Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Snelheid vertrouwen en de menselijk maat in de aanpak dakloosheid.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 april 2023 Opvang, Sociale Zaken Rutger Groot Wassink Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit (bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl) Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Snelheid, vertrouwen en de menselijke maat in de aanpak dakloosheid van lid Van der Veen (GroenLinks)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 22 februari 2023 heeft raadslid Van der Veen (GroenLinks) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld Snelheid, vertrouwen en de menselijke maat in de aanpak dakloosheid (zie bijlage 1). Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. De zelfredzaamheidsmatrix als instrument te schrappen om te bepalen of iemand zelfredzaam is of niet, en daarmee recht heeft op een vorm van opvang. 2. In plaats daarvan standaard te werken volgens de Amsterdamse Maatwerk Methode om zo breed mogelijk te kijken naar dakloosheid en de problemen die daaraan ten grondslag liggen: iedereen krijgt altijd ondersteuning en leidend is: wat kan wel in plaats wat kan niet. 3. Preventie van dakloosheid te prioriteren. Er worden afspraken gemaakt over een minimale ‘basisnorm dienstverlening’ waarin dienstverlening binnen x dagen dingen geregeld zijn zoals inkomen, een briefadres en andere belangrijke zaken; 4. Het formulier om aan te tonen dat mensen dakloos zijn en het tekenvak waarop mensen moeten tekenen waar ze precies slapen, te schrappen. 5. Briefadressen altijd te verstrekken (‘ja, tenzij in plaats ‘nee, maar’), zeker als (zorg)organisaties daarvoor garant staan en sorteer daarmee voor op het landelijke beleid om veel meer mogelijk te maken voor mensen die tijdelijk logeren bij iemand met een bijstandsuitkering, waardoor inschrijving mogelijk is. 6.

Om naast de aanvraag voor een briefadres ook gelijk de aanvraag voor een uitkering in behandeling te nemen te verstrekken, om voor rust en stabiliteit te zorgen. 7. Zorg te dragen voor voldoende ervaringskennis binnen het team van ambtenaren dat aan de slag gaat met de doorontwikkeling van de aanpak dakloosheid in Amsterdam. 8. Samen te werken met regiogemeenten op het gebied van het verstrekken van briefadressen en het uitbetalen van uitkeringen. En maak afspraken wanneer mensen op verschillende plekken in verschillende gemeenten verblijven. Ga daar flexibel mee om en realiseer dat iemand die dakloos is geraakt niet alleen binnen de stadsgrenzen van Amsterdam tijdelijke slaapplekken of banken kan vinden, maar ook daarbuiten. 9. Om bij het Rijk te blijven lobbyen voor verdere versoepelingen van de kostendelersnorm.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 2 van 10

10. Over dit alles een conferentie met alle betrokkenen van de aanpak dakloosheid te organiseren met de centrale vraag hoe gemeentelijke voorzieningen voor dakloze mensen toegankelijker kunnen worden gemaakt: gebaseerd op vertrouwen, maatwerk en gebruik makend van ervaringskennis. Hieronder volgt een algemene reactie van het college op de kern van het voorstel. Daaronder wordt op iedere aanbeveling puntsgewijs ingegaan. Het college waardeert het werk dat de indiener heeft verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Het is een mooi voorstel, dat aandacht vraagt voor een kwetsbare groep mensen in onze stad: dak- en thuisloze mensen. De boodschap van de initiatiefnemer om in de aanpak van dak- en thuisloosheid uit te gaan van vertrouwen en maatwerk, sluit aan bij de ambitie van dit college: mensen vertrouwen, het zo snel mogelijk versterken van bestaanszekerheid, wegnemen van stress en het bieden van perspectief. Idealiter voorkomen we dakloosheid. Preventie is dan ook een belangrijke pijler van de huidige landelijke en lokale aanpak. Tegelijkertijd weten we dat de huidige wooncrisis er voor zorgt dat dit slechts ten delen lukt. Wanneer iemand toch dakloos raakt, willen we dit zo snel mogelijk oplossen. Doel hierbij is dat de Amsterdammer aan het roer staat van zijn eigen traject.

Uiteraard in intensieve samenwerking met het netwerk en met professionals die in staat zijn snel voorzieningen in te zetten en te doen wat nodig is. Dit hebben we op meerdere plekken vastgelegd en met de raad gecommuniceerd: in het huidige Beleidsprogramma aanpak dakloosheid1 , het collegebesluit om de Amsterdamse Maatwerk Methode breed te implementeren in de gemeentelijke dienstverlening2 en in de Amsterdamse inzet binnen het Nationaal Actieplan Dakloosheid3. Het realiseren van deze ambitie is een flinke uitdaging gezien de toename van het aantal (economisch) daklozen in combinatie met de huidige schaarste; in woonplekken, maar ook in zorg en ondersteuning. De wooncrisis zorgt er voor dat het een grotere en diverse groep mensen niet lukt om zelfstandig een woonplek te vinden. Er wordt dan ook door meer mensen beroep gedaan op een vorm van maatschappelijke opvang. De voorziening die gemeenten verplicht zijn te organiseren vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en welke in eerste instantie is bedoeld voor mensen die kwetsbaar zijn op meerdere leefgebieden. De groeiende vraag die wordt gedaan door mensen die we ‘economisch dakloos’ noemen, is hierin niet voorzien. De ondersteuning én het budget vanuit de Wmo zijn hiervoor ontoereikend. Het ‘doen wat nodig is’ past bij het sociaal bijstandsbeleid dat dit college voert, waarbij uit wordt gegaan van vertrouwen.

Daarbinnen is het zoeken naar een balans: in vertrouwen zo snel mogelijk iets doen om mensen weer op de rit te krijgen en tegelijkertijd vorm geven aan de taak om er op 1

Zie raadsinformatiebrief ‘Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid ‘Een nieuwe start’ d.d. 1 juni 2021 Zie raadsinformatiebrief ‘Eindevaluatie Experimenteerruimte Maatwerk’ d.d. 28 maart 2022 3 Zie raadsinformatiebrief ‘Winterkoudeopvang en Coronanoodopvang 2021-2022, Voortgangsrapportage 2021 Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid, Afrondingsdocument inzet Blokhuismiddelen in Amsterdam, Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis’ d.d. 25 januari 2023. 2

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 3 van 10

toe te zien dat gemeenschapsmiddelen op de juiste plek terecht komen. Helaas is er daadwerkelijk sprake van een mate van (al dan niet bewust) misbruik en fraude, waardoor volledig loslaten van controle geen optie lijkt. Het is belangrijk het initiatiefvoorstel en deze reactie te plaatsen in de hierboven beschreven context. Tegelijkertijd ontslaat dit ons er niet van om daarbinnen de ondersteuning zo goed mogelijk te organiseren en kritisch te kijken naar onze eigen gemeentelijke dienstverlening. Doen we alles dat mogelijk is voor deze groep Amsterdammers? En hebben we voldoende oog voor de uitvoerbaarheid van de opdracht die we aan professionals meegeven? We willen in deze reactie recht doen aan het harde werk dat op dit moment door professionals van GGD, Buurtteams, WPI en alle betrokken zorgorganisaties wordt verzet, samen met mensen die dak- of thuisloos zijn geraakt. Uitgangspunt is daarin altijd de Amsterdammer centraal te stellen. Wanneer een snelle woonoplossing niet voorhanden is, vraagt het veel creativiteit en doorzettingsvermogen om samen te zoeken naar alternatieven en te blijven kijken naar wat wél mogelijk is. Ondertussen maakt het college zich hard de maatschappelijke omstandigheden te verbeteren.

In de aanpak van dakloosheid; in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting; in het lobby’en om knellende wet- en regelgeving aan te passen die mensen in de weg staan iemand (tijdelijk) onderdak te bieden - zoals de kostendelersnorm - en de inzet de spreiding van de opgave om kwetsbare groepen te huisvesten in het héle land wettelijk te verankeren. Voor de zomer wordt de raad nog geïnformeerd over de intensivering van de lokale aanpak dakloosheid, waarbij in het bijzonder wordt ingezet op het bieden van meer (tijdelijke) woonplekken en ondersteuning aan groepen die nu geen recht hebben op een voorziening vanuit de Wmo. Het college omarmt dit voorstel. Het biedt inspiratie voor het intensiveren van de huidige aanpak. Het daagt uit opnieuw creatief te kijken naar het vormgeven van onze ondersteuning en dienstverlening, samen met de mensen waar het om gaat en de betrokken professionals. Hieronder treft u per onderdeel van het voorstel een reactie van het college aan. Voorstel 1 en 2 1. De zelfredzaamheidsmatrix als instrument te schrappen om te bepalen of iemand zelfredzaam is of niet, en daarmee recht heeft op een vorm van opvang. 2.

In plaats daarvan standaard te werken volgens de Amsterdamse Maatwerk Methode om zo breed mogelijk te kijken naar dakloosheid en de problemen die daaraan ten grondslag liggen: iedereen krijgt altijd ondersteuning en leidend is: wat kan wel in plaats wat kan niet. Reactie college Gezien de verwevenheid kiest het college er voor aanbeveling 1 en 2 gezamenlijk te behandelen. Zoals hierboven vermeld, organiseert de gemeente maatschappelijke opvang vanuit de Wmo. Dit vraagt om een onderscheid tussen mensen die met name een huisvestingsvraag hebben

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 4 van 10

(economisch dakloos) en mensen die op meerdere leefgebieden kwetsbaar zijn en zorg nodig hebben. Op dit moment is de GGD de partij in de stad die bepaalt of iemand in aanmerking komt voor een intensief ondersteuningstraject in de maatschappelijke opvang of beschermd wonen. Voor een grote groep mensen wordt een eerste onderscheid gemaakt tijdens een screening aan het loket op de Jan van Galenstraat. Om een volledig beeld te krijgen van iemands ondersteuningsvraag en om een uniforme werkwijze te hanteren wordt de zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) gebruikt om iemands verhaal op te tekenen. De ZRM is hierin geen beoordelingsinstrument, maar een instrument om tot een volledig beeld te komen. Het is vervolgens aan de professional om een totaal beeld te krijgen en te beoordelen of iemand in aanmerking komt voor een (intensief) traject in de maatschappelijke opvang. Het college erkent dat het binaire systeem van kwetsbaar (en toegang tot de maatschappelijke opvang) en niet-kwetsbaar (toegang tot andere ondersteuning en tijdelijke woonoplossingen) niet ideaal is. Zij zou hierin graag zien dat niet de toegang tot een voorziening centraal staat, maar de ondersteuningsvraag van de Amsterdammer en hoe deze het beste kan worden opgepakt. Want de ondersteuningsvraag is vaak veel complexer en past niet altijd precies in één hokje.

Tegelijkertijd is dit onderscheid van belang omdat we vanuit deze ‘zorgwet’ en ‘zorgtaak’ niet de oplossing voor het woonprobleem kunnen organiseren en opvang, huisvestingsmogelijkheden en budget beperkt zijn. Want alle dak- en thuisloze mensen zijn geholpen met een woonplek, maar hoe verdeel je deze wanneer er niet voldoende is voor iedereen? Ook hebben we gezien dat ook ‘economisch daklozen’, ogenschijnlijk ‘niet-kwetsbaar’ toch ook vaak meer ondersteuning nodig hebben dan alleen de zoektocht naar een passende woning. De afgelopen jaren zijn meerdere stappen gezet om te voorkomen dat ondersteuning ophoudt na een beoordeling dat iemand zelfredzaam is: - We hebben de route verlegd. Niet langer is de screening aan de Jan van Galenstraat het startpunt, maar kan iedereen met een vraag over dak- of thuisloosheid zich melden bij een buurtteam4. Het buurtteam onderzoekt samen met de Amsterdammer de vraag en oplossingsmogelijkheden; blijft mensen die economisch dakloos zijn zelf ondersteunen en begeleidt deze mensen waar mogelijk naar (tijdelijke) woonoplossingen. Indien nodig samen met partners zoals de Regenboog groep. Mensen waarbij het buurtteam een grotere kwetsbaarheid ziet, worden in contact met de GGD toegeleid naar een screening voor maatschappelijke opvang.

- Sinds enkele jaren houdt de ondersteuning niet op nadat iemand ‘zelfredzaam’ is verklaard bij een screening, maar wordt een afspraak gemaakt bij de Regenboog groep om vervolg te geven aan iemands ondersteuningstraject. - We hebben meer (tijdelijke) woonoplossingen gecreëerd voor mensen die niet in aanmerking komen voor een Wmo traject in de maatschappelijke opvang. Zo zijn passantenpensions en noodopvang plekken voor gezinnen uitgebreid, maar zijn ook

4

De screeningsbalie aan de Jan van Galenstraat blijft daarnaast voorlopig in ongewijzigde vorm toegankelijk voor alle mensen met een vraag over dak- en thuisloosheid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 5 van 10

initiatieven zoals ‘tijdelijk onder dak’, ‘onder de pannen’ en ‘wonen buiten Amsterdam’ gegroeid. De initiatiefnemer adviseert in plaats van met een zelfredzaamheidsmatrix, te werken volgens de Amsterdamse Maatwerkmethode. De werkwijze van de Amsterdamse Maatwerkmethode gaat uit van het perspectief van de Amsterdammer en geeft professionals richtlijnen om gezamenlijk vanuit één werkwijze te doen wat nodig is om de Amsterdammer te ondersteunen en samen met de Amsterdammer te werken aan zijn of haar hulp- en ondersteuningsvragen. Ook geeft de methode handvatten om onderbouwd maatwerk te bieden. Hierbij wordt niet afgeweken van wettelijke kaders, wel wordt binnen de wettelijke kaders ruimte gezocht om af te wijken van gemeentelijke verordeningen, beleidsregels en procedures (op basis van de hardheidsclausules en/of de algemene wet bestuursrecht). Het afwijken van regels en procedures kan gaan om inkomens-, huisvestings-, participatie- en zorgvraagstukken en bijbehorende procedures en regelgeving. Het college heeft vorige zomer besloten deze werkwijze breed te implementeren in het sociaal domein en wonen5. Het vraagt veel om dit structureel toe te passen, waaronder implementatietijd. We zijn dit proces gestart in de buurtteams en in de gemeentelijke organisatie.

Professionals, zowel van buurtteams, OKT’s, WPI, GGD en overige gemeentelijke afdelingen worden in 2023 en 2024 getraind in de methodiek (3800 professionals). De methodiek kennen als professional is één, de werk- en toegangsprocessen daadwerkelijk anders organiseren vraagt om meer tijd om fundamentele keuzes te maken en (keten)processen daadwerkelijk anders in te richten. Want de winst van deze werkwijze zit juist in het er voor zorgen dat specifieke expertise ingezet kan worden aan de voorkant, en dat er in gezamenlijkheid beslissingen kunnen worden genomen vanuit meerdere perspectieven. Dus breed kijken, zoeken naar hoe een probleem opgelost kan worden in plaats van ‘slechts’ beoordelen of iemand in aanmerking voor één specifieke voorziening. De rol van de buurtteams hierbij wordt dit jaar specifieker uitgewerkt. We willen het werken met de Amsterdamse Maatwerkmethode ook voor de toegang tot maatschappelijke opvang met betrokken partijen en ervaringsdeskundigen onderzoeken. Wat betekent het voor de ketenpartners om de werkprincipes en de methodische stappen toe te passen, en hoe gaan we daarbij om met het verdelen van schaarse opvangplekken? Dit najaar kan over de manier waarop dit geïmplementeerd kan worden een gedegen advies worden uitgebracht. Ondertussen werken we aan het verbreden van het palet aan (woon)oplossingen voor een grotere groep dak- en thuislozen.

Hierover wordt de raad voor de zomer geïnformeerd. Werken vanuit het perspectief van de Amsterdammer betekent ook dat je de leefsituatie feitelijk en breed in kaart brengt. Daarvoor zijn meerdere instrumenten geschikt, ook de zelfredzaamheidsmatrix. Het is dus niet zozeer kiezen tussen de Amsterdamse Maatwerkmethode en de ZRM, maar zoeken naar de wijze waarop instrument en methode elkaar het beste versterken. Waarbij wordt onderzocht hoe de maatwerkmethode geïmplementeerd kan worden bij vragen rondom dak- en thuisloosheid. In dit proces betrekken we zorgaanbieders, cliëntvertegenwoordigers en ervaringsdeskundigen. 5

Zie raadsinformatiebrief ‘Eindevaluatie Experimenteerruimte Maatwerk’ d.d. 28 maart 2022

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 6 van 10

Het college adviseert de indiener daarom het voorstel op dit punt te herzien en op te roepen om te onderzoeken hoe rond dak- en thuisloosheid zo veel mogelijk gewerkt kan worden in de geest van de Amsterdamse Maatwerkmethode. Indien het voorstel gewijzigd wordt adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Van der Veen over te nemen. Voorstel 3 Preventie van dakloosheid te prioriteren. Er worden afspraken gemaakt over een minimale ‘basisnorm dienstverlening’ waarin dienstverlening binnen x dagen dingen geregeld zijn zoals inkomen, een briefadres en andere belangrijke zaken; Reactie college Het college zet in op preventie van dakloosheid door o.a. de Vroegsignalering en schuldhulpverlening. Onderdelen hiervan zijn: Vroeg Eropaf (signaleren van betalingsachterstanden); Eropaf (bij dreigende woningontruiming); Geregelde Betaling (samenwerkingsproject met de Amsterdamse woningcorporaties om woningontruimingen om financiële redenen te voorkomen); en het bieden van schuldhulpverlening. Daarnaast onderschrijft het college het belang van een snelle afhandeling van aanvragen, mede voor het vergroten van bestaanszekerheid. De directie Werk Participatie en Inkomen is bezig met 2 verbeteropties: - Pilot “Bijstand in 1 dag”. Dit houdt in dat dakloze klanten die zich melden bij de screeningsbalie binnen 24 uur een beschikking en, bij toekenning, een betaling ontvangen.

Op dit moment onderzoeken we op welke manier dit mogelijk is voor economisch daklozen met een gering netwerk, die geen recht hebben op maatschappelijke opvang vanuit de Wmo. - We implementeren een versimpeld proces voor briefadressen voor alle dak- en thuislozen binnen de gemeente. Hierdoor kunnen we de verschillende groepen daklozen ondersteunen vanuit de Jan van Galenstraat en hoeven we mensen niet langer door te verwijzen naar verschillende loketten. Hierop wordt nader ingegaan bij voorstel 5. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Van der Veen op dit punt over te nemen Voorstel 4 Het formulier om aan te tonen dat mensen dakloos zijn en het tekenvak waarop mensen moeten tekenen waar ze precies slapen, te schrappen. Reactie college WPI maakte voorheen gebruik van een ‘7 dagen formulier’ waarop mensen eerst een week lang moesten bijhouden waar ze sliepen, vóórdat een aanvraag ingediend kon worden. Dit formulier en deze werkwijze worden niet langer gebruikt. Het blijft echter onze verantwoordelijkheid om de situatie van de Amsterdammers met een verzoek voor een uitkering goed in kaart te brengen. We doen dit zoveel mogelijk met de juiste zorg en aandacht voor de situatie. Voor de beoordeling van het recht op bijstand en een briefadres

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 7 van 10

is van belang dat de gemeente vast kan stellen waar (en hoe) iemand verblijft. Het is hierin balanceren tussen zorgen dat deze uitkeringen echt terecht komen bij mensen die het nodig hebben en de dienstverlening zo laagdrempelig mogelijk te maken. De gemeente is, in het kader van de Participatiewet, namelijk wettelijk verplicht om het recht op bijstand te toetsen. Bij controle tot op heden is ons ook gebleken dat we deze toets niet voor niets hebben ingebouwd. Omdat niet iedereen in een woning kan overnachten, is het teken-vak toegevoegd aan het inlichtingen formulier. Wanneer iemand bijvoorbeeld buiten, in een boot of in een auto slaapt, kan de persoon hiermee eenvoudig aangeven waar hij verblijft. Uiteraard gaan we hier niet rigide maar met aandacht voor de persoon mee om en wordt er ondersteund bij het invullen van zo’n formulier. We zijn op zoek naar een andere manier om hiermee om te gaan. Zo starten we binnenkort met de pilot uitkering in één dag, zoals toegelicht bij voorstel 3. Hierbij gaan we ook kijken naar de uitvraag van informatie om de uitkering toe te kennen. Gezien het bovenstaande adviseert het college de indiener het voorstel op dit punt te herzien en op te roepen om te onderzoeken waar meer ruimte zit in de procedures om uit te gaan van vertrouwen.

Indien het voorstel gewijzigd wordt adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Van der Veen over te nemen. Voorstel 5 Briefadressen altijd te verstrekken (‘ja, tenzij in plaats ‘nee, maar’), zeker als (zorg)organisaties daarvoor garant staan en sorteer daarmee voor op het landelijke beleid om veel meer mogelijk te maken voor mensen die tijdelijk logeren bij iemand met een bijstandsuitkering, waardoor inschrijving mogelijk is. Reactie college WPI heeft, met interne/externe partners en Amsterdammers, gekeken naar verbetermogelijkheden en vereenvoudiging van het proces voor het verstrekken van briefadressen aan alle Amsterdammers die een briefadres nodig hebben. De nieuwe werkwijze moet nog geïmplementeerd worden (voor de zomer van 2023). Na de implementatie van het nieuwe proces kunnen we alle verschillende groepen Amsterdammers die een briefadres nodig hebben, op gelijke manier ondersteunen vanuit de Jan van Galenstraat en hoeven we mensen niet langer te verwijzen. Hierbij is het uitgangspunt ‘ja, tenzij’. De Regenboog groep en de gemeente zijn samen gestart met een informatiecampagne om mensen te informeren over de mogelijkheden van inwoning. De verwachting is dat hiermee vragen en vrees voor de gevolgen van tijdelijke inwoning worden verminderd.

Hierbij wel de notie dat het niet alleen om lokale effecten op inkomsten/uitkering gaat, maar ook om landelijke toeslagen waar we als gemeente nu geen invloed op hebben. We zijn op zoek naar oplossingen waarbij mensen wel iemand in huis kunnen nemen, zonder daar nadelige financiële gevolgen van te ondervinden. Hiervoor zetten we ons ook in de lobby in. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van staand beleid.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 8 van 10

Voorstel 6 Om naast de aanvraag voor een briefadres ook gelijk de aanvraag voor een uitkering in behandeling te nemen te verstrekken, om voor rust en stabiliteit te zorgen. Reactie college WPI neemt bij de aanvraag voor een briefadres reeds direct de aanvraag voor een bijstandsuitkering in behandeling. Deze beide aanvragen worden gelijktijdig behandeld door de klantbegeleider. Als het gaat om andere uitkeringen (zoals bijv. WW) dan wordt de klant voor de uitkeringsaanvraag verwezen naar het UWV. Het college is van mening dat met hierboven beschreven aanpak reeds is voldaan aan de aanbeveling van raadslid Van der Veen. Voorstel 7 Zorg te dragen voor voldoende ervaringskennis binnen het team van ambtenaren dat aan de slag gaat met de doorontwikkeling van de aanpak dakloosheid in Amsterdam. Reactie college Het college hecht veel belang aan het betrekken van mensen met ervaringskennis bij beleidsvorming en in de dienstverlening. We organiseren deze inbreng nu zowel van mensen die zelf dakloos zijn (geweest), als door het betrekken van professionals met ruime ervaring in de praktijk, om beleid te toetsen op uitvoerbaarheid wanneer dit geïmplementeerd wordt op de werkvloer. Zo werken we intensief samen met cliëntvertegenwoordigers van de Straatalliantie in het verstevigen van de inzet van de buurtteams rond dakloosheid en wordt beleid getoetst bij cliënten verenigd in het Groot MO.

Het is een mooie uitkomst wanneer iemand professionele kennis als ambtenaar kan verenigen met ervaringskennis op het terrein van dakloosheid, maar dit is niet altijd genoeg. We onderzoeken graag de mogelijkheden om meer ervaringskennis op een eerder moment in beleidsvorming te betrekken. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Van der Veen op dit punt over te nemen Voorstel 8 Samen te werken met regiogemeenten op het gebied van het verstrekken van briefadressen en het uitbetalen van uitkeringen. En maak afspraken wanneer mensen op verschillende plekken in verschillende gemeenten verblijven. Ga daar flexibel mee om en realiseer dat iemand die dakloos is geraakt niet alleen binnen de stadsgrenzen van Amsterdam tijdelijke slaapplekken of banken kan vinden, maar ook daarbuiten. Reactie college Het uitgangspunt is dat iemand bijstand krijgt van de gemeente waar hij (het merendeel van de tijd) verblijft. Waar het gaat om aanvragen van briefadressen, kijken we flexibel naar de mogelijkheden die er zijn om de klant zo goed mogelijk te ondersteunen. Zoals eerder beschreven wordt voor de zomer van 2023 een nieuw en eenduidig proces geïmplementeerd voor het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 9 van 10

verstrekken van briefadressen. Ook waar het gaat om de bijstandsuitkering, willen wij uiteraard voorkomen dat de klant heen en weer wordt gestuurd. Wij bieden in die situaties maatwerk. Voor het verbeteren van de samenwerking voert Amsterdam periodiek overleg met de Amstelland-gemeenten ( Diemen, Ouder Amstel, Amstelveen en Uithoorn) rondom de dienstverlening aan dak- en thuislozen. Recent is daar bijvoorbeeld besproken dat de Amsterdammers die gaan verblijven in een nieuw passantenpension in gemeente Ouder-Amstel een briefadres krijgen van de gemeente Amsterdam; Amsterdam de bijstandsuitkering verstrekt; en dat Amsterdam intensieve begeleiding biedt naar werk of participatie en hulp bij financiën. Wat de Wmo betreft (opvang) geldt dat we werken volgens landelijke toegankelijkheid. Waarbij wordt onderzocht waar iemand het meeste perspectief op herstel heeft. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van staand beleid. Voorstel 9 Om bij het Rijk te blijven lobbyen voor verdere versoepelingen van de kostendelersnorm. Reactie college Amsterdam maakt al geruime tijd gebruik van de ruimte die de Participatiewet biedt voor het toepassen van maatwerk bij de kostendelersnorm. Met maatwerk kan echter niet alles worden opgelost. Daarom is er een actieve lobby bij het Rijk over de gewenste ingrijpende herziening van de Participatiewet, breder dan alleen de kostendelersnorm.

Deze lobby heeft tot nu toe geleid tot het verhogen van de leeftijdsgrens tot 27+. Aangezien niet alleen de kostendelersnorm mensen weerhoudt van het delen van huisvesting is Amsterdam onder meer nauw betrokken bij het proces om de Participatiewet te wijzigen (‘Participatiewet in balans) en is hierover in gesprek met de G4, VNG en het ministerie van SZW. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van staand beleid. Voorstel 10 Over dit alles een conferentie met alle betrokkenen van de aanpak dakloosheid te organiseren met de centrale vraag hoe gemeentelijke voorzieningen voor dakloze mensen toegankelijker kunnen worden gemaakt: gebaseerd op vertrouwen, maatwerk en gebruik makend van ervaringskennis. Reactie college We zien de meerwaarde van het betrekken van het brede veld. In 2022 hebben bijvoorbeeld in alle stadsdelen netwerkbijeenkomsten plaatsgevonden met buurtteams en alle partners (ervaringsdeskundigen, cliëntvertegenwoordigers, en professionals vanuit wonen-, zorg-, opvangen inkomensorganisaties) om de lokale samenwerking en dienstverlening te verbeteren. Deze bijeenkomsten zijn enthousiast ontvangen en worden in 2023 herhaald. Bij het herzien van toegangsprocessen en werkwijzen wordt dan ook absoluut samen gewerkt met ervaringsdeskundigen en ketenpartners, waarbij nader wordt bekeken of een grootschalige conferentie hiervoor de juiste vorm is.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum april 2023 Pagina 10 van 10

Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Van der Veen op dit punt over te nemen. Tot slot Het college heeft kennis genomen van de voorstellen van het lid Van der Veen en hier puntsgewijs op gereageerd. Het college adviseert de raad om met het initiatiefvoorstel in te stemmen onder voorbehoud dat de aanbevelingen 1, 2 en 4 in gewijzigde vorm worden ingediend. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken en Opvang Bijlagen 1. Initiatiefvoorstel Snelheid, vertrouwen en de menselijke maat in de aanpak dakloosheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl