Bijlage 1 - 20231107 Raadsbrief voortgang PBK 2e helft 2023 DEF.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 november 2023 Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Programma Bruggen en Kademuren, t.hilgers@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgang programma Bruggen en Kademuren

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze periodieke voortgangsbrief informeer ik u over de belangrijkste ontwikkelingen rond het programma Bruggen en Kademuren van de afgelopen periode. We werken aan het herstel van steeds meer kademuren en bruggen en het aantal nieuwe veiligheidsconstructies dat nodig is, wordt steeds minder. Daarover een update in deze brief. Daarnaast ga ik in op de geactualiseerde programmering, het uitvoeringskrediet voor 2024, de City Deal Tijdloze grachten en de samenwerking met het Amsterdam Light Festival. In de bijlage treft u aanvullend hierop een factsheet met een overzicht van de veiligheids- en herstelmaatregelen en enkele hoogtepunten van het nieuwe verhalenplatform. Projecten in uitvoering Naast de elf projecten die voor de zomer al in uitvoering waren (zie raadsbrief juli 2023), is in september het herstel van de Houtmankade gestart. Dit jaar volgen nog de Kostverlorenvaart en een tweede rak van de Nieuwe Herengracht. Momenteel worden de laatste werkzaamheden aan het eerste rak van de Nieuwe Herengracht afgerond. Zoals voor de zomer gemeld, zijn in augustus de Bullebak en een rak aan het Singel opgeleverd en afgelopen periode is ook een rak aan de Jacob Catskade opgeleverd. Aan het maaiveld wordt nog gewerkt.

Dit kwartaal staat de oplevering van het eerste deel van de kade langs de Brouwersgracht gepland, evenals de kademuur aan de De Ruijterkade en de kade en het maaiveld van de Herengracht (ter hoogte van huisnummers 1 t/m 103). Bij de inrichting van dit laatste rak komen geen parkeerplaatsen terug. Daarmee is dit het eerste deel van de grachtengordel dat op deze manier wordt ingericht. Het besluit hiertoe is, na buurtconsultatie, in 2022 door het stadsdeel genomen. Er zijn desondanks bewoners die zich zorgen maken over de parkeerdruk en leefbaarheid van hun buurt. Zij hebben bezwaar gemaakt tegen het verkeersbesluit en een voorlopige voorziening ingediend, waardoor de werkzaamheden tijdelijk stillagen. De rechter heeft de voorlopige voorziening echter afgewezen. Naar verwachting wordt het project dit jaar afgerond. Om bij de kadevernieuwing van de Prinsengracht (ter hoogte van het voormalig Paleis van Justitie) een monumentale boom te kunnen behouden, wordt deze in november verplant. Vanwege de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 2 van 4

omvang kan de boom het rak niet uit en krijgt de boom een nieuwe plek op een inmiddels vernieuwd deel van dezelfde kade. Ondanks de korte afstand, is het een flinke operatie waarvoor twee grote kranen worden ingezet en goede afstemming nodig is met de aannemer die werkt aan de verbouwing van het hotel. Wanneer de boom op de nieuwe plek staat, kunnen we het resterende deel van de kademuur vervangen. De werkzaamheden lopen nog door in 2024. In lijn met het coalitieakkoord en het actieplan maken we scherpere keuzes: we gaan eerder over tot bijvoorbeeld gewichtsbeperking bij kwetsbare bruggen en kademuren in plaats van tot versterking. En we vervangen alleen die constructies, die ook echt stuk zijn. Voor constructies die er minder slecht aan toe zijn, onderzoeken we of renovatie een optie is. Bij de Binnenkant (Waalseilandsgracht) is gestart met het renoveren van de kademuur met groutinjectiepalen. Deze werkzaamheden zijn naar verwachting voor de zomer van 2024 afgerond. Op het dasboard en in bijgevoegde factsheet is een totaaloverzicht van de projecten in uitvoering te vinden. Uitvoering op korte termijn PBK werkt met blokprogrammeringen waarin de projecten voor de komende jaren worden gepland. Het huidige blok loopt tot en met 2026.

Voor 2024 ligt nu het uitvoerings- en kredietbesluit (bijlage 2) ter instemming voor u, hierin staan de brug- en kademuurprojecten die in 2024 in voorbereiding zijn of waarvan de uitvoering start. Komend jaar werken we aan de voorbereiding van 4 bruggen en 17 kadeprojecten en de uitvoering van 1 brug en 14 kadeprojecten. De uitvoeringsorganisatie heeft het herstel daarmee flink opgeschroefd ten opzichte van de afgelopen jaren en maakt stappen in de aanpak van het achterstallig onderhoud. Door de zeer hoge prijsontwikkelingen van de laatste jaren staat dit tempo echter wel onder druk; we kunnen steeds minder werkzaamheden uitvoeren voor hetzelfde geld. Bij de voorjaarsnota in 2024 wordt besloten over eventuele indexatie. Uitvoering op lange termijn Aanvullend op de blokprogrammering werken we aan een nieuwe hoofdprogrammering waarin de opgave na 2027 geschetst wordt. De beschikbare investeringsruimte van € 83 miljoen per jaar uit het coalitieakkoord geldt als kader voor het aantal projecten dat we kunnen uitvoeren, rekening houdend met de stijgende kosten. Ditmaal wordt de hoofdprogrammering flink gewijzigd ten opzichte van de vorige versie, waarin we nog uitgingen van het vernieuwen van hele corridors. De wijzigingen volgen vooral uit het toenemend inzicht in de technische staat van onze bruggen en kademuren.

Zoals in eerdere voortgangsrapportages gemeld, kunnen we – dankzij de investeringen in onderzoeken en de ontwikkeling van het nieuwe toetskader – aantonen dat het merendeel van de bruggen nog minimaal 30 jaar meegaat, of dat functieherwaardering of renovatie voldoende is voor veilig gebruik. Voor kademuren is de herstelopgave groter, waarbij het zwaartepunt de komende jaren ligt in vier gebieden: Wallengebied, Leidsepleinbuurt, Westelijke Grachtengordel en Da Costakade. We programmeren de werkzaamheden zo efficiënt mogelijk, rekening houdend met bereikbaarheid en leefbaarheid in de buurt, waarbij we rakken zoveel mogelijk opeenvolgend vervangen of renoveren. Als uit nader onderzoek blijkt dat een rak niet vervangen hoeft te worden, dan slaan we

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 3 van 4

het over. De programmering wordt in afstemming met de Stadsregisseur vastgesteld en geldt als leidraad voor de komende jaren voor het nadere onderzoek. Met deze blik verder vooruit ontstaat ruimte voor koppelingen met andere opgaven, conform de systematiek van expliciet uitvragen via de zogenaamde programmeerslang van Stadsregie. Zinkgaten Het zinkgatenseizoen, mede veroorzaakt door de vele hevige regenbuien in juli in combinatie met zwakke plekken in de kademuren, kwam vroeg dit jaar. Op zeven verschillende plekken rond bruggen of kademuren kregen we deze zomer meldingen van zinkgaten. De hoeveelheid zinkgaten die we in augustus tegenkwamen was daarmee opvallend hoog, maar de gevolgen waren gelukkig beperkt. Op elke locatie is de omgeving meteen afgezet, hebben we onderzoek gedaan naar de constructieve en omgevingsveiligheid en is het gat waar mogelijk direct gerepareerd of volgt nader onderzoek naar een permanente herstelmaatregel. Met name het zinkgat bij de kademuurvernieuwing op de Lijnbaansgracht trok de aandacht. Er wordt ter plaatse gewerkt aan het herstel van de kademuur, waardoor de rijweg op sommige plekken instabiel is en er een brandweerwagen vast kwam te zitten. Gelukkig was de brandweerwagen net op de terugweg naar de kazerne, en kon hij door collega's snel weer op weg geholpen worden. We hebben de afgelopen maanden geen veiligheidsconstructies hoeven plaatsen.

City Deal Tijdloze grachten Niet alleen Amsterdam werkt aan de grootschalige herstelopgave van bruggen en kademuren. Ook andere gemeenten staan voor een vergelijkbare uitdaging, waar de omvang en bekostiging van de opgave een grote druk legt op de financiële ruimte. Naast financiële middelen blijkt dat partijen vooral behoefte hebben aan samenwerking, kennisdeling, innovatie en opschaling om de opgave succesvol aan te pakken. Niet alleen op de uitdagingen van de opgave zelf, maar ook op de kansen die een grootschalige renovatieaanpak biedt. Dit vraagt om een bredere gezamenlijke aanpak waarbij synergie wordt gezocht met andere stedelijke transitieopgaven, zoals klimaatadaptatie, energietransitie, veranderende mobiliteit, biodiversiteit, leefbaarheid en de inrichting van de ondergrond. Amsterdam neemt daarom sinds dit jaar deel aan een City Deal rond deze stedelijke transitie- en beheeropgave. Dit is een interbestuurlijke samenwerking tussen verschillende gemeente en het Rijk. Samen proberen we door middel van innovatie en experimenteren tot oplossingen voor deze opgaven te komen. Amsterdam Light Festival Dit jaar werkt de PBK Academy voor de tweede keer samen met het educatieprogramma van het Amsterdam Light Festival aan het enthousiasmeren van kinderen voor techniek en kunst.

Ongeveer 1300 kinderen van zo’n 60 Amsterdamse schoolklassen – met name uit de stadsdelen Nieuw West, Zuidoost en Noord – werken in drie workshops mee aan een lichtkunstwerk dat een plek krijgt langs de route van het Amsterdam Light Festival. Dit jaar gaat het om het kunstwerk ‘Next Connection’ van kunstenaar Yasser Ballemans. Een aantal van onze uitvoeringspartners – Beens, Arcadis, Dura Vermeer en H. van Steenwijk – is betrokken bij de workshops. Een leerzaam en relevant programma, dat de afgelopen editie heeft geleid tot trotse en enthousiaste kinderen!

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 4 van 4

Aan de Amsterdamse grachten Het eerder aangekondigde online, interactieve verhalenplatform over de bruggen en kademuren in Amsterdam ‘Aan de Amsterdamse grachten’ is sinds kort beschikbaar. Vanwege de complexiteit van de opgave en de impact op het leven in de stad willen we vertellen hoe we dit aanpakken, en waarom we welke keuzes maken. De verhalen op het platform geven context bij deze opgave, en alles wat daarbij komt kijken. Bij de verhalen is bovendien ook ruimte voor de lezers om te reageren en mee te praten. Om onderdeel te zijn van een community die samen constructief het gesprek aangaat over een toekomstbestendige aanpak van de bruggen en kademuren. Dit platform vervangt de themabijlage bij de jaarlijkse integrale voortgangsrapportage. In bijgevoegde factsheet lichten we een aantal verhalen uit. Ik vertrouw erop dat ik u hiermee voldoende heb geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl