Bijlage 09_Advies buurtrechten stadsdeel Zuid.pdf

Gevraagd Advies Stadsdeel Zuid

Invullen door stadsdeelcommissie: Stadsdeel: Initiatiefnemers: Titel advies: Portefeuille: Datum advies aangenomen: Deadline advies (indien van toepassing): Advies versturen naar:

Zuid Stadsdeelcommissie Zuid: D66, GroenLinks, PvdA, VVD Buurtrechten Democratisering en Bestuurlijk Stelsel 15 september 2021 17 september 2021 Via Dagelijks Bestuur integraal naar B&W en commissie KDD

Meegestuurde stukken:

Invullen door medewerker Bestuursondersteuning: Datum weekstart – indien van toepassing: Datum dagelijks bestuur – indien van toepassing:

Gevraagd Advies stadsdeelcommissie Advies

De Stadsdeelcommissie Zuid heeft kennis genomen van de beleidsnotitie Buurtrechten. In vervolg op en in samenhang met eerder uitgebrachte advies inzake de voorgenomen besluiten Bestuurlijk stelsel en het Beleidskader Participatie, adviseert de Stadsdeelcommissie Zuid het volgende;       

Het concept Buurtrechten wordt door de SDC Zuid onderschreven maar we tekenen hierbij aan dat dit alleen werkt binnen een bestuurlijk stelsel dat zeggenschap, ruimte en menskracht op lokaal niveau borgt; Geef in samenhang uitvoering aan de voorgenomen besluiten op het gebied van bestuurlijk stelsel, participatie en buurtrechten; Laat zien dat en hoe de in alle drie beleidsnotities genoemde noodzakelijke mentaliteits- ofwel cultuurverandering vorm krijgt; In de inrichting van de ondersteuning van buurtinitiatieven/buurtrechten moet het stadsdeel, DB en de Stadsdeelcommissie als gekozen volksvertegenwoordiging, duidelijk positie krijgen en gefaciliteerd worden; Zorg dat buurtrechten laagdrempelig en toegankelijk zijn voor bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties; Zorg voor voldoende capaciteit om initiatieven, ook lokaal, te begeleiden; Maak keuze in alle participatie-instrumenten, wat is wanneer aan de orde en verstrek duidelijke informatie en lokale toegang: bewoners en ondernemers zien anders “door de bomen het bos niet meer.”

Onderbouwing advies Buurtrechten: De Stadsdeelcommissie Zuid heeft reeds in haar adviezen Bestuurlijk stelsel en Beleidskader Participatie betoogt dat de kans voor verandering ligt in een andere manier van werken. In de visie van Pagina 1 van 3

de Stadsdeelcommissie moet in Amsterdam sowieso ambtelijke en bestuurlijk een werkwijze worden ontwikkeld die recht doet aan het uitgangspunt dat de leefwereld van de Amsterdammer, niet het systeem, centraal staat. Dat perspectief brengt de stadsdelen ongetwijfeld verstevigd in positie. Het beleidskader Buurtrechten beschrijft het proces voor samenwerking met initiatieven en wil een eenduidige aanpak bieden voor initiatieven van bewoners. Er wordt een speciaal bureau ingericht, het Bureau integraal Maatschappelijk Initiatief (BIMI), dat maatschappelijke initiatieven onderzoekt, begeleidt en evalueert. Op terreinen waar obstakels zijn voor intiatieven wordt nader geëxperimenteerd. In de nota Buurtrechten maakt B&W de vertaalslag van de theorie/ideologie naar de praktijk en beschrijft wat nodig is. Daarbij wordt, net als in de andere nota’s van de wethouder democratisering (bestuurlijk stelsel; participatie) de noodzaak van mentaliteitsverandering, benadrukt. “Om ook echt meer ruimte te geven aan initiatieven, is het vooral belangrijk hoe de gemeentelijke organisatie dit beleidskader toepast. Daarvoor is kennis en expertise nodig, maar ook een mentaliteitsverandering. Ook hierop zal daarom zowel ambtelijk als bestuurlijk ingezet moeten worden. “

Welke mentaliteit er nu is en hoe die in de toekomst anders moet worden, wordt niet beschreven. De verdeling van rollen en taken gaat uit van de bestaande inrichting van het ambtelijk en bestuurlijke apparaat. De SDC Zuid heeft in haar adviezen bij eerder voorgelegde beleidskaders reeds het belang van de cultuurverandering benadrukt. En heeft hierbij gesteld dat het stadsdeel beter in positie moet zijn/worden gebracht om op lokaal niveau, daar waar de bewonerskennis zit en de initiatieven geboren worden, slagkracht te kunnen maken. In de voorliggende nota worden de stadsdelen wel genoemd, maar noch ambtelijk noch bestuurlijk is sprake van decentralisatie. Integendeel, het belang van directies en diensten wordt benadrukt, er wordt een stedelijk opererend bureau ingericht. Dit alles roept de vraag op wie de ‘we’ is die bepalen of een initiatief belangrijk is en wie bepaalt waar de beslissing moet worden voorgelegd. 1 Het is afhankelijk van de bestuurlijke bevoegdheid of dit advies wordt voorgelegd aan het dagelijks bestuur van een stadsdeel of de vakinhoudelijke wethouders.

Zo lang de taken en bevoegdheden, nog te verduidelijken in het kader van het bestuurlijk stelsel, voornamelijk centraal belegd zijn, lijkt de invloed van het stadsdeel (- bestuur), laat staan die van de gekozen Stadsdeelcommissie, afhankelijk van het oordeel van stedelijk opererende ambtenaren (en hun management). De SDC Zuid herhaalt derhalve haar stelling die in soortgelijke zin opgenomen staat in de SDC adviezen Bestuurlijk Stelsel en Beleidskader Participatie waarin net als in de Beleidsnota Buurtrechten wordt gesteld dat cultuuromslag en/of een mentaliteitsverandering nodig is. SDC Zuid bepleit het faciliteren van het Stadsdeel zodat een volwaardige rol genomen kan worden in de nota Buurtrechten beschreven werkwijze en processen. 1 “We bepalen dus eerst op basis van de voorwaarden of het belangrijk is dat dit initiatief

wordt gerealiseerd voor de buurt en haar bewoners en of de initiatiefnemers in staat zijn om het plan uit te voeren. Gezamenlijk wordt een advies voorbereid voor het bestuur. (…) Zij nemen een gemotiveerd besluit of de samenwerking met het initiatief dat gebruik heeft gemaakt van éen ́ van de buurtrechten wordt aangegaan. Wordt er een positief besluit genomen dan gaan we ambtelijk samen met het initiatief aan de slag. Met de inhoudelijke kennis van de gemeente wordt het plan verder aangepast en worden er praktische afspraken gemaakt over samenwerking, inzet van expertise, de verdeling van taken, verantwoordelijkheden en toekenning van budget. (…) Daar waar op ambtelijk niveau geen besluit kan worden genomen wegens gebrek aan mandaat wordt opgeschaald naar het management.”

Registratienummer Door BMO aan te vragen Pagina 2 van 3

Centrale aansturing staat op gespannen voet met het centraal stellen van de maatschappelijke opgave. Veel van de maatschappelijke vraagstukken, kennis en initiatieven worden geboren in de wijken en de (ambtelijke) werkwijze van beoordelen en voorleggen van deze initiatieven moet daarbij goed aansluiten. Het is van belang dat initiatieven uit de stadsdelen ook op dat niveau opgepakt en vertaald kunnen worden naar een integrale aanpak. Een (ambtelijke) werkwijze die gericht is op het College, niet op het dagelijks bestuur (DB), en al helemaal niet op de gekozen Stadsdeelcommissie, spoort niet met de nadruk op het bewonersbelang. Dat de ambtelijke organisatie gefocust is op de stedelijke organisatie werd expliciet aan de orde gesteld in het rapport van Necker & Naem, dat stelt dat betere aansluiting van beleid bij de lokale opgave gewenst is: “versterking van lokale inbreng middels een nabij bestuur in de stadsdelen, of door gebiedsteams en gebiedsagenda’s wordt te weinig herkend en erkend.” De SDC Zuid verzoekt dus sowieso nadere uitwerking van de rol van ambtenaren en bestuurder op stadsdeelniveau. En adviseert ook met betrekking tot Buurtrechten om de stadsdelen dusdanig te faciliteren dat op lokaal niveau expertise en advies geboden kan worden aan bewoners.

De processen en werkwijze ten behoeve van initiatieven dienen niet op afstand maar in nabijheid van de indieners te kunnen worden beoordeeld en voorgelegd. We adviseren om de manier van werken in te richten op basis van uitgangspunten voor de mentaliteitsverandering, zodat de werkwijze ten behoeve van Buurtrechten past bij de taken, rollen en verantwoordelijkheden en cultuurverandering zoals voorzien in de vernieuwing van het bestuurlijk stelsel. Bij de bereidheid ruimte te geven aan bewonersinitiatieven hoort ook de bereidheid de gemeentelijke organisatie (systeem) zo in te richten dat de leefwereld waar de initiatieven geboren worden centraal staat.

Unaniem aangenomen Ondertekening door initiatiefnemers: Els Weijers, D66 Sam Altena, GroenLinks Ercan Colak, PvdA Gianni Pollarini, VVD

Registratienummer Door BMO aan te vragen Pagina 3 van 3