorigheid nu alleen om drugsgebruik.’

Veiligheid en leefbaarheid × × ×

×

‘Ons nachtleven moet veiliger. Meer politie op straat zoals vroeger, vanaf middernacht tot 6 uur.’ ‘Sinds sluitingstijden zijn verkort is er juist meer onveiligheid en zijn er meer dealers op straat. Vroeger was er sociale controle.’ ‘TikTokrijen, viezigheid op straat, lawaai, foute horeca en fastfoodzaken, asociaal gedrag van taxi’s, respectloos gedrag van bezoekers op en rond de wallen. Bewoners in de binnenstad voelen zich in de steek gelaten door de overheid en trekken weg.’ ‘Geluids- en personenoverlast moet worden teruggedrongen in elke buurt in Amsterdam ten gunste van de bewoners. Dit is anders in de omgeving van het Damrak. Ik ben het er niet mee eens dat de horeca daar vroeg moet sluiten. Wel dat er meer aan personenoverlast gedaan wordt en meer handhavers op straat zijn.’

Wilt u nog iets anders over de nachtcultuur in Amsterdam kwijt dat niet in de vragen van dit onderzoek is behandeld? Zijn uw activiteiten of ervaringen in de avond/nacht op enigerlei wijze veranderd?

61

RESULTATEN ENQUÊTE

62

CENTRUM NIEUW-WEST NOORD

OOST WEESP WEST

ZUID ZUIDOOST

BIJLAGE 2. RESULTATEN FOCUSGROEPEN EN INTERVIEWS 63

In aanvulling op de enquête zijn zes focusgroepsessies georganiseerd. Elke sessie duurde circa twee uur, telde maximaal negen deelnemers en volgde een uniforme vragenlijst om vergelijkbaarheid te waarborgen. Daarnaast zijn enkele expertinterviews afgenomen voor extra context en duiding. Samen gaven deze gesprekken verdieping op thema’s als tevredenheid, kwaliteit van het aanbod, trends, reisgedrag en toekomstverwachtingen. De resultaten zijn verwerkt in hoofdstuk 3. Aanvullende bevindingen zijn hieronder weergegeven.

Aanbod, kwaliteit en trends Hoewel het aanbod in de stad ruim voldoende is, vinden deelnemers de kwaliteit vaak beperkt. De programmering wordt als eentonig omschreven. Men mist creatieve broedplaatsen en experimentele ruimtes. Er is een duidelijke wens voor plekken met een multidisciplinaire invulling: creatieve hubs die overdag functioneren als makersplaatsen en ’s avonds transformeren tot clubs. Zulke hybride ruimtes kunnen de kloof tussen het dagelijkse stedelijk leven en het nachtleven verkleinen. Ook is er behoefte aan meer diversiteit en authenticiteit in de programmering. Deelnemers missen subculturen, nichemuziek, live-acts en experimentele stijlen, als bronnen van creativiteit en vernieuwing. Ook signaleren zij nieuwe ritmes en trends. Dagfeesten en weekenders die flexibiliteit bieden, winnen aan populariteit, maar zijn in Amsterdam nog schaars. Ook opkomende vormen als sober clubbing worden genoemd. De deelnemers hebben verschillende voorkeuren voor frequentie, tijdstip en (type) locatie van nachtcultuur. Mobiliteit, toegankelijkheid en veiligheid Bereikbaarheid in de nachtelijke uren is een veelge64

noemd knelpunt. Na middernacht ervaren deelnemers mobiliteit als beperkt en onveilig, zeker als zij reizen vanaf de rafelranden van de stad. De meest uitgesproken wens is voor een nachtmetro. Clubhoppen komt veel voor, vooral onder jongeren. Die verplaatsen zich gedurende een avond van bar naar club en afterparty, steeds vaker ook met wisselende locaties en muziekstijlen. Tegelijkertijd is uitgaan voor jongeren minder toegankelijk; stijgende entreeprijzen en kosten voor vervoer raken alle Amsterdammers, maar jongeren in het bijzonder. Deelnemers vinden het aanbod voor jongeren beperkt, vooral door het 21+-beleid dat veel clubs hanteren. De meningen daarover verschillen: sommigen vinden dat jongere doelgroepen meer ruimte moeten krijgen om nachtcultuur te leren kennen, terwijl anderen een jong en onervaren publiek als nadelig voor de sfeer ervaren. Locaties zijn vaak onvoldoende ingericht voor rolstoelgebruikers. Op het gebied van sociale veiligheid zijn wel verbeteringen geboekt, onder meer door awareness teams en ClubEthics. RESULTATEN FOCUSGROEPEN & INTERVIEWS

Betekenis van nachtcultuur Voor de deelnemers aan de focusgroepen is nachtcultuur meer dan uitgaan in de nacht. Het vormt een integraal onderdeel van een 24/7 stadsleven. Zij zien kansen om kunst- en cultuurinitiatieven – zoals musea en galeries – sterker te verbinden met het nachtleven. Vooral oudere generaties verlangen naar een ‘totaalavond’ met een combinatie van diner, cultuur en dansen. De nacht wordt daarnaast gezien als een unieke ruimte voor ontmoeting, waar mensen samenkomen die elkaar overdag waarschijnlijk niet zouden treffen. Deelnemers benadrukken de sociale en transformatieve kracht van de nacht: gemeenschapsvorming, kruisbestuiving en culturele diversiteit komen hier tot uitdrukking. De nacht biedt ruimte voor zelfexpressie, vrijheid en creatieve interactie. Nachtleven wordt daarmee niet alleen ervaren als entertainment, maar ook als culturele en artistieke praktijk met intrinsieke waarde. Volgens deelnemers is deze waarde belangrijker dan commercieel succes of hypes. Dit perspectief verlaagt de druk op winstgevendheid en creëert juist ruimte voor experiment, creativiteit en unieke ervaringen die overdag minder vanzelfsprekend zijn.

