Bestuurlijke reactie IV Jongerenparticipatie

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 mei 2021 Democratisering Rutger Groot Wassink CTO Innovatieteam, bestuurszaken.cto@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Jongerenparticipatie van het lid Grooten (GroenLinks)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 15 december 2020 heeft uw raadslid Grooten (Groenlinks) een initiatiefvoorstel ingediend onder de titel ‘jongerenparticipatie’. Met dit voorstel wordt uw raad gevraagd om: 1.

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Samen met een diverse groep jongeren, de jongerenburgemeester en jongerenorganisaties een programma jongerenparticipatie te maken dat bestaat uit diverse programma’s voor verschillende groepen en doeleinden; Als voorwaarde het belonen van jongeren voor hun tijd en inzet; Te onderzoeken of bij ieder project dat jongeren aangaat vooraf geformuleerd moet worden op welke wijze jongeren een rol krijgen; Inventariseren of er in Amsterdam behoefte is aan een URBN Village net als in Lelystad en Gent waar er ook stageplekken te vinden zijn; Hierbij aan te sluiten bij initiatieven en organisaties die al in de stad aanwezig zijn; Hierbij als gemeente slechts een faciliterende rol te spelen; maar wel een manier vinden om ervoor te zorgen dat alle jongeren in Amsterdam echt meer zeggenschap krijgen; Voor de plannen middelen te reserveren uit het programma democratisering; Dit plan met budget te bespreken met de commissie KDD

Het college waardeert het werk dat uw raadslid heeft verzet om dit voorstel te schrijven en de daarmee getoonde betrokkenheid tot onze Amsterdamse jongeren. In deze bestuurlijke reactie geeft het college eerst een korte reflectie op de stand van zaken ten aanzien van jongeren en participatie. Daarna wordt puntsgewijs ingegaan op het voorstel. Jongeren van 16-25 jaar vormen een grote en diverse groep Amsterdammers. Van de Amsterdamse bevolking is 27% jonger dan 25 jaar Het aantal jongeren van 16 t/m 25 jaar bedraagt ongeveer 120.000 personen en vormt daarmee bijna 14% van de Amsterdamse bevolking. Jongeren vormen daarmee een grote zeer diverse en relevante groep van de Amsterdamse bevolking; jongeren zijn de stem van de toekomst.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 mei 2021 Pagina 2 van 6

Jongeren zijn steeds vaker geïnteresseerd en betrokken in de politiek en bij maatschappelijke thema’s; ook in Amsterdam. De Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart jongstleden laten een grotere opkomst zien van jongeren dan eerdere verkiezingen. De opkomst in de leeftijdsgroep 18 tot 24 jaar is 76 procent1; een flinke stijging ten opzichte van de 67% die vier jaar geleden zijn stemrecht gebruikte. De opkomst onder jongeren is sinds 1981 niet zo hoog geweest. Ook het aantal kandidaten jonger dan 30 was groter dan de verkiezingen in 2017. In 2017 was 6,8 procent van de kandidaten voor de Tweede Kamerverkiezingen 30 jaar of jonger. Bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen is dit 10,6 procent2. En niet alleen door stemmen maken jongeren zich maatschappelijk meer zichtbaar en meer aanwezig. Ook tijdens demonstraties zoals bij de Black Live Matters demonstraties en het Klimaatalarm waren veel jongeren betrokken. Dit hogere politiek bewustzijn onder jongeren is een positieve ontwikkeling die het college graag faciliteert en ondersteunt. Dit college heeft participatie hoog in het vaandel, ook voor jongeren. Het college onderschrijft dat om jongeren ook echt te betrekken en een stem te geven, specifiek aandacht voor hen moet zijn en dat daarbij maatwerk noodzakelijk is. Daaraan geven wij op dit moment ook al nadrukkelijk gestalte vanuit de verschillende portefeuilles.

In het kader van deze bestuurlijke reactie hebben wij daarvan een inventarisatie gemaakt, die u in bijlage 1 aantreft. Hieronder geven we op basis van voorbeelden uit dat overzicht een reactie op de voorstellen in uw initiatiefvoorstel. 1. Samen met een diverse groep jongeren, de jongerenburgemeester en jongerenorganisaties een programma jongerenparticipatie te maken dat bestaat uit diverse programma’s voor verschillende groepen en doeleinden. Het college beseft dat jongeren zeggenschap en gedeeld eigenaarschap van de stad moeten ervaren en voelen, zodat ze op eigen wijze willen en kunnen bijdragen. Nu en in de toekomst. Op basis van ervaringen opgedaan in o.a. Nieuw-West, weten wij dat Amsterdamse jongeren erg betrokken zijn bij de ontwikkelingen in hun buurt, wijk en stad op allerlei terreinen. Er zijn veel initiatieven zoals bijvoorbeeld Newmetropolis Nieuw West en Zuidoost. Een initiatief van Pakhuis de Zwijger waarbij jongeren in hun eigen leefomgeving het podium (kunnen) nemen. De gemeente is één van de partners in www.newmetropolis.amsterdam . Recent is ook de MBOdenktank als pilot gestart. De MBO-denktank bestaat uit 14 mbo-studenten, die de gemeentelijke afdelingen adviseert en ideeën en oplossingen aandraagt voor verschillende vraagstukken die jongeren raken, zoals verzuimbeleid en arbeidsmarktdiscriminatie.

Tijdens het traject krijgen deze jongeren de mogelijkheid om te werken aan hun skills. Op 17 september 2018 heeft raadslid mevrouw Van Soest van de Partij van de Ouderen (PvdO) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Kinderburgemeester, de jeugd heeft de toekomst’. Dit initiatief is omarmd en zodoende heeft Amsterdam sinds november 2019 een kinderburgemeester en veertien kinderraadsleden. Elk stadsdeel wordt door twee kinderen vertegenwoordigd. 1

https://www.trouw.nl/binnenland/waarom-jongeren-massaal-naar-de-stembusgingen~b6c97673/?referrer=https%3A%2F%2Fduckduckgo.com%2F 2 https://eenvandaag.avrotros.nl/item/meer-tieners-en-twintigers-op-de-kandidatenlijsten-generatie-z-ziet-politiek-als-manierom-dingen-voor-elkaar-te-krijgen/

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 mei 2021 Pagina 3 van 6

De kinderburgemeester heeft een representatieve en ceremoniële functie en is ook lid van de kinderraad. De kinderraad heeft zelf een inhoudelijke agenda opgesteld waarover zij advies geven aan de gemeenteraad en het college van B&W. De kinderraad komt elf maal per jaar bij elkaar om te vergaderen. De kinderombudsman neemt de adviezen van de kinderraad (en de uitwerking hiervan) op in de jaarlijkse beschouwing om te borgen dat de kinderraad serieus wordt genomen. Elke school jaar wordt er een nieuwe kinderraad geïnstalleerd. Alle kinderen van Amsterdam die in groep 7 en 8 zitten kunnen zich opgeven als zij in de kinderraad willen. De kinderraad is een oefenplek voor democratie waarmee we als gemeente willen laten zien dat we de mening van kinderen belangrijk vinden. Met de kinderraad en kinderburgemeester prikkelen we de maatschappelijke en politieke betrokkenheid van kinderen. We willen kinderen leren beseffen dat ze invloed kunnen uitoefenen in hun buurt. Hiermee wordt een fundament gelegd voor een weerbare samenleving. Kinderen leren zo dat we de stad in gelijkwaardigheid en gezamenlijkheid samen vorm kunnen geven Ook zijn er diverse stedelijke jongerengremia die zich richten op beleidsvelden onderwijs, jeugdzorg, jeugdparticipatie et cetera.

In het ruimtelijk domein is de concept-ontwerpOmgevingsvisie Amsterdam 2050 opgesteld met inbreng van jongerennetwerken en studenten van de Hogeschool Amsterdam. Binnen Sociaal domein zijn de Fieldlabs “toekomstplannen Jongeren “ een aansprekend voorbeeld. Fieldlab Toekomstplannen Jongeren, is een samenwerkingsverband tussen de Hogeschool van Amsterdam, gemeente Amsterdam en een tiental organisaties in de stad. Het Fieldlab haalt in deze organisaties, verhalen op van zo’n 60 jongeren. Verhalen over hun toekomstplannen en wie en wat zij nodig hebben om dat plan te realiseren. Om jongeren de mogelijkheden hun vaardigheden te ontwikkelen zijn een aantal stedelijke initiatieven. Zo is de gemeente partner van https://www.yongsters.nl/ Een initiatief van de Vrijwilligerscentrale Amsterdam en opgericht door acht jongeren met zeer diverse achtergronden en talenten. Een platform voor én door jonge vrijwilligers. Laagdrempelig en positief. Een site voor én door jonge vrijwilligers (18-27 jaar). Ook wijst de gemeente op haar jongerenpagina op andere platforms die vrijwillgerswerk aanbiedt voor jongeren zoals Ympact020 en Amsterdam Cares. Een ander voorbeeld is het Amsterdamse talentenprogramma Madeby020.

Dit programma gericht op Amsterdamse mbo-studenten biedt ze de mogelijkheid om te werken aan hun skills, een netwerk op te bouwen en tegelijkertijd bij te dragen aan maatschappelijke vraagstukken van de stad zoals aansluiting arbeidsmarkt, duurzaamheid en diversiteit. De vraagstukken zijn afkomstig van bedrijven en organisaties in de stad waar de studenten tijdens het programma netwerkgesprekken voeren. De oplossingen van de challenges worden door de studenten aan de deelnemende bedrijven gepresenteerd. Een ander gemeentelijk initiatief is https://ambassadeursvanamsterdam.nl/ ; een nieuw stedelijk leiderschapsprogramma dat zich richt op jongeren. Met het programma Ambassadeurs van Amsterdam wordt gestreefd naar een community van Amsterdamse jongeren die met elkaar en met buurtbewoners in gesprek gaan om zo de stad duurzaam te versterken. Doel is het creëren van een netwerk ván, vóór en dóór jongeren in de gehele stad.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 mei 2021 Pagina 4 van 6

Bestaande ‘good practices’ in de stad op het gebied van community building en empowerment moeten zichtbaarder worden gemaakt en versterkt worden. Ook stadsdelen richten zich expliciet op jongeren. In Noord, Nieuw-West en Oost wordt bijvoorbeeld nadrukkelijk samen met jongeren samengewerkt bij het oppakken van gebiedsgerichte opgaven (Noord) en het beheer van een plein (Nieuw-West en Oost). In zes stadsdelen worden jongeren gericht betrokken bij de verdeling van de buurtbudgetten. Zij mogen ideeën indienen en meestemmen. In de stadsdelen Noord, Oost, Nieuw-West en Zuid zijn er gebiedsgerichte jongerengremia. Een overzicht van de activiteiten in stadsdelen vindt u in de bijlage. Voor de Burgemeester waren de Coronamaatregelen en de effecten daarvan op jongeren, een belangrijke reden om regelmatig met jongeren (o.a. met Jongeren Informatie Punt van Amsterdam Nieuw-West) in gesprek te gaan. Eén van de uitkomsten was dat onze burgemeester samen met zes andere prominenten - in de Volkskrant van 11 februari, het kabinet opriep om jongeren voorrang te geven bij nieuwe vrijheden. Uit de gesprekken die de Burgemeester gevoerd heeft kwam ook de behoefte van jongeren naar voren dat zij wel behoefte hebben aan meer (digitaal) overzicht/ platform van het overall aanbod en infrastructuur voor jongeren van de gemeente.

De specifieke wensen en mogelijkheden daarvoor worden vanuit team democratisering met de betrokkenen verder verkend. Uit de bovenstaande voorbeelden blijkt een veelheid van programma’s zich richt op jongeren zoals bedoeld in het initiatiefvoorstel. Het College is van mening dat daarmee in grote mate wordt voorzien in het 1e punt van het initiatiefvoorstel en beschouwt dit onderdeel van het voorstel dan ook als ondersteuning van het reeds bestaande beleid. Wel heeft het college het idee dat het goed is als jongeren nog beter kunnen vinden welke voorzieningen er voor hen zijn en welke mogelijkheden er zijn voor hen om actief te zijn en te participeren in hun buurt of stadsdeel en op stedelijk niveau . Mogelijk is een digitaal overzicht of platform daarvoor een geschikte vorm. Hierover vinden zoals hierboven gemeld gesprekken plaats tussen Amsterdamse jongeren en de burgemeester, die door de afdeling democratisering worden voorbereid. Over de voortgang hiervan zullen wij u desgewenst informeren. 2.

Als voorwaarde het belonen van jongeren voor hun tijd en inzet Hoewel het college van mening is dat er niet altijd een financiële vergoeding tegenover participatie hoeft te staan, vindt het college het net als de indiener reëel dat Amsterdammers en dus ook jongeren, die belangeloos hun tijd en inzet geven op verzoek van de gemeente, hiervoor een beloning (in de vorm van een financiële vergoeding) moeten kunnen ontvangen. Het is daarbij wenselijk dat we hiervoor heldere uitgangspunten formuleren, die gebruikt kunnen worden bij de afweging om hen te belonen. Op dit moment wordt hieraan gewerkt vanuit het programma Democratisering. Op basis van dit initiatiefvoorstel stellen wij voor om hierin ook

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 mei 2021 Pagina 5 van 6

vergoedingen voor jongeren expliciet een plek te geven. Wij verwachten u nog voor de zomer over deze nieuwe uitgangspunten te kunnen informeren. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Grooten op dit punt over te nemen. 3. Te onderzoeken of bij ieder project dat jongeren aangaat vooraf geformuleerd moet worden op welke wijze jongeren een rol krijgen. Het college onderschrijft dat beleid en plannen die voor jongeren bedoeld zijn, ook samen met jongeren moeten worden opgesteld. Jongeren krijgen op dit moment zoals de voorbeelden hierboven duidelijk maken al steeds meer een rol en een positie in het (formuleren en uitvoeren van) gemeentelijk beleid. Dit is op dit moment geborgd via de participatieparagraaf die is opgenomen in de collegevoordrachten. Daarnaast wordt gewerkt aan een gemeentelijk beleidskader voor participatie. In dit nieuwe beleid kan een onderdeel opgenomen worden over specifieke participatie voor jongeren, wanneer dit van toepassing kan zijn, en hoe zij betrokken kunnen worden. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Grooten op dit punt over te nemen. 4. 5. 6. 7. 8.

Inventariseren of er in Amsterdam behoefte is aan een URBN Village net als in Lelystad en Gent waar er ook stageplekken te vinden zijn; Hierbij aan te sluiten bij initiatieven en organisaties die al in de stad aanwezig zijn; Hierbij als gemeente slechts een faciliterende rol te spelen; maar wel een manier krijgen; Voor de plannen middelen te reserveren uit het programma democratisering; Dit plan met budget te bespreken met de commissie KDD

Op basis van het concept initiatiefvoorstel is een uitgebreide inventarisatie (zie bijlage) gedaan van initiatieven rond jongerenparticipatie in Amsterdam. Uit die inventarisatie blijkt dat het college samen met verschillende jongeren(organisaties) en (onderwijs)instellingen op veel terreinen al actief is op het gebied van jongerenparticipatie, zoals hierboven ook is weergegeven. De indiener stelt specifiek voor een inventarisatie te doen om te zien of er behoefte is aan een URBN Village, waar ook stageplekken te vinden zijn. Op basis van de inventarisatie en de gesprekken met jongeren door onder andere de burgemeester concludeert het college dat de behoefte van de jongeren gelegen is in het overzichtelijk maken van het beschikbare aanbod, de uitwerking hiervan wordt zoals aangegeven samen met de jongeren vormgegeven. Met betrekking tot de inzet van meer stageplekken voor jongeren spant dit college zich maximaal in om het aantal praktijk- en stageplekken te vergroten, zowel binnen de eigen gemeentelijke organisatie als extern. Zo zijn binnen de MBO-Agenda middelen vrijgemaakt om 100 extra hybride leer- en werkplekken in de zorg te creëren en zijn extra stageplekken gerealiseerd in de hospitality

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 mei 2021 Pagina 6 van 6

sector in de vorm van een stagehotel. Ook binnen de verschillende jongerenparticipatieprogramma’s zijn stageplekken een mogelijkheid. Zo is in januari 2021 een pilot gestart i.s.m. ROC van Amsterdam college West . Jongeren die geen stageplek kunnen vinden krijgen een aangepast programma binnen het bovengenoemde netwerk Ambassadeurs van Amsterdam. Op deze manier kunnen jongeren zonder stageplek alsnog de basisvaardigheden behalen en een praktijkopdracht uitvoeren. U stelt daarnaast voor om financiering voor deze concrete projecten met jongerenparticipatie te realiseren via de middelen van democratisering. Het college acht dit niet wenselijk, omdat jongerenparticipatie net als alle andere participatie een regulier onderdeel is van het opstellen van goed beleid. Financiering hiervan vindt op dit moment dan ook al plaats vanuit de middelen die beschikbaar zijn vanuit de betrokken inhoudelijke portefeuilles. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel op deze punten niet over te nemen. Wat het college betreft is er geen specifieke behoefte aan de voorziening zoals wordt voorgesteld, en daarnaast is het college van mening dat voorzieningen voor jongeren gefinancierd moeten worden uit de reguliere middelen voor jongeren, en niet vanuit de democratiseringsmiddelen.

Wel is het college zoals onder punt 1 aangegeven bereid om samen met jongeren de wensen en mogelijkheden te verkennen voor een platform waarop initiatieven meer samenkomen. Daarnaast ziet het college mogelijkheden om de participatie vanuit jongeren te vergroten door hen meer politieke zeggenschap te geven, zoals ook in het door u aangehaalde voorbeeld in Gent gebeurt. Daarom onderzoekt het college hoe ook in Amsterdam stemrecht voor 16 en 17 jarigen gerealiseerd kan worden op stadsdeelniveau. Gezien het bovenstaande adviseert het college de indiener om een gewijzigd initiatiefvoorstel in te dienen, waarin de punten 1 t/m 3 zijn opgenomen en waarin op basis van de uitkomsten van de inventarisatie geen specifieke nieuwe initiatieven worden voorgesteld, maar wordt gevraagd op basis van de wensen van de jongeren en de mogelijkheden een duurzaam (digitaal) platform verder uit te werken.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder portefeuille Democratisering

Bijlagen 1. Stedelijke lijst overzicht jongerenparticipatie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl