BIJLAGE 01 Anoniem Raadsadres knip Weesperstraat - moet dat wel zo.pdf

Een knip op de Weesperstraat – moet dat wel zo? september 2020

Inleiding Amsterdam wil minder auto’s in de binnenstad. Geen verkeer meer binnendoor van buurt naar buurt, alles moet over de binnenring (S100). De Weesperstraat is een van de drukste straten, de doorgangsweg naar en van de IJtunnel. Die moet eindelijk stiller worden, en daarom is in de Agenda Autoluw besloten voor een knip op de Weesperstraat. Het besluit is gebaseerd op een rapport uit 2018, een onderzoek naar vermindering autoverkeer op de corridor Wibautstraat-Weesperstraat. (zie voor het hele rapport : https://static1.squarespace.com/static/5427ba88e4b06b86fdab08dc/t/5c053fef40ec9ae8dae64c5a/154384793 2562/Onderzoek+vermindering+autoverkeer+corridor+Wibautstraat-WeesperstraatValkenburgerstraat+sept2018.pdf). Verschillende knips worden daarin bekeken, en allemaal hebben ze nadelige consequenties elders, veelal aangegeven met algemene termen (“knelpunt” of “kruispunt wordt overbelast”) of de straat krijgt op het kaartje een rode kleur. Concreet cijfermateriaal is nogal willekeurig en onvolledig en er zijn, vanzelfsprekend (rapport is uit 2018) geen berekeningen over hoe de combinatie met andere maatregelen uit de Agenda Autoluw zal uitpakken. Wel concludeert men dat bij een knip op de Weesperstraat de IJtunnel niet dicht kan omdat dat zou leiden tot te veel overlast, oa op de ring A10.

Het 2018 rapport bekijkt trouwens niet het afsluiten van de tunnel maar dan zonder knip. Hoeveel neemt het verkeer op de Wibautas dan af? En wat zijn elders consequenties, en zijn daarvoor dan extra maatregelen denkbaar? Begin dit jaar koos het college voor één van die opties, namelijk optie 2+. Die behelst een knip bij de Nieuwe Keizersgracht, en ook drie extra knips om te voorkomen dat het verkeer naar de IJtunnel een sluiproute zal nemen via de Plantage/Weesperbuurt of de oostelijke eilanden. Met de extra knips is er van die kant geen verbinding meer met Valkenburgerstraat of Prins Hendrikkade.

Gevolgen van deze knip De knip blokkeert de verbinding meer tussen Weesperstraat en IJtunnel, en men kan dan nog maar op twee manieren naar de IJtunnel Enerzijds, komend vanuit het westen over de S100: achter het station door de Michiel de Ruijtertunnel, Oostertoegang, Prins Hendrikkade. Of vanaf de oostkant van de S100: Piet Heinkade, Kattenburgerstraat, Prins Hendrikkade. Ook de bewoners van 1018 die rijden straks die route. Reden ze vroeger gemiddeld één kilometer naar de IJtunnel, straks rijden ook deze ronde van zo’n vijf kilometer. Al dat verkeer gaat dus door de Kattenburgerstraat. En als volgens plan de Oostertoegang ook nog eenrichtingsverkeer wordt, rijdt alle verkeer naar de IJtunnel over de Kattenburgerstraat. De gemeente bagatelliseert het probleem. “Men kan ook de Piet Heintunnel nemen en dan over de A10 naar Noord rijden”, zegt een woordvoerder”. “Dat ontlast de IJtunnel en dus ook de Kattenburgerstraat”. Vreemd. Als je geen auto’s meer door de IJtunnel wilt, dan moet je die sluiten. Maar de IJtunnel moest openblijven. En dus ook bereikbaar, en daarom rijden die auto’s over de Kattenburgerstraat. Het is het verschuiven van een probleem, en dat is geen oplossing.

Planning Het is allemaal nog niet zover. De gemeenteraad moet eerst het voorliggende traject goedkeuren. En dat gaat alleen nog over de een pilot. De uiteindelijke besluitvorming komt daarna. Wat zijn de fases die doorlopen moeten worden? Fase 1 is de nulmeting. Meten en documenteren van de huidige situatie. Tellen en kentekenonderzoek. Aanvankelijk gepland maart 2020 maar door Corona (geen verkeer) uitgesteld. Fase 2 is de proef zelf. De pilot zou minimaal acht weken moeten duren om er serieus iets over te kunnen zeggen. Fase 3: Na de pilot worden alle bevindingen bekeken en geanalyseerd. En daarna wordt beoordeeld of deze knip inderdaad dat oplevert waar men op hoopt. Daarna volgt pas een definitief besluit.

Beren op de weg: bijkomende complicaties in de planning Onderhoud Michiel de Ruijtertunnel Er vindt tussen oktober 2020 en juli 2021, dus ook tijdens de pilot, onderhoud plaats aan de tunnel achter het station. De tunnel is dan iedere avond en nacht dicht tussen 22.00 en 06.00 uur. Hoe komt men dan van oost naar west of omgekeerd? De Weesperstraat is dicht. De hele S100 af, of alles over de ring? Het rapport uit 2018 voorspelde al niet veel goeds voor combinatie knip en afgesloten Michiel de Ruijtertunnel. Het gaat nu weliswaar alleen over s nachts, dus het zal relatief meevallen. Maar de vraag blijft of combinatie van pilot en dichte tunnel verstandig is.

Piet Heintunnel dicht Veel ingrijpender is dat de Piet Heintunnel in april 2021 voor een periode van 15 maanden helemaal dicht gaat wegens groot onderhoud. De pilot kan dan feitelijk niet draaien want combinatie van knip en afgesloten Piet Heintunnel is niet doenlijk. De pilot zal dus moeten plaatsvinden ofwel voor april 2021 of na juni 2022. Gemeenteraadsverkiezingen En dan zijn er nog gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022. Wat voor college zit er daarna? Hoe zal die kijken naar dit plan als er nog geen besluit zou liggen? Wil het dan zittende bestuur wel een knip op de Weesperstraat of komt alles op losse schroeven te staan? Met dat schrikbeeld in het achterhoofd wil de gemeente nu niet wachten. Men wil de pilot achter de rug hebben voor april volgend jaar zodat dan besluitvorming kan volgen.

Enkele opmerkingen en overwegingen over de keuzes voor deze pilot Cijfermateriaal Het rapport uit 2018 is het enige cijfermatige materiaal waarop de keuze voor deze knip is gebaseerd, maar concreet cijfermateriaal is niet erg consistent en vrij willekeurig. Situaties worden veelal aangegeven met algemene termen (“knelpunt” of “kruispunt wordt overbelast”) of een rode kleuring op een kaartje. En er zijn, vanzelfsprekend (rapport uit 2018) geen berekeningen over hoe de combinatie met andere maatregelen uit de Agenda Autoluw zal uitpakken. Bij de beoordeling van de optie 2+ is de Kattenburgerstraat zelfs helemaal niet in de tellingen meegenomen. Wel zijn er cijfers over de te verwachten grote drukte op kruispunt Kattenburgerstraat - Piet Heinkade. Dat kruispunt zal naar verwacht ernstig overbelast raken. Optie 2+ krijgt straks vast nog extra maatregelen De gemeente gaat er vanuit dat de optie 2+, zoals die nu wordt uitgeprobeerd in de pilot, later nog wel aanpassingen zal krijgen. Er zullen “vanzelfsprekend” op nogal wat punten extra maatregelen (“maatwerk” ) moeten worden toegevoegd. Dat maatwerk zal pas na de pilot uitgedokterd worden.

Zou het niet verstandig zijn om noodzakelijke extra maatregelen meteen zo goed mogelijk uit te denken en mee te nemen in de testfase? Piet Heintunnel dicht voor vrachtverkeer De Piet Heintunnel is al sinds voorjaar 2019 dicht voor alle vrachtverkeer en dat blijft zo tijdens de pilot. Dat betekent dat de bevindingen van de pilot minder betrouwbaar worden, want de onderzochte situatie komt niet overeen met de werkelijkheid van straks. Tijdsverloop Na eventuele besluitvorming zullen de concrete volgende stappen sowieso moeten wachten tot de zomer van 2022. Dat is nogal een tijd. Er ligt dan een besluit op basis van een nulmeting van ruim anderhalf jaar eerder, en een pilot van meer dan een jaar oud waar nogal wat onhelderheden aan hangen. Is dat voor een nieuw college een goede basis voor een verder traject?

Moet je het niet anders aanpakken? Een voorstel. Alles overziend rijst de vraag: is deze aanpak, de knip als enig medicijn, wel de meest effectieve aanpak voor de Weesperstraat? Is er niet meer creativiteit nodig, en meer variëteit in oplossingen, om tot efficiënte structurele verandering te komen zonder het probleem alleen maar te verplaatsen? Het gestelde doel is duidelijk: minder doorgaand verkeer. De randvoorwaarden daarbij zijn: alle buurten moeten bereikbaar blijven voor bestemmingsverkeer. Geen sluipverkeer. En de binnenring moet dienen als verbindingsstructuur. In veel buurten in de stad werkt dat. Zonder IJtunnel zou het ook aan de oostkant van de stad goed te doen zijn. Maar bij een knip moet de IJtunnel open blijven, dat heeft men vastgesteld. Daarom is het ook onvermijdelijk dat de auto’s naar die IJtunnel zullen blijven rijden. Als niet de kortste weg, dan maar met een omweg. Het is onzin om het een probleem te noemen dát er nog steeds auto’s naar de IJtunnel rijden. Dat is, zoals gezegd, juist de bedoeling. Focus op de essentiële vraag: welke auto’s moeten dat dan zijn? Beschikbare doorrij-ruimte is schaars, en schaarste moet je verdelen. Geef dus sommige auto’s wel toegang tot het schaarse goed, en andere niet, of lastig, of (duur-)betaald. Net als bij het parkeerbeleid.

Behoud de IJtunnel als een goede verbinding voor mensen die wonen of werken aan weerszijden van de IJtunnel. Beschouw die twee buurten als aangrenzend en zie de IJtunnel als een binnenstadsverbinding, een soort deel van de S100. Geef die bewoners/werkers op kenteken een gratis vergunning of een betaalbaar abonnement voor de IJtunnel, en ontmoedig anderen om dit traject te gebruiken. Verleid hen met financiële prikkels (betalen voor de tunnel) en andere prikkels (wat hindernissen, zachte knips en/of max 30 km per uur op drukke straten) zodat de gratis A10 voor doorgaand verkeer veel aanlokkelijker wordt als verbinding met Noord dan de weg door de stad. En reken de opties zorgvuldig door. Begin pas met een pilot als het plan nauwkeurig onderzocht is en met cijfers onderbouwd. Op dit moment, zonder adequaat cijfermateriaal en zonder een concrete en redelijke verwachting dat het goed zal uitpakken, en ook nog zonder het noodzakelijke maatwerk, is de huidige pilot niet meer dan een schot voor de boeg. Kortom: Hou niet halsstarrig vast aan die knip met zoveel nadelen. Verbreed de blik en kijk serieus naar andere opties. Die zijn er zeker.