Bestuurlijke reactie op initiatiefvoorstel Hup lokale lobby

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 mei 2021 Democratisering Rutger Groot Wassink CTO Innovatieteam, bestuurszaken.cto@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel “Hup lokale Lobby’ van raadsleden Grooten (GL) en Biemond (PvdA)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 18 juni 2019 hebben de raadsleden Grooten (GroenLinks) en Biemond (Partij van de Arbeid) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld Hup Lokale Lobby. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. Omarm initiatieven die mensen helpen hun stem te laten horen en kijk waar de gemeente de training, opleiding en ondersteuning hen kan faciliteren. In kennis, sprekers en ruimtes; 2. Maak het gehele beleidsproces voor iedereen begrijpelijk inzichtelijk zodat burgerlobbyisten kunnen zien wanneer er ruimte is om invloed uit te oefenen en hoe en wanneer besluitvorming plaatsvindt; 3. Voeg in de participatieparagraaf ook een blokje in over lobby. Maak transparant wie input heeft geleverd voor een voorstel en hoe de verschillende belangen zijn afgewogen. Dit is niet alleen voor de gemeenteraad heel interessant, maar ook voor burgers; 4. Doe onderzoek naar waarom mensen zich wel of niet wenden tot de gemeente. Welke groepen burgers laten van zich horen op welke onderwerpen? Hoe kijken insprekers terug op hun inspraak: hebben zij het gevoel voldoende gehoord te zijn? De uitkomsten van dit onderzoek, zou interessant inzicht kunnen geven op welke manier de gemeenteraad de burgerlobbyist beter kan faciliteren; 5. Kijk als presidium naar aanleiding van dit onderzoek nog eens goed naar het instrument inspraak in de commissies en bijv. op bewonersavonden.

Is dit inclusief genoeg? Kunnen alle Amsterdammers deelnemen? Pas op basis van de uitkomsten de instrumenten mogelijk aan; 6. Maak een lobbyprotocol. In dit protocol moet worden omschreven hoe de gemeente omgaat met beleidsbeïnvloeders, inclusief een gedragscode. Maak duidelijk hoe in Amsterdam de deur voor foute lobbyisten gesloten blijft; Het college wil allereerst excuses aanbieden voor het feit dat deze bestuurlijke reactie lang op zich heeft laten wachten. Het college heeft met waardering kennis genomen van het voorstel en onderschrijft het achterliggende doel van harte. Zij apprecieert de inzet van de raadsleden om beleidsparticipatie te verrijken in Amsterdam. Het initiatiefvoorstel sluit goed aan op de doelen van de democratiseringsagenda en de invoering van de participatieparagraaf en het opstellen van het participatie beleid. Het college voelt zich in deze ondersteund met het initiatiefvoorstel. Per

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 2 van 4

onderdeel van het voorstel treft u hier onder een reactie van het college aan. Deze reactie is overwegend positief van aard. Wel wil het college meegegeven dat het begrip lobby op verschillende manieren geïnterpreteerd kan worden. Uw initiatiefvoorstel gaat over het beter faciliteren van de ‘lobby’ van bewoners die uit maatschappelijke betrokkenheid willen meepraten en invloed uit willen oefenen op hoe Amsterdam bestuurd wordt. Tegelijkertijd gaat het in uw voorstel over het transparanter maken van een ander type lobby, namelijk die door bedrijven en andere belangenbehartigers, die minder vanuit persoonlijke betrokkenheid bij hun buurt, maar meer vanuit bijvoorbeeld economisch belang invloed willen uitoefenen op het gemeentelijke beleid. Voor het gemak hanteren we voor die eerste vorm in deze reactie de term ´burgerlobby´ en noemen we die tweede vorm ´lobby´. 1. Omarm en faciliteer initiatieven die mensen helpen hun stem te laten horen en kijk waar de gemeente de training, opleiding en ondersteuning hen kan faciliteren. In kennis, sprekers en ruimtes. Het college staat positief tegenover het voorstel van de raadsleden om initiatieven die Amsterdammers helpen hun stem te laten horen te faciliteren. Hiervoor zijn bijvoorbeeld ook de cocreatieplekken voor beschikbaar.

Daar kunnen Amsterdammers samen komen, en wordt programmering georganiseerd onder andere in samenwerking met de lokale initiatieven. Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van de expertise van kennisinstellingen. N.B. door de corona maatregelen worden er nu andere meer mobiele werkvormen in de buitenlucht voor co creatie gebruikt. 2. Maak het gehele beleidsproces voor iedereen begrijpelijk inzichtelijk zodat burgerlobbyisten kunnen zien wanneer er ruimte is om invloed uit te oefenen en hoe en wanneer besluitvorming plaatsvindt. Het college is – samen met de indieners van het initiatiefvoorstel - van mening dat het belangrijk is om van tevoren helder te stellen, wanneer welke ruimte er voor beleidsbeïnvloeding door Amsterdammers ofwel participatie is. De grondhouding van het ambtelijk vakmanschap van de gemeente Amsterdam moet zijn om het proces van beleidsvorming inzichtelijk te maken. Hoe vindt het beleidsvormingsproces alsmede de participatie plaats en welke afwegingen zijn gemaakt. In het op te stellen participatie beleid zal deze transparantie zijn beslag krijgen. Bovengenoemde transparantie, inzichtelijkheid en mogelijkheden tot beleidsbeïnvloeding door Amsterdammers zijn - als fundamentele uitgangspunten - ook per 1 januari 2020 bekrachtigd en vastgelegd met de participatieparagraaf. Daarin wordt bij de start van elk project of beleid het participatieproces vastgesteld.

Hierbij wordt geëxpliciteerd naar de Amsterdammers welke doelen de participatie dient, welke ruimte er is om invloed uit te oefenen, wanneer de participatie plaats vindt en voor welke vorm van participatie gekozen wordt gedurende het hele project Het college beschouwt dit punt dan ook als ondersteuning van de ingevoerde participatie paragraaf werkwijze van de gemeente Amsterdam, de diverse pilots die momenteel lopen en in de geest van de bestuurlijke uitgangspunten van het op te stellen participatie beleid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 3 van 4

3. Voeg in de participatieparagraaf ook een blokje in over lobby. Maak transparant wie input heeft geleverd voor een voorstel en hoe de verschillende belangen zijn afgewogen. Dit is niet alleen voor de gemeenteraad heel interessant, maar ook voor burgers Bij het einde van een participatieproces tot een besluit dient in de participatieparagraaf te worden teruggekeken en verantwoord hoe het participatieproces er uit heeft gezien. Hierin moet onder andere duidelijk worden wie heeft geparticipeerd en wat er met de participatie is gedaan. Dat geeft niet alleen helderheid en transparantie voor de Amsterdammers die hebben geparticipeerd, maar ook het bestuur. Dit beslispunt verzoekt om niet alleen resultaat van het participatieproces helder te maken, maar om altijd de totale belangenafweging inzichtelijk te maken. Dit consequent doen voor elk besluit leidt tot een enorme bureaucratische druk waarvan de vraag is in hoeverre het informatie oplevert. Ook omdat een belangenafweging breder is dan alleen gevoerde participatie en mogelijke lobby acties. Wat het college betreft zou het wel mogelijk zij om bij besluiten in de participatieparagraaf een lijstje op te nemen van de partijen met wie in het kader van dat besluit in de voorbereiding gesproken is.

Gezien het bovenstaande adviseert het college de gemeenteraad het voorstel van raadsleden Grooten en Biemond op het punt “lobby” als onderdeel van de participatieparagraaf aan te passen. 4. Doe onderzoek naar waarom mensen zich wel of niet wenden tot de gemeente. Welke groepen burgers laten van zich horen op welke onderwerpen? Hoe kijken insprekers terug op hun inspraak: hebben zij het gevoel voldoende gehoord te zijn? De uitkomsten van dit onderzoek, zouden interessant inzicht kunnen geven op welke manier de gemeenteraad de ‘burgerlobbyist’ beter kan faciliteren; De burgermonitor die om de twee jaar gehouden geeft inzicht in hoe de Amsterdammers over het bestuur van hun stad en het leven in Amsterdam denken. Onder andere wordt gevraagd of Amsterdammers het idee hebben voldoende invloed te hebben op beleidsvorming. Wat het college betreft geeft de burgermonitor aangevuld met de trajecten het komende jaar in het kader van de participatieparagraaf voldoende inzicht in de redenen waarom mensen zich wel of niet wenden tot de gemeente. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad om het voorstel op dit punt niet aan ten nemen. 5. Kijk als presidium naar aanleiding van dit onderzoek nog eens goed naar het instrument inspraak in de commissies en bijv. op bewonersavonden.

Is dit inclusief genoeg? Kunnen alle Amsterdammers deelnemen? Pas op basis van de uitkomsten de instrumenten mogelijk aan. Het is aan uw presidium om vorm te geven aan het instrument inspraak in commissies en bewonersavonden. Desgewenst zijn wij graag bereid hiertoe onze kennis en kunde beschikbaar te stellen om erover mee te denken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 mei 2021 Pagina 4 van 4

6.

Maak een lobbyprotocol. In dit protocol moet worden omschreven hoe de gemeente omgaat met beleidsbeïnvloeders, inclusief een gedragscode. Maak duidelijk hoe in Amsterdam de deur voor foute lobbyisten gesloten blijft. De ambtelijke organisatie is uitgerust om participatie helder en transparant uit te voeren. Een van de kerncompetenties van het ambtelijk vakmanschap, zoals vastgesteld door het GMT, is ook het ‘doelmatig, rechtmatig, betrouwbaar en voorspelbaar’ denken. Ook in het inspraakprotocol staan heldere richtlijnen over hoe inzichtelijk te maken wie heeft ingesproken en wat er met de inspraak is gebeurd. Daarnaast is het onderdeel van de gedragscode integriteit is om belangenverstrenging en corruptie tegen te gaan. Wat het college betreft hebben wij daarmee helder beleid voor onze omgang met ‘foute’ lobbyisten en is daar geen aanvulling op nodig in de vorm van een protocol. Het college adviseert de raad om dit punt niet aan te nemen. In hoeverre er voor de gemeenteraad een lobbyprotocol wenselijk is, laat het college aan het oordeel van uw raad. Gezien het bovenstaande adviseert het college de gemeenteraad om met het initiatiefvoorstel in te stemmen, onder voorbehoud van de uitvoering van voorgestelde wijzigingen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Democratiering

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl