Bijlage 1 - Actieplan bruggen en kademuren 2023-2036 Gefundeerd herstellen - DEF.pdf

De grenzen van het huidige technisch geregelde watersysteem zijn in zicht. Langdurig en intensief werken in het watersysteem, zoals we doen bij het herstellen van bruggen en kademuren, kan leiden tot tijdelijke

22

afname in de waterberging of verslechtering van de doorstroming en is vanuit dit perspectief niet vanzelfsprekend. We moeten rekening houden met de waterbalans en grondwaterstromen wanneer we werken aan het herstel van bruggen en kademuren. Ook klimaatadaptief bouwen, specifiek gericht op weersextremen (hitte, droogte, neerslag) en kwetsbaarheid voor overstromingen, is een noodzaak en daarom structureel onderdeel van alle vervangingsprojecten.

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

Samen met Waternet wordt een overzicht met generieke eisen en voorwaarden opgesteld, dat zoveel mogelijk rekening houdt met de voorspellingen en maatregelen rond klimaatontwikkelingen. Deze gaan onder andere over de doorstroming van het water, de waterberging, de grondwaterdoorlatendheid en de hemelwaterafstroming over de kade. Het overzicht biedt kaders voor de verschillende fasen binnen het programma, zowel in de voorbereiding als in de uitvoering. In de uitvoering kunnen deze eisen knellen met andere uitvoeringseisen, wat kan leiden tot het niet verkrijgen van de Watervergunning. Dit kan vertragend en kostenverhogend werken. Het is daarom zaak om deze eisen vroeg in het proces te benoemen om zo min mogelijk de uitvoering te laten belasten. De samenwerking met Waternet en andere betrokken gemeentelijke diensten wordt de komende jaren verder geïntensiveerd. Daarbij wordt gekeken hoe de bruggen- en kadeaanpak kan bijdragen aan een toekomstbestendig watersysteem. Hiervoor wordt een gezamenlijke strategie over werken in het watersysteem opgesteld.

Natuurinclusief Voor de tijdelijke natuurinclusieve inrichting van veiligheidsmaatregelen is eerder een Handboek voor (tijdelijke) natuur bij veiligheidsmaatregelen voor kademuren opgesteld. In het handboek wordt een aantal standaardeisen met aanvullende maatregelen en randvoorwaarden beschreven, die bijdragen aan het vergroten van de biodiversiteit, het verbeteren van de waterkwaliteit en een bijdrage leveren aan een klimaatadaptieve stad. Deze aanpak wordt verder uitgewerkt naar alle herstelprojecten. Bij het vervangen van bruggen en kademuren zijn we verplicht om ten minste dezelfde biodiversiteit en de ecologische waarde en functie te behouden en bij voorkeur te vergoten. Om te voldoen aan wet- en regelgeving, gestelde beleidsdoelen en visies op het gebied van groen, werken we aan een handboek “natuurinclusieve bruggen en

kademuren”. Het handboek is de vertaalslag van de beleidsopgave “Natuurinclusief bouwen” naar de vervangingsopgave van Bruggen en Kademuren en maakt deel uit van de generieke ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming voor werkzaamheden aan de bruggen en kademuren. De ontheffing gaat uit van het nemen van preventieve beschermingsmaatregelen voor beschermde flora en fauna, zodat het programma zonder vertraging kan worden uitgevoerd. Op deze manier waarborgen we én de wettelijke verplichtingen ten opzichte van de Wet Natuurbescherming én hebben we een eenduidige, gebiedsgerichte aanpak voor het behoud en het versterken van leefgebied voor beschermde soorten in de stad. Bomen Conform het Amsterdamse beleid rondom bomen

