Bijlage 0 20211102 RAADSINFORMATIEBRIEF.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 november 2021 Grondzaken en Verkeer & Vervoer Marieke van Doorninck en Egbert de Vries Grond en Ontwikkeling, Jan Straub, 06-53680227, j.straub@amsterdam.nl Verkeer en Openbare Ruimte, Nelleke Stelling, n.stelling@amsterdam.nl Programma Update 2021 van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg, Bestuursopdracht Zeeburgereiland, Notitie Reikwijdte en Detailniveau Verbinding Zeeburgereiland en HOV busverbindingen IJburg

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de voortgang van een viertal samenhangende ontwikkelingen op het gebied van bereikbaarheid en gebiedsontwikkeling aan de oostzijde van Amsterdam. Op 2 november jl. zijn de volgende documenten vastgesteld in het college: 1) de Programma Update 2021 van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg, (ter kennisname commissie MLW 25 november met uitnodiging van commissie RO) 2) de Bestuursopdracht Zeeburgereiland voor een Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland, (ter kennisname commissie RO 24 november met uitnodiging van commissie MLW) 3) de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) Verbinding Zeeburgereiland, (ter kennisname commissie MLW 25 november) en 4) de Voorkeursbesluiten (PBI2) met bijbehorende Nota’s van Uitgangspunten voor hoogwaardige busverbindingen (HOV-bussen) tussen IJburg Strandeiland en Amsterdam Bijlmer ArenA en Weesp, (ter bespreking commissie MLW 25 november). De documenten worden hieronder toegelicht.

1. Programma Update 2021 De afgelopen jaren is op het Zeeburgereiland volop gebouwd. In de Sportheldenbuurt zijn 2.500 woningen gebouwd en in de Sluisbuurt en de Baaibuurten komen de komende jaren nog eens circa 7.200 woningen bij. Ook IJburg 2 ontwikkelt verder. Centrumeiland krijgt ca. 1.500 woningen, op Strandeiland komen ca. 8.000 woningen en het toekomstige Buiteneiland maximaal 500 woningen. Naast deze woningbouwopgave is er ook ruimte voor bedrijven, kantoren, onderwijs, sport en horeca. Dit deel van de groeiende stad met stedelijke woon-werkmilieus wordt steeds drukker. De mobiliteit neemt met de groei toe en de huidige vervoersystemen kunnen die groei op termijn niet opvangen, waarmee de bereikbaarheidsopgave in relatie tot de gebiedsontwikkeling steeds urgenter wordt.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

2 november 2021 Pagina 2 van 6

Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg Met het oog hierop is in mei 2018 het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg vastgesteld door het college van B&W en het Dagelijks Bestuur van de Vervoerregio Amsterdam en met uw raad gedeeld in september 2018. Het Mobiliteitsplan omvat een integraal en samenhangend pakket aan maatregelen met als doel om het gebied nu, tijdens en na de realisatie van de gebiedsontwikkelingen bereikbaar te houden. Er wordt ingezet op openbaar vervoer, fiets, smart mobility waar het kan, en de auto waar het moet. Het maatregelenpakket is nodig om gegeven de ambities en eisen uit de verschillende Amsterdamse beleidskaders, de gebiedsontwikkeling (groei) mogelijk te maken. Adaptief Programma Bereikbaarheid Zeeburgereiland en IJburg Bij de vaststelling van het mobiliteitsplan is een ‘programmatische aanpak’ afgesproken. De doorlooptijd van het programma is lang en er kan in de tussentijd veel veranderen. Dit vraagt om jaarlijkse monitoring en indien nodig aanpassing van het maatregelenpakket. Daarnaast is afgesproken dat de raad op de hoogte wordt gehouden van de monitoringsresultaten en de eventueel daaruit voortvloeiende actualisering of herijking van het maatregelenpakket. In het voorjaar van 2021 is de tweede monitoring uitgevoerd.

Belangrijkste conclusie daarvan is dat het nu geactualiseerde maatregelenpakket zorgt voor een bereikbaar Zeeburgereiland en IJburg, met als aandachtspunt de westelijke aansluiting met de A10. Voortgangsrapportage en financieel perspectief Samen met de lopende onderzoeken in de projecten, recente ontwikkelingen zoals het advies van de commissie D’Hooghe, corona en ontwikkeling deelmobiliteit, levert dit een update van de stand van zaken van alle maatregelen, de gebiedsontwikkeling, de planning en de globale kostenraming. In de Programma Update 2021 (bijlage 1) wordt de voortgang integraal beschreven. In de voortgangsrapportage staan o.a. de projectresultaten met betrekking tot de IJtram, voorstellen voor het verbeteren van de fietsbereikbaarheid, maatregelen op het gebied van het openbaar vervoer en de autoluw maatregel om enkele straten naar 30 km/u te brengen. Het geactualiseerde maatregelenpakket 2021 is weergeven op de maatregelenkaart (bijlage 3). In het geactualiseerde Financieel Perspectief (bijlage 2) vindt u een overzicht van globale kostenramingen en mogelijke dekking per project en voor het programma als geheel. De concept begroting 2022 maakt duidelijk dat er t/m 2025 vanuit de investeringsruimte Algemene Middelen en het Stedelijk Mobiliteitsfonds beperkte middelen zijn om te investeren in (grote) projecten. Ook voor de periode daarna is veel onzeker.

Voor wat betreft het Stedelijk Mobiliteitsfonds zijn de eerder toegekende planvoorbereidingsbudgetten t/m 2025 gehandhaafd voor onder andere de Cruciale Mijl en de HOV-bussen Amsterdam Bijlmer Arena en Weesp, daarnaast is dekking meerjarig geprogrammeerd uit het Vereveningsfonds of GREX-en, en cofinanciering van de Vervoerregio Amsterdam. Voor het project IJtram is dekking voor de uitvoering voorzien uit het Vereveningsfonds of GREX-en en cofinanciering van de Vervoerregio Amsterdam. De benodigde planvorming voor de eerstvolgende PBI-fases van de grote projecten kan op deze wijze doorgang vinden. Per project wordt aan u, wanneer aan de orde, een investerings- en kredietbesluit voorgelegd.

2. Bestuursopdracht Zeeburgereiland Drie majeure bereikbaarheidsprojecten, project ‘Cruciale Mijl IJburglaan’, de ‘Tramstalling’ en de ‘Verbinding Zeeburgereiland’ hangen sterk samen met elkaar en de ruimtelijke opgave voor het Zeeburgereiland. In bestuurlijk overleg 14 juni 2021 met stadsdeel Oost en de Vervoerregio

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

2 november 2021 Pagina 3 van 6

Amsterdam hebben wij gezien de complexiteit, het financiële beslag en de onderlinge samenhang gevraagd om een bestuursopdracht die zich richt op de integrale gebiedsontwikkeling en bereikbaarheidsmaatregelen op het Zeeburgereiland tot een ‘complete stad’. De Bestuursopdracht Zeeburgereiland (bijlage 4 en de toelichting daarop bijlage 5) is een aanvulling van de startnotitie Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland, die u ter kennisname heeft ontvangen in februari 2020. Met deze opdracht wordt het Ruimtelijk Kader opgesteld dat richting geeft aan de urgente ruimtelijke opgaven van het Zeeburgereiland en de bereikbaarheidsopgaven van het Zeeburgereiland en IJburg op zowel korte als middellange termijn. Voor het Zeeburgereiland wordt gewerkt aan (de voorbereiding van) planproducten voor gebiedsontwikkeling en infrastructuur, en is er aandacht voor korte termijn-ingrepen voor doorstroming (langzaam) verkeer, leefbaarheid en groen. Eerste bevindingen scenario’s ‘Cruciale Mijl’ IJburglaan Voor de verbetering en instandhouding van de bereikbaarheid van Zeeburgereiland en IJburg voor fiets, OV en auto zijn scenariostudies uitgevoerd naar mogelijke ingrepen op en rond de IJburglaan op het traject tussen de Piet Heintunnel en Steigereiland. Dit traject wordt de cruciale mijl genoemd. Een samenvatting van deze scenariostudies is opgenomen in de bijlages (bijlage 6).

Een eerste tussenstand is dat de scenario’s 3 en 4 zijn afgevallen vanwege kosten of relatief beperkte meerwaarde. Als onderdeel van de Bestuursopdracht zal verder gewerkt worden aan de scenario’s 1 en 2 alsmede aan later toegevoegde scenario’s 1Min en Nul-Plus. Behalve eindbeelden, zal ook gewerkt worden aan faseringen waardoor ingrepen en investeringen over een langere periode kunnen worden uitgesmeerd. In de technische sessie kan hierop meer toelichting gegeven worden. De scenario’s van de Cruciale Mijl hangen samen met de bereikbaarheid en de locatie van de tramstalling. Een mogelijke toekomstige extra tramverbinding via de Amsterdamsebrug maakt een (andere) inpassing van de huidige tramstalling in combinatie met de gebiedsontwikkeling op het eiland, noodzakelijk. Diverse locaties zijn hiervoor onderzocht (bijlage 7). Bij de uitwerking van de scenario’s voor het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland komt de inpassing van de tramstalling verder aan de orde Planproducten De bestuursopdracht levert diverse planproducten op die betrekking hebben op de Cruciale Mijl IJburglaan, de Tramstalling, Verbinding Zeeburgereiland, deelgebied Baaibuurt West, deelgebied Oostpunt, een mobiliteitshub, masterplan kabels en leidingen, korte termijn maatregelen (langzaam) verkeer, leefbaarheid en vergroening en alternatieve locaties voor de kermisexploitanten.

Vanaf het najaar 2022 worden deze aan het college en/of de gemeenteraad voorgelegd.

3. Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) Verbinding Zeeburgereiland Het project Verbinding Zeeburgereiland richt zich op het tijdig verbeteren van de ontsluiting voor het openbaar vervoer van en naar Zeeburgereiland en voor fietsers op het uitbreiden van de capaciteit op de bestaande fietsroute via de Amsterdamsebrug. Door de geplande ontwikkelingen voor Zeeburgereiland en IJburg en de daaruit voortvloeiende toename van het aantal reizigers nemen de mobiliteitsknelpunten in de toekomst verder toe. Naast de beschikbare capaciteit is de robuustheid van het OV- en fietsnetwerk een knelpunt. De IJtram zorgt voor een snelle en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

2 november 2021 Pagina 4 van 6

frequente verbinding met Amsterdam Centraal. Als de IJtram uitvalt zijn er echter geen alternatieve OV-verbindingen beschikbaar die de vervoervraag voldoende kunnen opvangen. Notitie Reikwijdte en Detailniveau In het kader van project Verbinding Zeeburgereiland is een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) opgesteld (bijlage 8) die als doel heeft om het initiatief (het project) en het te volgen proces kenbaar te maken. In de NRD worden probleemanalyse, doelstellingen en de mogelijke oplossingsrichtingen beschreven. Ook de eerste afweging van de veelheid van oplossingsrichtingen tot de meest kansrijke oplossingen en inzicht over de manier om te komen tot één oplossing voor het probleem; de Nota van Uitgangspunten en het voorkeursalternatief. Het aan het einde van PBI 2 vast te stellen voorkeursalternatief middels een Voorkeursbesluit kan bestaan uit een combinatie van meerdere varianten om zo de positieve onderdelen uit de varianten zo goed mogelijk te benutten. Ook kan er binnen het voorkeursalternatief sprake zijn van een gefaseerde ontwikkeling waar bijvoorbeeld eerst wordt ingezet op buslijnen – al dan niet gecombineerd met een verbeterde of nieuwe fietsverbinding op de route via de Amsterdamsebrug en later aanvullend een tramlijn.

Voor de afweging van de meest kansrijke alternatieven tot het Voorkeursbesluit (PBI 2), worden diverse in de NRD genoemde beoordelingscriteria gebruikt. Inspraak Het college heeft op 2 november jl. de NRD Verbinding Zeeburgereiland vrijgegeven voor inspraak. De inspraakreacties op de NRD kunnen leiden tot aanpassingen in de overgebleven alternatieven of varianten, maar ook in het proces (beoordelingscriteria) om te komen tot een voorkeursalternatief. Het Voorkeursbesluit is voorzien eind 2022. De inspraakreacties, adviezen van stadsdelen en Commissie m.e.r. worden verwerkt in een Nota van Beantwoording (NvB) en indien van toepassing in de definitieve NRD. Meer fietsers op de Amsterdamsebrug De maatregel uit het mobiliteitsplan ‘Fietsverbinding Oost’ is in de vorm van een vaste oeververbinding (een brug of tunnel) komen te vervallen. Uit onderzoeken is geconcludeerd dat een fietsbrug, die voldoet aan de nautische randvoorwaarden, stedenbouwkundig en verkeerskundig niet goed inpasbaar is. Ook de Adviescommissie Oeververbindingen Rijkswateren Amsterdam (commissie D’Hooghe) adviseert op basis van nautische en stedenbouwkundige argumenten om geen vaste oeververbinding tussen Sluisbuurt en Sporenburg te maken. Zij adviseren de fietsbereikbaarheid te faciliteren met het opwaarderen van de Amsterdamsebrug en een pontverbinding tussen de Sluisbuurt en het Oostelijk Havengebied.

Met het omarmen van het advies D’Hooghe zal met name de, onder de huidige omstandigheden al onder druk staande, fietsroute naar het Centrum via de Amsterdamsebrug de komende jaren fors drukker worden. M.e.r.- procedure De m.e.r.(milieueffectrapportage)-procedure is een verplicht te volgen procedure wanneer in de Wet Milieubeheer beschreven activiteiten of ingrepen, significante effecten hebben op de omgeving. Op dit moment lijkt dit voor dit project nog niet direct aan de orde te zijn. Toch is ervoor gekozen om de m.e.r.-procedure te starten. Enerzijds omdat de kans groot is dat, bijvoorbeeld door het overschrijden van de stikstofdepositiegrens, er op termijn alsnog een m.e.r.procedure vereist is. Daarnaast geldt dat de Algemene Wet Bestuursrecht vereist dat besluiten zorgvuldig en gemotiveerd worden genomen. De m.e.r.-procedure biedt extra rechtszekerheid omdat het bestaat uit herkenbare stappen in een transparant en herleidbaar proces en biedt de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

2 november 2021 Pagina 5 van 6

mogelijkheid om de onafhankelijke Commissie m.e.r. ter borging van de kwaliteit van uitgevoerde onderzoeken te vragen een advies te geven.

4. Voorkeursbesluit en Nota van Uitgangspunten hoogwaardige busverbindingen (HOV-bussen) tussen IJburg Strandeiland - Amsterdam Bijlmer ArenA en IJburg – Weesp IJburg Strandeiland is in de toekomst aan twee kanten ontsloten per openbaar vervoer. In westelijke richting, richting het centrum, zal de nog te verlengen IJtram hiertoe dienstdoen. In oostelijke en zuidelijke richting is een tweetal hoogwaardige busverbindingen (HOV-bussen) voorzien; één richting station Amsterdam Bijlmer ArenA en één richting station Weesp. Beide buslijnen maken onderdeel uit van het maatregelenpakket van het Mobiliteitsplan Zeeburgereiland en IJburg (2018). Beoogde start van de exploitaties is voorzien in 2024/2025. Reeds in 2009 heeft de gemeente een Nota van Uitgangspunten vastgesteld en een Voorkeursbesluit genomen voor de ‘Zuidtangent Oost’, in feite de voorloper van de hoogwaardige busverbindingen. Vanwege de economische crisis die hierna volgde werd de realisatie van IJburg Strandeiland en daarmee ook de Zuidtangent Oost voor onbepaalde tijd stilgelegd. De nu voorliggende Nota’s van Uitgangspunten vormen in wezen een doorstart van de toenmalige Zuidtangent Oost. Ze bevatten de voorkeursroute voor deze HOV-busverbindingen en tevens twee overgebleven locaties voor de eind- en laadpuntvoorziening.

Ook bevatten ze een eerste inschatting van de investeringskosten en worden de benodigde voorbereidingskredieten voor het vervolg vastgesteld. Na de vaststelling van de Nota’s van Uitgangpunten van beide busverbindingen middels Voorkeursbesluiten starten de vervolgfasen (PBI-fase 3 en 4). Voor de busverbinding IJburg – Weesp worden de twee overgebleven route alternatieven in het vervolg samen met Weesp onderzocht en wordt een keuze gemaakt voor één alternatief. Beide Voorkeursbesluiten met bijbehorende Nota’s van Uitgangspunten zijn separaat ter bespreking geagendeerd in de raadscommissie MLW van 25 november.

5. Technische sessie We hopen u een duidelijk beeld te hebben geschetst van de vier samenhangende ontwikkelingen op het gebied van bereikbaarheid en gebiedsontwikkeling aan de oostzijde van Amsterdam. Het college biedt u een technisch sessie aan om een en ander inhoudelijk verder toe te lichten op woensdag 17 november van 16.00 – 17.30 uur.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

2 november 2021 Pagina 6 van 6

Aanmelden voor de technische sessie kan per mail via bereikbaarzeeburgereilandijburg@amsterdam.nl.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Programma Update 2021, voortgangsrapportage 2. Geheim Financieel Perspectief 2021 3. Maatregelenkaart bij Programma Update 2021 4. Bestuursopdracht Zeeburgereiland 5. Toelichting op Bestuursopdracht Zeeburgereiland 6. Samenvattingsnotitie Cruciale Mijl IJburglaan 7. Samenvatting Effectenstudie Tramstalling Zeeburgereiland 8. Notitie Reikwijdte en Detailniveau Verbinding Zeeburgereiland

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl