Document · PDF

Bestuursrapportage 2024 Maatschappelijke ondersteuning Amsterdam.pdf

Raadscommissie Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding 2 juli 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Bestuursrapportage 2024 Maatschappelijke ondersteuning Amsterdam (VN2025-008512)14.892 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestuursrapportage 2024

Maatschappelijke ondersteuning Amsterdam Vastgesteld door het college van B en W op 13 mei 2025

Jeugd en Zorg en Diversiteit afdeling Zorg – 2025

Missie: Kwetsbare Amsterdammers helpen om zo lang mogelijk zelfstandig en veilig te leven en te participeren in de samenleving.

Visual voorpagina: Design Firm voor de gemeente Amsterdam. De afbeelding op de voorzijde laat zien dat de Wmo producten niet op zich staan, maar in lijn zijn met overig aanbod in de zorg, ondersteuning, welzijn en medische zorg. Ze zijn voor de Amsterdammer op een heldere manier toegankelijk en beschikbaar.

Inhoudsopgave Inleiding Samenvatting

1. Wmo-voorzieningen Aanvullende Individuele ondersteuning Dagbesteding Huiselijk geweld, Veilig thuis en kindermishandeling Hulp bij het huishouden Informele zorg: mantelzorg, vrijwillige inzet en eenzaamheid Logeeropvang

Cliëntondersteuning over (jeugd)zorg, welzijn, wonen, participatie en inkomen Begeleid Thuis en Beschermd Verblijf Vervoersvoorzieningen Woonvoorzieningen Aanvullend openbaar vervoer Ouderen Aanpak personen met onbegrepen gedrag

Buurtteams Sociale Basis Toezicht op de Wmo

2. Toegang Indicatie-advisering

3. Cliëntervaringen

Bijlage:

Totaaloverzicht klachten, bezwaar en beroep

Inleiding Met de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 voorziet de gemeente Amsterdam in aanvullende individuele ondersteuning, dagbesteding, buurtteams, logeeropvang en beschermd wonen. Voor 2015 was de gemeente reeds verantwoordelijk voor woon- en vervoersvoorzieningen, rolstoelen, hulp bij het huishouden en opvang. Bij elkaar vormen ze het Amsterdams Zorgstelsel. Hiertoe behoren ook de sociale basis, mantelzorg- en cliëntondersteuning. In de bestuursrapportages maatschappelijke ondersteuning Amsterdam brengt het college eenmaal per jaar verslag uit over de ontwikkelingen binnen het Amsterdams zorgstelsel voor volwassenen. Voor u ligt de rapportage over heel 2024, met daarin de belangrijkste feiten en cijfers. Waar mogelijk is een vergelijking opgenomen met de voorgaande jaren om een beeld te geven van mogelijke trends. Vanaf volgend jaar zal in de definitie van de cijfers worden overgestapt van unieke, naar gemiddelde cliënten om zo aan te sluiten bij het Jaarverslag. Dit jaar is hier voor enkele voorzieningen al een eerste stap in gezet. Het doel van de Wmo is om kwetsbare Amsterdammers te helpen zo lang mogelijk zelfstandig te leven en te participeren in de samenleving. De centrale stad, stadsdelen, maatschappelijke partners en de Amsterdammers dragen allen bij aan het bereiken van dit doel.

Leeswijzer Deze rapportage bevat informatie over het Amsterdamse Wmo-beleid in 2024 aan de hand van de volgende vierdeling: 1. Wmo-voorzieningen 2. Toegang 3. Cliëntervaringen In de bijlage ziet u een overzicht van het aantal klachten, bezwaren en beroepen.

Samenvatting Uitvoering Wmo 2015 Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het brede terrein van de zelfredzaamheid en participatie. Binnen het kader van de Wmo 2015 voorziet de gemeente Amsterdam daartoe in aanvullende individuele ondersteuning, dagbesteding, logeeropvang, opvang, woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en hulp bij het huishouden. Op deze manier biedt zij hulp en ondersteuning aan Amsterdammers die dat nodig hebben. De gemeente Amsterdam zoekt daarbij zorgvuldig naar de balans tussen de verantwoordelijkheid van inwoners zelf en de verantwoordelijkheid van de gemeente om hen daarbij te ondersteunen. Voorkomen of vroegtijdig signaleren van problemen blijft de beste hulp. Lukt dat niet dan biedt de gemeente specialistische hulp en ondersteuning. De gemeente ziet er voorts op toe op de toekomstbestendigheid van het Amsterdams zorgstelsel, opdat het ook op termijn houdbaar en betaalbaar blijft.

Samenvatting In 2024 is de nieuwe aanbesteding voor woonruimte aanpassingen gepubliceerd en aan drie aanbieders gegund. Ook is de nieuwe aanbesteding voor trapliften voorbereid. Dagbesteding is in 2024 verder gegaan met de ontwikkelopgave op Inloop dagbesteding en Meewerken plus. Middels een herverdeling van de beschikbare dagbestedingsplekken is toegewerkt naar een betere verdeling van de plekken onder zorgaanbieders en is de groei in het aantal cliënten hersteld. Bij Veilig Thuis is er een hoge doorlooptijd bij de veiligheidsbeoordeling, wat te maken heeft met stagnatie in de uitstroom. Ook in 2024 bleef de druk op de opvang van slachtoffers van Huiselijk Geweld en Kindermishandeling bij het Oranje Huis van de Blijf Groep groot. Naar verwachting zal de oplevering van het tweede Oranjehuis het derde kwartaal van 2027 plaatsvinden. Voor vervoersvoorzieningen hebben alle leveranciers gewerkt aan de verbetering van de leveringen en reparaties die onder druk hebben gestaan en gekeken naar de rol van het klantperspectief in de dienstverlening. Bij de buurtteams is er onder andere geïnvesteerd in de Amsterdamse Maatwerkmethode en inzet van ervaringsdeskundigheid, versteviging van de samenwerking met partners binnen en buiten het sociaal domein en is een buurtteam geopend in Weesp.

Voor de aanpak personen met onbegrepen gedrag hebben in 2024 drie trajecten plaatsgevonden met als uitkomst het realiseren van verschillende voorzieningen, een pilot en versterking van de aanpak van veelplegers. Binnen de informele zorg zijn voor mantelzorg voor de periode 2023-2026 en voor eenzaamheid voor 2023-2025 SPUK GALA middelen beschikbaar gesteld. Verder is het Actieplan Mantelzorgondersteuning Amsterdam 2024-2029 vastgesteld en is voor eenzaamheid het Impulsplan Amsterdam Verbindt opgesteld. Personeelstekort, wachtlijsten en wachttijden speelden ook in 2024 voor bij enkele voorzieningen. Bij hulp bij het huishouden is het aantal cliënten dat wordt geholpen wederom toegenomen, maar door de gegroeide vraag is de wachtlijst niet of nauwelijks afgenomen. De wachttijd is enigszins teruggedrongen. Bij Begeleid Thuis neemt het aantal wachtenden toe. Er lopen gesprekken met de betrokken partijen hierover. Bij de buurtteams was er een lichte toename in de wachttijd voor ondersteuning, onder andere door de hersteloperatie van het kinderopvangtoeslagschandaal en de budgetten van de buurtteams welke onder druk staan. De hersteloperatie drukte op de capaciteit voor regulier buurtteamwerk. Eind 2024 is er een nieuwe wet aangenomen die beoogt deze wachtlijsten te verminderen en de doorloop van de aanpak te verkorten.

Sinds 2025 is ook de financiering van de werkzaamheden voor de hersteloperatie aangepast zodat de daadwerkelijke kosten gefinancierd worden en de inzet niet meer ten koste kan gaan van andere werkzaamheden. De budgetten van de buurtteams staan onder druk, wat investeren in de buurtteams soms bemoeilijkt. Voor Aanvullende individuele ondersteuning zijn er in 2024 ongeveer 100 cliënten meer begeleid dan afgesproken met de aanbieders, voornamelijk bij het perceel autisme stoornis spectrum (ASS). Het personeelstekort op het perceel licht verstandelijk beperkt (LVB) is weggewerkt. Er is een (lichte) groei in het aantal cliënten te zien bij de voorzieningen Aanvullende individuele ondersteuning, hulp bij het huishouden, logeeropvang het aantal Amsterdammers dat in begeleiding was bij het buurtteam en bij het aantal pashouders en ritten met aanvullend openbaar vervoer. Het aantal Amsterdammers dat in begeleiding is bij de buurtteams is licht toegenomen. Bij de buurtteams waren ouderen in 2024 een snel stijgende groep. Bij het Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland was er ook een toename van 20% in hulp- en adviesvragen.

1. Wmo-voorzieningen

AIO wordt geboden aan zelfstandig thuis wonende Amsterdammers die beperkingen ervaren bij zelfstandig functioneren en het kunnen deelnemen aan de samenleving, of zonder de ondersteuning risico lopen om hun zelfredzaamheid te verliezen. Het is aanvullend op de ondersteuning van het buurtteam. De ondersteuning is vaak specialistisch van aard en/of er is vanwege de aard van de beperking een beperkte schaal in de stad.

Aanvullende Individuele onder steuning (AIO)

Instroom/uitstroom: de beweging naar de voorkant Aanbieders AIO, Begeleid Thuis zonder wooncomponent en buurtteams bieden samen alle individuele Wmo-ondersteuning die vóór 1 april 2021 (de start van het buurtteamstelsel) ‘Ambulante Ondersteuning’ werd genoemd. Wachttijden Op basis van het beschikbare budget kunnen maximaal gemiddeld 1600 cliënten per jaar begeleid worden. Met name bij de twee aanbieders die Amsterdammers ondersteunen met problematiek binnen het autisme stoornis spectrum (ASS), zijn de wachttijden in 2024 verder opgelopen. Enerzijds door een hogere vraag en anderzijds doordat aanbieders moeilijk kunnen afschalen naar de buurtteams. De toename van de vraag kan verschillende oorzaken hebben: • Naarmate autisme bekender wordt, is er meer bewustzijn van vroege tekenen van de stoornis, wat leidt tot meer mensen die om screenings vragen, meer identificatie van autismespectrumstoornis en meer beroep op behandeling en begeleiding. • Niet iedereen met diagnose ASS die doorverwezen wordt naar de specialistische aanbieders heeft ook specialistische Wmo-ondersteuning nodig.

AIO-aanbieders zoeken samen met de buurtteams, het Expertisenetwerk Autisme en de gemeente naar oplossingen zoals: • Het beperken van de instroom naar de gespecialiseerde aanbieders en het bevorderen van de uitstroom naar de buurtteams door kennisoverdracht (zie ook onder ‘ontwikkelopgaven’) • Alternatieve begeleidingsvormen toepassen zoals individuele begeleiding in een groep en digitale hulpmiddelen Aantal cliënten In 2024 zijn er ongeveer 100 cliënten meer begeleid dan afgesproken met de aanbieders, voornamelijk bij het perceel Autisme. Het personeelstekort op het perceel licht verstandelijk beperkt (LVB) is weggewerkt. Het aantal persoonsgebonden budgetten (PGB's) is ten opzichte van 2023 licht gestegen. Het aantal wachtenden was aan het eind van het jaar 196 waarvan het grootste deel bij het perceel Autisme (104).

Ontwikkelopgaven AIO-aanbieders hebben de opdracht om nauw samen te werken met elkaar en met de buurtteams en de consultatiefunctie vorm te geven. Bedoeling hiervan is dat de aanbieders zoveel mogelijk met elkaar en de buurtteams vraagstukken als wachttijden; vergroten kennis-en handelingsbekwaamheid; langdurige ondersteuning; personeelstekorten etc. oppakken en creatieve en kwalitatieve oplossingen bedenken. Aanbieders en buurtteams hebben de opdracht om in 2025 nog meer samen op te trekken om te zorgen dat buurtteams de ondersteuning van Amsterdammers zo snel mogelijk weer kunnen overnemen van de gespecialiseerde aanbieders. Alleen met uitstroom bij de gespecialiseerde aanbieders is instroom mogelijk.

Dagbesteding wordt geboden aan Amsterdammers die als gevolg van een beperking of specifieke omstandigheid onvoldoende zelfredzaam zijn op het gebied van een zinvolle invulling van de dag, het hebben van sociale contacten en maatschappelijke deelname. Dagbesteding bestaat uit een veelheid van activiteiten in groepsverband, zoals sociale, creatieve, sportieve en werk gerelateerde activiteiten.

Dagbesteding

In 2024 voerden 25 gecontracteerde aanbieders dagbesteding uit. Dagbesteding bestaat uit 4 diensten met elk een eigen karakter en resultaten: Inloop: laagdrempelige inloop voor een zinvolle daginvulling; Meedoen: ondersteuning bij de opbouw en onderhoud van sociale contacten, creatieve of sportieve activiteiten; Meewerken: verrichten van zingevende activiteiten en aanleren van vaardigheden; Meewerken plus: arbeidsmatige dagbesteding met extra begeleiding en met als doel uitstromen naar betaald werk. Aantal cliënten De trend van de afgelopen jaren was dat de uitstroom groter was dan de instroom van cliënten, wat een afname in totaal aantal cliënten betekende. In 2024 is de groei in het aantal cliënten hersteld. Dit komt doordat er middels een herverdeling van de beschikbare dagbestedingsplekken is toegewerkt naar een betere verdeling van de plekken onder zorggaanbieders, waarbij zorgaanbieders meer ruimte krijgen om te groeien. Dit leidt tot een toename in het aantal cliënten in de dagbesteding. Het aantal Pgb's is ten opzichte van 2023 licht toegenomen. In 2024 is het aantal cliënten dagbesteding minder geweest dan ingekocht, daarom zijn niet alle middelen besteed. Ontwikkelopgaven: Inloop en Meewerken plus In 2024 is verder gegaan met 2 ontwikkelopgaven.

De ontwikkelopgave op Inloop dagbesteding gaat over het versterken van de samenwerking van gecontracteerde zorgaanbieders dagbesteding en welzijnsaanbieders van de sociale basis, om te onderzoeken of de inloop ondergebracht moet worden in de sociale basis. In 2024 is verder gegaan met gezamenlijke werkgroepen om de samenwerking te versterken en om input op te halen. Er is een start gemaakt met het bespreken van de opdracht en bijbehorende voorwaarden met betrokken partners. De belangrijkste voorwaarde is het zo veel mogelijk behouden van zorgcontinuïteit. De ontwikkelopgave op Meewerken plus gaat over doorstroom van cliënten in de dagbesteding naar betaald werk. Het doel is, in samenwerking met WPI, meer cliënten extra begeleiding te bieden met de mogelijkheid om uit te stromen naar betaald werk. In 2024 is vormgegeven hoe de opdracht en de samenwerking tussen zorgaanbieder en WPI eruit ziet. Zorgaanbieders en WPI-medewerkers bespreken de ontwikkeling van de cliënten op individueel niveau, om hen zo goed mogelijk te begeleiden naar een volgende stap naar betaald werk.

Toegang tot dagbesteding De buurtteams zijn aangemerkt als regievoerder van cliënten dagbesteding. De ontwikkeling waarin het buurteam de regie krijgt in de toegang tot dagbesteding is voortgezet in 2024. Eind 2024 is de administratie dagbesteding voor het overgrote deel overgegaan naar de buurtteams. Hiernaast zijn er grote stappen gezet in de samenwerking van zorgaanbieders met buurtteams. Werkprocessen zijn verbeterd en er zijn kennis- en kennismakingssessies geweest met aanbieders, buurtteam-medewerkers en klantbegeleiders van WPI.

Deze cijfers zijn exclusief inloopdagbesteding. De unieke telling houden we aan om dit aantal te kunnen vergelijken met voorgaande jaren. Om te kunnen sturen op afspraken met zorgaanbieders kijken we naar gemiddelde aantallen.

Veilig Thuis heeft de taak advies te geven bij (vermoedens van) huiselijk geweld en kindermishandeling. Ze beoordeelt de meldingen en geleidt door naar hulpverlening. Het Centrum Seksueel Geweld AmsterdamAmstelland (CSG) biedt professionele hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt. Het CSG verzorgt ook voorlichting en scholing in samenwerking met het Steunpunt Seksueel Geweld.

Huiselijk geweld en kindermishandeling -1-

Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, Seksueel Geweld en Opvang van slachtoffers In 2024 zijn er 9.951 meldingen en 5.383 adviesvragen geregistreerd bij Veilig Thuis Amsterdam-Amstelland. Deze aantallen zijn vergelijkbaar met die van 2023. Bij meer dan de helft van het aantal meldingen over huishoudens met kinderen is er sprake van (een vermoeden van) kindermishandeling. Veilig Thuis krijgt huishoudens na inzet van Veilig Thuis moeilijk overgedragen naar passende vervolghulp. In 2024 zijn de overdrachten naar het lokale team in Amsterdam iets gestegen. Doorlooptijden Veilig Thuis richt zich momenteel op het verkrijgen van zicht op veiligheid van de wachtenden en maken vorderingen op het wegwerken van de werkvoorraad. In 2024 is het gemiddeld aantal dagen tot het besluit van de veiligheidsbeoordeling 34,8 dagen. In 2023 was dit nog 16,5 dagen. Van iedere melding wordt binnen twee uur beoordeeld of er een vermoeden is van acute onveiligheid, zo ja dan wordt er direct geacteerd. Van meldingen wordt op het moment van het nemen van een besluit de doorlooptijd berekend. Het wegwerken van lang wachtende meldingen zorgt dat het aantal werkdagen tot de veiligheidsbeoordeling oploopt. De hoge doorlooptijd van de hele veiligheidsbeoordeling over meldingen die niet als acuut of urgent worden beoordeeld heeft te maken met stagnatie in de uitstroom.

Veilig Thuis krijgt huishoudens na inzet moeilijk overgedragen naar passende vervolghulp. De extra inzet die medewerkers voor de overdracht verrichten gaat ten koste van het behandelen van nieuwe meldingen.

De wettelijke termijn van de dienst Voorwaarden & Vervolg en de dienst Onderzoek is 10 weken vanaf de veiligheidsbeoordeling tot de afronding van de dienst. Het gemiddeld aantal weken van de veiligheidsbeoordeling tot het afsluiten van de dienst is in 2024 toegenomen ten opzichte van de voorgaande jaren. Deze stijging is zichtbaar vanaf 2021. Medewerkers ervaren dat het steeds moeilijker is om huishoudens over te dragen en daarmee diensten af te ronden. In situaties van vermoedens van acute onveiligheid of urgente situaties worden de doorlooptijden goed gehaald. Het aantal diensten dat binnen de wettelijke termijn van 10 weken wordt afgerond is hierdoor minimaal gedaald ten opzichte van 2023. Daarmee ligt er een grote urgentie op het maken en implementeren van een doorstroomplan

Percentage veiligheidsbeoordeling binnen de wettelijke termijn (5 werkdagen)

Huiselijk geweld en kindermishande ling -2-

Seksueel Geweld Het Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland ontving in 2024 in totaal 1390 hulp- en adviesvragen. Dit is een stijging van bijna 20% ten opzichte van vorig jaar (1161). In 2024 waren er twee ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op het aantal slachtoffers dat hulp of advies zoekt na een nare seksuele ervaring. Op 1 juli 2024 ging de Wet Seksuele Misdrijven in werking, hierbij zijn waarin meer vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag strafbaar geworden en heeft het nagaan van wederzijdse instemming een centrale rol gekregen. Daarnaast opende op 21 oktober 2024 een fysieke locatie van het Centrum Seksueel Geweld aan de Elisabeth Wolfstraat 4. Fysieke locatie voor hulp aan slachtoffers van seksueel geweld Burgemeester Halsema nam begin 2023 initiatief voor een locatie waar slachtoffers van seksueel geweld toe kunnen komen voor hulp en advies. Op 18 december 2023 stemde het bestuur van de Gemeenschappelijke regeling GGD Amsterdam-Amstelland in met de realisatie van de fysieke locatie, welke op 21 oktober 2024 feestelijk geopend werd met speeches van onder andere burgemeester Halsema en wethouder Scholtes. Op deze fysieke locatie werken professionals van verschillende disciplines samen, waardoor op een laagdrempelige manier multidisciplinaire zorg wordt geboden aan slachtoffers van seksueel geweld.

Het bieden van deze hulp is van meerwaarde voor zowel slachtoffers, als hulpverleners. Gemiddeld bezochten sinds de opening ongeveer 10 slachtoffers per week het CSG. De meesten nemen eerst telefonisch contact op voordat ze een afspraak inplannen. In de laatste maanden van 2024 zijn er ook verschillende slachtoffers onaangekondigd langsgekomen. De eerste reacties zijn positief, slachtoffers geven bijvoorbeeld aan het fijn te vinden om een fysieke afspraak op het CSG in te plannen na telefonisch contact. Ook is het voor slachtoffers prettig om voor of na een aangifte een casemanager te kunnen spreken. Blijvend Veilig In 2024 is in Amsterdam(-Amstelland) na een pilotfase van 3,5 jaar gestart met de verbreding van het regionaal veiligheidsteam Blijvend Veilig. In geheel Amsterdam-Noord en Uithoorn is de nieuwe beschermingsaanpak ingevoerd, in plaats van de oude geschotte werkwijze. Alle nieuwe huishoudens, met of zonder kinderen werden door integraal werkende professionals van Veilig Thuis en Jeugdbescherming Regio Amsterdam begeleid en niet overgedragen. In een groot aantal gevallen bleef het lokaal team zelf het eerste aanspreekpunt en sloot de veiligheidsexpert van Blijvend Veilig aan als diens expertise noodzakelijk was. De huishoudens die Blijvend Veilig begeleidde voelden zich gezien en gehoord en waren tevreden.

Het verzorgen van voldoende randvoorwaarden was als vooroplopende proeftuin geen eenvoudige opgave en vroeg op alle niveaus veel aandacht om het juridisch mogelijk te maken. Dat is in 2024 maar ten dele gelukt.

Opvang van slachtoffers De capaciteit in de opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling, bij het Oranje Huis van Blijf Groep, staat al meerdere jaren onder druk. Ook in 2024 bleef de druk op de opvang groot. De meeste residentiële opvang vindt plaats in het Oranje Huis zelf, maar Blijf Groep heeft ook een aantal appartementen (satelliet woningen) in de stad. Deze werkwijze is, gezien de veiligheid, niet altijd wenselijk. Wanneer het tweede Oranjehuis gereed is, worden deze satellietwoningen opgegeven en zal alle opvang plaatsvinden in de Oranjehuizen. Het tweede Oranjehuis zou gereed zijn in 2026, maar vanwege leidingen die verplaatst moeten worden en Netbeheerder Liander die dit pas volgend jaar kan verleggen, is de verwachting nu dat oplevering in Q3 2027 zal plaatsvinden. In 2024 is er op piekmomenten soms uitgeweken naar een hotelkamer.

De Wmo en de Jeugdwet stellen de gemeente verantwoordelijk voor de (preventieve) aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en het organiseren van specialistische (jeugd)hulp en (vrouwen)opvang. De gemeente houdt toezicht op het invoeren en naleven van de verplichte Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling door beroepskrachten. De gemeente is ook verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet tijdelijk huisverbod.

Huiselijk geweld en kindermishandeling -3-

Integrale aanpak voor plegers HGKM en seksueel geweld Regioplan heeft in maart 2024 het rapport over de integrale plegeraanpak HGKM en SG afgerond. Vanaf 2024 werken de Amsterdam-Amstelland gemeenten samen aan een integrale plegeraanpak, waarin onder andere de aanbevelingen uit het rapport een plek krijgen. Een aantal van de aanbevelingen is al in gang gezet, zo vindt in 2024 de eerste bijeenkomst van en voor plegers plaats en zijn er sociale kaarten opgesteld van hulpaanbod voor plegers van HGKM en van SG. Intieme terreur en femicide Intieme terreur is een ernstige vorm van huiselijk geweld, die helaas niet vaak herkend wordt. Zo zetten we in op het benoemen van de aard van het geweld, het versterken van de bewustwording in de samenleving en de vergroting van de bewustwording van professionals. Om de impact van femicide breed onder de aandacht van de Amsterdammers te brengen stond de rondreizende tentoonstelling Femicide in mei 2024 drie weken in Amsterdam Nieuw-West en van eind augustus tot half september 2024 op het Museumplein. Naast de tentoonstelling zijn er andere activiteiten georganiseerd, zoals een lezing en een panelgesprek met ervaringsdeskundigen, voor formele en informele partners.

Hulp bij het huishouden (Hbh) is het geheel of gedeeltelijk overnemen van huishoudelijke activiteiten. Deze ondersteuning wordt aangeboden aan Amsterdammers die door ouderdom of een beperking hun huishouden niet of niet helemaal zelf kunnen uitvoeren.

Hulp bij het huishouden -1-

Aantal cliënten en wachtlijst In 2024 kregen gemiddeld ongeveer 11.360 cliënten per maand huishoudelijke ondersteuning, geleidelijk oplopend van 11.054 aan het begin van het jaar naar ongeveer 11.600 aan het eind van het jaar. Het aantal unieke cliënten over het hele jaar heen laat een vergelijkbare stijging zien, van 13.335 naar 13.904. Hierdoor zijn de kosten uiteraard ook gestegen. De wachtlijst is ondanks de toename van het aantal cliënten dat hulp kreeg niet of nauwelijks verminderd, van ongeveer 1.500 cliënten gedurende heel vorig jaar naar 1.433 cliënten eind 2024. Afgezien van enkele tientallen cliënten die vooral op eigen verzoek langer wachten is de wachttijd enigszins teruggedrongen van ongeveer 16 maanden naar 9 à 15 maanden in de verschillende stadsdelen: in NieuwWest 15 maanden, in Centrum, Zuid en Oost 14 maanden, in West 13 maanden, in Noord 12 maanden, in Zuidoost en Weesp 9 maanden. Personeel De oorzaak van de wachtlijsten is onveranderd het gebrek aan personeel. De arbeidsmarkt is moeilijk en het is ook moeilijk medewerkers vast te houden. Het is de acht aanbieders afgelopen jaar desondanks weer gelukt meer personeel aan te trekken, onder andere met de campagne ‘Zorg voor Amsterdam’. In 2024 zijn de lonen conform CAO weer 2 x 2,5% verhoogd, zodat de lonen in ieder geval gelijke trend houden met de inflatie.

De trend over 2023 en 2024 is dat het ieder jaar lukt in personeel te groeien, waardoor we steeds meer mensen kunnen helpen. Omdat die groei langzamer gaat dan gehoopt zijn we nog steeds binnen budget gebleven, maar het risico wordt actueler dat budget en niet personeel de beperkende factor wordt om cliënten op de wachtlijst te helpen. Plan van aanpak wachtlijsten hulp bij huishouden In 2024 is doorgewerkt aan het plan van aanpak om de wachtlijsten te helpen dat in juni 2023 door het college is vastgesteld. Verschillende maatregelen, zoals de genoemde campagne, zijn gericht op het uitbreiden van het personeelsbestand. Andere maatregelen zijn gericht op het inperken van de vraag. Een hiervan is het project huishoudcoach, een ergotherapeut die bij het begin van de huishoudelijke ondersteuning onderzoekt of het huis ergonomisch optimaal is ingericht en of de cliënt kan leren zelfredzamer te worden. Dit wordt sinds oktober 2024 als pilot uitgeprobeerd. Een andere is de huisgenotencheck op basis van gegevens van het gemeentelijke Bureau Registratie Persoonsgegevens. Soms blijken cliënten huisgenoten te hebben die ‘gebruikelijke zorg’ kunnen leveren, terwijl dat bij het vaststellen van de zorgbehoefte niet bekend was. Het werken hiermee is in december 2024 op gang gekomen.

In 2024 zijn verschillende onderzoeksmaatregelen onderzocht op nut en uitvoerbaarheid, zoals de dienstencheque en het verwerven van extra personeel met hulp van extra aanbieders. Hier zijn echter onvoldoende mogelijkheden in gevonden: iedere extra uitvoerende partij doet vooral beroep op hetzelfde arbeidspotentieel als de huidige gecontracteerde aanbieders en voegt daarmee naar verwachting te weinig toe. Grote Schoonmaak Op basis van een raadsmotie is aan iedereen die in 2023 op de wachtlijst voor Hbh is gekomen in 2024 een eenmalige grote schoonmaak aangeboden van 2x3 uur. Voor de uitvoering hiervan zijn middels een aanbesteding twee schoonmaakbedrijven geworven. Ongeveer 550 Amsterdammers hebben hier gebruik van gemaakt. Bij ongeveer de helft van deze cliënten was de woning na de eenmalige grote schoonmaak weer op orde. Kwaliteit en klachten Er zijn in 2024 toezichtonderzoeken uitgevoerd door de GGD bij alle acht aanbieders. Op basis van de rapportages daarvan is aanbieders gevraagd zich op een aantal punten te verbeteren. Bij één aanbieder waren de tekortkomingen ernstig waardoor er een verscherpt regime is ingesteld. Bij de andere partijen zijn de verbeterpunten niet zorgwekkend en volstaat een regulier verbetertraject. Het aantal klachten over hulp bij huishouden is in dezelfde orde van grootte als in 2023.

Hulp bij het huishouden -2-

Pgb Het aantal cliënten dat gebruik maakt van een Pgb is opnieuw licht afgenomen: van 1902 naar 1822 cliënten. We stellen vast dat cliënten ondanks de wachtlijst voor zorg in natura niet kiezen voor een Pgb om eerder hulp te kunnen krijgen. Het is niet bekend of ze hiervan afzien vanwege de bijkomende verantwoordlijkheden of omdat de particuliere markt voor hulpen in de huishouding eveneens moeilijker is geworden. Hbh OGGZ en Bijzondere Schoonmaak De dienstverlening voor cliënten uit de OGGZ doelgroep is in 2024 opnieuw aanbesteed, met als resultaat dat de contracten van de twee vorige uitvoerders verlengd zijn. De realisatie is met 782 cliënten licht gestegen ten opzichte van de 747 cliënten in 2023, waarmee we enig herstel zien nadat de realisatie ten tijde van de pandemie afnam. Er is sprake van een kleine wachtlijst, die ook hier te wijten is aan personeelstekort, maar in veel mindere mate dan bij Hbh regulier. Bestuurlijke informatie In 2024 heeft het college het voornemen geformuleerd een pilot op te zetten met beschikken met omvang voor hulp bij huishouden. Door ICT problemen is de start hiervan uitgesteld tot 2025 Raadsinformatiebrief voortgang plan van aanpak wachtlijsten hulp bij huishouden (OZA 22 mei 2024): https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14130035/1/09012f97810f1ef8?connection_type=1&connection_id= 8425611 Afdoening motie werving Hbh (OZA 4 dec 2024)

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14847545/1/09012f978136e7ba?connection_type=1&connection_id =8878941

Informele zorg is zorg verleend door nietprofessionals. Het betreft onder andere zelfhulpgroepen, zelfzorg, vrijwilligers en mantelzorg (hulp uit naaste omgeving van vrienden en/of familieleden ten behoeve van onder andere zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen, opvang, jeugdhulp, het opvoeden en opgroeien van jeugdigen en zorg).

Informele zorg Vrijwilligers -1-

In 2024 is binnen de subsidieregeling ‘Ondersteuning mantelzorg en vrijwillige inzet’ ingezet op het makelen en bemiddelen tussen vrijwilligers en Amsterdammers die (tijdelijke) ondersteuning nodig hebben. Vanuit deze subsidieregeling is aan zeven organisaties subsidie verstrekt om ervoor te zorgen dat vrijwilligers daarbij voldoende worden ondersteund. Vrijwillige inzet Voor deskundigheidsbevordering van vrijwillige inzet is ingezet op trainingen, bijeenkomsten en masterclasses voor vrijwilligers en informele organisaties. De werving van vrijwilligers en het binden van vrijwilligers en maatjes is voortgezet. Verder is ingezet op het promoten en stimuleren van vrijwillige inzet in Amsterdam. In verschillende Amsterdamse stadsdelen werken informele zorgpartijen – groot en klein – samen aan een gezamenlijke wervingscampagne voor vrijwilligers. De focus lag hierbij niet op de afzonderlijke organisaties, maar op het versterken van informele zorg binnen het stadsdeel als geheel. Door als collectief naar buiten te treden, werd er gewerkt aan een herkenbare en toegankelijke boodschap richting bewoners: vrijwilligerswerk doe je voor je buurt, niet alleen voor een specifieke organisatie. Deze aanpak maakte het makkelijker om nieuwe vrijwilligers aan te spreken die zich willen inzetten, maar nog niet precies weten waar of hoe.

De campagne versterkte onderlinge samenwerking tussen organisaties en droeg bij aan een breder, inclusiever netwerk van betrokken bewoners. Het stelde organisaties bovendien in staat om beschikbare inzet beter te verdelen, elkaars kwaliteiten te benutten, en bewoners te verbinden aan informele zorgvormen die passen bij hun talenten en beschikbaarheid. Waardering Op de Dag van de Vrijwilliger zijn vrijwilligers bedankt door middel van bedankkaarten en diverse lokale evenementen. Daarnaast worden ook buiten deze dag om andere momenten benut om hen te waarderen voor hun inzet. In samenwerking met de Vrijwilligerscentrale Amsterdam is tevens een postercampagne georganiseerd. Joost Oomen, schrijver, dichter en theatermaker en dichter Merel Morre waren bereid om mee te werken aan deze campagne, door een gedicht te schrijven voor de vrijwilligers. Opvallend In 2020 nam het aandeel Amsterdammers dat vrijwilligerswerk deed af van 39% naar 31%. Na het opheven van de coronamaatregelen, is er sinds 2022 een herstel naar 40%. Vooral bij sportorganisaties blijft het aantal vrijwilligers achter. Ruim een kwart van de Amsterdammers zet zich op meerdere manieren in voor de maatschappij (voor vereniging, vrijwilligerswerk, informele hulp). (Centraal Bureau voor de statistiek, december 2022)*.

Percentage Amsterdammers van 18 jaar of ouder dat vrijwilligerswerk verricht in of via een organisatie * 50% 0% Vrijwilligers

2020

2021

2022

39%

31%

40%

Mantelzorgers zorgen voor een naaste die (complexe) zorg nodig heeft, bijvoorbeeld door (chronische) ziekte, hersenletsel, dementie of psychische problematiek. De ondersteuning voorziet in een laagdrempelig aanbod vanuit onder andere de sociale basis. Dat kan gaan om lotgenotenbijeenkomsten, informatie en advies of een luisterend oor.

Informele zorg Mantelzorg -2-

In 2024 is vanuit de subsidieregeling ‘Ondersteuning mantelzorg en vrijwillige inzet’ aan 11 organisaties subsidie verstrekt om te zorgen dat mantelzorgers ondersteund worden. Vanuit deze zelfde (aangevulde) regeling zijn er medio 2024 nog 5 incidentele subsidies verleend, vanuit de SPUK GALA middelen mantelzorgondersteuning. Positie mantelzorgers bij professionals Professionals kunnen gebruik maken van een breed aanbod deskundigheidsbevordering. Door trainingen, informatie en advisering wordt gewerkt aan herkenning, erkenning en bewustwording van de positie van de mantelzorger bij professionals in Buurtteams, zorgorganisaties, GGZ en diverse loketten en de partners in de sociale basis. Specifieke aandacht is er voor de groep jonge mantelzorgers. Naast ondersteuning van de jongere zelf, richt de ondersteuning zich waar nodig ook op de omgeving. Waardering Bij de Dag van de Mantelzorg 10 november, staat waardering centraal. Mantelzorgers zijn uitgenodigd voor allerlei activiteiten die in de stadsdelen worden georganiseerd. Dit zorgde ook voor (h)erkenning van de mantelzorgers, hier blijft continu aandacht voor nodig. Opvallendenheden en ontwikkelingen Voor de periode 2023-2026 zijn er SPUK GALA (Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Amsterdam) middelen beschikbaar gesteld t.b.v. mantelzorgondersteuning.

In 2023 is gestart met een onderzoek naar de wensen en behoeftes van mantelzorgers met een migratie achtergrond, medio 2024 zijn aanbevelingen over bereik en behoefte van mantelzorgers met een migratie achtergrond gedaan. Enkele aanbevelingen uit het onderzoek zijn; biedt overzicht in het aanbod, zet sleutelfiguren uit verschillende gemeenschappen in om mantelzorgers te bereiken, zorg voor een warme overdracht tussen informele en formele organisaties en zorg voor een fysieke plek waar tijd en aandacht is om te luisteren en kennis is van beschikbare ondersteuning. Eind 2024/begin 2025 zijn pilots gestart om aanbevelingen te toetsen. Actieplan Mantelzorgondersteuning Amsterdam 2024-2029 (vastgesteld college 16 juli 2024) We helpen mantelzorgers in Amsterdam door hen zo goed mogelijk te ondersteunen. Met deze ondersteuning kunnen ze de mantelzorgtaken voor hun naaste, beter combineren met andere taken en/of het vinden van een goede balans van werk en privé. We stimuleren herkenning en erkenning van (jonge) mantelzorgers door hun directe omgeving en door professionals. Door mantelzorgers en hun behoeften eerder te zien, kan passende ondersteuning tijdig geboden worden, waardoor overbelasting kan worden voorkomen.

Verdere informatie is te vinden in het actieplan: Actieplan Mantelzorgondersteuning Amsterdam Mantelzorgondersteuning vanuit Markant en Platform Mantelzorg Amsterdam (PMA, Clientenbelang) Markant is de steun van mantelzorgers en PMA de stem van de Mantelzorgers laat horen door middel van collectieve belangenbehartiging en het delen van verhalen en signalen.

Cijfers bereikte professionals (Markant) • Met trainingen voor professionals over thema's rondom volwassen mantelzorg hebben we 336 professionals bereikt en met trainingen over jonge mantelzorgers 382 professionals. • We hebben samengewerkt met 60 organisaties/(zorg)instellingen in Amsterdam op mantelzorg(ondersteuning). Cijfers bereikte mantelzorgers - groepsaanbod (totaal aantal deelnemers 2024:829) (Markant) • 254 mantelzorgers hebben deelgenomen aan de Zorg de Baas (reeks/losse modules) • 391 mantelzorgers hebben deelgenomen aan een van onze voorlichtingen • 150 mantelzorgers hebben deelgenomen aan een van onze trainingen • 34 mantelzorgers hebben deelgenomen aan een van onze VR-workshops over dementie

Informele zorg Mantelzorg -3-

Cijfers koppelingen vrijwilligers 402 mantelzorgers zijn in 2023 gekoppeld aan een vrijwilliger, ter ondersteuning van de mantelzorger. De vrijwilliger neemt een dagdeel per week de ondersteuning over. Dit wordt informele respijtzorg genoemd: dit is de benaming t.b.v. de inzet van vrijwilligers, bij mantelzorgers thuis. Cijfers bereikte mantelzorgers - Communicatiemiddelen De digitale nieuwsbrief Mantelzorgnieuws is 10 keer verschenen en is verstuurd naar bijna 5600 abonnees. Het nieuwe magazine M-Magazine voor mantelzorgers (eerste nummer in het najaar 2024) is in een oplage van 2000 stuks verspreid via onder meer Buurtteams, huisartspraktijken, oba's, en kon gratis worden aangevraagd. Mantelzorgers hebben (spontaan) 230x een 'in geval van nood' Mantelzorgboek+ pas aangevraagd. Via LinkedIn bereiken we bijna 1486 zorgprofessionals en andere geïnteresseerden. Via Facebook en Instagram bereiken we ruim 1000 mantelzorgers en andere geïnteresseerden. De website Markant is in 2024 42.000 keer bezocht. Gemiddelde duur per bezoek was 2,47 minuut. Cijfers Jonge Mantelzorgers (Markant) • 24 jonge mantelzorgers gecoacht en geholpen om balans te vinden tussen zorgen voor zichzelf en voor ander • 30 jonge mantelzorgers heerlijke strand en Expeditie Robinson-dag bezorgd i.s.m.

Combiwel Z en Dynamo O • 35 keer als koploper de social media toolkit gedownload tijdens de Week van de Jonge Mantelzorger, waarmee we veel aandacht voor dit thema hebben gegenereerd • 700 studenten, leerlingen en ouders bewust gemaakt door gesprekken op informatiemarkten en evenementen • 116 leerlingen en ouders gesproken tijdens voorlichtingen over jonge mantelzorgers • 31 organisaties hebben ons verwelkomt om te mogen bijdragen met expertise over jonge mantelzorgers • 75 middelbare scholen voorzien van posters voor de Week van de Jonge Mantelzorger • Jonge mantelzorgers in de watten gelegd met ijsjes en goodiebags om hen te bedanken voor hun inzet Helaas zijn er nog veel jonge mantelzorgers niet in beeld, mede omdat zij zichzelf vaak niet herkennen als mantelzorger en hun omgeving ook niet.

Informele zorg Mantelzorg -4-

Resultaten Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 Jonge Mantelzorgers

Opvallend is dat de meeste mantelzorgende jongeren zitten op het MBO zitten, bij (kind van) migratie achtergrond liggen de cijfers ook hoger. Afdeling Cliëntondersteuning en Platform Mantelzorg Amsterdam, bereikte mantelzorgers: In 2024 heeft clientenbelang ca. 152 cliënten met mantelzorger bereikt. Vanuit het Platform Mantelzorg Amsterdam zijn er ca 130 verschillende mantelzorgers direct bereikt. Ook indirect bereiken zij de mantelzorgers, via alle activiteiten van Cliëntenbelang Amsterdam doordat echtparen en partners vaak samen naar bijeenkomsten komen, en individuele mantelzorgers interesse hebben in ons aanbod net als de cliënten. In juni 2025 wordt een nieuwe gezondheidsmonitor van de GGD gepubliceerd, gericht op volwassenen en ouderen. Ook deze metingen zijn in 2024 uitgevoerd en zullen een actueel en gedetailleerd beeld geven van de situatie onder de Amsterdammers.

Het aanpakken van eenzaamheid is complex en raakt veel facetten van het leven van Amsterdammers.

Informele Zorg Eenzaamheid -5-

Per januari 2020 is de uitvoering van de aanpak eenzaamheid in de sociale basis van de stadsdelen opgenomen. Er zijn activiteiten die gericht zijn op het stimuleren van ontmoetingen in groepsverband en een op een contact. Er zijn veel verschillende lokale initiatieven, burennetwerken, buurtmaaltijdinitiatieven gericht op eenzame Amsterdammers. Ontwikkelingen Er zijn medio 2023, voor de periode 2023-2025, SPUK GALA middelen beschikbaar gesteld t.b.v. eenzaamheid. Dit initiatief erkent de ernst van het probleem van eenzaamheid en het belang van lokale betrokkenheid bij het aanpakken ervan. Door middel van gerichte financiering kan gemeente Amsterdam extra inzetten op eenzaamheidsbestrijding. In 2024 zijn de middelen voor 85% verdeeld over de stadsdelen om activiteiten die betrekking hebben op eenzaamheidsbestrijding te versterken. Het overige deel van het budget is ingezet voor stedelijke acties zoals de Wintercampagne in samenwerking met de GGD, conferentie Eenzaamheid onder niet-westerse ouderen. Het doel van de conferentie was kennisdeling. Week tegen Eenzaamheid De gemeente heeft in 2024 aandacht besteed aan de Week tegen Eenzaamheid, die plaatsvond van 26 september t/m 2 oktober 2024. Tijdens deze week werden lokale activiteiten georganiseerd in de verschillende stadsdelen, die werden opgenomen in een activiteitenkalender.

Om meer bezoekers naar de kalenderpagina te trekken, is er ook een terugkerend item op AT5 uitgezonden om aandacht te vragen voor eenzaamheid en te verwijzen naar de kalender. Impulsplan Amsterdam Verbindt In 2024 vonden gesprekken plaats met diverse partijen om input op te halen, om dit vervolgens te verwerken tot een aanpak voor het komend jaar. Het plan bestaat uit twee actielijnen, namelijk; •

Actielijn 1: Kennisdeling en Preventie

Deze actielijn heeft als doel eenzaamheid te voorkomen door kennisdeling en het versterken van vaardigheden. Daarnaast richten we ons op het verbeteren en opschalen van bestaande programma’s en interventies, zodat kwetsbare groepen, zoals jongeren en ouderen, toegang krijgen tot passende ondersteuning en sociale netwerken. •

Actielijn 2: Amsterdam Verbindt – Samen Sterker door Vrijwilligerswerk

We investeren in de werving, training en begeleiding van vrijwilligers, zodat zij effectief kunnen bijdragen aan het voorkomen van eenzaamheid in hun buurt. Met dit actieplan brengen we nieuwe accenten aan, terwijl we voortbouwen op al bestaande initiatieven en acties. De doelgroepen zijn jongvolwassenen en ouderen, omdat deze twee groepen het minst goed scoren ten opzichte van andere doelgroepen.

Het aanpakken van eenzaamheid is complex en raakt veel facetten van het leven van Amsterdammers.

Informele Zorg Eenzaamheid -6-

Opvallend In januari 2025 zijn nieuwe cijfers gepubliceerd over het welzijn van jongvolwassenen, gebaseerd op metingen die in 2024 zijn uitgevoerd. De gegevens laten zien dat eenzaamheid onder deze groep met 2% is gedaald. Ondanks deze daling blijft eenzaamheid onder jongvolwassenen in Amsterdam aanzienlijk hoger dan het landelijk gemiddelde.

In juni 2025 wordt een nieuwe gezondheidsmonitor van de GGD gepubliceerd, gericht op volwassenen en ouderen. Ook deze metingen zijn in 2024 uitgevoerd en zullen een actueel en gedetailleerd beeld geven van de situatie onder de Amsterdammers.

Bij logeeropvang (als ontlasting van de mantelzorger) gaat de Amsterdammer logeren bij een professionele aanbieder van logeeropvang. Een thuiswonende cliënt logeert tijdelijk elders om zijn mantelzorger te ontlasten.

Logeeropvang (als ontlasting van de mantelzorger)

Wederom stijging aantal cliënten Na een aantal jaren van daling neemt de vraag naar Logeeropvang (als ontlasting van de mantelzorger) weer duidelijk toe. Door de intrede van Covid in 2020 nam de vraag naar Logeeropvang enorm af. Vanwege het besmettingsgevaar durfden cliënten niet elders te gaan logeren of durfden niet alle mantelzorgers hun naaste(n) elders te laten logeren. Maar de vraag naar Logeeropvang lijkt zich goed te herstellen. Twee jaar geleden gaven we al aan dat we een herstel hadden verwacht. Die bleek vorig jaar al uit de cijfers en zet nu stevig door. Aanbieders van Logeeropvang zijn nog steeds Vivium, de Regenboog Groep en Cordaan. Vooral bij deze laatste twee aanbieders nam het aantal logées toe, evenals dus ook de gemeentelijke uitgaven. Bij de Regenboog Groep (locatie Villa Buitenlust in Westerpark) was er een kleine stijging te zien. Deze locatie is ook meer specifiek gericht op inwoners met mentale kwetsbaarheden. Bij Het Logeerhuis van Cordaan was vooral de grootste stijging te zien. Deze locatie is sinds eind 2023 open en in 2024 hebben hier veel inwoners gelogeerd om hun mantelzorger te ontlasten. Inwoners worden vooral aangetrokken door de hotelsfeer die Het Logeerhuis biedt en zij boren dus een latente vraag naar logeerzorg aan.

Deze latente vraag bestaat vooral uit logées waarbij de mantelzorger de zorg uit handen durft te geven en de naaste het fijn vindt om te gaan logeren (evt samen met zijn/haar mantelzorger). De groep logées die het betreft zijn ook inwoners waarvoor het nog te vroeg is om te gaan wennen aan een verpleeg- cq verzorgingshuis en zich thuis voelen op de locatie van Het Logeerhuis.

Cliëntondersteuning is gratis individuele en onafhankelijke cliëntondersteuning aan Amsterdammers van alle leeftijden die dit nodig hebben met ondersteuningsvragen over o.a. (jeugd)zorg, welzijn, wonen, participatie en inkomen. Er zijn 5 organisaties die structurele subsidie ontvangen voor het uitvoeren van cliëntondersteuning.

Cliëntondersteuning over (jeugd)zorg, welzijn, wonen, participatie en inkomen

Alle aanbieders van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) bieden inloopspreekuren en korte informatie en advies gesprekken aan, zowel fysiek als telefonisch. Verschillende organisaties signaleren dat eind 2024 wachttijden zijn ontstaan. Redenen van de toenemende wachttijden zijn wachttijden bij aanbieders en lange aanvraagprocedures. Daarnaast is een deel van de problematiek complex en vaak ook domein overstijgend. Denk hierbij aan de combinatie van Wmo of Jeugdwet, Participatiewet, Wlz, waarbij elke wet zijn eigen routes en processen heeft. Zowel CBA als MEE bieden ook cliëntondersteuning Wlz aan Amsterdammers. Steeds meer Amsterdammers zoeken hulp voor kwesties die met hun woonsituatie te maken hadden. Ook in 2024 is er een enorm tekort aan woningen in Amsterdam, waardoor dak- en thuisloosheid toeneemt. Dit belemmert ook de uitstroom uit de maatschappelijke opvang, zorgt voor verhoogde druk op de voorzieningen en veroorzaakt wachtlijsten aan de voorkant. Organisaties die cliëntondersteuning bieden aan (dreigend) daken thuislozen en andere Amsterdammers werken samen met de buurtteams. MEE Dichtbij (MEE) heeft in 2024 aan 4.550 inwoners ondersteuning geboden, daarvan waren er 289 trajecten voor jeugdigen. Dat is in totaal minder actieve trajecten dan in 2023, waarbij wel een groei te zien is in OCO voor jeugdigen en hun ouders.

De meeste vraag en inzet van cliëntondersteuning lag bij de leeftijdsgroep 27 49 jaar. De meeste ondersteuningsvragen gingen over de gebieden zorg, wonen en geldzaken. MEE ondersteunt ook (dreigend) daklozen met beperkingen. In 2o24 waren dit 368 trajecten. Cliëntenbelang Amsterdam (CBA) In 2024 heeft CBA unieke mensen cliëntenondersteuning geboden, bij 865 verschillende kwesties.in de Wmo. Net als bij MEE is er een grote stijging van OCO voor jeugdigen en hun ouders. In 2024 zijn 112 dossiers over klachten, bezwaren en beroepen afgerond en lopen er begin 2025 nog 92 juridische zaken. CBA signaleert een toename van wachttijden bij aanbieders en lange en formele bureaucratische en juridische routes en daardoor meer vraag naar ondersteuning. Op 1 juli 2022 is het Daklozenkantoor gestart door de samenwerkende partners van de Straatalliantie. De uitvoering van de Straatalliantie is geheel opgegaan in het Daklozenkantoor. Door deze samenwerking is de inloop 5 dagen per week open en zijn er meerdere ondersteuners beschikbaar. In 2024 heeft het daklozenkantoor extra financiering ontvangen. In 2024 zijn in het Daklozenkantoor 671 keer bezoekers ontvangen en is er veel informatie en advies gegeven. Er zijn 693 dossiers aangemaakt in 2024 en in totaal 4.752 acties uitgevoerd. Dit is een flinke toename ten opzichte van 2023.

Bij de Daklozenvakbond (DDV) hebben in het eerste halfjaar van 2024 426 mensen een briefadres. Dit is een stijging ten opzichte van het eerste halfjaar in 2o23 met 358 adressen. DDV signaleert een stijging van het aantal mensen met inkomen uit werk dat in auto's overnacht. Belangenvereniging Druggebruikers (MDHG) heeft in 2024 in de eerste 6 maanden totaal 151 personen ondersteund. Het aantal acties in de eerste 6 maanden was 646. In de tabel hieronder staat het aantal actieve trajecten OCO in 2024, waar mogelijk uitgesplitst naar volwassenen en jeugd. Nb. Cijfers met een * zijn nog op inschattingen gebaseerd, omdat de definitieve jaarverslagen over deze subsidies nog ingeleverd moeten worden. Aanbieder OCO

Aantal actieve dossiers 2024

waarvan jeugd in 2024

Aantal actieve dossiers 2023

waarvan jeugd in 2023

MEE

4550

647

4041

242

CBA*

608*

121*

743

Daklozenkantoor*

693

nvt

290

nvt

DDV Briefadressen*

426*

nvt

386*

nvt

(1e 6 maanden) MDHG* (1e 6 maanden)

151*

nvt

269

nvt

Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen vullen we in Amsterdam in met de maatwerkvoorzieningen Begeleid Thuis en Beschermd Verblijf. Daarmee wordt opvang en beleiding van kwetsbare mensen, die om verschillende redenen niet volledig zelfstandig kunnen wonen, verzorgd. Hiernaast bieden we ook algemene voorzieningen en ondersteuning voor mensen die dak- en thuisloos zijn.

Begeleid Thuis en Beschermd Verblijf (voorheen Maatschappelijke opvang & beschermd wonen)

Juli 2023 is de tweede aanbesteding begeleid thuis en beschermd verblijf gestart. Er zijn 3.693 trajecten begeleid thuis en 949 trajecten beschermd verblijf ingekocht. De implementatie is tot in 2024 doorgelopen. Er is sprake van wachtlijsten en het aantal wachtenden neemt toe. Een deel van hen krijgt wachtlijstbegeleiding. Er zijn momenteel gesprekken met de betrokken partijen over de stijging van de wachtlijsten. Gelijktijdig met de ingang van de voorzieningen begeleid thuis en beschermd verblijf (in Zorg in Natura – vorm) is ook de ‘PGB-vorm’ ingegaan. PGB Begeleid Thuis heeft het oude PGB Beschermd Wonen vervangen en is een voorziening waarmee begeleiding (zonder wooncomponent) door een client gefinancierd kan worden. Sinds september 2024 is er een tijdelijke werkwijze van kracht, waarbij EU-burgers zonder duurzame verblijfsstatus op basis van de nationale Checklist gelijke behandeling toegang kunnen krijgen tot een Wmo-beoordeling. Deze route loopt via de EUveldtafel en is in samenwerking met directie WPI. Tot nu toe heeft deze werkwijze geresulteerd tot Wmo-toegang voor enkele (max 10) EU-burgers. In 2024 is het programma versterking aanpak dakloosheid verder geïmplementeerd. Daarmee investeren we tot en met 2026 in extra ondersteuning en opvangplekken. Dit is een vervolg op de implementatie van het beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid ‘Een nieuwe start’ 2021-2025.

Doelstelling is om mensen die in de regio Amsterdam-Amstelland dakloos worden of dreigen te worden herstelondersteunende begeleiding te bieden. Belangrijke onderdelen van de implementatie zijn de inzet op preventieve activiteiten, vroegsignalering, ontwikkeling van de buurtteams en ondersteuning voor economisch daklozen. Hiermee beogen we problematiek in een zo vroeg mogelijk stadium op te lossen en de druk op de (hoog) specialistische hulp te verlagen zodat deze beschikbaar blijft voor Amsterdammers die dit het hardst nodig hebben. Zo is er een Daklozenkantoor opgericht waar (dreigend) daklozen zelf aan hun herstel kunnen werken met behulp van voorzieningen en laagdrempelig in contact kunnen komen met onafhankelijke cliëntondersteuners. Verder hebben we met kennisontwikkeling van de Buurtteams en een uitbreiding van tijdelijke woonvormen en passende ondersteuning voor economisch daklozen, ook voor deze doelgroep het aanbod verstevigd. Met de Versterking breiden wij de tijdelijke opvangplekken voor Amsterdammers uit met 300 tot 400 extra plekken, bijvoorbeeld met 178 extra plekken in passantenpension de Buitenhof. In de winter is aaneengesloten winteropvang van 250 plekken en aanvullend 250 plekken Winterkouderegeling georganiseerd.

De doelgroep bestaat uit kwetsbare Amsterdammers (inclusief jongvolwassenen, vrouwen en LHBTIQ+), kwetsbare EUburgers, ongedocumenteerden en economische dakloze mensen. Tijdens de Winteropvang in 2022-2023 werden geen toelatingscriteria gehanteerd, waardoor een hoog aantal unieke personen vaak kortdurend verbleef in de opvang (2136 personen). In 2023 heeft de raad toelatingscriteria vastgesteld, binding met Amsterdam en kwetsbaarheid, op basis waarvan een kleinere groep mensen gebruik maakte van de Winteropvang in 2023-2024 (1713 personen). Deze mensen werden waar mogelijk tijdens hun verblijf aan ambulante begeleiders gekoppeld en een plan gemaakt voor de periode ná de Winteropvang. De doelgroep die deze winter gebruik maakte van de opvang was kwetsbaarder, vaker vrouw, had een hogere leeftijd en betrof meer mensen met de Nederlandse nationaliteit. Door een toename van het aantal dakloze mensen (in het bijzonder dakloze arbeidsmigranten) wordt meer gebruik gemaakt van de inloopvoorzieningen en zien we meer buitenslapers. In juni 2024 is voor het eerst een factsheet gepubliceerd waarin alle beschikbare data over (dreigend) dak- en thuisloosheid is samengevoegd. Daaruit blijkt dat in Amsterdam mínstens 15.731 mensen (dreigend) dak- of thuisloos zijn.

Dit blijkt ook uit de druk die nog steeds op alle voorzieningen gevoeld wordt en de wachtlijsten die ondanks de gedane uitbreidingen toenemen. In 2025 wordt een Ethos telling uitgevoerd, daarmee moet de omvang van de problematiek nog beter in beeld komen.

Vervoersvoorzieningen zijn onder meer scootmobielen, handbewogen en elektrische rolstoelen, driewielfietsen, gesloten buitenwagens en auto’s. Daarnaast worden financiële tegemoetkomingen voor vervoer verstrekt.

Vervoersvoorzieningen

Lichte daling aantal Amsterdammers met hulpmiddel voor vervoer Het aantal Amsterdammers dat een hulpmiddel voor vervoer heeft is in het afgelopen jaar zeer licht gedaald: van 12196 in 2023 naar 12035 in 2024 (1.3%). Er is geen bekostiging geweest die aan deze lichte daling ten grondslag zou kunnen liggen. Ontwikkelingen in 2024 In 2024 hebben de prestaties van de kwaliteit van de leveranciers centraal gestaan mede naar aanleiding van de motie over het reparatieproces hulpmiddelen. Alle leveranciers hebben hard gewerkt de leveringen en reparaties die onder druk hebben gestaan te verbeteren. Daarnaast hebben de leveranciers gekeken naar hoe het klantperspectief een nog belangrijkere rol kan spelen in de dienstverlening. Klanttevredenheid Ook in 2024 zijn er klanttevredenheidsonderzoeken uitgevoerd onder de gebruikers. Deze onderzoeken gaan over alle verplaatsbare hulpmiddelen (inclusief douche-, en transferhulpmiddelen). Deze onderzoeken worden uitgevoerd door een extern bureau. In het onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen een levering van een hulpmiddelen en reparaties aan een hulpmiddelen. Alle cliënten die een levering of reparatie hebben gehad worden per mail benaderd om het onderzoek in te vullen. De waarderingscijfers cijfers van deze onderzoeken worden online gepubliceerd en zijn in de eerste helft van 2024 gedaald om in Q3 en Q4 van 2024 weer te stijgen.

De resultaten zijn zowel voor de gemeente als voor de leverancier waardevolle input. Voor leveringen geldt dat klanten gemiddeld een 7,25 geven en klanten waarbij een reparatie heeft plaatsgevonden geven gemiddeld een 7,13. In 2023 gaven klanten met ene levering gemiddeld een 7,43 en klanten waarbij een reparatie heeft plaatsgevonden gemiddeld een 6,83. Directe levering rolstoel In 2024 is een vervolg gegeven aan de het project directe levering van rolstoelen. In dit project wordt een deel van de rolstoelen direct geleverd vanuit de leverancier aan de klant zonder tussenkomst van een indicatieadvies van Argonaut. Doel is het sneller leveren van een rolstoel aan de Amsterdammer. Dit project is inmiddels de standaard werkwijze. Ongeveer de helft van de rolstoelen wordt op deze manier geleverd. Toezicht De GGD heeft afgelopen jaar kwaliteitstoezicht toezicht uitgevoerd bij alle 4 de hulpmiddelenleveranciers. Voor alle vier de leveranciers zijn in Q4 rapporten op geleverd met verbeterpunten. De leveranciers werken aan de verbeterpunten en in de contractgesprekken is dit ook een vast bespreekpunt.

Woonvoorzieningen zijn woonruimte aanpassingen, hulpmiddelen zoals een douchestoel of tillift, en enkele financiële tegemoetkomingen, zoals verhuiskosten. Voorbeelden van woonruimteaanpassingen zijn aanpassingen aan badkamers, toiletten en keukens, trapliften en oplaadpunten voor scootmobielen.

Woonvoorzieningen

Meer woonruimte aanpassingen. In 2024 is het aantal cliënten met een nieuwe toegekende woonvoorzieningen licht gestegen ten opzichte van 2023 naar 3543 cliënten. Deze stijging is passend bij de verwachting van de groei van de stad en de vergrijzing van de stad, en de ambitie waarbij langer zelfstandig wonen centraal staat. De uitgaven stijgen automatisch mee met deze groei. Verhuiskostenvergoedingen Indien een woonruimteaanpassing niet mogelijk is binnen de regelgeving of technisch niet haalbaar is, kan men in aanmerking komen voor een financiële tegemoetkoming in de kosten van het verhuizen naar een (meer) geschikte woning. In 2024 hebben 377 Amsterdammers met een verhuisindicatie een vergoeding uitgekeerd gekregen omdat zij zijn verhuisd naar een geschikte woning. Dit is een daling ten op zichte van een jaar eerder. Nieuwe inkopen. In 2024 is de nieuwe aanbesteding voor woonruimte aanpassingen gepubliceerd en succesvol gegund aan 3 aanbieders. Dit zijn dezelfde aanbieders als in het vorige contract. In het nieuwe contract staat de client centraal door te werken met een vaste leverancier voor de cliënt. Het nieuwe contract start op 1 april 2025. Tevens is de nieuwe aanbesteding voor trapliften voorbereid. Op basis van de evaluatie van de huidige situatie wordt toegewerkt naar een nieuw contract waarin de client meer inzicht heeft in het proces van levering.

Ook wordt gestreefd naar het contracteren van leveranciers die aantoonbaar het best kunnen meebewegen met de complexiteit van de Amsterdamse woonsituatie en de regelgeving binnen het Bouwbesluit.

Het Aanvullend Openbaar Vervoer (AOV) is bestemd voor inwoners van Amsterdam met een beperking waardoor zelfstandig reizen met het openbaar vervoer niet mogelijk is. Het AOV is bedoeld voor sociaal en recreatief vervoer in de directe woon- of leefomgeving. Het AOV kent vier vervoersproducten: Beschermd vervoer, Deur tot deur Samenreizend vervoer, Deur tot deur Plus vervoer en Kamer tot kamer vervoer.

Aanvullend Openbaar Vervoer

Vervoersproducten De instroom van het beschermd vervoer is sinds 2022 stopgezet. De reeds geïndiceerde 75-plussers zonder mobiliteitsbeperking kunnen nog gebruik maken van deze voorziening. In 2024 stond het maximum aantal te reizen kilometers net als in 2023 op 1500 km per jaar voor de vervoersproducten Beschermd vervoer en Deur tot deur Samenreizend. In een aantal gevallen kunnen extra kilometers worden aangevraagd en toegekend. Aantal pashouders en aantal actieve gebruikers In het AOV is in 2024 het aantal pashouders licht gestegen. Het aantal actieve gebruikers is, voor het derde jaar op rij, licht gedaald met 500 gebruikers. Uit eerder onderzoek blijkt dat vooral verbeterde en verslechterde gezondheid redenen zijn voor Amsterdammers om wel of niet voor het AOV te kiezen. Een andere reden zou de toename in het gebruik van vrijwilligersvervoer kunnen zijn. De afgelopen jaren is er enorm ingezet op het vrijwilligersvervoer. Het Amsterdamse netwerk van vrijwilligersvervoerdiensten is de afgelopen jaren gegroeid van 9 (2022) naar 17 initiatieven (2024). Het totaal aantal ritten is met bijna 7.000 gestegen ten opzichte van 2023, naar bijna 755.000. Dit komt overeen met de lichte stijging van de AOV kosten. In 2024 was er sprake van veel verkeerscongestie en wegwerkzaamheden. Dit drukte op de tijdigheid van de AOV ritten. Daarnaast is er krapte op de arbeidsmarkt.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15703635/1