BIJLAGE 1: 2024-02-20 Raadsinformatiebrief per 1 januari 2024 v11 schone versie.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 februari 2024 Grond en Ontwikkeling Reinier van Dantzig Grond & Ontwikkeling / k.hallers@amsterdam.nl Raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen met de stand van zaken per 1 januari 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Uw commissie wordt ieder halfjaar geïnformeerd over de ontwikkelingen in het erfpachtstelsel. Dit, ter uitvoering van onderdeel 141 uit het aangenomen amendement van het toenmalig raadslid De Jager (D66) van 16 februari 2022 en tevens zoals besproken in de Raadscommissie RO van 1 februari 2023. Deze brief is de derde raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen en bevat de stand van zaken per 1 januari 2024. 1. Uitvoering overstap naar eeuwigdurende erfpacht Particuliere erfpachters De onderstaande figuur geeft het totaal van circa 132.000 overstapaanvragen van vóór 8 januari 2020 van particuliere erfpachters weer. De genoemde aantallen worden steeds geteld per erfpachtrecht. Er is weergegeven in welk stadium de aanvragen zich bevinden: of de aanvraagdatum geregistreerd is (‘geregistreerde aanvragen), of de aanvraag is ingediend (‘ingediende aanvragen’), of deze aanvraag al heeft geleid tot een aanbieding (‘aanbieding beschikbaar’), of de geaccepteerde aanbieding bij de notaris ter ondertekening ligt (‘bij de notaris’), of dat de overstapakte al getekend is (‘overgestapt’). ‘Niet overgestapte aanvragen’ geven aan dat er wel een overstapaanvraag is gedaan, maar dat de erfpachter op een later moment heeft aangegeven niet over te willen stappen door de aanvraag of aanbieding te annuleren of te laten verlopen.

1

14. het college bekijkt in overleg met de gemeenteraad hoe de informatievoorziening aan de raad kan worden verbeterd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 2 van 11

Totaal aantal binnengekomen particuliere overstap verzoeken 1 januari 2024 met een aanvraagdatum van voor 8 januari 2020 Niet overgestapte aanvragen 25,3%

Geregistreerde Ingediende aanvragen aanvragen 1,2% 4,7%

Beschikbare aanbiedingen 0,5% Bij de Notaris 3,2%

Overgestapt 65,1%

Voor particuliere overstapaanvragen met een aanvraagdatum van vóór 8 januari 2020 zijn in de tweede helft van 2023 circa 460 aanbiedingen per maand verstuurd. Voor deze groep worden er op dit moment relatief weinig aanbiedingen verstuurd, omdat bijvoorbeeld eerst een erfpachtwijziging moet plaatsvinden voordat kan worden overgestapt. Op 1 januari 2024 zijn voor deze aanvragen in totaal circa 123.000 aanbiedingen verstuurd. Op 1 juli 2023 stond voor circa 10.500 erfpachtrechten de aanvraag nog open om een aanbieding voor te versturen. Op 1 januari 2024 staat van deze aanvraaggroep nog voor circa 8.000 erfpachtrechten de aanvraag open voor het ontvangen van een aanbieding. Het aantal verstuurde aanbiedingen ligt lager dan het totaal aantal afgehandelde aanvragen, omdat het voorkomt dat erfpachters hun aanvraag annuleren vóórdat zij een aanbieding hebben ontvangen. Aan de andere kant kan het voorkomen dat een nieuwe (tweede, of zelfs derde) aanbieding wordt verstuurd voor één erfpachtrecht. Een erfpachter kan bijvoorbeeld van betaalwijze wisselen of de woning kan verkocht worden. Op 1 januari 2024 staan er nog circa 14.500 van de circa 18.000 particuliere aanvragen onder de Spijtoptantenregeling open om een aanbieding voor te versturen, de overige aanvragen zijn verlopen. Vaak hebben deze erfpachters hebben wel een betaaloptie gezien in het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 3 van 11

Overstapportaal, maar zij hebben vervolgens geen actie ondernomen waardoor de aanvraag is verlopen. Voor aanvragen onder de Spijtoptantenregeling van particulieren zijn inmiddels circa 70 aanbiedingen verstuurd. Deze aanbiedingen zijn eerder dan gebruikelijk verstuurd in verband met een spoedkarakter van de aanvraag. Er staan op 1 januari 2024 circa 7.000 particuliere aanvragen met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. Voor deze (aanvraag)groep zijn circa 260 aanbiedingen verstuurd. Grote beleggers Onder ‘grote beleggers’ worden erfpachters met 100 of meer erfpachtrechten verstaan. Voor deze aanvragen worden meerdere erfpachtrechten in één aanbieding gebundeld. Eerst wordt een aanbieding in concept verstuurd. Nadat een betaaloptie is gekozen, wordt vervolgens een definitieve aanbieding verstuurd. Circa 24.500 erfpachtrechten van grote beleggers hebben een aanvraagdatum van vóór 8 januari 2020. Hiervan stond op 1 juli 2023 voor circa 15.700 erfpachtrechten de aanvraag nog open om een definitieve aanbieding voor te versturen. Op 1 januari 2024 staat van deze aanvraaggroep nog voor circa 14.500 erfpachtrechten de aanvraag open voor het ontvangen van een definitieve aanbieding.

Van deze 14.500 erfpachtrechten was op 1 januari 2024 voor circa 2.400 erfpachtrechten de conceptaanbieding reeds beschikbaar. Op 1 januari 2024 staan alle circa 1.500 aanvragen van grote beleggers onder de Spijtoptantenregeling nog open om een aanbieding voor te versturen. Voor aanvragen onder de Spijtoptantenregeling van grote beleggers waren op 1 januari 2024 dus nog geen aanbiedingen verstuurd. Er staan op 1 januari 2024 circa 200 aanvragen van grote beleggers met een aanvraagdatum vanaf 8 januari 2020, niet vallend onder de Spijtoptantenregeling, open om een aanbieding voor te versturen. 2. Uitvoering van de Spijtoptantenregeling en de 10% extra overstapkorting In totaal is er voor circa 19.500 erfpachtrechten (waarvan circa 1.500 van grote beleggers) een aanvraag ingediend (NB: dit betreft dus het aantal erfpachtrechten en niet het aantal spijtoptanten, omdat 1 erfpachter 1 of meer erfpachtrechten kan hebben). Zoals hiervoor ook aangegeven onder punt 1 staan er voor wat betreft de Spijtoptantenregeling circa 14.500 aanvragen van particulieren open en circa 1.500 aanvragen van grote beleggers. In januari jl. is een begin gemaakt met het versturen van aanbiedingen voor aanvragen onder de Spijtoptantenregeling.

10% extra overstapkorting Via de raadsinformatiebrief van 22 november 2022 bent u geïnformeerd over het collegebesluit om naar aanleiding van het coalitieakkoord 2022-2026 de overstapkorting structureel vast te stellen op 35% in plaats van 25%. Het Overstapportaal en het erfpachtadministratiesysteem zijn in april 2023 gereed gemaakt voor de uitvoering van dit besluit. Er is een start gemaakt met het aanschrijven van de erfpachters die na 8 januari 2020 een overstapaanvraag indienden en de overstap reeds notarieel hadden laten vastleggen. De overstapaktes zullen aangepast worden aan de 10% extra korting, de extra notariskosten komen voor rekening van de gemeente tot een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 4 van 11

bedrag van maximaal € 1.000,-. In het geval van een teveel betaalde afkoopsom of canon zal dit worden terugbetaald. Ook voor wat betreft de aanvragen met een aanvraagdatum na 8 januari 2020, waarvan de aanvraag is omgezet naar 35% korting, zal dit jaar worden gestart met het versturen van aanbiedingen. 3. Afhandeling klantvragen en klachten met betrekking tot overstap naar eeuwigdurende erfpacht In de tweede helft van 2023 zijn circa 14.000 klantvragen en 73 klachten met betrekking tot overstap naar eeuwigdurende erfpacht binnengekomen. In de tweede helft van 2023 zijn circa 14.600 klantvragen afgehandeld en 75 klachten afgehandeld. Op 1 juli 2023 waren circa 1.200 klantvragen en 3 klachten uit de eerste helft van 2023 nog niet afgehandeld, welke (op 5 na voor klantvragen) in de tweede helft van 2023 zijn afgehandeld. Op 1 januari 2024 stonden circa 600 klantvragen open om af te handelen en was nog 1 klacht in behandeling. Het eerste contact met de indiener van een vraag of klacht is altijd binnen vijf werkdagen. De inhoudelijke beantwoording kan langer duren. De richtlijn van de gemeente voor het beantwoorden van klantvragen is vijf werkdagen. Circa 63% van de klantvragen werd in het tweede halfjaar van 2023 binnen vijf werkdagen afgehandeld. Voor klachten is de richtlijn voor de beantwoording zes weken.

Circa 93% van de klachten werd tijdens het tweede halfjaar van 2023 binnen zes weken afgehandeld. 4. Het verbeteren van de dienstverlening aan de erfpachters door vernieuwing van de digitale erfpachtsystemen en het verder verbeteren van de communicatie HERA Binnen het project Nieuw Informatie Systeem Erfpacht (NISE) wordt gewerkt aan de realisatie van het nieuwe modulaire integrale IT-systeem HERA (Het Erfpacht Registratie Systeem Amsterdam). In HERA worden de verschillende erfpachtapplicaties samengebracht. Ook voor de erfpachter, makelaar of notaris maakt HERA het eenvoudig om zelf gegevens in te zien en te wijzigen. Hierdoor wordt invulling gegeven aan de doelstelling “ Erfpachter aan het stuur”. Daarnaast is het erfpachtbeheer proces reguliere wijzigingsverzoeken, in afstemming met het project Verbeteren Werkprocessen Erfpachtbeheer, opgepakt. En zijn de portalen voor de particuliere en zakelijke erfpachters en ketenpartners (zoals makelaars en notarissen) onder handen genomen. Deze drie portalen worden begin 2024 in gebruik genomen. Dit is een belangrijke eerste stap naar duurzame vernieuwing. Daarna zal worden gewerkt aan andere functionaliteiten, waaronder het werkvoorraadbeheer voor de andere teams en de financiële processen. Op die manier wordt gewerkt aan een succesvolle datamigratie van de oude systemen naar HERA in 2025.

Klantwaarde-onderzoek uitkomsten Vanuit het klantwaarde-onderzoek uit 2022 zijn het afgelopen halfjaar verbeterpunten opgepakt en uitgevoerd. Eén van de verbeterpunten betreft de automatische e-mailcorrespondentie naar erfpachters, waarvan de overstapdocumenten naar de notaris zijn verzonden. De brieftekst is geoptimaliseerd en er zijn rappels ingevoerd, zodat erfpachters worden herinnerd om de overstap

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 5 van 11

vast te laten leggen bij de notaris. Daarnaast is de folder voor potentiële kopers van een huis met erfpacht verbeterd en vertaald naar het Engels. De folder met informatie over overstappen naar eeuwigdurende erfpacht is ook vertaald naar het Engels. Beide folders zijn in pdf vorm in het Nederlands en in het Engels beschikbaar voor makelaars om mee te geven aan potentiële kopers. Verbetering website erfpacht Voor de vernieuwde website wordt de bestaande content geherstructureerd met de stelregel dat content nog maar één keer wordt vermeld op de site en dat er “gelinkt wordt” naar de informatie in plaats van dezelfde informatie herhalen op verschillende plaatsen op de site. Ter verbetering van de website zijn de onderstaande klantreizen uitgebreid getest. De nieuwe website wordt ingedeeld in 4 hoofd-klantreizen. Dit zijn: 1. Ik wil overstappen, 2. Ik wil iets aan mijn woning veranderen, 3. Ik koop een woning met erfpacht, 4. Ik wil weten wat ik betaal Spijtoptantenregeling en onderzoek onder erfpachters Erfpachters die voor de Spijtoptantenregeling in aanmerking kwamen, hadden tot en met 31 juli 2023 de tijd om een aanvraag in te dienen.

Om de Spijtoptanten bewust te maken van de deadline hebben zij zes weken voor de deadline een persoonlijke brief ontvangen en daarnaast zijn voor een tweede keer advertenties geplaatst in het Parool en in huis aan huis bladen van de stadsdelen van Amsterdam. Erfpachters met een lopende aanvraag met een aanvraagdatum vanaf 8 januari 2020 zijn ook nog meerdere keren aangeschreven per e-mail. Bij de persoonlijke brief zat een gele kaart toegevoegd met een QR code, waarmee de erfpachters konden deelnemen aan een onderzoek. Veel erfpachters hebben hier gebruik van gemaakt. Hieronder staan kort de uitkomsten van de onderzoeken weergegeven. Uitkomsten onderzoeken In de maanden juni en juli 2023 zijn er met het onafhankelijke bureau Delta Marktonderzoek onderzoeken gedaan onder erfpachters (bijlage 1). Om de erfpachters te bereiken zijn naast het versturen van de bovengenoemde gele kaart met QR code bij de persoonlijke brief, ook e-mails verstuurd met het verzoek om mee te doen. Ruim 1.500 erfpachters hebben uiteindelijk meegedaan. Onderzocht is: • Waarom erfpachters, die in aanmerking kwamen voor de Spijtoptantenregeling, geen gebruik maakten van de regeling; • Waarom erfpachters juist wel gebruik maken van de regeling; • Of erfpachters van de Spijtoptantenregeling afweten; • En weten ze in dat geval of ze er wel of niet gebruik van mogen maken. Conclusies die eruit springen •

40% van de ondervraagden wist niet af van de Spijtoptantenregeling. Dit terwijl zij tot twee keer toe een persoonlijk bericht hebben ontvangen en daarnaast veel communicatie zowel online als print (advertenties) heeft plaatsgevonden;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 20 februari 2024 Pagina 6 van 11

Er kwam wederom naar voren dat erfpacht voor de meeste mensen lastige materie is. Maar hoe meer een erfpachter ervan afweet en begrijpt, hoe groter de kans dat de erfpachter gebruik maakt van de regeling; Ook blijven er erfpachters, die heel bewust niet willen overstappen. Ook niet onder de Spijtoptantenregeling. Redenen hiervoor zijn dat hun huidige tijdvak nog lang duurt of omdat deze groep geen financieel voordeel ziet in overstappen.

Door de grote bereidwilligheid om mee te werken aan de onderzoeken heeft de gemeente een goed beeld gekregen van de beweegredenen van erfpachters. Overwogen wordt om vaker bepaalde onderwerpen te onderzoeken in samenwerking met een extern onderzoeksbureau. Stakeholders erfpachtbijeenkomst Op 5 oktober 2023 heeft een succesvolle erfpachtbijeenkomst plaatsgevonden in de Uilenburgersjoel (synagoge) voor stakeholders van de gemeente Amsterdam: notarissen, makelaars en ontwikkelaars(/beleggers). De bijeenkomst stond in het teken van het onderwerp ‘Transformatie’ en behandelde daarnaast het onderwerp ‘berekenen van grondprijzen voor nietwonen’. Ook presenteerde Deloitte de uit te brengen Handreiking gemeentelijke erfpacht van de minister van Binnenlandse Zaken. De bezoekers ontvingen na de bijeenkomst een bericht om hen te bedanken voor hun komst en ook de vraag om feedback te geven. De gehele bijeenkomst werd positief beoordeeld en door diverse bezoekers werd aangegeven dat deze voor herhaling vatbaar is. In 2024 is de afdeling Erfpacht en Uitgifte voornemens om weer een stakeholders event te organiseren. 5. Voortgang uitwerking verbeterpunten onder meer voortvloeiend uit de erfpachtonderzoeken van de raad en het college, het amendement De Jager en het coalitieakkoord 2022 – 2026 In het coalitieakkoord 2022-2026: “Amsterdams akkoord” zijn vier punten over erfpacht opgenomen.

Twee daarvan zijn reeds uitgevoerd. De Spijtoptantenregeling is vastgesteld voor erfpachters die alsnog gebruik willen maken van de overstap onder de gunstige voorwaarden en alle overstappers krijgen met terugwerkende kracht 10% extra overstapkorting. Grond & Ontwikkeling (hierna: G&O) is nu de overige twee punten aan het voorbereiden: 1. Een vaste, onafhankelijke, externe adviescommissie die op basis van een vast beoordelingskader voorgenomen erfpacht beleids- en rekenwijzigingen beoordeelt; 2. Uitvoeren van een onderzoek naar de invoering van een onafhankelijke geschillencommissie waarbij onder meer de reikwijdte en afbakeningen van deze commissie nog nader wordt onderzocht. Ten aanzien van de voorbereiding van de geschillencommissie zijn de volgende twee punten van belang: a. Wijzen van een arrest van het Hof in verband met de ingestelde beroepen tegen uitspraken van de Rechtbank Amsterdam waarbij alle vorderingen in verband met overstapaanbiedingen (en het beleid grondwaardebepaling waarop de aanbiedingen waren gebaseerd) werden afgewezen. Dit arrest werd op 13 februari 2024 verwacht, maar het Hof heeft aangegeven dat het arrest is aangehouden tot 23 april 2024. b. Definitieve vaststelling handreiking erfpacht ministerie Binnenlandse Zaken. De minister van Binnenlandse Zaken heeft in 2022 door Deloitte een onderzoek laten uitvoeren naar

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 7 van 11

erfpacht in 24 gemeenten in Nederland. De uitkomsten van dit onderzoek moeten leiden tot een ministeriele handreiking aan gemeenten. Deze handleiding zal niet bindend zijn voor gemeenten (nu 24) die grond in erfpacht uitgeven maar wel leidend. De handreiking zal onder meer betrekking hebben op laagdrempelige rechtsbescherming in verband met het geldende erfpachtstelsel. Deze zou aanvankelijk naar verwachting rond de zomer van 2023 gereed zijn, maar het Ministerie gaf aan dat dit vertraging heeft opgelopen. De handreiking wordt in het eerste kwartaal van 2024 verwacht. Zodra G&O het arrest van het Hof en de handreiking erfpacht van het ministerie heeft ontvangen, zullen de uitgangspunten met betrekking tot zowel de advies- en geschillencommissie zo snel mogelijk aan het college worden voorgelegd en vervolgens ook met uw commissie worden besproken. Naar verwachting gebeurt dit in het tweede kwartaal van 2024. Na vaststelling van de uitgangspunten kan vervolgens met het wervingsproces voor de leden van de commissies worden gestart. 6. Financiën Overstap

Afkoopsommen Kosten uitvoering De-activatie Meerwaarde

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Totaal

5 -2 -1 2

54 -6 -10 38

128 -10 -21 96

178 -12 -26 140

166 -8 -46 111

116 -6 -41 70

646 -44 -145 457

Bedragen x €1 miljoen

In heel 2023 is op basis van de concept jaarrekeningcijfers een totaal van € 116 miljoen aan afkoopsommen ontvangen als gevolg van de overstap. Deze afkoopsommen zijn de huidige waarde van de toekomstige canonbetalingen, die na afkoop niet meer worden ontvangen. Vanaf 2018 tot en met 2023 is door de overstap een bedrag van € 646 miljoen aan afkoopsommen ontvangen. In 2023 bedragen de kosten voor het Programma Overstap € 6 miljoen. Deze kosten bestaan grotendeels uit loonkosten, inhuur en I(C)T-ontwikkeling. Het volledige bedrag wordt gedekt door de reserve financiering erfpachtgrond. Vanaf 2018 tot en met 2023 is een bedrag van € 44 miljoen uitgegeven voor de uitvoering van de Overstapregeling. In 2023 bedraagt de de-activatie € 41 miljoen. De grondwaarde van in het voortdurend stelsel canon betalende rechten, wordt gedeactiveerd wanneer deze eeuwigdurend worden afgekocht (de “boekwaarde” op de balans wordt afgeboekt naar € 1,-, omdat er geen toekomstige inkomsten meer verwacht worden). Vanaf 2018 tot en met 2023 is er een bedrag van € 145 miljoen gedeactiveerd. In 2023 bedraagt de meerwaarde, bestaande uit de afkoopsommen minus de de-activatie en kosten, € 70 miljoen. Vanaf 2018 tot en met 2023 is de meerwaarde € 457 miljoen. Er wordt uiteindelijk na afronding van de Spijtoptantenregeling een bedrag van ongeveer € 600 miljoen aan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 8 van 11

meerwaarde verwacht. Van die € 457 miljoen gerealiseerde meerwaarde is € 350 miljoen afgedragen aan andere reserves. 7. De overstapregeling en de verlegging van de focus van G&O op de achterstanden die bij regulier erfpachtbeheer zijn ontstaan Zoals in de raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen van 1 september 2023 werd aangekondigd is de focus binnen de uitvoering in 2023 verlegd naar het reguliere erfpachtbeheer, gericht op de aanzienlijk toegenomen werkvoorraad, mede als gevolg van de inzet op de verwerking van de overstapaanvragen. Extern adviesbureau Deloitte heeft met ondersteuning vanuit de gemeente een analyse uitgevoerd op de werkprocessen. De uitkomsten zijn vertaald naar verbeterinitiatieven, die erop gericht zijn om de doorlooptijden en achterstanden terug te dringen. De verbeterinitiatieven worden vanaf begin 2024 op gestructureerde en zorgvuldige wijze geïmplementeerd, in samenhang met de eerdergenoemde vernieuwing van de digitale erfpachtsystemen. 8. Update ten aanzien van de grondwaardebepaling Op 19 december 2023 heeft het college het beleid Grondwaardebepaling voor bestaande erfpachtrechten 2024 vastgesteld voor de bepaling van de erfpachtgrondwaarde bij wijzigingen van bestaande erfpachtrechten. Dit beleid geldt voor tijdelijke, voortdurende en eeuwigdurende erfpachtrechten. Hierin staan de rekenregels voor het bepalen van de buurtstraatquotes.

Ook heeft het college kennisgenomen van de lijst met buurtstraatquotes voor 2024, die voortvloeit uit deze rekenregels. De uitvoering van het beleid Grondwaardebepaling en de berekening van de buurtstraatquotes is beoordeeld door adviesbureau SEO en hoogleraar De Groot. Een zorgvuldige toetsing van de methodiek voor de bepaling van de erfpachtgrondwaarde (buurtstraatquotes) is zodoende gewaarborgd. Vaste grondprijs voor middenhuur In het coalitieakkoord heeft de coalitie aangegeven een vaste grondprijs voor middenhuur te onderzoeken. Het beleid Grondprijsbepaling voor nieuwe erfpachtrechten 2024 is op 12 december 2023 vastgesteld door het college en op 10 januari 2024 ter kennisname toegezonden aan de commissie Ruimtelijke Ordening. In het grondprijsbeleid voor 2024 is opgenomen dat voortaan vaste residuele grondprijzen gelden voor 25-jaars particuliere sociale en middeldure huurwoningen. Deze worden binnen de genormeerd residuele systematiek bepaald. Daarmee zijn deze vaste marktconforme grondprijzen voor 25-jaars particuliere sociale en middeldure huur een aanvulling op de vaste grondprijzen voor eeuwigdurende middeldure huurwoningen, waarvoor reeds enkele jaren vaste marktconforme grondprijzen per kalenderjaar gelden. Ook is het een aanvulling op de vaste afkoopsommen voor corporaties, die reeds golden en onderdeel van het beleid uitmaken.

Versimpeling grondwaardeberekening In het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om de processen voor grondwaardebepaling te versimpelen en te experimenteren met mogelijkheden om tot een eenvoudigere grondwaardeberekening te komen. Het externe onderzoeksbureau Ecorys heeft in het najaar van 2023 opdracht gekregen om te onderzoeken op welke wijze het proces voor de grondwaardebepaling voor erfpachtrechten kan worden versimpeld, zodat dit bijdraagt aan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 9 van 11

versnelling en meer transparantie. Tegelijkertijd wordt ervoor gezorgd dat de optimale grondprijs gegarandeerd blijft. De focus van het onderzoek ligt met name op uitvoeringsaspecten en processen, en niet op een eventuele nieuwe methodiek voor de wijze van grondwaardebepaling. De conclusies en aanbevelingen worden in het eerste kwartaal van 2024 verwacht. 9. Overige actualiteiten Handreiking erfpacht van de minister van Binnenlandse Zaken In de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen heb ik uw commissie geïnformeerd over het voornemen van de minister van Binnenlandse Zaken om, door middel van het opstellen van een handreiking aan gemeenten, een afwegingskader te bieden voor het opstellen van (nieuwe) erfpachtbepalingen. Tot op heden is deze handreiking nog niet gepubliceerd. De handreiking wordt in het eerste kwartaal van 2024 verwacht. De uitkomsten van de handreiking zullen worden meegewogen bij toekomstige wijzigingen in het Amsterdamse erfpachtstelsel. Diverse handhavingsverzoeken bij toezichthouders zijn afgewezen In de vorige raadsinformatiebrief erfpachtontwikkelingen heb ik uw commissie eveneens geïnformeerd over het feit dat er door diverse erfpachters en erfpachtersbelangenorganisaties handhavingsverzoeken waren ingediend bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM), de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandse Bank (DNB).

Alle handhavingsverzoeken zijn door de betreffende toezichthouders afgewezen. Ook de bezwaar- en beroepsprocedures tegen de beslissing van de betreffende toezichthouders zijn afgewezen. In één geval loopt er nog een beroepsprocedure tegen ACM bij de rechtbank, inzake de afwijzing van het handhavingsverzoek. Rapport Rekenkamer Amsterdam: ‘Behoud betaalbare huurwoningen, toezicht op afspraken met particuliere partijen’ Op 21 september 2023 heeft de Rekenkamer Amsterdam het rapport: ‘Behoud betaalbare huurwoningen, toezicht op afspraken met particuliere partijen’ uitgebracht. Zoals besproken in de gemeenteraad van 9 november 2023, zal het college naar aanleiding van dit rapport vóór de zomer van 2024 aan de raad een plan van aanpak presenteren. Specifieke groep AB1998 erfpachtrechten kan gebruik maken van het beleid Herziening van voortdurende erfpachtrechten bij Transformatie Het college heeft op 5 december 2023 ermee ingestemd dat voor erfpachtrechten, waarop de Algemene Bepalingen voor voortdurende erfpacht voor woningcorporaties 1998 Amsterdam van toepassing zijn, in voorkomende gevallen ook gebruik kan worden gemaakt van het beleid voor de Herziening van voortdurende erfpachtrechten bij Transformatie.

Daartoe heeft het college de directeur Grond en Ontwikkeling gemachtigd om af te wijken van artikel 1 lid a van het beleid voor de Herziening van voortdurende erfpachtrechten bij Transformatie, waardoor ook erfpachtrechten, uitgegeven onder de Algemene Bepalingen voor voortdurende erfpacht voor woningcorporaties 1998 Amsterdam, gebruik kunnen maken van deze

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 10 van 11

regeling, indien zij niet in aanmerking komen voor herontwikkeling onder het Aanvullend Convenant Erfpacht (ACE-2021). Er is een kleine categorie erfpachtrechten met de AB1998 voor woningcorporaties, waarvan de bestemming (geheel of grotendeels) anders is dan (sociale) huurwoningen en/of eenlaags gebouwde parkeerplaatsen. Deze komen daarom niet in aanmerking voor herontwikkeling onder het ACE. Dit betreft vooral erfpachtrechten met een zorgbestemming (bijv. verpleeghuis of verzorgingstehuis), maar soms ook erfpachtrechten met een commerciële bestemming. Sommige verpleeg- of verzorgingshuizen zijn uitgegeven onder de AB1966 voor voortdurende erfpacht, en komen daardoor wel in aanmerking voor het beleid Herziening bij Transformatie; andere zijn uitgegeven onder de AB1998 voor woningcorporaties, en komen daardoor niet in aanmerking voor het beleid Herziening bij Transformatie. In de praktijk blijkt het een belemmering voor de gewenste herontwikkeling van enkele van deze erfpachtrechten (vooral van verpleeg- of verzorgingshuizen uitgegeven onder de AB1998 voor woningcorporaties), dat deze niet in aanmerking komen voor één van beide erfpachtregelingen voor herontwikkeling (ACE-2021 of Herziening bij Transformatie). Deze herontwikkelingen zijn maatschappelijk gewenst, omdat deze veelal leiden tot het toevoegen van (extra) woningen.

Deze mogelijkheid is bedoeld voor die categorie AB1998rechten, die, op grond van artikel 2 van het ACE-2021 niet in aanmerking komen voor toepassing van het ACE. Bij de eerstvolgende inhoudelijke wijziging van het beleid Herziening bij Transformatie zal in dit beleid een bepaling worden opgenomen, waardoor het mogelijk wordt dat erfpachtrechten, uitgegeven onder AB1998 Amsterdam die niet in aanmerking komen voor toepassing van het ACE, gebruik kunnen maken van deze regeling. Er is nu een herontwikkeling (aan de Fahrenheitstraat) van een erfpachtrecht onder AB1998, die niet onder het ACE kan plaatsvinden. Het is gewenst dat dit project op korte termijn wordt herontwikkeld, waarbij gebruikmaking van het beleid Herziening bij Transformatie wenselijk is. Daarom heeft het college op 5 december dit besluit genomen. Artikel 7 lid 6 AB2000 en erfpachters die hun woning(en) verhuren Met de brieven van 16 mei 20232 en 3 oktober 20233 bent u geïnformeerd over een interpretatieverschil dat is ontstaan met enkele woningbeleggers over de uitleg van artikel 7 lid 6 van de AB2000 voor voortdurende erfpacht. In die brieven is ook het gemeentelijk standpunt opgenomen.

In artikel 7 lid 6 AB2000 staat: “Indien het op het perceel gebouwde wordt verhuurd en het bedrag van de jaarlijkse canonaanpassing, in procenten uitgedrukt uitgaat boven het totale percentage van de 2 In deze brief heb ik een vraag beantwoord van raadslid Boomsma over de maximering van de indexering voor

verhuurde woningen op grond van de Algemene Bepalingen (AB). Deze brief werd ter kennisname geagendeerd voor de commissie RO van 14 juni 2023. 3 De raadsinformatiebrief aan de commissie RO van 3 oktober 2023 over de canonindexering in 2023. Deze brief werd ter kennisname geagendeerd voor de commissie RO van 31 oktober 2023.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 februari 2024 Pagina 11 van 11

wettelijk toegestane huurverhogingen voor het op het perceel gebouwde sinds het tijdstip van ingang van de geldende canon, wordt het percentage van de canonaanpassing gelijkgesteld met het percentage van bedoelde wettelijk toegestane huurverhogingen”. Na ontvangst van een dagvaarding van een verhurende erfpachter, met aanvullende argumenten, heeft de gemeente opnieuw juridisch advies ingewonnen. Naar aanleiding hiervan zal het college van B&W op korte termijn een besluit nemen waarin zij haar interpretatie van artikel 7.6 van de AB2000 en haar standpunt in deze kwestie zal heroverwegen. Wanneer dat besluit is genomen, wordt u via een raadsinformatiebrief hierover geïnformeerd. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling Bijlage: 1. Delta Marktonderzoek inzake Spijtoptantenregeling d.d. juli 2023

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl