Bijlage 1. Aanpak antisemitisme - december 2025
Tekst van het document
Aanpak antisemitisme Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie December 2025
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
Inhoudsopgave 1.1 Inleiding .................................................................................................................................... 3 1.2 Werkwijze ................................................................................................................................. 4 1.3 Actuele ontwikkelingen ............................................................................................................. 5 2. Veiligheid voor Joodse Amsterdammers ..................................................................................... 6 3. Vijf ambities ................................................................................................................................ 8 3.1 Ambitie 1: Meldingsbereidheid vergroten ................................................................................. 9 3.2 Ambitie 2: Normstellen ............................................................................................................10 3.3 Ambitie 3: Verbinding en ontmoeting stimuleren .....................................................................12 3.4 Ambitie 4: Zichtbaarheid en kennis vergroten ..........................................................................14 4. Impactmeting ............................................................................................................................19
2
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
1.1 Inleiding De aanpak antisemitisme is een uitwerking van het beleidskader Inclusie en Antidiscriminatie 2023-2026. We zetten binnen de aanpak in op twee zijden van dezelfde medaille: het bestrijden van antisemitisme door preventief de voedingsbodem weg te nemen en het bevorderen van emancipatie door het ondersteunen van initiatieven binnen de Joodse gemeenschap die bijdragen aan de zichtbaarheid van Joods leven. Een noodzakelijke voorwaarde hierbij is ook inzet op veiligheid voor Joodse Amsterdammers. In deze aanpak is de preventieve en curatieve inzet binnen de gemeente op het bestrijden van antisemitisme in kaart gebracht en is er gekeken welke aanvullende inzet hierop nog gewenst is. Ook is de behoefte vanuit de Joodse gemeenschap in kaart gebracht rondom het faciliteren van initiatieven die bijdragen aan het zichtbaarder maken van Joods leven. De aanpak richt zich op: 1.
Preventie: voor het tegengaan van discriminatie is bevordering van inlevingsvermogen en empathie vereist. Net zoals het verminderen van vooroordelen en stereotypen. 2. Faciliteren: het ondersteunen van ontmoetingen tussen individuen, organisaties en bewegingen in de stad. 3. Normstellen: het signaal afgeven dat wij, als gemeente, geen enkele vorm van discriminatie accepteren. 4. Agenderen: het op de agenda zetten van aanvullende behoeften. Antisemitisme in Amsterdam Antisemitisme is een urgent en actueel probleem. Joodse Amsterdammers voelen zich belemmerd in het uitdragen van hun identiteit. Dit is het resultaat van negatieve opmerkingen, bedreigingen, discriminatie en ongelijke behandeling. Hierdoor voelen Joodse Amsterdammers zich vaak angstig en niet veilig in Amsterdam. Daarbij valt op dat de kloof tussen beleving en cijfers groot is. De politie en meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam registreren minder meldingen in vergelijking met Joodse belangenorganisaties die veel meer signalen opvangen. Dit terwijl de Joodse gemeenschap in Amsterdam wel antisemitisme ervaart. Cijfers van het Meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam 1 laten zien dat het aantal meldingen van antisemitisme in Amsterdam is gestegen van 48 meldingen in 2023 naar 88 meldingen in 2024.
Ook online zijn er de afgelopen jaren meer meldingen gedaan van antisemitisme via Meld.Online Discriminatie.2 Antisemitisme is geen nieuw fenomeen. Het kent een lange geschiedenis in Nederland, met als dieptepunt de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam werd toen het overgrote deel, circa 80 procent, van de Joodse bevolking gedeporteerd en vermoord. Voor de Tweede Wereldoorlog bestond de Joodse gemeenschap in Amsterdam uit 80.000 leden, tegenwoordig telt de gemeenschap circa 23.000 leden. Die geschiedenis werkt nog altijd door in het collectieve geheugen van de gemeenschap. De gemeente Amsterdam onderkent dit en geeft
1
Persbericht: Explosie aan discriminatiemeldingen in Amsterdam: meer dan verdubbeling over 2024’ Monitor Discriminatie 2024 – Regio Amsterdam, 24 april 2025. 2 Houd het net voor iedereen! Jaarcijfers 2024, Meld.Online Discriminatie, 2025.
3
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
hier rekenschap van. Op 24 april 2025 heeft burgemeester Halsema excuses uitgesproken voor de rol van de gemeente in de Jodenvervolging.3 Commissie Toekomst Joods Amsterdam Om deze excuses kracht bij te zetten en de toekomst van Joods leven in de stad te ondersteunen, investeert het college 25 miljoen euro. De Commissie Toekomst Joods Amsterdam werkt momenteel aan het opstellen van de kaders voor de besteding van deze middelen. Vanuit de Aanpak antisemitisme wordt het proces rondom de commissie nauwlettend gevolgd en wordt er te zijner tijd bekeken hoe de aanpak en het fonds elkaar kunnen aanvullen en versterken. Amsterdam, een stad voor iedereen Het is belangrijk dat we de vanzelfsprekende aanwezigheid van Joden in Amsterdam blijven uitdragen. Dat ze zich veilig kunnen voelen om hun Joodse identiteit te tonen, dat er verhalen en ervaringen worden gedeeld van hedendaags Joods leven en dat de Joodse cultuur zichtbaar blijft in de stad. Amsterdam wil een inclusieve stad zijn, waarin iedereen zichzelf kan zijn. Daarbij hoort ook een actieve inzet op het bestrijden van antisemitisme én het versterken van Joods leven in de stad. Hieraan wordt al op verschillende manieren gewerkt. Binnen de aanpak hebben we de huidige inzet van de gemeente in kaart gebracht en gekeken welke aanvullende inzet wenselijk is.
1.2 Werkwijze Voorafgaand aan het opstellen van de aanpak is er gesproken met diverse vertegenwoordigers uit de Joodse gemeenschap. Dit betrof religieuze, seculiere, maatschappelijke, sociale en wetenschappelijke organisaties, evenals individuele vertegenwoordigers. Ook zijn de stadsdelen en relevante gemeentelijke afdelingen betrokken die zich richten op preventie: het bestrijden van antisemitisme en inzetten op het ondersteunen van initiatieven vanuit de Joodse gemeenschap en daarnaast de veiligheid van Joodse Amsterdammers. Deze gesprekken hadden een aantal doelen: -
Signalen en zorgen ophalen; Inzicht krijgen in actuele ontwikkelingen in de stad; In kaart brengen welke inzet er al is vanuit de gemeente; In kaart brengen welke aanvullende inzet nodig is.
Bij het schrijven van de aanpak is daarnaast ook rekening gehouden met de aanbevelingen van het Actie-onderzoek antisemitisme van Dander uit 20214, het Joods Manifest5 dat op 21 november 2024 aan de stad overhandigd is, de verkenning Antisemitisme in Nederland aanpakken in 20256 van Kennisplatform inclusief samenleven en de Strategie Bestrijding Antisemitisme 2024-20307 van het Rijk.
3
Gemeente Amsterdam biedt excuses aan voor rol bij Jodenvervolging, Gemeente Amsterdam, 2025. Actieonderzoek onder Joodse Amsterdammers 2021, Gemeente Amsterdam, 2022. 5 Joods Manifest (2024). Oy Vey, 2024. 6 Antisemitisme in Nederland aanpakken in 2025, Kennisplatform inclusief Samenleven, april 2025. 7 Strategie Bestrijding Antisemitisme 2024-2030, Rijksoverheid, November 2024. 4
4
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
De Joodse gemeenschap in Amsterdam De Joodse gemeenschap in Amsterdam telt circa 23.000 mensen, waarvan ongeveer 8.000 Joden zijn aangesloten bij een religieuze en/of maatschappelijke organisatie.8 Deze gemeenschap is divers in religieuze beleving, culturele en etnische achtergrond en mate van betrokkenheid bij de Joodse gemeenschap. Binnen de gemeenschap zijn verschillende stromingen vertegenwoordigd, waaronder orthodoxe, liberaal-religieuze, seculiere en cultureel-Joodse groepen. Een aanzienlijk deel van de gemeenschap identificeert zich als niet-religieus en is niet gebonden aan een specifieke organisatie. Daarnaast zijn er Joden met uiteenlopende herkomst, waaronder Asjkenazische (Centraal- en Oost-Europese), Sefardische (Spaans-Portugese), Mizrachi (Midden-Oosterse en Noord-Afrika), Israëlische, Perzische en Surinaamse wortels. Deze culturele en religieuze verscheidenheid leidt tot uiteenlopende perspectieven op identiteit, geloof, tradities, verbondenheid met Israël en de manier waarop het Joodse leven in Amsterdam wordt ervaren. Gesprekken met de Joodse gemeenschap De Joodse identiteit en antisemitisme wordt binnen de gemeenschap op verschillende manieren beleefd. Voor een effectieve en inclusieve aanpak is het essentieel om oog te hebben voor deze diversiteit.
Daarom is in het kader van de aanpak gesproken met 29 personen, waarvan 23 gelieerd waren aan 15 verschillende Joodse organisaties. Bij het opzetten van deze gesprekken is bewust gestreefd naar representativiteit door rekening te houden met kenmerken zoals leeftijd, religieuze en culturele achtergrond, gender en de mate van betrokkenheid bij de Joodse gemeenschap. Deze gesprekken boden waardevolle inzichten in de uiteenlopende ervaringen, zorgen en behoeften die leven binnen de gemeenschap. Ze vormen daarmee een belangrijke basis voor het ontwikkelen van een aanpak die recht doet aan de realiteit van Joodse Amsterdammers.
1.3 Actuele ontwikkelingen Om tijdens de uitvoering van de aanpak te kunnen blijven inspelen op de actualiteit is het van belang om actuele ontwikkelingen in de stad te volgen. Op basis van de gesprekken met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap, de stadsdelen en relevante afdelingen binnen de gemeente signaleren we verschillende ontwikkelingen: 1.
8
Spanningen in de stad. De aanval van 7 oktober 2023 op Israël en de daaropvolgende oorlog tussen Israël en Palestina zijn ook in Amsterdam de gevolgen merkbaar. De oorlog roept sterke emoties op en leidt tot spanningen tussen verschillende gemeenschappen. Voorbeelden hiervan zijn de Israël Manifestatie op 7 oktober 2024 en de komst van de Israëlische premier naar de opening van het Holocaust Museum. Veel Amsterdammers voelen zich persoonlijk geraakt, verdrietig en/of niet gehoord. Deze gevoelens komen tot uiting in steunbetuigingen, demonstraties en andere openbare uitingen. Daarnaast hebben zich ook geweldsincidenten voorgedaan, waaronder rond de voetbalwedstrijd Ajax–Maccabi Tel Aviv. Dit leidt tot spanningen en die raken ook het dagelijks leven in de stad, bijvoorbeeld op werk, scholen en in buurten.
Factsheet Joden in Nederland anno 2025, Joods Maatschappelijk Welzijn, januari 2025.
5
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
2. Gevoel van onveiligheid en angst. Joodse Amsterdammers geven aan dat ze regelmatig te maken hebben met antisemitisme. Deze ervaringen zorgen voor een sterk gevoel van onveiligheid en onzekerheid, waardoor mensen terughoudend zijn om zichtbaar hun Joodse identiteit uit te dragen. Er heerst voortdurend een onderhuids gevoel van onveiligheid. Dit gevoel is niet altijd gebaseerd op persoonlijke ervaringen. Het kan ook voortkomen vanuit de eigen voorgeschiedenis, verhalen van anderen, wat er op het nieuws wordt verteld of wat op sociale media geschreven wordt. Dit wordt ook wel ambiënt antisemitisme9 genoemd. 3. Zichtbaarheid: heden en verleden. In veel gesprekken komt het verleden van vervolging en de Holocaust terug. Tegelijkertijd geven zij aan dat deze geschiedenis hen niet definieert. Er is een duidelijke behoefte aan meer zichtbaarheid van het actieve Joodse leven in de stad. Maar ook aan ruimte en initiatieven die bijdragen aan het uitdragen, investeren en ontdekken van de Joodse identiteit. De vanzelfsprekendheid van Joods leven in Amsterdam mag sterker naar voren komen. Dit kan bijvoorbeeld door Joodse feestdagen zichtbaar te vieren in de stad en meer veiligheid te voelen voor het uitdragen van de Joodse identiteit in het dagelijks leven. 4. Behoefte aan ontmoeting.
Ontmoeting speelt een cruciale rol in het versterken van het Joodse leven in de stad — zowel binnen de gemeenschap als in contact met anderen. Zulke ontmoetingen bevorderen kennis over de Joodse gemeenschap, vergroten empathie en dragen bij aan wederzijds begrip en een inclusieve samenleving.
2. Veiligheid voor Joodse Amsterdammers Elke Amsterdammer moet zich veilig voelen in de stad en vrij kunnen zijn om diens eigen identiteit te tonen en uit te dragen. Dit geldt ook voor Joodse Amsterdammers. De focus van deze aanpak ligt op het bestrijden van antisemitisme door preventief de voedingsbodem weg te nemen en door initiatieven binnen de Joodse gemeenschap die bijdragen aan de zichtbaarheid van Joods leven te ondersteunen. Voor een effectieve aanpak in het bestrijden van antisemitisme is de inzet op veiligheid voor Joodse Amsterdammers een noodzakelijke voorwaarde. Gevoelens van onveiligheid in de Joodse gemeenschap Veel mensen uit de Joodse gemeenschappen voelen zich niet veilig. Dat heeft verschillende oorzaken. Allereerst zijn er concrete ervaringen van mensen die op straat worden uitgescholden of bedreigd vanwege de Joodse achtergrond. Die incidenten worden vaak gelinkt aan de oorlog tussen Israël en Palestina. Ook is er online haat, waar antisemitische uitingen en stereotypen veelvuldig circuleren en het gevoel van onveiligheid versterken. Incidenten zoals scheldpartijen, stickers of opmerkingen hebben veel impact, zeker bij mensen die herkenbaar Joods zijn (bijvoorbeeld door kleding of door de route naar sjoel of school). Daarnaast speelt de internationale context en media-aandacht een rol.
Escalaties in het buitenland en de beelden die online gezet worden, zorgen ervoor dat mensen het gevoel hebben dat het “overal kan gebeuren”.
9
Sinds 7 oktober voelen Nederlandse Joden zich onveilig (2025), NRC, mei 2025.
6
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
Huidige inzet Huidige inzet vanuit veiligheid en burgemeester - Het bestrijden van antisemitisme heeft de volle en continue aandacht van de driehoek die bestaat uit de burgemeester, de Politiechef en Hoofdofficier van Justitie. Meldingen en aangiftes van antisemitisme worden met prioriteit opgepakt. In de situatie dat er antisemitische incidenten plaatsvinden ondersteunt het interne Joods Politie Netwerk bij het doen van aangifte. - Het bestrijden van antisemitisme is erop gericht om de gevoelens van onveiligheid van de Joodse gemeenschappen te verminderen. Door dichtbij te blijven, snel te reageren, meldingen serieus op te volgen en ruimte te bieden voor dialoog en weerbaarheid streven we ernaar om het gevoel van veiligheid binnen de Joodse gemeenschap te verbeteren. Dit gebeurt in individuele gesprekken bijvoorbeeld naar aanleiding van incidenten, maar ook in bredere gesprekken in de ambtswoning van de burgemeester en op locatie. De burgemeester is daarnaast vaak aanwezig bij (herdenkings)bijeenkomsten en spreekt zich regelmatig uit over antisemitisme. - De politie heeft een aantal landelijk gespecialiseerde rechercheurs voor de aanpak van discriminatie aangesteld. Deze rechercheurs maken deel uit van het Expertise Centrum Aanpak Discriminatie - Politie, dat binnen de hele politieorganisatie actief is.
Deze rechercheurs ontwikkelen expertise en helpen bij de opvolging van meldingen en aangiftes van discriminatie, waaronder ook zaken over antisemitisme in Amsterdam. In aanvulling daarop is er vanuit de politie regelmatig contact met de Joodse gemeenschappen in het kader van bewaken en beveiligen. Verder publiceert de politie samen met de antidiscriminatiebureaus, MIND (meldpunt internet discriminatie) en College voor de Rechten van de Mens jaarlijks een multi-agency rapport met discriminatiecijfers. - Het OM heeft bij ieder parket gespecialiseerde portefeuillehouders en een Landelijk Expertise Centrum Discriminatie (LECD) dat is ondergebracht bij het parket Amsterdam. Het LECD zorgt onder meer voor een zo goed mogelijke behandeling van discriminatiezaken door het OM, vanaf het moment van opsporing en onderzoek tot aan een uitspraak van de hoogste rechter. Daarbij worden officieren en andere medewerkers binnen het OM geadviseerd en geïnformeerd over discriminatie. - De driehoek van Amsterdam heeft ook aandacht voor de bestrijding van antisemitisme bij voetbalwedstrijden. De driehoek vindt het scanderen van antisemitische leuzen zowel in als buiten het voetbalstadion volstrekt onacceptabel.
De afgelopen seizoenen heeft de driehoek meerdere keren een collectieve sanctie opgelegd aan supporters van clubs die zich schuldig maken aan antisemitische spreekkoren, en verschillende keren besloten dat deze supporters een seizoen geheel of gedeeltelijk niet welkom zijn bij wedstrijden in Amsterdam. Aanvullende inzet Aanvullende inzet vanuit veiligheid en burgemeester Van incidenten wordt in een aantal gevallen ook aangifte gedaan. Het OM heeft echter meerdere zaken geseponeerd omdat incidenten niet altijd als stra aar worden beschouwd. Uit de gehouden gesprekken blijkt dat er behoefte is binnen de Joodse gemeenschap aan meer uitleg over wat wel en niet stra aar is. We willen de Joodse gemeenschap daarom aanbieden om meer transparantie,
7
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
kennis en inzicht te geven over het handelen van het OM. Daarbij kan een centrale vraag zijn hoe het OM aangiften inzake antisemitisme beoordeeld en zaken aanpakt. Vanuit de Joodse gemeenschap zijn ook zorgen over hoe het demonstratierecht werkt, hoe om wordt gegaan met antisemitische uitspraken tijdens demonstraties en de inzet van politie. Daarnaast is ook het signaal gedeeld dat er onduidelijkheid is over het verschil tussen een melding en een aangifte over antisemitisme en de opvolging die de politie hieraan geeft. De politie, het OM en de gemeente willen ook hierover meer informatie geven.
3. Vijf ambities De aanpak is een uitwerking van het beleidskader Inclusie en Antidiscriminatie 2023-2026.10 Op basis van het beleidskader en de gesprekken met de gemeenschap zijn er vijf ambities geformuleerd die moeten bijdragen aan het bestrijden van antisemitisme. Aan elke ambitie zijn verschillende resultaten verbonden waar de aanpak naartoe werkt. In het traject naar een nieuw beleidskader wordt de aanpak geëvalueerd en geïntegreerd in het nieuwe kader. Het doel is het realiseren van de volgende ambities: Ambitie 1: Meldingsbereidheid vergroten -
Joodse Amsterdammers weten waar ze terechtkunnen als zij te maken hebben met antisemitisme; Het maken van een melding bij het Meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam wordt gestimuleerd en is laagdrempelig;
Ambitie 2: Normstellen -
Meer Amsterdammers hebben handelingsperspectief op hoe zij kunnen optreden bij antisemitisme;
Ambitie 3: Verbinding en ontmoeting stimuleren -
Faciliteren van meer ontmoeting tussen verschillende groepen Amsterdammers .
Ambitie 4: Zichtbaarheid en kennis vergroten -
Historisch en hedendaags Joods leven is meer zichtbaar in de stad waarbij ook aandacht is voor de diversiteit binnen de Joodse gemeenschap zelf; Meer Amsterdammers hebben kennis over Joods leven; Meer Amsterdammers herkennen vooroordelen en stereotypen over Joden;
Ambitie 5: Zel eschikking en eigen regie vergroten -
10
Joodse Amsterdammers hebben op een betekenisvolle manier kunnen investeren in de eigen identiteit;
Beleidskader Inclusie en Antidiscriminatie 2023-2026, Gemeente Amsterdam, 2023.
8
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
-
Afdeling Diversiteit heeft een stevigere informatiepositie en staat in verbinding met de Joodse gemeenschap.
In dit hoofdstuk staan de vijf ambities met de beoogde resultaten. Per ambitie is in kaart gebracht wat de huidige inzet is en welke aanvullende inzet er nog gewenst is om de resultaten per ambitie te realiseren.
3.1 Ambitie 1: Meldingsbereidheid vergroten Beoogde resultaten: -
Joodse Amsterdammers weten waar ze terechtkunnen als zij te maken hebben met antisemitisme; Het maken van een melding bij het Meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam wordt gestimuleerd en is laagdrempelig.
Huidige inzet Huidige inzet Meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam Het Meldpunt Discriminatie.nl Regio Amsterdam (DRA) is de ona ankelijke stichting die uitvoer geeft aan de wettelijke taken uit de Wet Gemeentelijke Antidiscriminatie voorzieningen.11 De gemeente Amsterdam geeft hiervoor een structurele subsidie. De afdeling Diversiteit onderhoudt het contact met het meldpunt en zorgt voor afstemming over beleidsprioriteiten en actuele ontwikkelingen. Het vergroten van de meldingsbereidheid onder Joodse Amsterdammers kwam als actie uit het Actieonderzoek onder Joodse Amsterdammers in 2021. In 2023 is er een brede outreachende campagne geweest, genaamd: “ongehoord” om het meldpunt stadsbreed meer onder de aandacht te brengen. Daarnaast heeft het meldpunt ook ingezet op contact met verschillende organisaties, personen en netwerken om aansluiting te vinden bij de Joodse gemeenschap. Tevens is het meldpunt vertegenwoordigd bij belangrijke momenten zoals de Nationale Holocaust Herdenking. Het meldpunt werkt ook samen met Meld.Online Discriminatie als het gaat om stra are meldingen van online antisemitisme. Huidige inzet stadsdelen en stadsgebied Weesp Vanuit de stadsdelen en het stadsgebied vinden er ook initiatieven plaats die bijdragen aan het versterken van de meldingsbereidheid bij DRA en het actief in kaart brengen van incidenten. -
-
In Stadsdeel West, Nieuw-West en in stadsgebied Weesp is er elke twee weken een inloopspreekuur van het meldpunt op een laagdrempelige plek in de wijk. Hiermee wordt de drempel richting het meldpunt verlaagd. Vanuit stadsdeel Centrum en Zuid wordt er actief ingezet op het ophalen van incidenten door gedurende het jaar actief gesprekken te initiëren met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap. Hierbij wordt ook samengewerkt met het Joods Politie Netwerk.
Zoals het registeren van discriminatiemeldingen, het bieden van onafhankelijke bijstand en advies en de daaraan verbonden verordening Melding Discriminatie Regio Amsterdam. 11
9
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
Aanvullende inzet Aanvullende inzet door Meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam Een hogere meldingsbereidheid stelt de gemeente in staat om ontwikkelingen ten aanzien van onder andere antisemitisme in de stad beter te volgen en daar waar nodig hierop in te spelen met concrete preventieve maatregelen en beleidsinzet.12 Het blijft daarom een prioriteit van de gemeente om ervoor te zorgen dat de meldingsbereidheid bij Meldpunt Discriminatie.nl regio Amsterdam (DRA) toeneemt waarbij de nadruk ligt op: -
-
-
Werken aan de naamsbekendheid en meldingsbereidheid bij de Joodse gemeenschap. Het DRA gaat in 2026 een bijeenkomst organiseren met verschillende Joodse organisaties om de verbinding te versterken. Het blijven benadrukken van de laagdrempeligheid om een melding te kunnen doen bij het meldpunt o.a. via een online formulier en een factsheet meldingsproces voor Joodse Amsterdammers. Er wordt verkend of er ook een aparte brochure zal worden gemaakt. Het versterken van de verbinding met Joodse organisaties zoals het Centrum Informatie en Documentatie Israël en Joods Maatschappelijk Werk. Met het Centrum Informatie en Documentatie Israël werkt het meldpunt op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan een gezamenlijk plan van aanpak om de meldingsbereidheid te vergroten.
Aanvullende inzet vanuit de stadsdelen en stadsgebied Weesp Vanuit de stadsdelen en stadsgebied Weesp wordt actief ingezet op duurzaam contact met Joodse Amsterdammers en organisaties binnen het eigen stadsdeel, met als doel om het hele jaar door signalen van antisemitisme op te halen. Goede voorbeelden hiervan zijn het incidentenspreekuur in stadsdeel Zuid en het interreligieus overleg dat in meerdere stadsdelen plaatsvindt.
3.2 Ambitie 2: Normstellen Beoogde resultaten: -
Meer Amsterdammers hebben handelingsperspectief op hoe zij kunnen optreden bij antisemitisme.
Huidige inzet Huidige inzet afdeling Diversiteit Kom op campagne Als gemeente stellen we de norm dat elke vorm van discriminatie onacceptabel is. Via stadsbrede campagnes moedigen we omstanders aan om zich uit te spreken over discriminatie en daders aan 12
In het registratiesysteem (dashboard) van Meldpunt Discriminatie.nl staan de cijfers van de Politie, het OM en de meldpunten. Het dashboard draagt bij aan meer inzicht over de aard en omvang van discriminatie meldingen.
10
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
te spreken. Uit onderzoek van het Kennisplatform Inclusieve Samenleving en Movisie blijkt dat bewustwording creëren alleen werkt bij groepen die intrinsiek gemotiveerd zijn om niet te discrimineren. Bij deze groep werkt het beter wanneer zij gemotiveerd worden vanuit de sociale norm binnen hun ‘groep’ of omgeving. Wanneer mensen merken dat anderen om hen heen discriminatie a euren, dan gaan ze minder discrimineren.13 Zo wordt de ‘Kom op’ campagne eind 2025 opnieuw gelanceerd, waarin we Amsterdammers oproepen voor elkaar op te komen bij discriminatie, waaronder bij antisemitisme. Discriminatiemonitor Het is belangrijk om zicht te houden op hoe vaak discriminatie voorkomt in de stad en onder welke Amsterdammers het speelt. Elke twee jaar wordt daarom de discriminatiemonitor gepubliceerd. De monitor geeft inzicht in de verschillende vormen van discriminatie die Amsterdammers ervaren in de stad. Dit inzicht stelt de gemeente instaat om gericht en passend beleid te ontwikkelen en activiteiten te faciliteren die bijdrage aan het wegnemen van de voedingsbodem van discriminatie en het versterken van emanciperende initiatieven vanuit de stad. Huidige inzet Stadswerken Vanuit de portefeuille Afvalverzameling en Reiniging wordt er prioriteit gegeven aan het vrij maken van de openbare ruimte van discriminerende en haatzaaiende teksten.
Op werkdagen worden deze teksten zo snel mogelijk verwijderd. Vaak aan de hand van een melding via de webpagina meldingen.Amsterdam.nl, de Amsterdam App of telefonisch via 14020. Huidige inzet Sport Vanuit de portefeuille Sport wordt er ingezet op het bevorderen van een positieve sportcultuur bij Amsterdamse sportverenigingen. Het doel is om sport in de stad sociaal veiliger, inclusiever en pedagogisch sterker te maken. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de sportverenigingen. Onderdeel van deze samenwerking is het aanstellen van een vertrouwenspersoon binnen de vereniging. Daarnaast worden trainingen en praktische handelingsperspectieven aangeboden om alle vormen van racisme, discriminatie en uitsluiting in de sport tegen te gaan. Ook wordt ingezet op het versterken van de rol van omstanders. Via campagnes bij sportclubs worden stewards opgeleid. Met duidelijke gedragscodes en praktische tips krijgen sportverenigingen handvatten om omstanders aan te spreken en zo bij te dragen aan een veilige sportomgeving. Aanvullende inzet Aanvullende inzet afdeling Diversiteit Online discriminatie Amsterdammers hebben ook online te maken met discriminatie en racisme. Om Amsterdammers aan te sporen zich ook in de onlinewereld uit te spreken tegen discriminatie waaronder 13
Wat werkt bij het verminderen van discriminatie, kennisplatform inclusie samenleven, 2022.
11
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
antisemitisme komt er in de Kom op campagne ook aandacht voor online discriminatie. Daarnaast is er aandacht voor discriminatie in Actieplan Online Leefwereld Jongeren en het programma Veerkrachtige democratie. Meer informatie hiervoor staat in de afdoening van motie 05510 Bewustwording complottheorieën in antisemitismebestrijding en motie 05611 Bestrijding van online discriminatie en racisme. Verkenning stedelijk coördinator Momenteel wordt de verkenning naar een stedelijk coördinator antidiscriminatie en racisme uitgevoerd. Een stedelijk coördinator zou een rol kunnen spelen in de aanpak van discriminatie in Amsterdam, waaronder ook de aanpak van antisemitisme. Zowel cijfers als gesprekken met Amsterdammers, (wetenschappelijke) experts en maatschappelijke organisaties onderstrepen dat het hardnekkige probleem van discriminatie een structureel probleem is dat verschillende groepen Amsterdammers nu al te lang negatief beïnvloed.
3.3 Ambitie 3: Verbinding en ontmoeting stimuleren Beoogde resultaten -
Faciliteren van meer ontmoeting tussen Joodse Amsterdammers en andere Amsterdammers.
Het stimuleren van verbinding en ontmoeting is van groot belang in bestrijden van antisemitisme. Verbinding en ontmoeting dragen bij aan empathie en het doorbreken van stereotypen. Een mooi voorbeeld hiervan is het initiatiefvoorstel Bekend maakt bemind14 uit 2023 en de opvolger Bekend maakt bemind 2.0. De ervaringen en geleerde lessen hieruit worden meegenomen in andere ontmoetingen en gesprekken. Huidige inzet Huidige inzet stadsdelen en stadsgebied Weesp Ontmoetingen in de stad In Amsterdam worden diverse bijeenkomsten en activiteiten georganiseerd die gericht zijn op ontmoeting en dialoog om inleving en empathie te vergroten. Dit gebeurt vaak in de vorm van stadsgesprekken op buurtniveau, waar Amsterdammers met elkaar in gesprek gaan en elkaar beter leren kennen. Vanuit de stadsdelen en het stadsgebied wordt actief zorg gedragen voor de betrokkenheid van Joodse organisaties en Joodse Amsterdammers bij deze bijeenkomsten. Een voorbeeld hiervan is het initiatief Poortwachters van de Verbonden Stad in stadsdeel West: een drieluik van avonden waarin stadsgenoten samenkomen om na te denken over het bewaken en versterken van een inclusieve stad. Andere voorbeelden zijn Lopend Vuurtje in stadsdeel Oost en Onbekende ontmoetingen in stadsdeel Nieuw-West.
14
Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Bekend maakt Bemind van de leden Garmy en Khan 18 juli 2023
12
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
Huidige inzet afdeling Diversiteit in samenwerking met de stadsdelen en stadsgebied Weesp Ontmoetingen in de stad In Amsterdam worden diverse activiteiten georganiseerd die gericht zijn op ontmoeting en dialoog. Waaronder: -
-
De buitententoonstelling In Gesprek. De oorlog tussen Israël en Palestina zorgde ook in Amsterdam voor spanningen. Daarom is het belangrijk dat Amsterdammers met elkaar in verbinding en in gesprek blijven. Voor de reizende expositie In gesprek15 gingen dertien duo’s met elkaar om tafel. Duo’s van wie anderen misschien niet direct denken dat ze elkaar opzoeken. In 2025 heeft de expositie alle stadsdelen en stadsgebied Weesp aangedaan. In stadsdeel Nieuw-West, Zuid en stadsgebied Weesp is hier een randprogrammering aan toegevoegd. Leer je buren kennen. Leer je buren kennen (uitgevoerd door de Joods Liberale Gemeenschap) heeft als doel bruggen bouwen en open gesprekken bevorderen. In Stadsdeel Zuid wordt dit project aangeboden aan scholen. De leerlingen gaan in gesprek met Joodse jongeren en brengen ook een bezoek aan een synagoge.
Huidige inzet afdeling Diversiteit Inleving en empathie De afdeling Diversiteit heeft met behulp van een subsidieregeling zes allianties Inclusiviteit en antidiscriminatie gevormd. Binnen elke alliantie werken maatschappelijke organisaties samen aan het realiseren en uitvoeren van bestuurlijke prioriteiten uit het beleidskader “Inclusie en antidiscriminatiebeleid 2023-2026” o.a. bevorderen van inlevingsvermogen en empathie. De 'Empathische Alliantie' werkt in 2024-2025 aan het bevorderen van inlevingsvermogen onder de inwoners van Amsterdam. Het doel is om vooroordelen te verminderen en de ervaringen en gevoelens van mensen die discriminatie of andere vormen van uitsluiting ondervinden zichtbaarder te maken om zo begrip voor elkaars ervaringen te bevorderen. De alliantie wil dit bereiken door ontmoetingen te organiseren tussen groepen die elkaar doorgaans niet tegenkomen of – wanneer ze elkaar wel tegenkomen – geen diepe connectie met elkaar ontwikkelen. In de periode 2026-2027 nemen we deze prioriteit mee in de nieuwe subsidieregeling voor allianties. Verbeeld de vrede Doel van dit project is het samenbrengen van diverse gemeenschappen in elk stadsdeel om verbinding en wederzijds begrip te bevorderen. Te komen tot een blijvende vreedzame samenwerking gericht op buurtverbinders en sleutelfiguren uit de verschillende stadsdelen.
Huidige inzet Bureau Inclusie en Diversiteit Vanuit het Bureau Inclusie en Diversiteit werkt de gemeente Amsterdam aan een organisatie waarin iedereen zich welkom, gezien, gehoord, gewaardeerd en sociaal veilig voelt. Het bureau 15
Motie 626 van de leden Khan en Garmy inzake campagne om joden en moslims een gezicht te geven. Afdoening motie 626 van de leden Khan (DENK) en Garmy (Volt) op 3 februari 2025.
13
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
werkt gericht aan verschillende inhoudelijke thema’s o.a. antidiscriminatie en sociale veiligheid. Daarnaast ontwikkelt het bureau een kennis- en expertisecentrum op het gebied van inclusie en diversiteit. Hier worden interventies en trainingen ontwikkeld en aangeboden. Er worden leiderschapstrainingen aangeboden om bewustwording, inclusiviteit en verbindend leiderschap te versterken. Ook wordt de training omstanders aangeboden zodat iedere medewerker weet hoe te handelen bij het signaleren van discriminatie op de werkvloer. Rondom spanningen in de stad wordt daarnaast actief ingezet op het faciliteren van dialoog tussen medewerkers. Hiervoor worden mensen binnen de gemeente opgeleid om te begeleiden bij moeilijke gesprekken. Aanvullende inzet Aanvullende inzet afdeling Diversiteit en de stadsdelen en stadsgebied Weesp Faciliteren van verbinding Ondersteunen van organisaties en initiatieven in maken van verbinding in de stad tussen Joodse en niet-Joodse Amsterdammers o.a. in de wijk maar ook op scholen. Door in te zetten op ontmoeting en dialoog kan er gewerkt worden aan het vergroten van inlevingsvermogen, empathie en counterstereotypen (door inzicht te krijgen in elkaars leven, tradities en cultuur).
3.4 Ambitie 4: Zichtbaarheid en kennis vergroten Beoogde resultaten: -
Historisch en hedendaags Joods leven is meer zichtbaar in de stad waarbij ook aandacht is voor de diversiteit binnen de Joodse gemeenschap zelf; Meer Amsterdammers hebben kennis over Joods leven; Meer Amsterdammers herkennen vooroordelen en stereotypen over Joden.
Huidige inzet afdeling Diversiteit in samenwerking met de stadsdelen en stadsgebied Weesp Zichtbaarheid van Joods leven in de stad In Amsterdam wordt op verschillende manieren aandacht besteed aan het zichtbaar maken van Joods leven in de stad (heden en verleden): -
-
De Joodse stad. Via dit project van de Universiteit van Amsterdam en het Joods Cultureel Kwartier wordt aan de hand van podcasts, memory walks, het vieren van joodse feesten en aandacht voor rituelen en tradities, betrokkenheid bij en begrip voor de Joodse cultuur gestimuleerd. Dit project draagt bij aan het vergroten van de zichtbaarheid en representatie van het Joodse leven, de cultuur, de geschiedenis en tradities in het heden en het verleden. Stadsdeel Centrum heeft al deelgenomen aan dit project. Stadsdeel Oost doet in 2025 mee en Zuid in 2026. Stadsdeel West heeft ook aangegeven om deel te willen nemen. Lege stoelen in de klas – gedwongen naar het Joods Lyceum 1941- 1943. Dit is een gezamenlijk project van vijf Amsterdamse middelbare scholen. Leerlingen onderzoeken de levensverhalen van de Joodse oud-leerlingen van hun school in 1941. De missie van het project is om leerlingen bewust te maken van de waarde én kwetsbaarheid van vrijheid. Door namenlijsten uit 1941 te ontrafelen en levensverhalen terug te halen, ontdekken zij 14
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
hoe snel ogenschijnlijk kleine maatregelen tot uitsluiting leiden. Zo leren ze dat discriminatie geen verleden tijd is en dat vrijheid actief bewaakt moet worden. Elke deelnemende school presenteerde in mei-juni 2025een eigen tentoonstelling. In 2026 is er een gezamenlijke tentoonstelling in het Stadsarchief. 4 en 5 mei Bij de jaarlijkse Nationale Holocaustherdenking is het college vertegenwoordigd. Deze herdenking bestaat uit een stille tocht vanaf het Amsterdamse stadhuis naar het Auschwitzmonument in het Wertheimpark, waar de slachtoffers van de Holocaust worden herdacht. In Amsterdam vinden jaarlijks zestig lokale 4 mei-herdenkingen plaats, naast de Nationale Herdenking op de Dam. Op 5 mei worden in de stad meer dan honderd vrijheidsmaaltijden georganiseerd en vinden diverse culturele activiteiten plaats. De stadsdelen zijn nauw betrokken bij de organisatie van 4 en 5 mei. Huidige inzet afdeling Diversiteit De afdeling Diversiteit heeft met behulp van een subsidieregeling zes Allianties Inclusiviteit en antidiscriminatie gevormd. Binnen elke alliantie werken maatschappelijke organisaties samen aan het realiseren en uitvoeren van bestuurlijke prioriteiten uit het beleidskader “Inclusie en antidiscriminatiebeleid 2023-2026” o.a. bevorderen van de kennis over (de effecten van) discriminatie.
De alliantie 'Samen Tegen Racisme' werkt in 2024-2025 aan het vergroten van kennis over de effecten en mechanismen van discriminatie onder alle Amsterdammers. Ze wil daarnaast de gevolgen en impact van discriminatie voor zowel de samenleving als individuen zichtbaar maken. In de periode 2026-2027 nemen we deze prioriteit mee in de nieuwe subsidieregeling voor allianties. Huidige inzet afdeling Jeugd Programma Veerkrachtige democratie Het thema polarisatie en inclusie is binnen het jongerenwerk tot prioriteit verklaard. Dit heeft geleid tot het programmaplan ‘Veerkrachtige democratie. Werken aan een inclusieve stad'. Jongeren die zich boos en machteloos voelen over bepaald onrecht dat zij ervaren, zijn vaak sterk betrokken bij wat er in de samenleving gebeurt. Om te voorkomen dat frustratie omslaat in vervreemding, is het belangrijk om jongeren meer regie en eigenaarschap te geven. Er wordt ingezet op: Youth Organizing, debat en dialoog, organiseren van ongewone ontmoetingen en aandacht voor de online weerbaarheid van jongeren. Naast de inzet binnen het Programma Veerkrachtige Democratie, wordt binnen de Amsterdamse Jongerenwerk Academie gestart met een lesmodule ‘Online’ waarin ook aandacht zal zijn voor dit thema. Huidige inzet afdeling Onderwijs Vanuit de portefeuille Onderwijs wordt er ingezet op Amsterdammerschap in het onderwijs.
Waarbij zelfrealisatie, ontmoeting, inleving en verantwoordelijkheidsbesef centraal staan. Het Amsterdammerschap richt zich op het po, vo en mbo. Vanuit Amsterdammerschap in het onderwijs stimuleert de gemeente scholen om in de klas extra aandacht te besteden aan de burgerschapsvaardigheden en het vergroten van de kennis van de verschillende geschiedenissen van de stad (waaronder antisemitisme en de Tweede Wereldoorlog). Hiervoor worden verschillende activiteiten aangeboden zoals:
15
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
-
-
-
-
-
-
Week van Respect (po, vo en mbo). Een jaarlijkse themaweek in november waarin leerlingen een dialoog voeren over de betekenis van respect voor henzelf, een ander en hun omgeving. Vanuit de VLoA kunnen basisscholen subsidie aanvragen voor programma's die zich richten op ontmoeting, kennisdeling en preventie m.b.t. discriminatie en racisme. Scholen kunnen gebruik maken van het Holocausteducatie steunpunt, een initiatief van de Nationaal Coördinator Antisemitisme Bestrijding. Hier kunnen docenten lesmateriaal vinden voor Holocausteducatie en vragen voorleggen. Derde klassen van Amsterdamse middelbare scholen mogen gratis op bezoek bij het Holocaustmuseum en daarna het Verzetsmuseum of Anne Frankhuis. Leergang inclusief onderwijs: Leraren doen kennis op over racisme en discriminatie en leren hoe zij dit in hun eigen onderwijspraktijk kunnen herkennen en hierop proactief te handelen. Het ontmoetingsprogramma In Mijn Buurt: waarin kinderen via verhalen van ouderen leren over de Tweede Wereldoorlog, de migratiegeschiedenis en het koloniaal verleden van Amsterdam. Inspelen op de actualiteiten die kunnen doorwerken in de school en het klaslokaal. In februari 2025 is er naar aanleiding van de spanningen in de stad i.s.m. Joodse en Islamitische sprekers en organisaties een dialoogavond georganiseerd voor onderwijsprofessionals.
Waarbij de focus lag op het bieden van praktische handvatten en inzichten om effectief om te gaan met thema’s zoals burgerschap en sociale onrust tussen groepen in de stad en het voeren van moeilijke gesprekken in de klas en op school. Voor ouders en leerlingen die discriminatie of racisme ervaren op school, is het niet altijd duidelijk waar zij terechtkunnen met hun melding. De gemeente Amsterdam heeft daarom een routekaart ontwikkeld waarin alle beschikbare voorzieningen, binnen én buiten de schoolomgeving, overzichtelijk zijn gebundeld. De routekaart biedt één helder informatiepunt aan ouders en leerlingen en maakt inzichtelijk welke ondersteuning mogelijk is. Deze wordt actief verspreid onder scholen, leraren, Meldpunt Discriminatie.nl, Onderwijs Consumenten Organisatie, brugfunctionarissen, Ouder & Kind Teams, de Jeugdgezondheidszorg en de GGD.
Huidige inzet afdeling Kunst en Cultuur Het Nationaal Holocaustmuseum en het Holocaust Namenmonument Het college heeft bijgedragen aan de totstandkoming van zowel het Nationaal Holocaustmuseum als het Holocaust Namenmonument. Beiden plekken dragen bij aan het vergroten van kennis over de Holocaust en het stilstaan bij deze gitzwarte bladzijde in de geschiedenis. Kunst in de openbare ruimte Door middel van kunst in de openbare ruimte wordt ook zichtbaarheid gegeven aan het Joodse leven in de stad en de Joodse slachtoffers zoals het herdenkingsmonument “Leendert Pop” en het kunstwerk “Schaduwen” die de afgelopen jaren zijn gerealiseerd. Culturele podia De spanningen als gevolg van de oorlog tussen Israël en Palestina hebben ook impact op culturele instellingen in de stad. Instellingen worden geconfronteerd met veranderende 16
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
veiligheidsomstandigheden en maatschappelijke druk. De gemeente houdt nauw contact met de Amsterdamse culturele instellingen (ACI) over deze spanningen, mede in relatie tot veiligheid, en draagt waar mogelijk bij om kennis en ervaring onderling te delen. De sector heeft een veiligheidsprotocol voor alle culturele instellingen opgesteld; grote en kleine, gesubsidieerd en niet-gesubsidieerd. In dat protocol staat alle noodzakelijke informatie waar instellingen terecht kunnen bij zorgen over veiligheid, en welke hulp de gemeente Amsterdam kan bieden. Daarbij wordt telkens benadrukt dat het altijd raadzaam is dat culturele instellingen contact zoeken met de politie en gemeente als er zorgen zijn, zodat er zo nodig ondersteuning geboden kan worden. De gemeente Amsterdam heeft geen bemoeienis met de inhoud van en keuzes in programma’s en activiteiten van culturele instellingen. Huidige inzet afdeling Monumenten en Erfgoed Stolpersteinen en Stolperschwellen Vanuit de portefeuille Monumenten en Erfgoed, in samenwerking met Verkeer in de Openbare Ruimte, Stadswerken en de Stadsdelen en Stadsgebied Weesp, heeft het college bijgedragen aan het neerleggen van Stolpersteinen, waarvan er inmiddels meer dan 2500 zijn gelegd in de stad. De aanvragen, de toetsing en de voorbereiding van de locatie worden verzorgd door de Stichting Stolpersteine.
Daarnaast worden er Stolperschwellen geplaatst in de stad. In januari 2025 is bij tramhalte Artis de eerste Stolperschwelle geplaatst. Deze ‘struikeldrempels’ herdenken groepen slachtoffers, in plaats van individuele Joden. Aanvullende inzet Aanvullende inzet vanuit afdeling Diversiteit in samenwerking met de stadsdelen en stadsgebied Weesp Zichtbaarheid van Joods leven in de stad Om het Joods leven (verleden en heden) in de stad meer zichtbaarder te maken wordt er ingezet op de volgende projecten: -
Het project de Joodse stad wordt uitgebreid naar alle stadsdelen en het stadsgebied Weesp in de komende jaren. Dit project draagt bij aan het vergroten van de zichtbaarheid en representatie van het Joodse leven, de cultuur, de geschiedenis en tradities in het heden en het verleden. In 2025 en 2026 vindt de Joodse stad plaats in Oost en Zuid.
Aanvullende inzet afdeling Diversiteit Complottheorieën bestrijden Onder Amsterdammers leven stereotypen, vooroordelen en complottheorieën die antisemitisme aanwakkeren. Om complotten te bestrijden is het noodzakelijk om in te zetten op weerbaarheid en het vergroten van empathie. Dit kan door hier op school en/of via het jongerenwerk aandacht voor te hebben, maar ook door ontmoetingen te faciliteren en counterstereotypen uit te lichten. Meer informatie hiervoor staat in de afdoening van motie 05518 Bewustwording complottheorieën in antisemitismebestrijding en motie 05619 Bestrijding van online discriminatie en racisme. 17
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
Het opstellen van een Amsterdams-Jiddisch woordenboek In de Amsterdamse volkstaal zijn talloze Jiddische woorden en uitdrukkingen opgenomen. Het samenstellen van een Amsterdams-Jiddisch woordenboek onderstreept niet alleen de langdurige aanwezigheid van de Joodse gemeenschap in de stad, maar ook de diepgaande invloed die zij heeft gehad op de ontwikkeling van de Amsterdamse taal en cultuur. 3.5 Ambitie 5: Zel eschikking en eigen regie vergroten Beoogde resultaten: -
Joodse Amsterdammers hebben op een betekenisvolle manier kunnen investeren in de eigen identiteit; Afdeling Diversiteit heeft een stevigere informatiepositie en staat in verbinding met de Joodse gemeenschap.
Huidige inzet afdeling Diversiteit in samenwerking met de stadsdelen en stadsgebied Weesp Lev in Mokum In stadsdeel Centrum en Zuid zijn in november en december 2025 twee bijeenkomsten georganiseerd voor Joodse Amsterdammers die in het teken staan van ontmoeting en gesprek. De insteek van de avonden is om de Joodse gemeenschap in Amsterdam de ruimte te geven om hun verhalen en zorgen te delen en samen te werken aan verbinding in de stad. Aanvullende inzet Aanvullende inzet afdeling Diversiteit Joodse identiteit Faciliteren en ondersteunen van initiatieven die inzetten op het versterken van de Joodse identiteit. Vanuit de gemeenschap is de behoefte uitgesproken aan initiatieven die bijdragen aan het uitdragen, investeren en ontdekken van de Joodse identiteit en daarmee bijdragen aan het Joods leven in de stad. De behoefte van de doelgroep staat hierin centraal. Initiatieven gericht op jongeren en jongvolwassenen Faciliteren en ondersteunen van initiatieven vanuit en met Joodse jongeren, jongvolwassenen en Joodse jongerenverenigingen die bijdragen aan het ontwikkelen van een positieve Joodse identiteit. Denk hierbij aan activiteiten die zich richten op dialoog en ontmoeting, kennisdeling en veerkracht. De behoefte van de doelgroep staat hierin centraal.
Investeren in duurzaam contact De afdeling Diversiteit blijft investeren in goed en duurzaam contact met de vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap die we gesproken hebben ter voorbereiding van de aanpak. Twee keer per jaar wordt een klankbordgroepsessie georganiseerd, hierbij worden ook andere
18
Gemeente Amsterdam
Aanpak antisemitisme
Portefeuille Inclusie en Antidiscriminatie
afdelingen betrokken. Het doel van de klankbordgroep is om een vinger aan de pols te houden en de aanpak actief te blijven monitoren.
4. Impactmeting De aanpak is opgebouwd uit vijf ambities waaraan verschillende beoogde resultaten gekoppeld zijn. Deze resultaten zullen actief gemonitord worden tijdens de uitvoering van de aanpak. Hiervoor zullen verschillende vormen van monitoring worden ingezet o.a.: -
-
Twee keer per jaar een klankbordsessie met de vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap die input hebben gegeven voor de aanpak. We nodigen hierbij ook andere afdelingen uit. Tijdens deze klankbordsessies zullen verschillende onderwerpen centraal staan. Het evalueren van de verschillende activiteiten van de afdeling diversiteit die voortkomen uit de aanpak bijvoorbeeld door bereik van deelnemers. Het actief ophalen van signalen, behoeften en zorgen binnen de Joodse gemeenschap. Het actief ophalen van signalen binnen de stadsdelen en andere afdelingen.
19