23

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

en de geldende bomenverordening zijn we verplicht zorgvuldig om te gaan met bomen. Het vroegtijdig doen van onderzoek naar aanwezige (monumentale) bomen draagt bij aan het behoud van groen in de stad. Een boom zorgt voor afvang van hemelwater en bestrijding van hittestress door de verkoelende werking en schaduw van de bladeren. Daarmee draagt het behoud van bomen ook bij aan de ambities op het gebied van onder andere klimaatadaptatie en een groene stad. Ondanks de ingrijpende werkzaamheden die nodig zijn voor brug- en kademuurherstel, proberen we (monumentale) bomen waar kan te behouden. In de meeste gevallen is het noodzakelijk om een groot deel van de bomen te kappen of te verplanten voor de start van de uitvoering. De afweging of een boom wel of niet behouden kan blijven, volgt uit het afwegingskader dat is vastgesteld met de Uitvoeringsstandaard. Bomen komen bijvoorbeeld niet in aanmerking voor behoud wanneer ze een toekomstverwachting hebben die korter is dan 10 jaar, vanwege slechte conditie, aanwezige gebreken aan de boom of omdat ze te groot zijn om te kunnen worden verplant. Circa 25% van het totale aantal bomen langs de te vervangen kademuren kunnen we momenteel behouden of verplanten. Daarbij spannen we ons extra in voor behoud van de grotere en (potentieel) monumentale bomen.

Voor de jaren 2023 tot 2026 verwachten we meerdere (potentieel) monumentale bomen te kunnen behouden door strategisch te programmeren en zoveel mogelijk de innovatieve uitvoeringsmethoden met kansen voor boombehoud toe te passen op de grachten waar veel (potentieel) monumentale bomen

staan. Er zijn nog enkele potentiële oplossingen voor het behouden van individuele bomen die we de komende jaren gaan toetsen. Afhankelijk van de resultaten, toepasbaarheid en kosten kunnen hierdoor mogelijk nog een aantal bomen behouden blijven. Daarnaast zetten we met onderzoek en innovatie in op beter inzicht in boomwortelstelsels bij kademuren om de interactie tussen de kademuur en boom beter in kaart te brengen. Ondertussen blijven we de kosten van boombehoud in beeld houden en maken de keuze expliciet en waar nodig bestuurlijk als de kosten en baten uiteen lopen. Op dit moment passen we drie uitvoeringsmethoden toe waarbij behoud van (potentieel monumentale) bomen mogelijk is: • Vervangen kademuren met “traditionele” bouwmethode. Sloop en nieuwbouw van de kade in een bouwkuip of met een combiwand. Bij deze methodes wordt circa 75 tot 80 % van de bomen gekapt en circa 10 tot 15 % van de bomen verplant (tot 30 cm stamdoorsnede). Circa 5 tot 10% van de bomen zijn monumentale bomen waarbij met maatwerk een uiterste inspanning wordt gedaan tot boombehoud. • Vervangen kademuren met methodes vanuit het Innovatiepartnerschap. Bij inzet van deze nieuwe methodes kunnen naar verwachting substantieel meer bomen behouden blijven. Echter zijn deze technieken niet in alle gevallen de meest passende oplossing. Deze afweging is onderdeel van het programmeerproces.

De drie methodes bevinden zich nu in de pilot fase. • Renovatie van kademuren. Deze methodes zijn nog in ontwikkeling en van veel factoren

afhankelijk. Bij een project aan Prinsengracht zijn met succes een aantal jongere bomen behouden. Te verplanten bomen worden gedurende de werkzaamheden op de bomencamping ondergebracht, waar ze onder goede omstandigheden wachten om terug geplant te worden. Na herstel van de brug of kade wordt een mix van verschillende iep-soorten terug geplant. We kiezen voor een juiste maat en soort die past bij de specifieke locatie. Deze soorten worden geselecteerd op groeivorm en resistentie tegen iepziekte en hebben een stam omtrek van 20 à 25 cm. Om logistieke redenen en omdat de wortels het grondwater niet mogen raken, is er een limiet aan hoe groot die bomen kunnen zijn. Commissie Beschermwaardige Houtopstanden De commissie Beschermwaardige Houtopstanden geeft advies over kapaanvragen voor monumentale bomen. We hebben afspraken gemaakt over het aanleveren van de stukken ter onderbouwing van de kapaanvragen, zoals rapportages en notities die het zwaarwegend belang van het kappen van bomen en het vervangen van de constructie aantonen. In het dossier beschrijven we de stappen van het afwegingskader bomen en de technische noodzaak van kadevervanging. Wanneer het dossier volledig is, wordt aan de commissie toelichting gegeven op de plannen en om een preadvies gevraagd. Er wordt pas een kapaanvraag ingediend als de commissie een positief preadvies heeft gegeven.

De komende jaren wordt de dossiervorming verder gestandaardiseerd.

4. Randvoorwaarden voor succes 24

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

De opgave vraagt om een langjarige en seriematige aanpak met heldere financiële kaders en een stabiele organisatie, die continu leert, verbetert en ook tegenspraak organiseert. En een organisatie die nauw samenwerkt met de beheer- en uitvoeringsorganisatie om de opgave op termijn gefaseerd weer over te dragen. In het programmaplan (april 2020) zijn de uitgangspunten, die nog steeds gelden, hiervoor vastgelegd. In deze fase van het programma zijn met name onderstaande randvoorwaarden van belang voor een succesvol vervolg. • Langetermijn partnerschappen met marktpartijen • Heldere financiële kaders • Een stabiele organisatie en constructieve samenwerking • Tegenspraak om te blijven leren en verbeteren

Langetermijn partnerschappen met marktpartijen In 2020 is op basis van de beoogde opgave de marktstrategie Bruggen en Kademuren bestuurlijk vastgesteld. De marktstrategie beschrijft op welke manier Bruggen en Kademuren samen met marktpartijen en kennisinstellingen de grote innovatie-, onderzoek- en herstelopgave kan realiseren. De strategie gaat uit van langjarige intensieve samenwerking met partners, op basis van een stabiele basis aan werk, zodat continuïteit, lerend vermogen en daarmee efficiëntie kan worden bereikt. Dit vraagt van de gemeente een

voorspelbare en betrouwbare partner te zijn. Zowel doordat de productie van vervanging niet zo snel op gang komt, als door de huidige financiële kaders, is de hoeveelheid werk minder groot dan geschetst in de oorspronkelijke uitvraag. Daarnaast is er nog geen stabiele stroom van werk, waardoor het voor partners lastig is om continuïteit te bieden en is het lerend vermogen beperkt. Dit heeft onder andere het effect dat de principes uit de marktstrategie niet volledig tot hun recht komen en vertrouwen in de samenwerking wordt geschaad. Op dit moment is een groot deel van de Bruggen en Kademurenopgave gecontracteerd. Hiervoor zijn verschillende (langjarige) overeenkomsten afgesloten. Onder andere: • samenwerkingsovereenkomsten met 6 partners voor kadevervangingen (SOK-Kademakers en Innovatiepartnerschap Kademuren); • samenwerkingsovereenkomsten met 3 ingenieursbureaus; • raamovereenkomst met 2 partners voor veiligheidsmaatregelen inclusief renovatie; • verschillende innovatiecontracten; • overeenkomsten met kennisinstellingen. Dat het geschetste perspectief op grootschalige opschaling in omvang in de praktijk nu anders uitpakt, is een teleurstelling voor onze marktpartners.

Dit vraagt van ons dat we intensief in gesprek blijven met hen en samen kijken hoe we de afspraken beter kunnen laten aansluiten op de veranderde opgave en de behoefte aan flexibiliteit en omgaan met onzekerheid.

Dit betekent dat we: • bestaande contracten zo effectief mogelijk benutten, bijvoorbeeld door extra werk onder te brengen binnen de kaders van het contract. Dit kan bijvoorbeeld door kademuren als onderdeel van een grotere gebiedsontwikkelingen of herinrichtingsprojecten mee te laten nemen door een van de contractpartners. • nieuwe aanbestedingen heroverwegen, wanneer de scope ook onder te brengen is bij een van de huidige contractpartners. Alleen als er zwaarwegende argumenten spelen (rechtmatigheid of doelmatigheid) wordt een nieuwe aanbesteding gestart. Dit geldt bijvoorbeeld voor: • het aanbesteden van de (stadsbrede) leveringsovereenkomst voor walkasten. Deze aanbesteding is begin 2023 afgerond. • de herziening van de overeenkomst ‘zinkdok en sleepdiensten’ voor de verplaatsing van woonboten. De in voorbereiding zijnde aanbesteding voor de Samenwerkingsovereenkomst bruggen is stopgezet en de inkoopstrategie wordt herzien om deze passend te maken op de gewijzigde opgave en daarnaast extra flexibiliteit in te bouwen. Afhankelijk van de programmering wordt bekeken in hoeverre een langjarige seriematige aanpak mogelijk is en wat voor overeenkomst daarbij past. Vanwege een direct planningsraakvlak met de gebiedsontwikkeling wordt de aanbesteding van brug 627 in Nieuw West separaat voorbereid.

De bestaande langjarige overeenkomsten worden bijgesteld op de nieuwe opgave in nauwe samenspraak met partners. De overeenkomsten

bieden hier ruimte voor, maar het kan wel financiële gevolgen (claims) hebben of consequenties voor de kwaliteit (minder beschikbaarheid van personeel, minder snel acteren etc.). 25

De marktstrategie blijft het uitgangspunt, maar wordt geactualiseerd op de gewijzigde opgave. Ook moeten we zeer waarschijnlijk bij behoefte aan optimalisaties of innovaties vooraf financieel bijdragen of deels het risico van de investering dragen.

Heldere financiële kaders

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

In het nieuwe coalitieakkoord zijn er voor Bruggen en Kademuren structurele middelen beschikbaar gesteld van €25 miljoen voor het exploitatiebudget, waar we eerder rekenden met €45 miljoen. Daarnaast wordt er voor investeringen in de periode 2023-2026 rekening gehouden met een jaarlijks investeringsplafond van €83 miljoen. Voor de jaren 2026 en verder is nog geen budget toegekend. Dit is circa 50% van de benodigde middelen om de ambitie van jaarlijks 8 bruggen en 2 kilometer kademuur te kunnen vervangen.

Exploitatie Het exploitatiebudget wordt ingezet voor onderzoek, veiligheidsmaatregelen, monitoring, omgevingsmanagement en innovaties. Het lagere exploitatiebudget betekent dat we processen anders moeten organiseren om een stabiele basis te hebben voor de noodzakelijke onderzoeks- en herstelwerkzaamheden. Ook is kritisch gekeken naar de uitgaven en bezuinigd waar mogelijk. Desondanks verwachten we dat het beschikbare exploitatiebudget te krap is om alles te kunnen doen wat voor de opgave noodzakelijk is. We zullen naar verwachting de komende jaren incidentele claims moeten doen, om uiteindelijk met structureel minder middelen uit te kunnen. De organisatie is ingericht om de programmadoelen zo goed mogelijk te dienen. Vanuit de herstelketen zijn vier portefeuilles ingericht, zie onderstaand figuur.

Investeringen Het investeringsbudget voor het herstel van de bruggen en kademuren is voor de komende jaren gemaximeerd op € 83,0 miljoen per jaar. Dit is exclusief de bijdrage voor de bruggen van het project de ‘Oranje Loper’. In 2023 is het bedrag nog € 8 miljoen hoger. Dat komt met name doordat een aantal projecten waar we een financiële bijdrage aan leveren nu in uitvoering zijn en daar reeds bestaande uitvoeringskredieten voor zijn genomen. Op basis van de prognose resteert er een kredietruimte in 2022. Deze ruimte ontstaat vooral doordat projecten vertragingen oplopen en de facturatie van de aannemer (meestal) achterloopt op de uitgevoerde werkzaamheden. Deze ruimte is dan ook niet beschikbaar, maar benodigd om de vertraagde werkzaamheden aan bestaande projecten in 2023 voor te kunnen zetten en daarmee te kunnen voldoen aan contractuele verplichtingen.

Directeur

Strategie en Ontwikkeling

Data, Herstel en Spoed

Voorbereiden

Realiseren

26

Norm- en uitvoeringskosten moeten omlaag De eerste inschrijvingen liggen veel hoger dan de vooraf gehanteerde (oude) norm van € 35.000 per meter. Dit komt deels door prijsstijgingen, maar ook door de eisen die de gemeente stelt aan de opdrachten (zoals BLVC, transport over water en behoud van bomen) en de inefficiënties in planning, voorbereiding en scopebeheer, waarop de seriematige aanpak zich nog moet gaan bewijzen. We willen dan ook meer grip krijgen op de kostprijs per strekkende meter kademuur en hebben de ambitie om deze de komende jaren te verlagen. We doen dit in samenwerking met onze marktpartners.

Portefeuille

Uitgaven 2021

Prognose 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

1: Directie

3,6

2,7

1,7

1,7

2: Strategie & Ontwikkeling

13,0

12,2

8,2

8,2

3: Signaleren

38,2

31,9

16,3

16,3

4: Voorbereiden

8,3

10,3

3,8

3,8

5: Realisatie

1,3

0,3

Beschikbare ruimte coalitieakkoord

25,0

Doorschuiven bestaande middelen Totaal

64,4

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

25,0

25,0

25,0

25,0

5,0

5,0

2,5

57,4

30,0

30,0

27,5

25,0

25,0

(Bedragen in miljoenen)

Stabiele en proactieve organisatie Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

Op verzoek van het college hebben leden van het Commissariaat Civiele Constructies en voormalig Commissie Cloo in het voorjaar van 2022 een evaluatie uitgevoerd met als opdracht om terugen vooruitkijkend aan te geven wat er nodig is om met volle vaart de volgende fase in te gaan. De belangrijkste bevindingen uit deze evaluatie vormen de basis voor de doorontwikkeling van de organisatie. Dat gaat onder andere over verdere formalisering van de positie van Bruggen en Kademuren binnen de gemeentelijke organisatie, over stabiliteit in de teams en een proactieve organisatie die samen met de gemeentelijke partners werkt aan de seriematige aanpak.

Vervangingsopgave (investeringen)

Uitgaven 2021

Prognose 2022

Prognose 2023

Prognose 2024

Prognose 2025

Prognose 2026

Prognose 2027

Bruggen

9,5

16,3

10,0

10,0

12,5

15,0

40,0

Kademuren

20,3

44,1

62,0

61,0

59,5

60,0

60,0

Bijdrageprojecten (excl. OL)

13,2

16,0

14,7

6,0

4,0

-

-

5,0

6,0

7,0

8,0

10,0

83,0

110,0

0*

0*

Levensduurverlenging Totaal exclusief Oranje Loper

43,1

76,4

91,7

83,0

83,0

Toegekend krediet

43,1

95,2

68,7

33,0

8,2

23,0

50,0

75,0

Beschikbare ruimte (Bedragen in miljoenen)

* De ruimte van € 83,0 miljoen in 2026 en verder is nog niet gealloceerd binnen het huidig investeringsplafond van programma 2 en zal op een later moment nog gevonden moeten worden. Voor 2027 is deze ruimte ook nog niet

Om meer invulling te geven aan een stabiele en proactieve organisatie gaat Bruggen en Kademuren haar positie als directie binnen het cluster R&E verder formaliseren. Dat gaat met name over positionering, personele taken en financiële administratie. Voor een succesvol proces

opgenomen en houden we rekening met een toename om uiteindelijk naar de ambitie van jaarlijks € 170 miljoen (vanaf 2027) te investeringen in circa acht bruggen en twee kilometer kademuur.

27

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

is het cruciaal om uit te kunnen gaan van stabiliteit in de projectteams, zowel aan de Amsterdamse kant als aan de kant van de opdrachtnemers. De capaciteit van de teams stond de laatste jaren behoorlijk onder druk en het is de afgelopen periode niet altijd gelukt om deze op niveau en stabiel te krijgen. Er is extra aandacht voor goed werkgeverschap, waarbij ontwikkeling, coaching en een proactieve werkcultuur horen bij de programma-aanpak. Door meer met vaste teams te werken aan zowel de kant van de gemeente als bij de contractpartners, kan meer efficiëntie worden bereikt. In het verlengde daarvan is het belangrijk om continuïteit van medewerkers op cruciale functies te organiseren, waardoor een robuuste aanpak kan worden gebouwd. De opgave is langjarig en deels zelfs structureel waarbij de cruciale plekken bij voorkeur

met Amsterdamse ambtenaren worden ingevuld en de inhuur wordt beperkt. Nauwe samenwerking met beheeren uitvoeringsorganisaties Het programma is tijdelijk en de scope wordt op termijn weer overgedragen aan de reguliere beheerorganisatie. Waar mogelijk, wordt dat tussentijds gedaan, zoals met het team dat het beleid voor de zone zwaar verkeer heeft opgesteld. Dit is nu onderdeel van het programma Logistiek. Het incidentenproces is uitontwikkeld en nu het aantal nieuwe veiligheidsmaatregelen afneemt, kan de organisatie compacter. We willen dit proces in 2023 integreren in de organisaties van Verkeer & Openbare Ruimte en Stadswerken.

In die reguliere beheerorganisatie vinden parallelle en gezamenlijke ontwikkelingstrajecten plaats, die bijdragen aan het doorontwikkelen van het (strategisch) assetmanagement. Die organisaties moeten zowel qua capaciteit als kennis voorbereid zijn op de overdracht, waar komende jaren extra aandacht voor is. Bijvoorbeeld rond het voorspellend onderhoud, data gedreven beheer en informatiemanagement, maar ook rond de scope van Groot Onderhoud en Renovatie. Er zijn binnen het cluster drie grootschalige uitvoeringsorganisatie die werken aan bestaande civiele constructies: Stedelijk beheer, Bruggen en Kademuren en Oranje Loper. Er is winst te behalen door meer in samenhang te werken, bijvoorbeeld rond capaciteitsproblemen.

28

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

Cultuur in de herstelketen Aansluitend bij de kernwaarden - open, voortvarend en grensverleggend - vraagt de herstelketen in het bijzonder om een cultuur waarbinnen: • collega’s rolvast gedrag vertonen en hun rol zuiver invullen, zodat werkzaamheden naadloos op elkaar aansluiten, er geen dubbel werk wordt verricht en werkzaamheden niet tussen wal en schip vallen. • collega’s in managementrollen krachtig leiderschap tonen door beslissingen (binnen hun mandaat) te nemen, door proactief dilemma’s te signaleren en op te werken naar besluitvorming, door erop te sturen dat gewerkt wordt volgens afspraken en genomen besluiten en door een sociaal veilige werkomgeving te creëren. • we heldere afspraken met elkaar maken en ons daar aan houden. Dit betekent dat we werken volgens de afgesproken processen en standaarden, en dat we besluiten niet herhaaldelijk ter discussie stellen. • we samenwerken met de partners in de keten aan het doorbreken van oude patronen, bijvoorbeeld op het gebied van het stapelen van eisen (bijvoorbeeld rond bereikbaarheid) terwijl de kosten daardoor hoog oplopen. • we elkaar vragen stellen en tijd nemen om met elkaar te verdiepen waarom we bepaalde dingen doen. We hebben een lerende houding. • we proactief denken en doen. Daarbij hoort dat we vooruitkijken. Voor een frisse en scherpe blik op onze opgave halen we “buiten naar binnen”.

We zoeken proactief naar feedback.

Tegenspraak om te blijven leren en verbeteren Tegenspraak hoort bij een open organisatiecultuur en heeft op meerdere momenten in de aanpak geleid tot optimaliseren en anders werken. Het is een belangrijk middel om de programmadoelen te kunnen behalen. De komende jaren organiseren we tegenspraak op vier niveaus. • Het Commissariaat Civiele Constructies adviseert, gevraagd en ongevraagd, rechtstreeks aan het college en aan Bruggen en Kademuren over onder meer de voorbereiding, aanpak projectbeheersing, organisatie en uitvoering van het programma. • Naar aanleiding van het Auke Bijlsma symposium en motie Ernsting (773.21) is door het presidium voorgesteld een begeleidingscommissie aan te stellen om de raad beter in positie te brengen rond grote, complexe projecten en specifiek Bruggen en Kademuren. Deze commissie fungeert als klankbord voor Bruggen en Kademuren over onder andere de informatievoorziening aan de raad. • Ook binnen de portefeuilles organiseren we tegenspraak. De portefeuille Strategie & Ontwikkeling werkt met een ‘flexibele schil’ van strategische Amsterdamse denkers van binnen en buiten Bruggen en Kademuren. Voldoende dichtbij om de context te kennen, maar op voldoende afstand om een frisse blik te bieden.

Deze groep fungeert als spiegel en klankbord, maar individuen uit de flexibele schil kunnen op gezette momenten ook intensiever aan strategische vraagstukken meewerken.

• We zijn continu in gesprek met de omgeving en zoeken actief andersdenkenden op. Er zijn bijvoorbeeld reguliere overleggen met maatschappelijke verenigingen en burgerinitiatieven, we organiseren expertsessies op thema’s, zoals bomen en nieuwe vervangingsmethodieken, en jaarlijks organiseren we een conferentie om het brede gesprek te voeren over de aanpak en dilemma’s met de stad en belangstellenden, zoals studenten, andere overheidsorganisaties en onze partners.

29

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

Bijlage - Definities en begrippen 30

Scope De aanpak richt zich op de circa 215 km kademuur met een constructief element en de circa 850 verkeersbruggen in de stad, inclusief Weesp. Voor deze bruggen en kademuren wordt binnen het programma onderzocht wat de staat is van de constructie en wanneer herstel noodzakelijk is, worden deze opgenomen in de programmering. Dagelijks en groot onderhoud worden uitgevoerd door respectievelijk Stadswerken en Stedelijk beheer.

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

Zachte signalenproces We stimuleren Amsterdammer signalen aan ons door te geven over bijvoorbeeld scheuren in de kademuren of kuilen in het wegdek. Dit kan namelijk duiden op gebreken aan de constructie. Er is een proces ingericht om de meldingen op te volgen. Waar nodig leidt dit tot vervolgonderzoek of een herstelmaatregel. Uitvoeringsstandaard Bruggen en Kademuren (vastgesteld november 2021) De Uitvoeringsstandaard is een set met afspraken en (bestaande) standaarden die toeziet op standaardisering, herkenbaarheid en versnelling van de werkzaamheden binnen Bruggen en Kademuren. Dagelijks onderhoud Al het onderhoud wat nodig is om het de functie van het object te behouden en versnelde degradatie te

voorkomen en de veiligheid te garanderen. Daarbij worden geen onderdelen vervangen. Denk aan schilderwerk, herstellen van kleine schades etc. Dit wordt uitgevoerd door Stadwerken. Groot onderhoud Onder groot onderhoud verstaan we planmatige, preventieve onderhoudsactiviteiten die gericht zijn op het behoud van de functionaliteit van een constructie. Daarbij worden delen van de constructie die een levensduur hebben van minder dan 100 jaar vervangen (bewegingswerk, verhardingen, tramrails). Hierbij worden geen nieuwe functies toegevoegd: hetgeen er al was wordt vervangen. Deze werkzaamheden worden onder verantwoordelijk van Stedelijk Beheer (Verkeer & Openbare Ruimte) uitgevoerd. Renovatie Onder renovatiemaatregelen worden ingrepen verstaan die minimaal 30 jaar levensduur toevoegen aan een constructie. Het betreft maatregelen waarbij de functie van de constructie behouden blijft en geen nieuwe functies worden toegevoegd. Daarnaast is het uitgangspunt dat de cultuurhistorische waarde behouden blijft; de oplossing mag niet zichtbaar zijn en de werkzaamheden moeten binnen een tijdsbestek van circa 3 maanden na het besluit uitgevoerd kunnen worden. De overlast en uitvoeringstijd is aanzienlijk korter dan bij vervanging (sloop/nieuwbouw).

Vervanging (sloop/nieuwbouw) Bij vervanging wordt de constructie geheel (of gedeeltelijk) afgebroken en integraal opnieuw opgebouwd, met het doel een levensduur van 100 jaar te realiseren. Er kan sprake zijn van verandering of toevoeging van functies. Functie herwaarderen Het wijzigen van de functie van de brug (zowel voor wegverkeer als voor vaarverkeer) met als doel de levensduur van de brug te kunnen verlengen. Bijvoorbeeld door van een verkeersbrug een fiets- of voetgangersbrug te maken of door een beweegbare brug als vaste brug te beschouwen.

Colofon 31

Amsterdam werkt aan de grote opgave om de bruggen en kademuren in de stad te herstellen. Het programma Bruggen en Kademuren richt zich op de circa 850 verkeersbruggen en de circa 215 kilometer kademuren en damwanden die belangrijk zijn voor het functioneren van de stad en/of waarbij de risico’s op constructieve gebreken hoog wordt ingeschat. Het programmaplan Herstellen en verbinden, vastgesteld door het college op 14 april 2020, geldt als basis voor dit actieplan.

Actieplan Bruggen en Kademuren 2023-2026

Publicatiedatum december 2022 Tekst en redactie Bruggen en Kademuren Fotografie gemeente Amsterdam Vormgeving Vorm de Stad