Bijlage 1 Afhandeling moties en toezeggingen.pdf
Tekst van het document
Bijlage 1: Afhandeling moties en toezeggingen. Er staat nog een aantal moties en toezeggingen open over zorg en hulp voor slachtoffers van huiselijk geweld. Met de raadsinformatiebrief hebben we integraal willen aangeven hoe we richting willen geven de opgave huiselijk geweld en kindermishandeling en specifiek voor femicide en intieme terreur. Hiermee geven we ook antwoord op de openstaande moties en hoe wij daaraan invulling willen geven. In deze bijlage worden de moties nog even specifiek uitgelicht. Moties 350, 486, 603, 604, 351 en 521 over zorg en hulp voor slachtoffers van huiselijk geweld 1. Motie 350: Samenwerking voor betere nazorg van slachtoffers van huiselijk geweld in het ziekenhuis In de vergadering van de gemeenteraad van 18 juli 2024 is bij de behandeling van Voortgangsrapportage 2023 Regioaanpak Veiligheid voor Elkaar motie 350 van raadsleden Abdi (PvdA,) Van Pijpen (GroenLinks), Broersen (Volt), Alberts (SP) en Bakker (Partij voor de Dieren) aangenomen. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders Om samen met ziekenhuizen in Amsterdam en partners zoals Veilig Thuis, Blijf Groep, politie en het OM te onderzoeken of er samenwerkingsafspraken gemaakt kunnen worden voor het ter plekke opvangen van slachtoffers van huiselijk geweld of intieme terreur in het ziekenhuis.
Afdoen van de motie: Uit de jaarcijfers 2024 van Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland blijkt dat een gering percentage van de meldingen van ziekenhuizen afkomstig is. Dat is namelijk 2% voor huishoudens met kinderen en 1,4 % van de huishoudens zonder kinderen. De politie is verantwoordelijk voor het overgrote deel van de meldingen. Alleen de meest ernstige gevallen van fysiek letsel ten gevolge van HGKM komen bij het ziekenhuis terecht. Bij ernstige gevallen van psychische geweld zoals die voorkomen bij intieme terreur, of bij stalking ligt een melding via een ziekenhuis niet voor de hand. De verbinding met de professionals in het ziekenhuis moet absoluut worden versterkt. De professionals in het ziekenhuis moeten kunnen herkennen of letsel mogelijk past binnen de signalen(rode vlaggen) van intieme terreur. Het stimuleren van kennisontwikkeling over intieme terreur en leggen van verbindingen met zorg (waaronder ziekenhuizen) en veiligheidspartners zien wij in het Expertiseplatform HKM met Inlooplocatie voor slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling. Zoals aangegeven in de raadsinformatiebrief zijn we aan het verkennen om een Inlooplocatie Expertiseplatform HGKM in de regio Amsterdam – Amstelland te realiseren.
Dit is voor slachtoffers van de meest ernstige en complexe vormen van huiselijk geweld en kindermishandeling één fysieke locatie waar zorg, veiligheid en recht samenkomen. Denk aan casuïstiek met hoge risico’s op escalatie of femicide, zoals intieme terreur, hoog risico stalking en excessief geweld. Dit betreft het topje van de ijsberg in aantallen, maar het zijn zaken met grote maatschappelijke impact. Een gespecialiseerde, laagdrempelige inlooplocatie volgens het ‘one-stop-shop’-principe biedt directe veiligheid, ondersteuning en doorgeleiding, met één vast aanspreekpunt en nauwe samenwerking met zorg- en veiligheidspartners. Deze aanpak is complementair aan de bestaande keten en gericht op situaties waarin reguliere hulp tekortschiet. Daarnaast willen we ook een expertiseplatform voor een kennis- en leerinfrastructuur organiseren. Die gezinnen en professionals ondersteunt bij het creëren van blijvende veiligheid. De infrastructuur moet geïntegreerd en geïmplementeerd in de praktijk, gebiedsgericht en organisatie-overstijgend werken. 1
Belangrijk is dat we dit doen met alle organisaties die werkzaam zijn in de aanpak van huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld. We beogen hier 3-slag leren: ten dienste van het huishouden, de professional en het stelsel. Zowel op de inhoud van de problematiek als op het proces van samenwerken. Wat vraagt om facilitering van het samen werken en leren, en om het volgen en optillen van het geleerde en van terugkerende knelpunten. Hier moeten we ook de professionals die werkzaam zijn in de ziekenhuizen ondersteunen en trainen en zo investeren in de samenwerking tussen zorg en de opgave HGKM. 2. Motie 486: Een Kinderhuis in Amsterdam voor slachtoffers van kindermishandeling 3. Motie 604: Een integraal centrum voor huiselijk geweld en kindermishandeling Gezien de overlap worden de bovenstaande moties gezamenlijk afgedaan. Motie 486 Een Kinderhuis in Amsterdam voor slachtoffers van kindermishandeling In de vergadering van de gemeenteraad van 19 juli 2023 heeft uw raad bij de discussie over het tegengaan van huiselijk geweld en kindermishandeling, motie 486 van raadsleden Abdi (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks ) Boomsma (CDA), Broersen (Volt), Khan (DENK) en Wehkamp (D’66) aangenomen.
Verzoekt het college van burgemeester en wethouders Om de mogelijkheden te verkennen of kinderen die slachtoffer zijn van kindermishandeling op één locatie in een kindvriendelijk gebouw kunnen worden verhoord en medisch onderzocht. Motie 604 In de vergadering van de gemeenteraad van 13 november heeft uw raad bij de behandeling van Tijdige aanpak van huiselijk geweld door Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland, motie 604 van raadsleden Abdi (PvdA), Broersen (Volt), Van Pijpen (GroenLinks), Wehkamp (D66), Alberts (SP), Ahmadi (De Vonk) en Kabamba (lijst Kabamba) aangenomen. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders Daar waar mogelijk te versnellen met het realiseren van een laagdrempelige voorziening voor slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling inclusief inloopfunctie, samen met andere gemeenten van de gemeenschappelijke regeling. Afdoen van de Moties 486 en 604: De besluitvorming voor het realiseren van Inlooplocatie Expertiseplatform HGKM in de regio Amsterdam – Amstelland bevindt zich in de afrondende fase. Deze neemt enige tijd in beslag omdat deze plaatsvindt binnen de gemeenschappelijke regeling waarin 6 gemeenten samenwerken rondom HGKM in de Amstelland regio en hiervoor middelen moeten worden vrijgemaakt. Wij zien ook de meerwaarde en noodzaak voor een fysieke inlooplocatie voor slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling.
Vanuit dit belang sturen we ook op besluitvorming in de gemeenschappelijke regeling. We hebben er vertrouwen in dat we binnen afzienbare tijd ook in de regio Amsterdam – Amstelland een inloopvoorziening HGKM kunnen realiseren. Dit is in lijn met voorgestelde moties.
2
4. Motie 351 Pilot voor slachtoffers van ernstige stalking en huiselijk geweld Verzoekt het college van burgemeester en wethouders - Om een pilot te starten waarbij slachtoffers van stalken en huiselijk geweld een sleutelhanger krijgen die gekoppeld is aan de enkelband van de verdachte of veroordeelde; - Hierin de ervaringen van de slachtoffers in Rotterdam mee te nemen en deze te toetsen aan ervaringsdeskundigen in Amsterdam. Stand van zaken motie Het Slachtofferdevice kan ingezet worden in ernstige huiselijk geweld zaken met een hoog risico op geweld waarbij een strafrechtelijk traject is ingezet. Het Slachtofferdevice is gekoppeld aan de elektronische enkelband van de verdachte/veroordeelde. Hierdoor kan de Reclassering op afstand zien dat pleger en slachtoffer elkaar naderen en kan het slachtoffer daarover worden geïnformeerd zodat zij een confrontatie uit de weg kan gaan. In Rotterdam en enkele andere regio’s zijn pilots uitgevoerd die positieve resultaten laten zien. Slachtoffers ervaren meer rust en durven weer plekken te bezoeken die eerder vermeden werden. Momenteel voeren we gesprekken met het Rijk en Reclassering Nederland om de implementatie van deze nieuwe beschermingsmaatregel te versnellen. Naar verwachting wordt het Slachtofferdevice in het najaar van 2025 geïmplementeerd. 5.
Motie 521: Noodnummer voor slachtoffers van huiselijk geweld In de vergadering van de gemeenteraad van 13 november heeft uw raad bij de behandeling van de Begroting 2025 motie 521 Motie van lid Kabamba (lijst Kabamba) aangenomen. Verzoekt het college van burgemeester en wethouders - In samenwerking met relevante partners een pilot te starten voor een lokaal noodnummer gericht op huiselijk geweld, dat slachtoffers en omstanders in staat stelt snel gespecialiseerde hulp in te schakelen; - De koppeling te onderzoeken van dit noodnummer met bestaande kanalen, waaronder de noodknop van Veilig Thuis en een eventuele noodknop bij de vrouwenrechtswinkel, om de toegang tot hulpverlening te vergemakkelijken; - Te zorgen dat dit noodnummer en de gekoppelde noodknoppen actief gepromoot worden via sociale mediakanalen en andere communicatie-uitingen om de zichtbaarheid te vergroten; - De bevindingen van deze pilot te delen met andere steden en het Rijk, met als doel een landelijk meldpunt voor huiselijk geweld en femicide te stimuleren, waarbij Amsterdam een voorbeeldrol kan vervullen. Afdoen motie Het college begrijpt dat er behoefte is aan duidelijke en toegankelijke kanalen om geweld te melden. Er zijn al veel mogelijkheden vooral telefonisch of fysiek voor het melden van huiselijk geweld in Amsterdam: - Slachtoffers kunnen te allen tijde in directe nood 112 bellen.
Naast telefonisch contact is een 112 app beschikbaar, en toegankelijk voor slachtoffers die de taal niet machtig zijn, doven en slechthorenden. - Veilig Thuis is telefonisch 24 uur per dag beschikbaar voor advies en hulp of het doen van een melding.
3
-
-
Blijf Groep biedt hulp voor slachtoffers van huiselijk geweld en beidt residentiële en ambulante hulp. Blijf Groep is telefonisch van 8.30 tot 17.00 bereikbaar voor hulpvragen. Verder biedt Blijf Groep lotgenoten groepen aan voor tieners en volwassenen. Ook is het mogelijk voor slachtoffers van huiselijke geweld en/of seksueel geweld om een weerbaarheidstraining te volgen. Gemeente Amsterdam koopt daarnaast bij Blijf Groep het Aware-traject in. Slachtoffers van stalking, veelal door een (ex-)partners, dragen een alarmknop bij zich. We willen de implementatie van een nieuwe beschermingsmaatregel, het slachtoffer device, versnellen. Hierover voeren we gesprekken met het Rijk en Reclassering Nederland. Dit kan ingezet worden in ernstig huiselijk geweldzaken in een strafrechtelijk traject. Het device is gekoppeld aan de elektronische enkelband van de verdachte/veroordeelde waardoor Reclassering kan zien dat pleger en slachtoffer elkaar naderen en het slachtoffer daarover kan informeren om confrontaties te vermijden. Naar verwachting wordt de maatregel eind 2025 geïmplementeerd.
In de Kamerbief van 1 april 2024 die vanuit de ministeries van VWS en J&V verzonden is, wordt aangegeven dat beide ministeries Veilig Thuis vanuit de wet en vanuit de specifieke expertise op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling als voor de hand liggende partij beschouwen voor het beleggen van een landelijk expertisepunt op het gebied van femicide. Huiselijk geweld gaat in de meeste gevallen vooraf aan femicide. Met de ontwikkeling van het Expertiseplatform kennis- en leerinfrastructuur, maar ook met de Inlooplocatie willen we inzetten om samenwerking bij femicide en intieme terreur te realiseren. Een aparte Amsterdamse hulplijn los van huidige instanties biedt ons inziens geen oplossing voor de huidige ervaren drempels en de problematiek rondom (ernstige vormen van) huiselijk geweld en kindermishandeling. Het is belangrijk dat de bestaande, lokale routes naar hulp beter bekend worden. De communicatie campagne in de damestoiletten die door de gemeente in samenwerking met Blijf Groep en Veilig Thuis ontwikkeld is, draagt daaraan bij. Deze campagne wordt nu door het Rijk landelijk via gemeenten uitgerold, Op 3 juni jl. is in de Tweede Kamer een motie aangenomen om te onderzoeken hoe er een speciale landelijke hulplijn voor slachtoffers van intieme terreur gerealiseerd kan worden ('116'). Het college juicht deze ontwikkelingen toe. 6.
Motie 603: Online hulp voor slachtoffers van huiselijk geweld In de vergadering van de gemeenteraad van 13 november heeft uw raad bij de behandeling van Tijdige aanpak van huiselijk geweld door Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland motie 603 aangenomen. Motie van de leden Abdi (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks), Wehkamp (D’66), Broersen (Volt), Alberts (SP), Ahmadi (De Vonk), Kabamba (lijst Kabamba) en Emmerik (Partij voor de Dieren). Verzoekt het college van burgemeester en wethouders Op zeer korte termijn de mogelijkheden voor online hulp aan slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling te inventariseren en waar mogelijk te bundelen en bestaande ervaren chatfuncties met specifieke deskundigheid hierbij te betrekken. Afdoen motie Slachtoffers van huiselijk geweld, kindermishandeling of seksueel geweld kunnen op verschillende manieren hulp en advies krijgen. De belangrijkste routes zijn telefonisch of via een fysieke afspraak. In noodsituaties is 112 altijd bereikbaar, ook via een app. Daarnaast kunnen mensen Veilig Thuis telefonisch, per mail of – tot voor kort – via de chat (tijdens kantooruren) bereiken voor advies of meldingen. In het kader van het verbeterplan en het inspectieadvies om scherp te focussen op de kerntaken is de inzet van de chatfunctie van Veilig Thuis Amsterdam - Amstelland geëvalueerd. Hieruit blijkt dat er slechts beperkt 4
gebruik van wordt gemaakt: gemiddeld vier chats per dag, vaak van korte duur en met signalen die ook via andere kanalen binnenkomen. De capaciteit van acht uur per dag weegt niet op tegen de opbrengst, terwijl het paraat staan voor de chat inzet op het primaire proces beperkt. Tegelijkertijd lopen de wachtlijsten op. Om de capaciteit effectiever te benutten, is besloten de chatfunctie tijdelijk – voor de duur van één jaar – stop te zetten. De vrijgekomen capaciteit wordt direct ingezet voor het primaire werkproces. Na een jaar wordt de situatie opnieuw bekeken. Dan wordt ook gekeken naar mogelijke doorontwikkeling, zoals een landelijke poule, de inzet van een chatbot of gerichte promotie. Landelijk is inmiddels een eerste verkenning gestart naar de randvoorwaarden voor een structurele, 24/7 chatfunctie. Daarbij zijn organisatorische, technische, personele en financiële knelpunten in kaart gebracht. De staatssecretaris van VWS heeft toegezegd te onderzoeken wat nodig is om deze belemmeringen weg te nemen. Het college stelt voor om deze landelijke ontwikkelingen af te wachten, te meer omdat ook Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland de capaciteit nu eerst moet inzetten op het primaire proces. Toezeggingen: 7.
De wethouder zegt toe om samen met de politie en OM te kijken of de aard en omvang van intieme terreur en femicide beter in beeld gebracht kan worden Een betere duiding van femicide is noodzakelijk om het probleem goed in kaart te brengen en te monitoren. Hiertoe worden op regionaal en landelijk niveau de eerste stappen gezet. In opdracht van het Rijk werkt de Universiteit Leiden aan een landelijke monitor waarin alle vrouwendoden van de afgelopen 10 jaar, waaronder femicide, in beeld worden gebracht. In april 2025 is de eerste factsheet gepubliceerd waarin per regio is weergegeven hoeveel vrouwenmoorden er hebben plaatsgevonden. De Universiteit Leiden verwacht eind dit jaar meer gedetailleerde informatie, waaronder uitsplitsing naar categorieën zoals femicide, en ook op gemeentelijk niveau cijfers te kunnen leveren. De cijfers van de Universiteit van Leiden zijn daarnaast ook landelijk goed vergelijkbaar. Een handmatige telling voor gemeente Amsterdam door het OM en de politie is niet vergelijkbaar met andere regio's of gemeenten, het is bovendien een complexe vraag – onder andere wegens een sterke differentiatie in definities – en kost de nodige capaciteit. Dit neemt niet weg dat de aanpak van femicide de volle aandacht heeft van alle partners.
De gemeente en de veiligheidspartners staan uiteraard in contact met de Universiteit Leiden en we verlenen volledige medewerking aan dit onderzoek. Zo kunnen we ook voor onze gemeente de situatie beter in kaart krijgen. Dat lukt echter niet eerder dan komend najaar.
5