Bijlage 05 - Voorbeelden uit andere steden.pdf

PROJECTNOTA EROTISCH CENTRUM - BIJLAGE 5 VOORBEELDEN UIT ANDERE STEDEN

APRIL 2025

Voor Amsterdam is het Erotisch Centrum een volkomen nieuw en uniek project. Er zijn weinig tot geen voorbeelden voorhanden. Vergelijkingen met bestaande erotische zones zoals de Amsterdamse Wallen of het Arnhemse Spijkerkwartier gaan niet op. Dat zijn grotere gebieden waarbij raamprostitutie zichtbaar is vanaf de openbare weg. Een Erotisch Centrum is een gebouw en niet een gebied. De raamwerkplekken zijn geconcentreerd op één plek en niet zichtbaar vanaf de weg. Daarnaast omvat het Erotisch Centrum meer dan alleen sekswerkplekken, en kent een brede programmering. Ondanks dat er geen vergelijkbare voorbeelden zijn, is onderzocht hoe andere (Europese) steden invulling geven aan hedendaags sekswerk. Hierna beschrijven wij voorbeelden uit Oostende, Antwerpen, Keulen en Parijs. Per project is gekeken wat plus- en minpunten zijn van de invulling van sekswerk en mogelijk andere functies. Hangar 1, Oostende In samenwerking met de ontwikkelaars van Villa Tinto wordt in Oostende gewerkt aan een vestiging van sekswerkplekken aangevuld met een breder programma. Hangar 1 zal alle bestaande prostitutieramen in de havenbuurt gaan vervangen. Het overige programma bestaat onder meer uit een microbrouwerij en een brasserie, plus kantoorruimte (geliefd bij bedrijven werkzaam in de culturele sector). Net als in Antwerpen maakt een politiekantoor deel uit van Hangar 1.

De ruimtelijke en programmatische opzet van Hangar 1 is vergelijkbaar met het Erotisch Centrum. De sekswerkfunctie wordt in één gebouw samengebracht en er is gezocht naar synergie met andere functies. Dit om te voorkomen dat de sekswerkfunctie overheerst en er alleen een prostitutiehotel overblijft. Pluspunten: het mengen met ander programma, plus de behoefte vanuit de markt voor dit programma is veelbelovend.

Figuur 1: Impressie Hangar 1 [https:// hangar1.be/]

Figuur 2: Positie van het project in de stad

Hangar 1 Tram routes en haltes Bus routes en haltes Trein Station Spoorlijnen Binnenstad Loopafstand Figuur 3: Project omgeving met OV en loopafstand

2

Projectnota Erotisch Centrum

Villa Tinto, Antwerpen Net als in Amsterdam werd raamprostitutie door het Antwerpse stadsbestuur sinds de 19e eeuw gedoogd. In het Schipperskwartier, tussen de oude havenbuurt en de binnenstad, vindt sindsdien raamprostitutie plaats. Net als in Amsterdam had het overgrote deel van de Antwerpse inwoners weinig bezwaar tegen de prostitutie. In aanvulling op de bestaande raamprostitutie is in 2005 Villa Tinto gebouwd in het Schipperskwartier. Dit is een gebouw met raamprostitutie op de drie hogere verdiepingen. Villa Tinto is met 51 ramen beduidend kleiner dan het Erotisch Centrum. Villa Tintois een strak pand met een ruime binnenplaats. Er is directe doorloop vanaf de openbare weg; de sekswerkplekken liggen niet inpandig zoals bij het Erotisch Centrum de bedoeling is. Wie niet beter weet, zou denken dat Villa Tinto een appartementencomplex is. Het heeft daadwerkelijk de functie van appartement; met dakterras, waaronder een B&B. Op de begane grond is een politiepost. De buurt is met meer dan 900.000 bezoekers per jaar de drukstbezochte, best georganiseerde en veiligste rosse buurt van België. Het Schipperskwartier is geen toeristische trekpleister. Hier geen gealcoholiseerde en/of blowende toeristen, maar veelal buurtbewoners en klanten die sekswerkers komen bezoeken.

De verblijfskwaliteit is toegenomen door de herinrichting van de openbare ruimte met bijvoorbeeld minder bankjes tegen rondhangen en goede verlichting. De veiligheid binnen het complex is strak georganiseerd via een digitaal identificatiesysteem voor sekswerkers. Het prostitutieteam van de politie kan controleren of

Figuur 6: Villa Tinto

er geen sprake is van illegale onder/doorverhuur. De sekswerkers in Villa Tinto kunnen hun ruimte alleen betreden met hun vingerafdruk, en geen enkele eigenaar mag meer dan 25 procent van de ramen bezitten. Pluspunten: strakke handhaving, veilige sfeer en omgeving, overzichtelijke schaal. Minpunten: de relatief kleine schaal in vergelijking met de schaal die voor het Erotisch centrum wordt voorgesteld, en daardoor ruimtelijk lastig vergelijkingsmateriaal.

Figuur 4: Positie van Villa Tinto in de stad

Villa Tinto Tram routes en haltes Bus routes en haltes Sekswerkplekken Voetgangersgebied Binnenstad Loopafstand Figuur 5: Villa Tinto omgeving met OV en loopafstand

Gemeente Amsterdam

3

Figuur 7: Pascha gebouw

Pascha, Keulen Pascha is een flatachtig gebouw met tien verdiepingen en dient geheel als bordeel. Op zeven verdiepingen liggen 126 appartementen die door sekswerkers worden gehuurd. Helemaal bovenin is een seksclub te vinden. Het wordt het eerste hoogbouwbordeel van Europa genoemd. Qua programma is Pascha volledig gericht op prostitutieklanten. De vormgeving van het gebouw is schraal. Aanvankelijk was het de bedoeling om meerdere functies in het gebouw te huisvesten. Het gebouw ligt ingeklemd tussen spoorinfrastructuur en is daardoor geïsoleerd van de rest van de stad. Door de minimale architectuur en het industriegebiedachtige karakter van de omgeving, heeft Pascha een allesbehalve hoogwaardige uitstraling. Minpunten: De eenzijdige programmering maakt dat Pascha onvergelijkbaar is met de opzet van het Erotisch Centrum. Pascha toont aan dat verbinding met de omgeving en aandacht voor ruimtelijke, architectonische en programmatische (hoogwaardige) kwaliteit essentieel zijn voor het slagen van het Erotisch Centrum.

Figuur 8: Positie van Pascha in de stad

Pascha Sekswerkplekken Bus routes en haltes Trein Station Spoorlijnen Binnenstad Loopafstand

Figuur 9: Pascha omgeving met OV en loopafstand

4

Projectnota Erotisch Centrum

Moulin Rouge, Parijs Moulin Rouge, wat “rode molen” betekent in het Frans, is een beroemd cabarettheater. Het ligt aan de Boulevard de Clichy in de wijk Pigalle, in het 18e arrondissement. Op het dak van het gebouw staat een opvallende, grote rode windmolen. De Moulin Rouge staat symbool voor het bohemien leven en trekt elk jaar duizenden toeristen aan. Het concept is wereldwijd nagevolgd of zelfs een-op-een gekopieerd. Een replica van de Moulin Rouge is te vinden in het Carnaval Festival in de Efteling, in het Franse themagedeelte. In de beginjaren van de Moulin Rouge stonden extravagante shows centraal, vaak geïnspireerd door het circus, en werden er beroemde cancans uitgevoerd door sensuele danseressen. Het cabaret inspireerde vele schilderijen van Henri de Toulouse-Lautrec en affiche-ontwerpen van onder anderen Jules Chéret. Ook in talloze boeken en films speelt de nachtclub een rol. Ruimtelijk ligt de Moulin Rouge binnen de fijnmazige stedelijke structuur en pandsgewijze bebouwing. Door de grote beroemdheid van het gebouw oefent het een grote aantrekkingskracht op toerisme op straat. De theatrale functie zorgt voor de activering van de plint. Overdag is er veel drukte vanwege de logistiek en toerisme. Pluspunten: de Moulin Rouge is een goed voorbeeld van toegankelijke erotiek zoals deze ook in het Erotisch Centrum op de begane grond zou kunnen werken.

De koppeling met theater(shows) is een element dat voor het Erotisch Centrum ook wordt voorgesteld. Minpunt: de situering van Moulin Rouge is ruimtelijk anders dan de situering van het Erotisch Centrum.

Figuur 10: Moulin Rouge

Figuur 11: Positie Moulin Rouge in de stad

Moulin Rouge Metro routes en haltes Bus routes en haltes Seksshops Toeristisch gebied Loopafstand Figuur 12: Moulin Rouge omgeving met OV en loopafstand

Gemeente Amsterdam

5