Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Passend Wonen in Mokum van het lid Aslami D66

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 oktober 2023 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Passend Wonen in Mokum’ van het lid Aslami (D66)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 2 februari 2023 heeft raadslid Aslami (D66) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Passend wonen in Mokum’. Het college waardeert het werk dat de indiener heeft verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp, mede in relatie tot de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV). De initiatiefnemer doet zes hoofdvoorstellen, waarop het college graag als volgt wil reageren: 1. Met corporaties in gesprek te gaan over kansen voor doorstroom in de bestaande voorraad. 

De mogelijkheden om geclusterd wonen in de bestaande voorraad uit te breiden te bespreken.

Het college ondersteunt het belang van dit voorstel. In de bestaande bouw wordt gewerkt aan het realiseren van geclusterd wonen. Het project Lang Leven Thuisflats, gestart in 2022, biedt hier kansen voor. In dit project worden flats geselecteerd van corporaties, die geschikt zijn om zware zorg in te leveren, zodanig dat ouderen met zware zorg in hun huis kunnen blijven wonen. Er wordt een zorgteam opgezet dat met vaste mensen de zorg aan huis levert. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) is de ambitie opgenomen minimaal 10 Lang Leven Thuisflats te realiseren. Op dit moment zijn voor diverse thuisflats al initiatieven gestart. Om te zorgen voor realisatie van geclusterde woningen heeft het college op 1 juli 2020 de Intentieverklaring zelfstandig geclusterd wonen voor ouderen in Amsterdam 2020-2025 met 22 externe partijen getekend. Hierin staan niet alleen doelen voor nieuwbouw, maar ook voor doorstroming en het benutten van kansen bij renovatie van de bestaande woningvoorraad om geclusterde ouderenwoningen te realiseren. Komend jaar wordt gewerkt aan een update van de intentieovereenkomst geclusterd wonen, waarbij de opgave bij marktpartijen en corporaties onder de aandacht gebracht wordt. Samen met deze partijen wordt verkend, welke

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 oktober 2023 Pagina 2 van 5

mogelijkheden er onder meer bij de bestaande woningen zijn en wordt gezamenlijk gewerkt aan het oplossen van knelpunten, die hierbij spelen. 

Te bespreken met corporaties om erop in te zetten geen sociale doorstroomwoningen, zoals grote corporatiewoningen en begane-grond-woningen, te verkopen.

Het college ziet dit deel van het voorstel als een oproep aan het college om deze punten als inzet bij de samenwerkingsafspraken mee te nemen. Via de samenwerkingsafspraken zijn we met corporaties en huurdersverenigingen in gesprek. Inzet van het college is afspraken te maken over een stop op de verkoop van grote eengezinswoningen, geschikt voor grote gezinnen en rolstoelwoningen. Begane-grond-woningen zijn minder schaars dan de hierboven genoemde grote eengezinswoningen en rolstoelwoningen. Daarom geldt voor begane-grond-woningen het neetenzij-beleid. Hoe de tenzij regeling eruit ziet wordt met huurders en corporaties uitgewerkt. 

Te bespreken hoe corporaties krap wonende gezinnen door kunnen laten stromen naar familiewoningen.

Het college onderkent de grote behoefte van de krap-wonende gezinnen. Het belangrijkste knelpunt is dat er nauwelijks aanbod is van grote woningen. In de bestaande voorraad komen ze heel weinig beschikbaar vanwege de geringe doorstroming. In de samenwerkingsafspraken wordt met de corporaties gesproken over de inzet om doorstroming te bevorderen. Daarbij is ook aandacht voor krap-wonende gezinnen. 

Te bekijken hoe corporaties ouderenwoningen kunnen toevoegen wanneer zij woningencomplexen optoppen.

Het toevoegen van ouderenwoningen via optoppen en het toevoegen van liften is geen inzet in de samenwerkingsafspraken. Vanuit de gemeente faciliteren we wel initiatieven hiertoe. Wij zullen ook met de corporaties in gesprek gaan om te kijken waar kansen liggen. 

Te bespreken of corporaties liften kunnen toevoegen wanneer zij woningcomplexen renoveren.

Het college ziet het toevoegen van liften bij renovaties ook als een goede optie. Onlangs is de Subsidieregeling stedelijke vernieuwing, verhuisregelingen en ouderenhuisvesting Amsterdam 2019 aangepast, zodat deze meer kansen biedt voor corporaties om complexen waar veel ouderen wonen te voorzien van een lift. Het gaat om een subsidie van maximaal 50% van de realisatiekosten van de lift. De subsidiepot bevat tweehonderdduizend euro, waarbij geldt “wie het eerst komt, wie het eerst maalt”. Recent is een subsidieaanvraag in stadsdeel Zuid toegekend om twee trapliften te realiseren in het trappenhuis van twee panden . Hierdoor worden 10 woningen met trappenliften toegankelijk gemaakt. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van het beleid op het gebied van ouderenhuisvesting en Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) en als ondersteuning bij de inzet voor de samenwerkingsafspraken met de corporaties en huurdersverenigingen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 oktober 2023 Pagina 3 van 5

2. Met corporaties in gesprek te gaan over het opzetten van een voorlichtingscampagne. In de uitvoering van het programma Ouderenhuisvesting zijn verschillende voorlichtingsactiviteiten opgepakt, zowel stedelijk als in de gebieden. De voorlichting is bedoeld om de bewustwording bij ouderen over prettig en veilig zelfstandig wonen te vergroten en daarbij ondersteuning te bieden. Veel ouderen blijken de mogelijkheden onvoldoende te kennen of weten de weg ernaar toe onvoldoende te vinden. De voorlichtingsactiviteiten voor ouderen vinden plaats door een nauwe samenwerking tussen de directie Wonen, de stadsdelen/gebieden, de stadsdeelteams van stichting !WOON, de Buurtteams en de woningcorporaties. Inzet van het college in de samenwerkingsafspraken is de samenwerking op het gebied van voorlichting verder te intensiveren. In de AAV wordt dit ook als inzet geformuleerd. Hierbij wordt een aanpak gevolgd door de krachten te bundelen via een stedelijke samenwerking van gemeente, bewonersinitiatieven, ouderenorganisaties, stadsdelen, zorgaanbieders, woningcorporaties, welzijn, buurtteams en huisartsen.

We willen, met alle partijen samen, een stedelijk pakket van ondersteunende maatregelen gaan bieden, zoals afspraken met verhuurders over huurbehoud, coulance bij bedenktijd, verhuisservices (met praktische ondersteuning bij bijvoorbeeld administratie), voorlichting en bewustwording van de (toekomstige) situatie. Een aantal onderdelen zoals een verhuisservice om ouderen te ontzorgen, vergt wel extra middelen waarvoor momenteel nog geen dekking is. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van de voornemens in de AAV op dit punt. 3. De hulp in te schakelen van etnische zelforganisaties en religieuze instellingen om de regelingen beter bekend te maken onder Amsterdammers met een migratieachtergrond. Het college beschouwt dit punt in het voorstel als een ondersteuning van een van de gemeentelijke speerpunten van ouderenhuisvesting. Het college werkt al op verschillende terreinen samen met organisaties van Amsterdammers met een migratieachtergrond om goed in te spelen op de wensen en behoeftes van ouderen uit de verschillende groepen. Een aantal voorbeelden: 





Het college zet in op het bereiken van migranten ouderen en het geven van goede voorlichting over langer zelfstandig wonen. Daarvoor wordt samengewerkt met Stichting !WOON, die wooncoaches met een migratieachtergrond inzet om bij deze ouderen thuis informatie in de eigen taal te geven. Op verschillende plekken in de stad wordt aangesloten bij kleinschalige, laagdrempelige initiatieven van organisaties om migrantenouderen te bereiken. Zoals in buurthuizen en wijkcentra waar we aansluiten bij bestaande ontmoetingsactiviteiten waar groepen wekelijks naar toe komen. Er is een nauwe samenwerking tussen de gemeente en Stichting WoonSaem (Kenniscentrum Gemeenschappelijk Wonen voor Oudere Migranten). De gemeente brengt het belang van woongemeenschappen voor ouderen met een migratieachtergrond bij de woningcorporaties onder de aandacht. Woonsaem ondersteunt de ouderen met een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 17 oktober 2023 Pagina 4 van 5

migratieachtergrond bij het ingewikkelde proces van het vormgeven van een woongemeenschap. De zelforganisaties nemen actief deel aan de Werkgroep Woonwensen Migrantouderen die de gemeente heeft opgezet. In deze werkgroep worden de aanbevelingen uit het Woonwensen onderzoek voor Marokkaanse en Turkse ouderen in Amsterdam (2021) uitgewerkt met de zelforganisaties EMCEMO, HTIB, !WOON en WoonSaem.

In aanvulling op deze initiatieven onderzoeken we of en hoe we de voorlichting kunnen verbeteren voor Amsterdammers met een migratieachtergrond. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van bovengenoemde acties om migrantennetwerken te betrekken om te voldoen aan de wensen en behoeften van Amsterdammers met een migrantenachtergrond. 4. Samen met corporaties en Stichting !Woon het oprichten van een centraal doorstroomloket, dat maatwerk kan leveren aan de aanvrager en tevens aan de doelgroep een niet-digitaal alternatief biedt, te onderzoeken. In de AAV wordt ingezet op maatwerkondersteuning voor ouderen. We gaan na, welke rol een centraal doorstroomloket kan spelen bij het organiseren van maatwerkondersteuning. Met de corporaties en stichting !WOON bekijken we hoe we dat kunnen aanpakken. We sluiten daarbij zo veel mogelijk aan bij de bestaande initiatieven. We betrekken daarbij bestaande initiatieven die verspreid over de stad voorlichting en ondersteuning leveren. Het heeft veel raakvlakken met het Matchpoint dat wij nu al aan het opzetten zijn voor Amsterdam (met !WOON) en de spreekuren van !WOON. Bij deze spreekuren kan iedereen terecht voor advies of hulp bij het zoeken naar een woning, bij het aanvragen van een verhuisregeling of bij het aanvragen van een woningaanpassing.

Wij willen daarbij nadrukkelijk dat de ondersteuning toegankelijk is voor de bewoners die niet digitaal vaardig zijn. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Aslami op dit punt te betrekken bij de uitwerking van het beleid op het gebied van doorstroming in de AAV. 5. In samenspraak met corporaties te onderzoeken in hoeverre de ‘Van Groot naar Beter’-regeling voor de doelgroep aantrekkelijker gemaakt kan worden door het verhogen van de verhuispremie en het garanderen van vaste woonlasten. De huidige dekking in de Begroting voor verhuizingen met ‘Van Groot naar Beter’ (VGNB) is jaarlijks €500.000. Dit budget is de afgelopen jaren grotendeels uitgegeven. De AAV zet vol in op doorstroming om zoveel mogelijk mensen een passende woning te bieden. De regeling Van Groot naar Beter beoogt om kleine huishoudens in grote woningen te verleiden om door te stromen en daarmee grote woningen vrij te maken voor gezinnen. Het college laat de regeling evalueren om te achterhalen hoe en onder welke voorwaarden de regeling tot meer doorstroming kan leiden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 oktober 2023 Pagina 5 van 5

In die context gaat het college de voorwaarden in de verhuisregelingen onderzoeken om meer verhuisbewegingen tot stand te brengen. Overigens overtreft het aantal zoekende voorrangskandidaten VGNB het jaarlijkse subsidiebudget ruimschoots. Het college zal ook de gestelde voorwaarden van woonoppervlak en aantal kamers opnieuw bezien en met de woningcorporaties in gesprek gaan over, welke versoepelingen bijdragen aan meer gebruik van de voorrangs-/subsidieregeling. Het college is het ermee eens dat de angst voor een stijging van de woonlasten een verhuizing van huurders naar een kleinere woningen in de weg kan staan. In de Samenwerkingsafspraken met de woningcorporaties over de regelingen ‘Van Groot naar Beter’ (VGNB) en ‘Van Hoog naar Laag’ (VHNL) is nadrukkelijk de garantie van ‘oude huur meenemen naar de nieuwe woning’ vastgelegd. Die afspraak geldt voor verhuizingen naar een woning in de bestaande voorraad, en niet voor een nieuwbouwwoning, waar de stijging van de huurprijs echter weer gecompenseerd wordt door de lagere energielasten. Het college zal samen met de woningcorporaties en huurdersorganisaties in communicatie aan de huurders beter laten zien dat de woonlasten niet omhooggaan als zij met een van de regelingen verhuizen naar een nieuwe, meer geschikte woning.

Wij vragen de corporaties om voorbeeldberekeningen uit te werken over wat je betaalt aan totale woonlasten als je verhuist van een huidige grotere woning naar een kleinere woning. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van de voornemens in de AAV op dit punt. 6. Amsterdammers die in aanmerking komen voor ‘Van Groot naar Beter’ meer ruimte te geven in de regels van het aanmeldingsproces. De gemeente gaat met de corporaties ook onderzoeken hoe de uitvoering van de regeling tot meer doorstroming kan leiden. Hiervan zal het aanmeldproces ook deel uitmaken. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van de voornemens in de AAV. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad in te stemmen met het initiatiefvoorstel om alle facetten van de doorstroom onder de loep te nemen voor het beste resultaat: meer passend wonen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting Bijlagen Initiatiefvoorstel ‘Passend in Mokum’

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl