Bijlage 0 Raadsinformatiebrief ondertekend.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 november 2023 Armoede en schuldhulpverlening Marjolein Moorman Directie Inkomen, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Voortgang van de ondersteuning aan gedupeerden van het kinderopvangtoeslagschandaal en reactie op motie 403 van de leden Yemane cs. getiteld ‘Erkenning in beeld’ en motie 404 van de leden Yemane cs. getiteld ‘Informele plek en regie hersteloperatie voor gedupeerde (KOT) ouders’

Geachte leden van de gemeenteraad, In de brief ‘Voortgang Amsterdamse ondersteuning bij hersteloperatie toeslagenschandaal’ die in het voorjaar in de raadscommissie besproken is heeft het college u geïnformeerd over de voortgang van de Amsterdamse ondersteuning aan gedupeerde ouders.1 In deze brief informeren wij u graag over de meest recente ontwikkelingen. Ook heeft uw raad bij de raadsvergadering van 28 en 29 juni 2023 twee moties aangenomen over het ondersteunen van gedupeerden. In deze brief geven wij aan hoe het college uitvoering geeft aan deze moties. Verder heeft onderzoeksbureau Muzus in opdracht van het college een onderzoek uitgevoerd waarin de ondersteuningswensen en -behoeften van kinderen van gedupeerde ouders zijn onderzocht. De wijze waarop het college opvolging geeft aan de aanbevelingen uit het rapport van Muzus, vindt u in de slotparagraaf van deze brief. 1. Ontwikkelingen in de landelijke hersteloperatie en de gemeentelijke ondersteuning Vanaf de start van de hersteloperatie eind 2020 tot en met oktober 2023 hebben 6.479 Amsterdamse ouders zich bij de Belastingdienst gemeld als potentiële gedupeerde van het kinderopvangtoeslagschandaal. Daarnaast zijn 8.504 Amsterdammers kind van een erkend gedupeerde.

2 Al deze gedupeerden hebben, naast de financiële compensatie door het Rijk, recht op de brede ondersteuning die de gemeente aanbiedt op de leefgebieden financiën, gezin, werk, wonen en zorg. Het doel is om deze gezinnen te helpen met het maken van een nieuwe start. De komende periode komen er nog twee doelgroepen bij: de ex-toeslagpartners en nabestaanden van gedupeerden. De ondersteuning aan gedupeerde ouders wordt in Amsterdam uitgevoerd door de buurtteamorganisaties en voor de kinderen ook door de jongerenpunten en de ouderkindteams. Bij complexe problematiek kan het gemeentelijk Doorbraakteam ondersteuning bieden. 1

Raadsinformatiebrief ’Voortgang Amsterdamse ondersteuning bij hersteloperatie toeslagenschandaal’ 2 Deze cijfers zijn afkomstig van de Belastingdienst

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 2 van 10

De afhandeling van de hersteloperatie door het Rijk duurt veel langer dan vooraf voorzien. Landelijk gezien is voor 44 procent van de ouders (bijna 28.600 ouders) de integrale beoordeling afgerond. Ouders kunnen zich tot en met 31 december 2023 aanmelden bij het UHT, al is er 26 oktober jl. in de Tweede Kamer een motie aangenomen om deze aanmeldingsdeadline voor gedupeerde ouders te schrappen. Óf en op welke manier het kabinet uitvoering gaat geven aan deze motie is nog onbekend. De prognose van de Belastingdienst is dat de integrale beoordelingen voor de gehele groep begin 2025 zijn afgerond als het lukt om capaciteit voldoende op te schalen en het aantal aanmeldingen uitkomt op het verwachte aantal. Na de integrale beoordeling is een ouder financieel gecompenseerd voor de onterecht teruggevorderde bedragen in het verleden. Veel ouders gaan echter in bezwaar, en/of melden zich met aanvullende geleden schade bij de zogeheten Commissie Werkelijke Schade (CWS). Hiervoor zijn opnieuw lange wachttijden die bovendien snel oplopen naarmate meer ouders de integrale beoordeling hebben afgerond. Recent is er vanuit het Rijk een pilot gestart met een alternatieve schaderoute die complementair is aan de maatwerkroute via de CWS. De partner van het Rijk voor deze alternatieve schaderoute is de Stichting (Gelijk)Waardig Herstel (SGH).

Deze alternatieve schaderoute is sneller en grofmaziger en geeft de ouder meer regie. Vergoeding van aanvullende werkelijk schade vindt plaats via een schadekader met forfaitaire bedragen per schadepost. Vervolgens sluiten ouder en staat een vaststellingsovereenkomst (VSO). Amsterdam is één van de 15 gemeenten waar deze pilot, genaamd ‘(Gelijk)waardig Herstel’, plaatsvindt.3 De hoop is dat dit traject kan bijdragen aan het ontlasten van CWS en daarmee bijdraagt aan de versnelling van de hersteloperatie. Een perspectief op afronding op korte termijn ontbreekt echter nog voor veel ouders en dit heeft zijn weerslag op de uitvoering van de brede ondersteuning in gemeenten. We zien dat de hulpvragen van ouders toenemen als gevolg van het lange wachten. Dit geldt ook voor het beroep dat ouders doen op de materiële ondersteuning, die gemeenten kunnen bieden als onderdeel van de brede hulp. In Amsterdam wordt deze materiële ondersteuning uitgekeerd middels het maatwerkbudget. Waar dit oorspronkelijk een budget was om eerste urgente- en noodzakelijke materiële hulp te bieden aan gezinnen die in barre omstandigheden leefden, doen ouders in toenemende mate een beroep op de materiële ondersteuning voor een divers palet aan goederen en diensten die in het teken staat van een nieuwe start, maar deels ook het karakter heeft van compensatie voor geleden schade.

Cumulatief is er tot en met oktober 2023 ruim 8 miljoen uitgegeven middels het maatwerkbudget. In onderstaande grafiek zijn de uitgaven per maand in beeld gebracht.

3

Zie de kamerbrief van staatssecretaris de Vries van 28 september 2023

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 3 van 10

Uitgaven maatwerkbudget per maand €1.200.000 €1.000.000 €800.000 €600.000 €400.000 €200.000 €-

Bovenstaande uitgaven zijn in de afgelopen jaren (t/m oktober 2023) verdeeld over 1.193 huishoudens met een gemiddeld bedrag van €6.725,- per huishouden. De toename in uitgaven in 2023 komt vooral vanwege een toename van het aantal huishoudens dat gebruik maakt van de materiële ondersteuning, namelijk 21% in het laatste kwartaal. Ook is het gemiddelde uitgekeerde bedrag per huishouden in het afgelopen kwartaal gestegen met 15%. Per ouder of gezin brengt de hulpverlener in kaart wat er nodig is en levert maatwerk. Hiermee kan de gemeente ouders ruimhartig ondersteunen, tegelijkertijd levert het ook vragen op over vergelijkbaarheid en zeggenschap van ouders over hun eigen proces. En legt dit een groot beslag op de capaciteit van de hulpverlenende instanties. De buurtteamorganisaties spannen zich in om te zorgen voor voldoende capaciteit, maar vanwege personeelskrapte ontstaan op sommige plekken soms ook wachttijden voor ouders. Daarbij stelt de materiële component van de ondersteuning hulpverleners voor dilemma’s. Om hierin meer handvatten te bieden, heeft het college een uitvoeringskader opgesteld. Maar het college wil ook in overleg met VNG en Rijk over een herziening van de brede ondersteuning. De langdurige afhankelijkheid van de overheid helpt ouders niet vooruit en een aanpak waarbij ouders zelf regie hebben is nodig.

Waar dat kan, voegt het college onderdelen toe aan de ondersteuning die ouders meer regie geven, onder andere gesteund door uw raad in eerder aangenomen moties. Ook verkennen we de komende tijd hoe de gemeentelijke ondersteuning beter bij de wensen van ouders kan aansluiten. Hierbij willen we onder meer de ombudsman en gedupeerde ouders zelf betrekken. 2. Reactie op moties ‘Erkenning in beeld’ en ‘Informele plek en regie hersteloperatie voor gedupeerde (KOT) ouders’ In het afgelopen jaar heeft het college de totstandkoming van steungroepen van gedupeerde ouders en lotgenotencontact binnen en buiten de gemeente bemoedigd. De regie ligt hierin zoveel mogelijk bij de ouders en de gemeente faciliteert waar nodig. De eerste vier projecten van gedupeerde ouders gaan binnenkort van start en meerdere zullen later volgen. Hun aanbod beslaat een variatie aan activiteiten die ouders zelf bedacht en ontwikkeld hebben, waaronder: lotgenotengesprekken, bewegingsactiviteiten, hulp bij administratie, re-integratie-activiteiten, computerlessen, verwijzen naar (psychische) eerstelijns zorg, en het maken van een

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 4 van 10

documentaire. Voor alle initiatieven geldt dat zij gedupeerden doorverwijzen naar het buurtteam indien dit passend is. Vanuit deze beweging heeft het college tevens uitvoering gegeven aan twee moties. Dit lichten we hieronder per motie toe. In de raadsvergadering van 28 en 29 juni heeft uw raad bij de bespreking van de bestuurlijke reactie op het eindrapport van het onderzoek naar hoe uitvoerders omgaan met knellende mechanismen, motie 403 van de leden Yemane cs. aangenomen inzake ‘Erkenning in beeld’ waarin het college gevraagd wordt om: • Gedupeerden van het Toeslagenschandaal te faciliteren om hun verhaal, hun ervaringen vast te leggen op beeld, waarbij de gedupeerden de regie zelf in handen hebben; • Resultaten breed te delen binnen de gemeente en met uitvoerders om lering te trekken uit de gebeurtenissen en deze lessen ook mee te nemen voor de toekomst en daarmee te blijven investeren in een lerende organisatie. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Eén van de vier projecten van gedupeerde ouders betreft een initiatief van ouders die een documentaire gaan maken, met als doel om gemeente en hulpverleners hier lessen uit te laten leren. Het college stelt hier financiering voor beschikbaar. Het college zal de resultaten breed delen binnen de gemeente en met uitvoerders, wanneer zij beschikbaar zijn. Het college beschouwt deze motie hiermee als afgehandeld.

Bij bespreking van hetzelfde agendapunt, heeft uw raad ook motie 404 van de raadsleden Yemane cs. aangenomen inzake ‘informele plek en regie hersteloperatie voor gedupeerde (KOT) ouders'. Daarin wordt het college gevraagd om: • Een informele, neutrale plek, naar het voorbeeld van ‘Number 90’ mogelijk te maken in Zuidoost waar de regie bij ouders en jongeren ligt en de gemeente te gast is, en bestaande initiatieven (vanuit o.a. het Masterplan) en nieuwe initiatieven vanuit de steungroepen bij het uitvoeren van de hersteloperatie in de brede zin van het woord; • Deze informele ruimte op te zetten i.s.m. Number 5 foundation, met inachtneming van de aanpak “Gelijkwaardig Herstel”, waarin Number 5 de rolverdeling van de samenwerking met de gemeente verder zal verdiepen; • Hiermee een andere manier van samenwerken te omarmen tussen ouders, gemeente en uitvoeringsorganisaties en daarmee ook in te zetten op het verkleinen van de kloof tussen beleid en uitvoering; • Een overlegstructuur te creëren waar de ouders, gemeente en formele organisaties samen komen voor gezamenlijk overleg en waar er wordt gebouwd aan vertrouwen en gewerkt aan verbinding. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Met de initiatiefnemers van de steungroepen is besproken wat hun wensen zijn voor wat betreft locaties.

Een aantal initiatieven zal (deels) digitale activiteiten inzetten, maar het merendeel zal op locatie plaatsvinden. De initiatiefnemers geven aan een veilige en toegankelijke omgeving/locatie te willen bieden waar ouders onder begeleiding hun ervaringen kunnen delen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 5 van 10

en waar ruimte en aandacht is voor de problemen en de emoties die daarvan het gevolg zijn. Op dit moment zoeken de initiatiefnemers van de projecten samen met een makelaar die door de gemeente beschikbaar is gesteld, naar een geschikte locatie(s). Daarnaast is er frequent contact tussen de steungroepen en de gemeente, waarbij zij gevraagd en ongevraagd advies geven en signalen delen over de uitvoering van de brede ondersteuning in de gemeente. Dit willen we de komende tijd intensiveren door ouders uit te nodigen om een klankbordgroep te vormen. Ook zorgt het college voor meer verbinding tussen ouders, ambtenaren en hulpverleners. Bijvoorbeeld door het organiseren van de theatervoorstelling ‘Verloren Onschuld' 4, waar een gemengd publiek aanwezig is en ruimte is voor dialoog. Het college beschouwt deze motie hiermee als afgehandeld. 3. Ondersteuning aan kinderen van gedupeerden Om ook de kinderen van gedupeerden een steun in de rug te geven na het aangedane leed, is in november 2022 de Kindregeling in werking getreden. Deze regeling is opgenomen in de Wet hersteloperatie toeslagen.5 In deze regeling is vastgelegd dat kinderen recht hebben op een geldbedrag vanuit het Rijk en op brede hulp en ondersteuning vanuit de gemeente.

Onderzoeksbureau Diversion heeft in het najaar van 2022 via het rapport ‘Ken ons, help ons’ een handvat geboden om deze brede hulp voor kinderen zo goed mogelijk vorm te geven. 6 In vervolg op dit landelijke onderzoek heeft het college eind vorig jaar onderzoeksbureau Muzus de opdracht gegeven om een participatief onderzoek uit te voeren onder Amsterdamse kinderen (zie bijlage III). Het doel van dit onderzoek was om de ondersteuningswensen en -behoeften van Amsterdamse gedupeerde kinderen in kaart te brengen. Daarnaast heeft Diversion op 14 september 2023 de ervaringen van gedupeerde kinderen uit verschillende gemeenten in één brief gevat die gedeeld is met gemeenten, de VNG en het ministerie van Financiën (zie bijlage IV). Tot slot heeft Amsterdam sinds de zomer 2023 een Amsterdams kindpanel. Dit bestaat uit kinderen van gedupeerde ouders, die gevraagd en ongevraagd adviseren over de inrichting van de brede ondersteuning in Amsterdam. Met al deze adviezen en bouwstenen zorgt het college de komende maanden voor een doorontwikkeling van de Amsterdamse steun aan kinderen en jongeren. We geven hieronder eerst de huidige stand van zaken aan, waarna we toelichten welke adviezen uit bovenstaande onderzoeken en het kindpanel zijn gekomen.

Op basis daarvan lichten we toe op welke aanpassingen en toevoegingen we de komende tijd inzetten, met als doel om kinderen en jongeren te ondersteunen op een manier die tegemoetkomt aan hun behoeften en wensen. Huidige stand van zaken In Amsterdam wonen 8504 kinderen (peildatum oktober 2023) van ouders die als gedupeerde zijn aangemerkt in het Toeslagenschandaal. 7 De Belastingdienst verstrekt de gegevens van kinderen niet aan gemeenten, omdat daar geen wettelijke basis voor is. We kunnen deze 4

Verloren Onschuld - RWT (rotterdamswijktheater.nl) Wet hersteloperatie toeslagen 6 Rapport ‘Ken ons, help ons’ 7 Deze cijfers zijn afkomstig van de Belastingdienst 5

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 6 van 10

kinderen dus niet proactief benaderen. Kinderen kunnen (net als ouders) bellen naar het belteam van de buurtteams voor de brede ondersteuning. Zij verwijzen het kind op basis van leeftijd en het stadsdeel waarin het geholpen wil worden, door naar de juiste contactpersoon. Voor kinderen onder de 18 jaar wordt de ondersteuning uitgevoerd door de Ouder-Kindteams, voor jongeren tussen de 18 en de 27 jaar bieden de jongerenpunten ondersteuning en gedupeerde kinderen van 27 jaar en ouder kunnen bij de buurtteams terecht. De samenwerking tussen deze drie partijen vraagt om verbetering. De buurtteams en Ouder- en Kindteams hebben gezamenlijk de ambitie vastgesteld om hun samenwerking in de breedte te verstevigen voor ondersteuning aan gezinnen in Amsterdam. Hier zijn verschillende maatregelen voor genomen. Om deze samenwerking tussen de drie partijen specifiek voor de gedupeerde gezinnen verder te stimuleren, organiseert de gemeente in alle stadsdelen netwerkbijeenkomsten. Een groot obstakel in het ondersteunen van kinderen van gedupeerden is dat het Rijk tot voor kort niet voorzag in een schuldenregeling voor kinderen van gedupeerde ouders. Een deel van de meerderjarige kinderen heeft problematische schulden als gevolg van het toeslagenschandaal en het langdurig uitblijven van een oplossing voor deze schulden bemoeilijkte het maken van een nieuwe start.

Het college drong er daarom met de VNG al langere tijd op aan dat gemeenten deze kinderen kunnen ondersteunen bij het oplossen van hun schulden. Recentelijk is er een positieve ontwikkeling op dit vlak geweest: staatssecretaris De Vries heeft in juli 2023 laten weten dat gemeenten een aanvullend schuldhulpaanbod kunnen bieden aan kinderen van gedupeerden die problematische schulden hebben die voortkomen uit problemen ten gevolge van het toeslagenschandaal. 8 Uitgangspunten van dit aanvullende schuldhulpverleningsaanbod is dat de jongeren met problematische schulden een minnelijke schuldsanering krijgen, waarvan het Rijk de aflossingen betaalt. De jongeren kunnen zelf over hun compensatiebedrag beschikken en geldt ook voor jongeren die al in een schuldregeling zitten. Amsterdam start met de uitvoering zodra het Rijk dit mogelijk maakt. Met dit aanvullende schuldhulpaanbod zijn we de komende periode als gemeente beter in staat om jongeren te ondersteunen. Daarnaast hebben we de afgelopen tijd een drietal adviezen gekregen, die ons samen met de ervaringen van de hulpverleners in de stad kunnen helpen om de inrichting van de brede ondersteuning aan kinderen te verbeteren. Het gaat om het Muzus rapport ‘Passend aanbod en gepaste dienstverlening’, de Diversion brief ‘Brede ondersteuning namens ontwikkelnetwerk Herstel’ en de adviezen de we ontvangen hebben van ons kindpanel.

Onderzoeksrapport Muzus – Passend aanbod en gepaste dienstverlening Onderzoeksbureau Muzus heeft in navolging van het landelijke Diversion-onderzoek ‘Ken ons, help ons’, een participatief onderzoek uitgevoerd onder Amsterdamse kinderen van gedupeerde ouders. Hiervoor hebben zij 25 deelnemers via o.a. diepte-interviews laten nadenken over de ervaringen die zij hebben met de brede ondersteuning en de aanvullende behoeften die hieruit voortvloeien. Behalve met kinderen en hun ouders, zijn ook experts vanuit de hulpverlening geïnterviewd en is met een expert-panel van ervaren hulpverleners gereflecteerd op de uitkomsten van de gesprekken. Dit leverde een eindrapport op met de volgende drie onderdelen:

8

Zie de kamerbrief van staatssecretaris de Vries van 4 juli 2023

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

i. ii. iii.

Datum 14 november 2023 Pagina 7 van 10

Overkoepelende inzichten in de ervaren problematiek; Ervaringen die deze kinderen hebben met de huidige geboden dienstverlening; Aanbevelingen, geformuleerd als kansen, voor een verbeterde inrichting van de brede hulp aan gedupeerde kinderen.

De overkoepelende inzichten geven een indringend beeld. Jongeren vertellen over een opeenstapeling van negatieve ervaringen en kansenongelijkheid, voortkomend uit de uitwerking die het toeslagenschandaal op hun levens heeft gehad en nog steeds heeft. Zo heeft het bij de jongeren geleid tot mentale en fysieke klachten, een negatief zelfbeeld en zelfvertrouwen, en een negatief effect op (familie)relaties. Tevens heeft het geleid tot een achterstand bij hun start in het leven en tot een groot wantrouwen in de overheid. De ervaringen die de kinderen hebben met de huidige dienstverlening zijn (ook) niet positief. Er is veel kritiek op de brief die kinderen van het Rijk krijgen over de kindregeling. Hierin wordt niet duidelijk genoeg vermeld waar je je in de gemeente kan melden of wat de gemeente voor het gedupeerde kind kan betekenen. Ook als een kind zich meldt bij de gemeente, dan zijn de ervaringen vaak negatief. Jongeren zijn niet tevreden over de bereikbaarheid en getoonde empathie. Ze vinden het proces onduidelijk en moeten vaak lang wachten op beloofde hulp. De acht kansen die Muzus presenteert zijn:  Woorden en een stem geven: de behoefte bestaat om ervaringen van anderen te lezen om op die manier herkenning te kunnen vinden.  Strijd gezamenlijk voor een schone lei: deel met de jongeren welke onderwerpen de gemeente allemaal aankaart bij het Rijk.