65

RESULTATEN FOCUSGROEPEN & INTERVIEWS

CENTRUM NIEUW-WEST NOORD

OOST WEESP WEST

ZUID ZUIDOOST

BIJLAGE 3. RESULTATEN PER STADSDEEL 66

In Amsterdam ontwikkelen de stadsdelen zich steeds meer tot stedelijke kernen met een unieke dynamiek en identiteit. Dit hoofdstuk gaat in op de specifieke kenmerken, behoeften en gevoeligheden van de nachtcultuur per stadsdeel. Op basis van de enquête – waarin zowel woonlocatie als bestemmingsvoorkeuren zijn meegenomen – worden de voornaamste trends per gebied geschetst. Wat brengt bezoekers ertoe om in hun eigen buurt te blijven of de nacht elders in de stad op te zoeken? Hoe verschilt het nachtleven tussen de stadsdelen volgens de Amsterdammers qua sfeer, toegankelijkheid, aanbod en culturele beleving? In deze bijlage worden de inzichten op stadsdeelniveau gecombineerd met de enquêteresultaten. De combinatie van kwantitatieve data (enquête) en kwalitatieve input (focusgroepen) schetst een genuanceerd beeld van de beleving van het nachtleven.37

37. De citaten in onderstaande resultaten zijn van deelnemers aan de focusgroepen.

67

RESULTATEN PER STADSDEEL

CENTRUM

‘Kanaal 40, San Francisco, Nachbar laten zien dat er een tegenbeweging is met kleine, meer verborgen plekken in het centrum die andere dingen draaien, een soort a-programmering.’ – Deelnemer focusgroep 2025 68

69

Stadsdeel Centrum blijft het onbetwiste hart van de Amsterdamse nachtcultuur. Met 56% van alle locaties en 65% van de ontmoetingsplekken concentreert het grootste deel van het nachtleven zich hier.38 Dat vertaalt zich in waardering: 43,6% van de respondenten noemt Centrum als favoriete bestemming. Van de Centrumbewoners gaat 68,6% vooral binnen het eigen stadsdeel uit, meer dan in enig ander stadsdeel. Paradiso en Melkweg worden steevast genoemd als iconische podia; andere populaire clubs zijn Club Church, Nyx, Bitterzoet, Kanaal40 en Nachbar. Ook gebiedsbestemmingen als Rembrandtplein, Lei­dseplein, de Jordaan, Warmoesstraat en de Wallen worden vaak genoemd. Opvallend is dat de twee grootste clubs van het stadsdeel, Escape en Air (nog open tijdens de enquête) zelden worden genoemd. Onvoldoende aanbod voor Amsterdammers Een deel van de respondenten voelt zich echter niet (meer) thuis in het centrum. Zij vinden het aanbod te eenzijdig, te commercieel en te sterk op toeristen gericht. Vooral luidruchtige feesttoeristen krijgen kritiek, terwijl internationale clubbezoekers juist als sfeerverhogend worden ervaren. Veel respondenten willen de nachtcultuur geconcentreerd in Centrum houden en geven het spreidingsbeleid weinig bijval.

Er klinkt een brede roep om het aanbod meer op Amsterdammers te richten, met meer variatie, ruimte voor kleinschalige clubs en langere openingstijden, ook voor eetgelegenheden. Nieuwe initiatieven die hierbij aansluiten, krijgen waardering. De behoefte aan een veiliger, inclusiever en meer lokaal georiënteerd nachtleven klinkt luid, maar zonder de bijzondere eigenheid van de binnenstad te willen verliezen. Overlast en bereikbaarheid Intussen ervaren bewoners en bezoekers in Centrum de meeste drukte en overlast, vooral door toerisme. De Wallen illustreren de spanning tussen populariteit

100 50

‘Nachtcultuur op de Wallen gaat kapot door vroege sluitingstijden. Als Amsterdammer kom ik er niet meer, dan blijven alleen nog toeristen over.’ – Deelnemer focusgroep 2025 Overige statistieken × Actieve ouderen: 41,3% van de 45-64-jarigen in Centrum neemt actief deel aan de nachtcultuur. × Uitgaven: 27,6% van de respondenten uit Centrum besteedt gemiddeld meer dan € 80 per avond, het hoogste aandeel van alle stadsdelen. × Nachtwerk: na Noord heeft Centrum het grootste percentage nachtwerkers (12,6% regelmatig, 21,4% af en toe). 38. De waarde van de kleine uurtjes: De nachtcultuur van Amsterdam, Blaker, Nancy & Joost Poort, Atlas Research, 2021

Noord 42

Aantal respondenten 150

en beleid. Hoewel het gebied geliefd blijft, wordt de vervroegde sluitingstijd breed bekritiseerd. Velen zien hierin een bedreiging voor levendigheid, veiligheid en sociale controle. Ook de bereikbaarheid vormt een knelpunt: metro, trams en bussen stoppen te vroeg, nachtbussen zijn beperkt en parkeren is duur. De druk van toerisme, de homogenisering van het aanbod en beleidsmaatregelen als spreiding naar de randen worden door veel respondenten onwenselijk gevonden. De uitdaging ligt in het vinden van een nieuwe balans: een nachtcultuur die internationaal aantrekkelijk blijft, maar waarin de Amsterdammer weer centraal staat.

Nieuw−West 12

West 20 Centrum 181

Oost 5

Zuid 4

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Centrum

70

CENTRUM

NIEUW-WEST

‘Mensen zeggen dat ze heel soms naar NieuwWest komen voor een club, maar dat het eigenlijk te ver uit het centrum ligt.’ – Deelnemer focusgroep 2025 71

72

Nieuw-West is het grootste stadsdeel van Amsterdam, met de meeste inwoners én het grootste aandeel jongeren. Nieuw-West heeft ook het meeste festivals van alle stadsdelen en een aantal van de onder respondenten populairste locaties: Club Raum (geopend 2024), Lofi (2019), Bret (2015) en Radion (2013). Deze clubs, veelal met een dag- en nachtprogrammering en buitenruimtes, trekken bezoekers uit de hele stad ondanks hun ligging.39 Bereikbaarheid Veel clubs zijn gevestigd in industriegebied Westpoort, dat formeel onder Nieuw-West valt. Omdat veel inwoners van Nieuw-West relatief ver van deze plekken wonen, ervaren zij de clubs niet altijd als lokale initiatieven. Bereikbaarheid is daarmee een punt van aandacht. Inwoners van Nieuw-West geven aan relatief lang te reizen voor nachtcultuur: 43,2% van de respondenten 15-30 minuten en 39% tot een uur. Voor sommigen is dit een drempel.

Behoefte aan representatie Bewoners benadrukken de behoefte aan meer bars en cafés en buurtgebonden culturele programmering. Ook is er behoefte aan inclusieve, toegankelijke nachtplekken met ruimte voor livemuziek, dans en alternatieve programmering. De diversiteit van het stadsdeel wordt als kracht gezien, maar het lokale aanbod zou daar beter op kunnen inspelen. De omgeving van Plein ’40–’45 wordt genoemd voor programma’s die beter aansluiten bij gemeenschappen met een overwegend Marokkaanse of Turkse achtergrond. Overige statistieken × Steekproef: 9,9% van alle reacties kwam uit Nieuw-West, de op drie na grootste groep per stadsdeel. × Nachtwerk: 11,0% van de bewoners werkt regelmatig ’s nachts (22.00–06.00), 18,6% af en toe.

‘Fietsen is vaak net te ver en de nachtbussen vind ik vervelend. Daarom neem ik vaker een taxi, ook al is dat eigenlijk best prijzig.’

39. Blaker, Nancy & Joost Poort. De waarde van de kleine uurtjes: De nachtcultuur van Amsterdam. Atlas Research, Apr. 2021

– Deelnemer focusgroep 2025

Noord 11

Nieuw−West 31 Aantal respondenten 40 30 20

West 25 Centrum 47

Oost 2

Zuid 1

Zuidoost 1

10

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Nieuw-West

73

NIEUW-WEST

NOORD

‘Industriële panden moeten een monumentale status krijgen, net als in Berlijn. Plekken als Skatecafé en Garage Noord moeten bewaard blijven.’ – Deelnemer focusgroep 2025 74

75

Noord geldt als een van de aantrekkelijkste gebieden binnen de Amsterdamse nachtcultuur. Na Centrum en West wordt Noord het vaakst genoemd als favoriete bestemming. De binding van bewoners is hoog: ruim 60% kiest in eerste instantie voor het eigen stadsdeel. De toekomst van de nachtcultuur in Noord hangt samen met het versterken van de lokale binding, het creëren van meer toegankelijke ontmoetingsplekken en het verbeteren van verbindingen met de rest van de stad – zonder het unieke karakter te verliezen. Garage Noord en SKATECAFE KARIN & YVONNE worden vaak genoemd als favoriete plekken, met een eigen sfeer en een rauw karakter dat Noord onderscheidt van andere stadsdelen. Een veelgehoorde waardering is dat deze locaties ruimte bieden om jezelf te zijn zonder dat je je hoeft te conformeren. Tegelijkertijd is er vraag naar plekken waar niet altijd feestdruk heerst, maar waar ruimte is voor verbinding en saamhorigheid.

Gentrificatie De afwezigheid van massatoerisme in Noord wordt gezien als een van de grootste pluspunten. Wel ervaren sommige bewoners overlast van geluid of zwerfvuil, vooral in woonstraten waar bezoekers passeren. Er is sprake van gentrificatie: de toestroom van jonge bewoners en de bouw van dure woningen leiden bij sommigen tot gevoelens van verdringing. Respondenten maken zich zorgen dat geliefde plekken verdwijnen. Bereikbaarheid Bereikbaarheid vormt een knelpunt. Op sommige momenten zijn de IJ-veren (te) druk. Op andere momenten wordt juist een verlaten sfeer als onaangenaam ervaren. Er is een duidelijke wens voor meer deelauto’s en voor nachtdiensten van de Noord/Zuidlijn en het veer tussen Azartplein en Zamenhofstraat. Overige statistieken × Noord heeft het hoogste aandeel nachtwerkers van alle stadsdelen (respondenten die werken tussen 22.00 en 06.00 uur). × De vraag naar meer bars en cafés is relatief het grootst onder de respondenten in Noord.

Noord 71

Nieuw−West 6

West 10 Centrum 31 Zuid 1

Aantal respondenten

Oost 5

Zuidoost 1

60 40 20

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Noord

76

NOORD

OOST

‘Het zou geweldig zijn als de metro de hele nacht door zou rijden, zoals in Berlijn.’ – Deelnemer focusgroep 2025 77

78

Veel respondenten zien Oost als een broedplaats voor de Amsterdamse nachtcultuur. Het stadsdeel staat op de vierde plaats als favoriete bestemming, na Centrum, West en Noord. De binding van bewoners is hoog: ruim 42% kiest in eerste instantie voor het eigen stadsdeel. Ook de reisbereidheid van inwoners van Oost wijst op een voorkeur voor activiteiten dichter bij huis.

en meer ruimte voor jongere bezoekers. Ook verlangen zij naar meer betaalbare opties en een betere balans tussen culturele plekken en de snelle nieuwbouwontwikkelingen in het stadsdeel. Sommige bewoners vinden het aanbod minder aantrekkelijk dan enkele jaren geleden, anderen benadrukken de waarde van het bestaande netwerk van creatieve, alternatieve locaties.

De invloed van tijdelijke clubs en culturele initiatieven is in dit stadsdeel zichtbaar. Club Trouw (2009–2014) leeft voort in het collectieve geheugen en geldt als voorbeeld van hoe nachtcultuur kan bijdragen aan gebiedsontwikkeling. Nog steeds benoemen respondenten de impact en het gemis van de club. Huidige plekken als Canvas en Doka in het Volkshotel worden vaak genoemd, evenals Levenslang in de voormalige Bijlmerbajes. Sissi’s, dat in 2024 verhuisde naar Zuid, blijft nog steeds hoog gewaardeerd door bezoekers uit Oost. Zulke locaties onderscheiden zich door hun experimentele sfeer en sociale karakter, waarbij de huiskamerachtige setting van Levenslang wordt geprezen.

Bereikbaarheid Bereikbaarheid vormt een belangrijk aandachtspunt. Veel clubs liggen vlak bij metrostations en volgens veel bewoners is een 24/7-metro essentieel om de nachtcultuur toekomstbestendig te maken. Het ontbreken van nachtmetro leidt nu regelmatig tot een drukke uitstroom rond 05.00 uur, met opstoppingen van taxi’s. De toekomst van Oost ligt in het versterken van de balans tussen culturele vrijheid en stedelijke ontwikkeling, en in het creëren van betere verbindingen met de rest van de stad.

Variatie en balans Tegelijkertijd klinkt de wens voor meer variatie in aanbod. Respondenten hebben behoefte aan diversere muziekstijlen – zoals underground en experimenteel –

Overige statistieken × 45,6% van de bewoners is bereid niet meer dan 15–30 minuten te reizen voor nachtleven, wat wijst op een voorkeur voor activiteiten dicht bij huis. × Er zijn geen meldingen van extreme overlast; 3,5% ervaart lichte en 1,2% gematigde hinder.

Noord 21

Nieuw−West 15

West 19 Centrum 68

Oost 42

Zuid 5

Aantal respondenten

Zuidoost 2

60 40 20

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Oost

79

OOST

WEESP

‘’s Nachts als vrouw alleen van Amsterdam naar Weesp fietsen durf ik niet. Onlangs had ik een onaangename ervaring met een Uber midden in de nacht. Dit weerhoudt me ervan om vaker uit te gaan.’ - Deelnemer enquête 2025 80

81

Weesp wordt binnen de Amsterdamse nachtcultuur gezien als een van de minst ontwikkelde gebieden. Het stadsgebied staat structureel onderaan in ranglijsten: 62,7% van de respondenten vindt Weesp de minst aantrekkelijke uitgaansplek, voor slechts 1,6% is Weesp de favoriete bestemming. Daarbij moet worden aangetekend dat Weesp relatief klein is, met nog geen 25.000 inwoners. Ook was de steekproef hier het kleinst (28 respondenten). Deze factoren zijn van invloed op de uitkomsten, al bevestigen de cijfers een bredere trend van beperkt nachtleven, vooral voor jongeren. Nieuwe geluiden40 In het onderzoek Nieuwe geluiden: écht uitgaan in Weesp?! staat het gebrek aan nachtcultuur voor jongeren centraal. Weesper jongeren ervaren dat het uitgaansaanbod vooral gericht is op een ouder publiek. Ze voelen zich in cafés vaak ongemakkelijk door de leeftijdskloof, de heersende sociale groepen en muziek die niet aansluit bij hun smaak. Daarom wijken ze regelmatig uit naar andere delen van Amsterdam. In Weesp zelf ervaren jongeren dat cafés te vroeg sluiten en dat er nauwelijks geschikte plekken zijn voor 16- tot 18-jarigen. Er is duidelijk behoefte aan vernieuwende, toegankelijke uitgaansgelegenheden speciaal voor jongeren. Jongeren De enquêteresultaten bevestigen het beeld van Nieuwe geluiden, dat het aanbod smal is en sterk gericht op een ouder publiek.

Bruine cafés met Nederlandstalige muziek spreken jongeren nauwelijks aan. Voor de leeftijdsgroep 15–21 jaar is er feitelijk geen nachtcultuur. Jongeren trekken daardoor vaak naar andere stadsdelen of wijken uit naar informele plekken, zoals thuis of op straat, waar alcoholgebruik een rol speelt.

Welzijn In eerdere onderzoeken en focusgroepen is de wens uitgesproken voor een festival en een structurele clubavond met dansmuziek. Daarnaast klinkt er een roep om een cultureel centrum of poppodium. Respondenten geven aan dat bestaande cafés incidenteel zouden kunnen worden ingezet voor dj’s of livemuziek. Nachtcultuur wordt gezien als cruciaal voor sociale ontwikkeling en mentaal welzijn. Bereikbaarheid Na 01.30 uur stopt de treinverbinding met Amsterdam, en er rijden geen nachtbussen. Bewoners en bezoekers zijn aangewezen op dure taxi’s of onveilige nachtelijke fietsritten. Vooral vrouwen geven aan zich hierdoor beperkt te voelen in hun uitgaansmogelijkheden. Dit belemmert niet alleen recreatief uitgaan, maar ook nachtwerk. Zonder structurele investeringen dreigt Weesp een blinde vlek in de Amsterdamse nachtcultuur te blijven. Overige statistieken Weesp × Respondenten uit Weesp behoren voornamelijk tot de leeftijdsgroep 45–64 jaar. × Populaire locaties: theater City of Wesopa en enkele cafés worden genoemd, maar missen aantrekkingskracht voor jongeren.

40. Boomkens, W., J. Mostert, E. van Putten, O. Speckmann, en M. Vermolen. Nieuwe Geluiden: Een participatief jeugdonderzoek naar de wensen, verwachtingen en ideeën voor nieuwe uitgaansgelegenheden voor jongeren in Weesp. 2023.

Noord 3

Aantal respondenten 15

Centrum 4

Oost 1

Zuid 1

10 5

Weesp 19

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Weesp

82

WEESP

WEST

‘De Marktkantine had nooit gesloopt moeten worden. Sommige plekken zijn voor Amsterdammers meer waard dan een paar honderd extra huizen. Hou de stad ook voor deze community’s leefbaar!’ – Deelnemer focusgroep 2025 83

84

West neemt een prominente plek in binnen de Amsterdamse nachtcultuur. Na Centrum staat het op de tweede plaats als favoriete bestemming. Veel bewoners in West geven aan in eerste instantie in hun eigen stadsdeel uit te gaan. West kent daarnaast een relatief hoog aandeel nachtwerkers. Het nachtleven in West wordt gekenmerkt door een dynamische mix van gevestigde namen en nieuwe initiatieven. Respondenten ervaren de sluiting van De Marktkantine en de School als een groot verlies, waarbij naar gentrificatie wordt gewezen als bedreiging voor nachtcultuur.

oprechte waarde beleefd. Locaties die juist wél worden geroemd om hun alternatieve, gemeenschapsgedreven karakter zijn De Trut, OT301 en De Nieuwe Anita.

‘Diversiteit is een marketingtool geworden, dat vind ik jammer. Het voelt alsof het niet uit henzelf komt, maar om de club draaiende te houden.’

‘De School: waar je – Deelnemer focusgroep 2025 lekker kon dwalen en waar overdag ook Toegankelijkheid Respondenten benadrukken het belang van nachtegeprogrammeerd werd. lijk OV voor de toegankelijkheid van nachtcultuur in Geen eenheidsworst. In de West. Dit geldt in het bijzonder voor mensen met een beperking (zie citaat respondent over Sieraad). De randen van de stad, minder toekomst van de nachtcultuur in West hangt samen met het behoud van toegankelijke, inclusieve en tussen de toeristen.’ betaalbare plekken, en een betere verbinding met de – Deelnemer focusgroep 2025

rest van de stad.

Diversiteit Tegelijkertijd is er enthousiasme over nieuw aanbod, zoals Tillatec (gevestigd op de oude locatie van De School). Ook is er waardering voor de Houthavens als uitgaansgebied dat doorloopt richting Nieuw-West. Deze diversiteit wordt breed gewaardeerd. De veelgenoemde locaties illustreren hoe nachtcultuur zich uitstrekt tot dagfeesten en 24-uursvergunningen. Respondenten waarderen de vrijheid die dit geeft, buiten de traditionele uitgaansuren om, en zien hierin ruimte voor meer spontaniteit en experiment. Toch klinkt er ook kritiek. Diversiteit en inclusiviteit worden soms ingezet als marketinginstrument, maar niet altijd als

Overige statistieken West × 30% van de respondenten werkt ’s nachts (10,5% regelmatig en 19,5% af en toe). × Populaire locaties: Het Sieraad, Radio Radio, OT301, De Nieuwe Anita en Westergas/Gashouder worden het vaakst genoemd. × Houthavens & Westpoort vormt een populaire uitgaanszone die zich uitstrekt tot in NieuwWest, maar door respondenten als ‘West’ wordt benoemd, met onder meer Toekomstmuziek, Thuishaven, Yellow House, The Other Side en in Nieuw-West onder andere RAUM, LoFi, Bret en H7 Warehouse.

Noord 34

Aantal respondenten 90 60 30

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van West

85

Nieuw−West 25

West 116 Centrum 88

Oost 1

Zuid 2

Zuidoost 1

WEST

ZUID

‘Het zou fijn zijn als er een plek als Garage Noord in Zuid zou zijn. Het is toch fijn om met je fiets of gewoon lopend naar een plek te gaan, en weer terug.’ – Deelnemer interview 2025 86

87

Zuid wordt gezien als een gebied met veel potentie, maar nog zonder een volwaardige nachtcultuur. De nachtcultuur in Zuid concentreert zich momenteel vooral rond horeca in de Pijp, met een rijk aanbod van restaurants, cafés en bars. Zuid staat als favoriete bestemming op de vierde plaats, na Centrum, West en Noord. De binding met het eigen stadsdeel is relatief laag: bewoners zijn vaker bereid langer te reizen om elders uit te gaan.

woningen, ervoor dat geluidsoverlast snel als storend wordt ervaren. Gebieden waar respondenten meer ruimte en mogelijkheden zien, zijn Buitenveldert en Amstelveen, voorbij de stadsgrenzen.

‘In Amstelveen is nog genoeg ruimte, bijvoorbeeld rond Gecureerd aanbod Uilenstede-Kronenburg. Er is behoefte aan culturele nachtlocaties met een gecureerd programma. Nu zoeken bewoners die vooral Daar staat veel vastgoed in andere stadsdelen. In het Schinkelgebied ontstaan nieuwe initiatieven die in dat profiel passen. Voorleeg of bijna leeg.’ beelden zijn Sissi’s en Multipla, en op de grens tussen Zuid en Nieuw-West Hintergarten en De Fik Garden. Deze plekken laten zien dat creatieve energie en animo aanwezig zijn, maar structurele clubs of broedplaatsen met continuïteit en een breed cultureel profiel ontbreken nog. OCCII wordt regelmatig genoemd als zeldzaam voorbeeld van een duurzame, alternatieve plek die actief verbinding zoekt met de omgeving. Het Concertgebouw wordt geprezen om het muzikale aanbod, maar respondenten pleiten voor meer laagdrempelige, creatieve nachtruimtes waar experiment en gemeenschapsvorming centraal staan. Er is een groeiende behoefte aan doorlopende nachtcultuur, waarin eten, dans en cultuur worden gecombineerd op één locatie (of locaties) of loopafstand.

Duur vastgoed, gehorige huizen Bewoners zijn zich bewust van de beperkte ruimte en de hoge vastgoeddruk, vooral in Oud-Zuid, waardoor commerciële concepten kansrijker zijn dan buurtgerichte of experimentele initiatieven. Bovendien zorgt de dichtheid van het stadsdeel, met veel gehorige oudere

– Deelnemer interview 2025 Bereikbaarheid Bereikbaarheid vormt een knelpunt. Respondenten geven aan dat betere nachtverbindingen in het OV cruciaal zijn om bijvoorbeeld het Schinkelgebied aantrekkelijker te maken en bewoners sneller thuis te laten komen. De toekomst van de nachtcultuur in Zuid hangt samen met het creëren van duurzame, toegankelijke locaties, betere nachtverbindingen en meer gemeentelijke steun – zodat het potentieel van dit stadsdeel tot bloei kan komen. Overige statistieken Zuid × Van de bewoners van Zuid geeft 25,7% meer dan € 80 per avond uit, na Centrum het hoogste aandeel. × Reistijden: 44,4% van de bewoners geeft de voorkeur aan reistijden van 15–30 minuten, maar men is vaker bereid langer te reizen dan bewoners uit andere stadsdelen.

Noord 21 Aantal respondenten 50 40 30 20 10

Nieuw−West 14

West 25 Centrum 59 Zuid 20

Oost 3

Zuidoost 2 Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Zuid

88

ZUID

ZUID-OOST

‘Cultuur bouwen betekent ruimte en dat is wat we niet hebben. Je kan moeilijk cultuur opbouwen in de nacht als er geen ruimte is.’ – Deelnemer focusgroep 2025 89

90

Stadsdeel Zuidoost wordt gezien als een gebied met veel potentie, maar nog zonder een stevig verankerde nachtcultuur. Bewoners geven aan dat het aanbod van vaste nachtlocaties ontbreekt, waardoor velen uitwijken naar andere stadsdelen of zich wenden tot informele feesten en kleinschalige evenementen. Er is een sterke wens om meer (permanente) plekken te ontwikkelen die ruimte bieden voor creativiteit en ontmoeting, met name voor personen van kleur. Een veelgehoorde frustratie is dat regelgeving en beleid eerder beperkend dan stimulerend werken. Nachtcultuur wordt vaak gezien als risicofactor voor onveiligheid of overlast in plaats van als kans voor gemeenschapsvorming en experiment. Ongelijke kansen Door het beperkte aanbod is de binding met het stadsdeel minder sterk dan in andere delen van de stad. Hoewel Zuidoost veel jonge inwoners heeft en een diverse community van mensen van kleur, ervaren veel initiatiefnemers dat hun ideeën en projecten minder erkenning en ondersteuning krijgen dan vergelijkbare concepten elders in Amsterdam. Dit voedt een gevoel van ongelijke kansen en versterkt het imago van een stadsdeel dat achterblijft. Volgens inwoners past dit negatieve beeld allang niet meer bij de realiteit.

‘De plekken waarbij het experiment centraal stond, die zijn er niet meer.’ – Deelnemer focusgroep 2025 Roep om kleinschaligheid Er klinkt een duidelijke roep om broedplaatsen en locaties met een buurtgedragen culturele programme-

20 10

Favoriete stadsdeel voor nachtcultuur voor bewoners van Zuid

91

Bereikbaarheid Daarnaast speelt bereikbaarheid een grote rol: het nachtvervoer stopt vroeg, waardoor bewoners en bezoekers sneller afhaken of beperkt worden in hun uitgaansmogelijkheden. De toekomst van de nachtcultuur in Zuidoost hangt samen met het creëren van meer ruimte – zowel fysiek als sociaal – en het verbeteren van de bereikbaarheid. Deelnemers benadrukken dat er al jaren over nachtcultuur in Zuidoost wordt gesproken, maar dat de daadwerkelijke ontwikkeling nog steeds uitblijft.

‘Er wordt al zo lang gepraat over nachtcultuur in Zuidoost, maar het is er nog steeds niet.’ – Deelnemer focusgroep 2025 Overige statistieken Zuidoost × Lagere respons: 5,6% van de respondenten kwam uit Zuidoost. × 30,3% van de bewoners is bereid 31 tot 60 minuten te reizen voor de nachtcultuur. × 25,8% van de 25–44-jarigen uit Zuidoost besteedt meer dan € 80 per avond. × In Zuidoost werkt 10,6% van de respondenten regelmatig in de nacht en 18,2% af en toe.

Noord 7

Aantal respondenten 30

ring, waar ontmoeting centraal staat zonder de druk van grootschalige evenementen. Bovendien blijkt uit de enquête dat respondenten behoefte hebben aan meer bars en cafés in het stadsdeel. De bekende publiekslocaties, zoals het Arenagebied met AFAS Live en Ziggo Dome, worden vaak genoemd, maar staan ver af van de intieme, laagdrempelige plekken die bewoners wensen.

Nieuw−West 1

West 5 Centrum 37

Oost 4

Zuid 1

Zuidoost 11

ZUIDOOST

92

BIJLAGE 4. WERVING ENQUÊTE De werving van respondenten voor de enquête had tot doel een representatieve vertegenwoordiging te bevragen van Amsterdammers die deelnemen aan nachtcultuur. Daartoe activeerde een outreachmanager zowel formele als informele netwerken (gebiedsmanagers, culturele instellingen, jongeren- en nachtwerkers, buurtinitiatieven, etc.). Er is een stadsbrede online campagne gevoerd, met persbericht, Amsterdam.nl, gesponsorde posts (Instagram en Facebook, ± 45k bereik) en drie themavideo's via kanalen van VibeLab. Er hingen fysieke posters met QR-code in clubs, cafés en andere nachtlocaties. Ook is er geworven via mailberichten en nieuwsbrieven (o.a. Kunst & Cultuur-nieuwsbrief, 1249 abonnees). Sociale media De volgende socialmediaberichten zijn ingezet voor de werving van deelnemers van focusgroepen en de enquête.

Improve Amsterdam night culture! You have time until March 25th The city needs to hear from YOU! Head to the in bio now. Clips @3voor12 @sissis.amsterdam @sfamsterdam @thegangisbeautiful @theplatform_nl @stewww @club.raum #amsterdam #clubculture #nightlifeculture

🚨

📹

93

🔗

Verbeter de nachtcultuur van Amsterdam! Je hebt tot 25 maart De stad moet JOUW stem horen! Ga nu naar de in de bio. Clips @sissis.amsterdam @sfamsterdam @thegangisbeautiful @theplatform_nl @stewww #amsterdam #clubculture #nightlifeculture

🔗

🚨

📹

WERVING ENQUÊTE

BIJLAGE 5. BRONNENLIJST ×

×

Amsterdams Fonds voor de Kunst. ‘Projectsubsidies nachtcultuur 2024.’ *Amsterdams Fonds voor de Kunst*, www.amsterdamsfondsvoordekunst.nl/ over-afk/meer-informatie-over-het-fonds/ nieuws/6-t-m-10-mei-aanvragen-projectsubsidies-nachtcultuur/. Boomkens, W., J. Mostert, E. van Putten, O. Speckmann, en M. Vermolen. *Nieuwe Geluiden: Een participatief jeugdonderzoek naar de wensen, verwachtingen en ideeën voor nieuwe uitgaansgelegenheden voor jongeren in Weesp*. 2023.

×

Brito, M., en L. Zarrilli. ‘From Industry to Tourism: The Case of LX Factory in the Alcântara District (Lisbon).’ *GeoJournal of Tourism and Geosites*, vol. 39, nr. 4, 2021, pp. 1354–1362.

×

Chaves, H., R. Falanga, en M. C. Nunes. ‘Community Engagement in Urban Regeneration: Highlights from the ‘Sê Bairrista’ Project in Marvila (Lisbon).’ *Social Cohesion and Resilience through Citizen Engagement*, Edward Elgar Publishing, 2024, pp. 140–162.

×

Club Ethics. *Club Ethics*, www.clubethics. nl/.

×

Creative Footprint. *Creative Footprint*, www.creative-footprint.org/.

×

Gemeente Amsterdam. *Actieplan nachtleven en nachtcultuur Centrum 2024–2025*. 2024.

×

Musicboard Berlin. *Musicboard Berlin*, www.musicboard-berlin.de/en/.

×

NSW Government – Office of the 24-Hour Economy Commissioner. ‘Special Entertainment Precincts (SEPs).’ *NSW Government*, www.nsw.gov.au/business-and-economy/ office-of-24-hour-economy-commissioner/ vibrancy-reforms/seps.

×

– – – . ‘Sydney’s Vibrancy Reform.’ *NSW Government*, www.nsw.gov.au/business-and-economy/office-of-24-hour-economy-commissioner/vibrancy-reforms.

×

NYC Office of the Mayor. ‘Mayor Adams Launches Effort to Enhance Nightlife Safety & Strengthen Small Businesses: Phasing C.U.R.E. Program…’ *NYC.gov*, www.nyc. gov/office-of-the-mayor/news/995-23/ mayor-adams-launches-effort-enhance-nightlife-safety-strengthen-small-businesses-phasing.

×

PennPraxis. *PennPraxis – Weitzman School of Design*, www.design.upenn.edu/pennpraxis.

×

Resident Advisor. ‘Under Club.’ *Resident Advisor*, ra.co/news/81910.

×

Salamon, Justin, et al. ‘SONYC: A System for Observing Urban Noise at Scale.’ *arXiv*, 2018, arxiv.org/abs/1805.00889.

×

ToNite Project. *ToNite*, tonite.eu/en/.

×

Toronto (City of). *Toronto’s Music Industry Strategy (2022–2026)*. 2022, www.toronto.ca/wp-content/uploads/2023/09/90a2-2022-2026EDCBrandedMusic-StrategyC5-test.pdf.

×

Umi Club & Culture. ‘About.’ *UMI Brussels*, umibrussels.art/about/.

×

– – – . *Toekomst van de nacht: Nachtcultuur in Amsterdam*. 2021.

×

– – – . *Een nieuwe lente en een nieuw geluid. Coalitieakkoord GroenLinks/D66/ PvdA/SP*. 2018.

×

Hunger auf Kunst & Kultur. https://www. hungeraufkunstundkultur.at/

×

URBACT. ‘Cities After Dark.’ *URBACT*, urbact.eu/networks/cities-after-dark.

×

Hossen Tours. *Hossen Tours*, hossentours. nl/.

×

×

‘JUGENDKULTURKARTE Berlin.’ KulturprojekteBerlin, https://kulturprojekte.berlin/ projekte/jugendkulturkarte.

Van de Bunt Adviseurs. *Evaluatie vergunningsproces Club Raum: inzichten en lessen*. 2024, amsterdam.raadsinformatie. nl/document/15669767/1/09012f97815d55f5?connection_type=1&connection_ id=9431174.

×

Mastercard. ‘Economic Clock.’ *Mastercard Services*, www.mastercardservices.com/ sites/default/files/zip-2023-05/economic_ clock_5_25/index.html.

×

VibeLab. *VibeLab*, vibe-lab.org/.

×

Village Underground Lisboa. *Village Underground Lisboa*, vulisboa.com/.

Music Victoria. ‘How To: Agent of Change.’ *Music Victoria*, www.musicvictoria.com.au/ resource/how-to-agent-of-change/.

×

Visit.brussels. ‘Visit.brussels Awards 2024: Winners.’ *visit.brussels*, www.visit.brussels/en/professionals/partners/visit-brussels-awards/winners.

×

94

BRONNENLIJST

TEAM Projectleider: Mirik Milan Projectmanager: Tereza Patočková Onderzoek & hoofd rapport: Ella Overkleeft Onderzoek & auteur rapport: Victor van de Ven Onderzoeksassistent: Bram van Heugten Outreachmanager: Rocky van Jaaren Hoofd data-analyse: Michael Fichman Data-analist: Anushka Samant Notulisten: Twan de Beer, Philip Nijman, Amanda Iyibilir, Melanie Pieterse Redactie: Leonor Faber-Jonker Grafische vormgeving: Jack Waghorn, Thamar Luthart Fotografie: Raymond van Mil

95

Modellen: Kenzo Drachman, Twan Hovius. Sergio Roberts, Valerie Bergen Gemeente Amsterdam Team Nachtcultuur: Sasha Ojeda Mendoza, Shunyata Ossewaarde Betrokken organisaties: Bret Amsterdam, InHolland University, Amsterdam&Partners Met dank aan de afdelingen Kunst en Cultuur van de stadsdelen voor hun inhoudelijke bijdragen en betrokkenheid, met dank aan alle deelnemers aan de focusgroepen en geïnterviewden voor het delen van hun waardevolle ervaringen en perspectieven. Ook gaat onze dank uit naar de clubs en culturele initiatieven die hebben bijgedragen aan de verspreiding van de enquête. Bijzondere dank aan de gemeente Amsterdam die dit onderzoek heeft gefaciliteerd.

© 2026 Vibelab. Alle rechten voorbehouden. Dit rapport is opgesteld door Vibelab en is bedoeld ter informatie en als strategische leidraad. De inhoud is gebaseerd op analyses en projecties op basis van de informatie die beschikbaar was op het moment van schrijven. Hoewel bij de totstandkoming zorgvuldigheid is betracht, aanvaardt Vibelab geen aansprakelijkheid voor beslissingen die op basis van dit document worden genomen. Geen enkel onderdeel van deze publicatie mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Vibelab worden gereproduceerd, verspreid of commercieel worden gebruikt.