 Creëer één online informatiepunt: maak duidelijk waar jongeren aan kunnen kloppen en waar ze recht op hebben.  Ondersteuning van een ervaren en empathisch persoon: er is behoefte aan laagdrempelige hulp, laagdrempeliger dan doorverwijzing naar een psycholoog of therapeut.  Help de ouder, dat helpt het kind: zorg voor een gezamenlijke aanpak in de vorm van familiesteun.  Passend en versneld aanbod: er is behoefte aan meer regie en autonomie, versnel en versimpel het proces rondom de dienstverlening aan kinderen.  Duidelijke kaders: Informeer de medewerkers over de richtlijnen van de gemeente over de dienstverlening richting gedupeerde kinderen.  Omgaan met geld: Het aanbieden van trainingen, coaching en e-learnings rondom geld kan kinderen handvatten geven. Brief Diversion - Brede ondersteuning namens ontwikkelnetwerk Herstel Diversion heeft op verschillende plekken in het land groepsgesprekken gevoerd met kinderen van erkend gedupeerde ouders. Deze gesprekken gingen over de ervaringen die deze kinderen hebben met de brede hulp vanuit de gemeente waarin zij woonachtig zijn. Deze ervaringen van ca. 80 gedupeerde kinderen uit 32 verschillende gemeenten zijn in één brief gevat en deze is op 14 september 2023 gedeeld met gemeenten, de VNG en het ministerie van Financiën. De conclusie van deze brief is dat voor het merendeel (ca. 90%) van de gedupeerde kinderen dat

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 8 van 10

heeft deelgenomen aan dit onderzoek de brede ondersteuning op dit moment onvoldoende werkt, waardoor de kinderen aangeven dat er voor hen van herstel geen sprake is. De volgende 4 knelpunten worden gesignaleerd:  Voor de grootste en meest urgente problemen van kinderen (schulden, wonen, psychische problemen) lijkt de brede ondersteuning te weinig uitkomst te kunnen bieden.  Door een gebrek aan uitgangspunten, voorbeelden en kennis over wat de brede ondersteuning inhoudt ontstaat een gevoel van ongelijke behandeling tussen gemeenten en binnen een gemeente.  De vindbaarheid van en dienstverlening binnen de brede ondersteuning binnen gemeenten is vaak niet goed.  Ervaring van de kinderen is dat ze moeten ‘strijden’ om hulp te krijgen. De adviezen die zij geven voor een verbeterde inrichting luiden als volgt:  Zorg voor hulp die echt aansluit, zoals oplossingen voor schulden, huisvestingsproblemen en psychische problemen  Wees duidelijk (naar hulpverleners en gedupeerde kinderen) over wat de absolute buitengrenzen van de brede ondersteuning zijn.  Zorg voor een duidelijk (universeel) format voor een plan van aanpak dat gemeenten aanhouden, zodat iedereen weet waar hij aan toe is.  Zorg ervoor dat iedereen die met gedupeerde kinderen werkt beschikt over dezelfde, correcte informatie over de kindregeling en brede ondersteuning.

De opgave van de brede ondersteuning is bovendien groot en zwaar: besteed daarom ook aandacht aan traumasensitief werken, de verhalen van de doelgroep en de impact daarvan op professionals.  Zorg ervoor dat de gemeente zichtbaar en volledig klaar staat voor gedupeerde kinderen die aankloppen voor brede ondersteuning. Adviezen kindpanel Sinds de zomer 2023 betrekken wij een Amsterdams kindpanel bij onze beleidsvorming, bestaande uit een vijftal kinderen van gedupeerde ouders die gevraagd en ongevraagd advies uitbrengt over de inrichting van de brede hulp in Amsterdam. Wij benutten hun ervaringsdeskundigheid door deze kinderen mee te laten denken met de ontwikkeling van beleid. Ook hebben wij bovenstaande onderzoeken (Diversion en Muzus) en de brief van Diversion met hen besproken. Het Kindpanel beaamt de uitkomsten van deze onderzoeken en bevestigt dat de hulp zoals die nu is ingericht niet voldoet aan hun behoeften. Ook geven zij aan dat het grootste obstakel het tot voor kort niet bestaan van een schuldenregeling voor jongeren is. Deze schuldenregeling is nog niet in uitvoering dus staat ook op dit moment hun herstel nog in de weg.

Het Muzus rapport ‘Passend aanbod en gepaste dienstverlening’ en de Diversion brief ‘Brede ondersteuning namens ontwikkelnetwerk Herstel’ en de input die het kindpanel gegeven heeft, ondersteunen de bevindingen van het landelijke onderzoek van Diversion. Gezamenlijk geven zij een gedegen beeld wat kinderen nodig hebben en daarmee handvatten om de hulp voor deze

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 9 van 10

groep verder vorm te geven. Het college werkt daarom de komende tijd aan het uitwerken van de volgende plannen en aanpassingen:  Toewerken naar centrale coördinatie van goed geëquipeerde (gezinsgerichte) hulpverleners, die decentraal in de stad aan het werk blijven. Voor de hulp aan kinderen van erkend gedupeerde ouders (en hun gezinnen) verkennen we de mogelijkheid van een inhoudelijk centraal gecoördineerde aanpak dat decentraal (per stadsdeel) werkt. In deze aanpak opereren goed geïnformeerde hulpverleners vanuit goed vindbare plekken in een vast stadsdeel, terwijl zij ook intensief contact onderhouden met hulpverleners uit andere stadsdelen. Hiervoor zoeken we laagdrempelige (als het kan bestaande) locaties van waaruit deze toegewijde hulpverleners aan de slag gaan. Op deze manier houden ze intensief verbinding met het stadsdeel waarin ze werken en met het formele en informele netwerk daarbinnen. Zo wordt benodigde aanvullende expertise goed benut en kunnen alle professionals goed geïnformeerd aan het werk.  Digitaal informatiepunt opzetten De wens naar goede informatie en duidelijke communicatie loopt als een rode draad door alle adviezen heen. Daarin staat voorop dat er voor jongeren een uitgebreid online informatiepunt nodig is.

De informatiebehoefte gaat over wat de gemeente jongeren kan bieden aan hulp, maar ook over het verleden: wat is er in het toeslagenschandaal eigenlijk gebeurd en hoe kan het kind het verhaal van zijn ouders plaatsen? Het doel van het informatiepunt is om ouders en kinderen te voorzien van relevante informatie, ondersteuning en een gevoel van gemeenschap te creëren. Met deze elementen streven we ernaar een omgeving te bieden waarin gedupeerden zich gehoord, gesteund en geïnformeerd voelen en verhalen kunnen delen.  Ervaringsdeskundigheid inzetten De ervaringsdeskundigheid van jongeren inzetten is essentieel voor een goede aanpak. Op basis van het onderzoek van Muzus en de adviezen van Diversion en het kindpanel is financiële educatie één van de onderwerpen waar ervaringsdeskundigheid ingezet zou kunnen worden. Kinderen hebben veel vragen over een gezonde financiële situatie en hebben behoefte aan hulp en informatie daarbij van onder andere peers.  Lotgenotencontact faciliteren Kinderen en jongeren geven aan dat ze behoefte hebben aan contact met leeftijdgenoten die hetzelfde hebben meegemaakt. Daarom zetten we de komende tijd in op het faciliteren van lotgenotencontact. Bijvoorbeeld in de vorm van het samen maken van een productie: door samen te werken aan theater of sport bouwen kinderen en jongeren samen iets op.

Er is ruimte voor talentontwikkeling en gesprekken over wat er is gebeurd voor wie dat wil. De ideeën geven we samen met kinderen en jongeren vorm. Tot slot Het college spant zich in om Amsterdamse gedupeerden zo goed mogelijk te ondersteunen in de hersteloperatie van de Belastingdienst/Toeslagen. Wij zijn momenteel bezig met het verbeteren van ondersteuning die wij bieden binnen de verschillende regelingen. Tegelijkertijd maken we ons zorgen over knelpunten die er nog liggen, zoals o.a. de lange tijdsduur en het gebrek aan perspectief op afronding. Dit drukt zwaar op gedupeerden en ook op onze hulpverleners in de stad. Wij blijven erop aandringen dat het kabinet zorgt voor een totaaloplossing voor ouders op een zo kort mogelijke termijn. Na het onrecht dat hun is aangedaan, is het nu de hoogste tijd dat zij de draad weer op kunnen pakken met een schone lei en perspectief op de toekomst.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 november 2023 Pagina 10 van 10

Ik hoop u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam

Marjolein Moorman Wethouder Armoede en Schuldhulpverlening

Bijlagen I. Motie 403.23 van de leden Yemane cs. inzake “Erkenning in beeld” II. Motie 404.23 van de leden Yemane cs. inzake “Informele plek en regie hersteloperatie voor gedupeerde (KOT) ouders” III. Muzus rapport ‘Passend aanbod en gepaste dienstverlening’ IV. Diversion brief ‘Brede ondersteuning namens ontwikkelnetwerk Herstel’